Канабидиолот (CBD) се смета за не-токсичен производ на Cannabis sativa, растение кое содржи неколку органски соединенија со различни физиолошки ефекти. CBD за прв пат бил изолиран пред многу децении и првично се сметало дека е биолошки неактивен Но, Cannabis sativa L. има стекнато голема благодарност од ортопедите и лекарите по спортска медицина поради неговата потенцијална улога во третманот на управувањето со хронична болка, остеоартритис и други бројни состојби.
Студијата за глобално оптоварување на болести 2019 година откри дека бројот на пациенти кои страдаат од остеоартритис се зголемил на глобално ниво за околку 48% од 1990 до 2019 година. Овој факт е поврзан со ризик факторите како што се стареењето и распространетоста на лошо метаболичко здравје, особено дебелината.
Механизам на дејство на CBD

Механизам на дејство на CBD

Канабидиолот (CBD) делува преку интеракција со ендоканабиноидниот систем (ЕКС) и други рецепторски системи во телото. ЕКС игра клучна улога во регулирањето на болката, воспалението, расположението и сонот.

Ендоканабиноиден систем (ЕКС)

ЕКС се состои од канабиноидни рецептори (CB1 и CB2), ендоканабиноиди и ензими за нивна синтеза и разградба. CB1 рецепторите, лоцирани во централниот нервен систем, го регулираат расположението, болката и когнитивните функции. CBD го модулира нивното дејство, што може да резултира со аналгетски и анксиолитички ефекти. CB2 рецепторите, кои се наоѓаат во периферниот нервен систем и имунолошките клетки, имаат улога во воспалителните процеси, а CBD нивното активирање го поврзува со намалување на воспалението.

Влијание врз невротрансмитерите

CBD делува и на други рецептори, како што се серотонинските (5-HT1A), што може да објасни неговите анксиолитички ефекти. Исто така, го активира TRPV1 рецепторот, кој учествува во регулација на болката и воспалението, како и GABA рецепторите, кои придонесуваат за мускулна релаксација и подобрување на сонот.

Антиоксидативни и антиинфламаторни ефекти

CBD покажува антиоксидативно дејство со намалување на слободните радикали и оксидативниот стрес. Исто така, потиснува про-воспалителни цитокини (TNF-α, IL-6), што може да помогне во побрзо закрепнување по интензивен тренинг.
Влијанието на CBD врз перформансот на спортистите

Барањето по оптимален спортски настап поттикна истражување на различни додатоци, меѓу кои CBD стекна популарност поради неговите анти-инфламаторни, аналгетски и анксиолитички својства. За разлика од THC, CBD не произведува психоактивни ефекти, што го прави идеален за спортисти под анти-допинг регулации.

Физиолошки ефекти на CBD врз спортскиот настап и опоравување

1. Анти-инфламаторни и аналгетски својства

Инфламацијата и болката се чести предизвици за спортистите, особено по интензивни тренинзи или натпревари. Студиите сугерираат дека CBD може да го инхибира ослободувањето на про-инфламаторни цитокини и да ја модулира активноста на ванилоидните рецептори, кои се вклучени во преносот на болка. Вака помага во намалување на мускулната, зглобната и задоцнетата мускулна болка (DOMS), олеснувајќи побрзо опоравување.

2. Невропротекција и здравје на мозокот

Спортистите во контактни спортови се изложени на ризик од трауматски повреди на мозокот (TBI). Преклиничките студии укажуваат дека CBD може да има невропротективни ефекти, намалувајќи оксидативен стрес. Одредени студиите сугерираат дека CBD може да игра улога во намалување на долгорочните последици од трауми на мозокот.

3. Сон и опоравување

Сонот е критичен за спортското опоравување, но многу спортисти се соочуваат со нарушувања на сонот поради физичка нелагодност или психолошки стрес. CBD е покажано дека го подобрува квалитетот на сонот со намалување на анксиозноста и промовирање на релаксација. Студија објавена во *The Permanente Journal* во 2019 година откри дека CBD значително го подобри квалитетот на сонот кај учесниците со анксиозни нарушувања.

Психолошки придобивки од CBD за спортисти

1. Управување со анксиозност и стрес

Конкурентните спортисти често доживуваат високи нивоа на стрес и анксиозност, што може да го наруши нивниот настап и менталното благосостојба. Преглед од 2015 година во *Neurotherapeutics* заклучи дека CBD има потенцијал како третман за генерализирано анксиозно нарушување, социјална анксиозност и пост-трауматско стресно нарушување (PTSD). Овие наоди се особено релевантни за спортистите кои се соочуваат со анксиозност поврзана со настапот.

2. Регулација на расположението и ментална отпорност

Покрај олеснувањето на анксиозноста, CBD може да го поддржи целокупното ментално здравје со регулирање на расположението и промовирање на емоционална отпорност. Новите истражувања сугерираат дека CBD може да го подобри невогенезата (растот на нови неврони) во хипокампусот, регион на мозокот поврзан со регулирањето на расположението.

Регулаторни и безбедносни размислувања

1. WADA и анти-допинг регулации

Во 2018 година, Светската анти-допинг агенција (WADA) го отстрани CBD од листата на забранети супстанции, овозможувајќи им на спортистите да го користат без ризик од дисквалификација. Сепак, THC и другите канабиноиди остануваат забранети, создавајќи регулаторна сива зона.

Заклучок

CBD претставува ветувачка интервенција за спортистите, нудејќи потенцијални придобивки во управувањето со болка, опоравувањето и менталното благосостојба. Сепак, неговата употреба е исполнета со регулаторни, безбедносни и етички предизвици кои мора да се решат за да се обезбеди фер и информирана примена. Идните истражувања треба да се фокусираат на стандардизирани протоколи за дозирање, долгорочните ефекти врз здравјето и компаративните анализи со традиционалните стратегии за опоравување.

др. Филип Петрески (доктор по општа медицина)

The post CBD и Спортистите appeared first on Аптеки PlusPharma.

• 1 лажиче маслиново масло
• 2 главици кромид, сечкани
• 280 г моркови, изрендани
• 2-3 лажички чили во прав
• 2 х 400 г сечкани домати (свежи или конзервирани)
• 2 х 400 г конзервиран црвен грав
• 6 мали интегрални тортиљи
• 200 г нискомаслен јогурт
• 50 г чедар сирење

Подготовка:

Загрејте го маслото во голема тава. Пржете го кромидот и морковите додека да омекнат и додајте малку вода ако почнат да се лепат. Посипете со чили во прав и гответе уште 1 минута. Истурете ги доматите и гравот и оставете смесата да зоврие и да се згусне. Тргнете ја смесата од оган и добро зачинете ја.

Загрејте ја рерната на 200 степени. Во огноотпорен сад ставете дел од филот, а врз него наредете ги ториљите откако претходно ги премачкавте со смесата и убаво ги превиткавте. Озгора сипете ја преостанатата смеса. Измешајте ги јогуртот и ренданото сирење со малку зачини и со лажица прелијте ги енчиладите. Печете неколку минути додека горниот дел не порумени. Послужете со зелена салата.

The post Веге енчилади appeared first on Аптеки PlusPharma.

• 150г овесни снегулки
• 130г несолена урда
• 4 јајца
• 130г печена тиква
• 1 лажица мед
• 1 лажичка цимет
• 2 лажички прашок за печиво
• 5-6 ореви
• 4-5 лажици млеко или повеќе по потреба

Подготовка:

Ставете ги состојките во блендер за да ја подготвите смесата за палачинки. Бидете внимателни со млекото, смесата треба да е погуста. Во случај тестото да е тенко, додајте овесни снегулки или јатки.

Млекото можете да го замените со вода. Загрејте нелепливо тавче на средна температура и премачкајте го со малку масло. Гответе ги палачинките од двете страни по 2-3 минути на секоја страна или водете се според убавата златна боја. Послужете ги палачинките со мед, путер од кикирики, грчки јогурт, банана или каков било додаток по желба.

The post Палачинки со тиква appeared first on Аптеки PlusPharma.

Потребни состојки:

2 кг спанаќ

1 кг компир

2 павлаки

3-4 чешниња лук

Подготовка

Компирот се лупи, се сече на големи парчиња и се вари само 10 минути со сол. Убаво се чисти спанаќот.

Во намрсено тавче се реди ред изгмечен компир, ред свеж спанаќ, па сечкани лукчиња.

Се става по 2 реда, да заврши со спанаќ. Одозгора се посолува со сол и мешан сув зеленчук.

Со попрскува со маслиново масло и се пече 40 минути во загреана рерна.

Се вади од рерна, се прелива со матена кисела павлака. Се сече како торта и така се сервира.

Праз со суви пиперки

Потребни состојки:

масло
3-4 стракови праз
3-4 суви пиперки (лути или благи, според вкус)
црн пипер
црвен пипер

Начин на подготовка:
3-4 стракови праз исечете ги на кружни парчиња и ставете да се пржи на зејтин на среден оган. Сувите пиперки исечете ги на парчиња и додајте ги кога ќе омекне празот, пропржете ги заеднo сo празот и посипете ги сo црвен и црн пипер. Се сервира самостојно или како гарнир со пржено или печено месо, варен ориз, макарони, пире oд компири или салата!

Бурек пиперка

Потребни состојки:

10 црвени пиперки капија

½ кг урда

Бешамел сос за палачинки (1 јајце, 2 лажици брашно, малку млеко и сол)

Подготовка

Црвените пиперки се печат и се лупат, и им се вадат семките. 4 пиперки се сечкаат и се мешаат со урдата. Ако урдата не е солена, се посолува. 6 пиперки се полнат со смесата. Секоја пиперка се затвора со парченце леб, се става во бешамел сос и веднаш се пржи на врел зејтин до зацрвенување. Се препорачува да се јадат топли. Со ова јадење се препорачува салата од црвен домат со кромид и магдонос.

Ќофтиња во рибарски сос

Потребни состојки:

500 г мелено месо

2 јајца

1 поголем компир

1 главица кромид

сол, мешан сув зеленчук, бибер

За сосот

3-4 домати

3-4 чешниња лук

магдонос

1 лажица брашно

Подготовка:

Во длабок сад се ренда претходно излупен компир, на ситно со ренде. Врз него се ренда кромидот. Се додаваат двете јајца, месото и сите зачини. Убаво се меша со рака, за да се добие хомогена смеса. Се прават кругли ќофтенца и се пржат на загреан зејтин. Се ставаат на страна. Во истата тава се става брашното и слабо се запржува. Се додаваат изрендани доматите, лукот и магдоносот. Се пропржува и се залева со 300 г вода. Се остава да врие 5-10 минути и се додаваат ќофтенцата. Се исклучува, се покрива со капак и се остава до ладење на ринглата. Се служи со печени пиперки зачинети со лук и магдонос.

Свинско со туршија

Потребни состојки:

Свинска кртина, 1 кг за 4 лица

200-300 г мешан зеленчук од туршија (краставички, морков, зелен домат, карфиол, пиперка и др.)

Подготовка

На врел зејтин се става свинска кртина, исечкана на коцки да се пржи. Убаво се пржи до зацрвенување и се додава туршијата. Внимателно се посолува бидејки туршијата е солена. Се пржи додека целата маса не омекне.

Италијански леб со рузмарин

За овој рецепт потребно е:

225 г брашно

½ лажиче сол

1 ќесичка инстант сув квасец

4 чешниња лук, ситно сечкан

исечкани иглички од 2 гранчиња рузмарин

по желба 10 црни маслинки, крупно сечкани и без семки

1 лажица маслиново масло

За прелив и посипување

6 лажици маслиново масло

2 лажички крупна сол

иглички од едно гранче рузмарин

Подготовка

Во голем сад мешаме брашно, сол, квасец, лук, рузмарин и по желба маслинки. Во средината правиме вдлабнување и додаваме маслиново масло и 150 мл топла вода, мешаме и приготвуваме меко тесто. Тестото го месиме 10-15 минути, го ставаме во намастен сад, го покриваме со намастена проѕирна фолија или со крпа, и го оставаме на топло 45 минути двојно да нарасне. Го превртуваме тестото на работната површина и повторно лесно го месиме, а потоа го развлекуваме во круг со дебелина од околу 1 см. Тестото го ставаме на намастен плех и лесно го покриваме со намастена проѕирна фолија или крпа, и повторно го оставаме 25-30 минути да нарасне. Рерната ја загреваме на 200 степени. Со прстите правиме вдлабнатини по цело тесто, го посипуваме со 2/3 од маслиновото масло, рузмарин и сол. Печеме 25 минути да се зацрвени. Кога ќе го чукнеме од долната страна, треба да даде шуплив звук. Го вадиме на металната решетка и го посипуваме со остатокот од маслиновото масло.

Колач со тиква
(оригинален назив: Loretta Hoffmans Pumpkin Bread)

Мерна единица: шолја за чај
Време на подготовка: 10 минути
Време на печење: 40-60 минути

Потребни состојки:
– 1 шолја динстувана и испасирана тиква
– 1/3 шолја вода
– 1/2 шолја зејтин
– 1/2 шолја сечкани ореви
– 2 шолји брашно
– 1,5 шолја шеќер во прав
– 1 кафена лажичка сода бикарбона
– 1 кафена лажичка сол
– 1 кафена лажичка мускатно оревче и/или цимет
– 2 јајца

Се матат јајцата, па се додава: шеќерот, зејтинот, сувите состојки, тиквата и на крај водата.
Се става смесата во подмачкан калап за печење.
Се пече на загреана рерна на 180 степени.
По печењето се покрива со крпа и се остава да се олади.
Се ослободуваат краевите на колачот од калапот и се превртува.
По желба се декорира.
Добар апетит!

The post РЕЦЕПТИ 6 appeared first on Аптеки PlusPharma.

Исто како и свежото, така и дехидрираното содржи витамини кои делуваат како антиоксиданти. Но, поради недостигот на вода, составот е далеку поконцентриран. Тука мислиме на растителните влакна, кои колку и да се добри, може да предизвикаат подуеност и грчеви. Сувото овошје содржи и повеќе шеќер, што значи и повеќе калории. Дури и незасладеното суво овошје содржи шеќери кои во големи количества тешко се преработуваат. Сулфатите(вообичаенконзерванс) знаат да предизвикаат главоболки и дијареја. Ако го јадете во умерени дози, сувото овошје со сигурност ќе ве одвлече од помалку хранливите ужини. За да не ја изедете цела ќесичка, купувајте од оние зачинети со чили.

Мудри залци…
…за сувото овошје да не го вознемири стомакот

ПИЈТЕ ВОДА
Како катализитори на дигестијата, растителните влакна за кусо време ќе ве одведат во тоалет. Но, ако сте дехидрирани, тие ќе ја впијат секоја течност во организмот. Резултатот? Констипација.

ДЕФИНИРАЈТЕ ГИ ПОРЦИИТЕ
Раздвојте го овошјето во различни кутии, по две парчиња од големите овошја (кајсии, праски, јаболка) и две супени лажици за ситните (малини, капини, брусница). Кесата однесете ја во кујна.

ВНЕСЕТЕ ПРОТЕИНИ
Кога омилената ужина ја комбинирате со протеини или некој извор на масти, како јатки или грчки јогурт, со сигурност ќе ги задоволите сетилата, па помали се шансите да претерате со шеќерните опции.

The post Кога гладот напаѓа appeared first on Аптеки PlusPharma.

Само 41 % од бебињата помали од 6 месеци се на ексклузивно доење.

БЕНЕФИЦИИ ОД ДОЕЊЕ ЗА БЕБЕТО

1. Мајчиното млеко обезбедува идеална порција хранливи материи
Мајчиното млеко содржи сѐ што му е потребно на бебето во првите 6 месеци и тоа во соодветни количини. Неговиот состав се менува во согласност со потребите на бебето, особено во првиот месец.
Првите денови по породувањето, градите продуцираат густа и жолтеникава течност наречена колострум. Колострумот изобилува со протеини и низа хранливи материи – чудотворна храна која не може да ја замени ниту една формула.
Колострумот е идеално стартно млеко за бебето, бидејќи помага да се развие незрелиот дигестивен систем на новороденчето. После неколку дена, градите почнуваат да создаваат поголеми количини млеко – следејќи го растот на бебешкото стомаче.
Единствено нешто што недостасува во оваа чудотворна напивка е витаминот Д и затоа се препорачува суплемент во вид на капки.

2. Мајчиното млеко содржи важни антитела
Мајчиното млеко изобилува со антитела кои му помагаат на бебето да се избори со вирусите и бактериите – клучно во раните, нежни месеци. Ова особено важи за колострумот кој содржи високи дози на имуноглобулин А и низа други антитела. Штом мајката дојде во контакт со вирус или бактерија, нејзиниот организам создава антитела кои одат во млекото, а преку млекото стасуваат до бебето. Ова е принципот по кој се креира почетниот имунитет на малечкото. Имуноглобулинот А го штити бебето од разболување, така што креира заштитен слој во неговото носе, грло  и дигестивен систем.

3. Доењето го намалува ризикот од болести
Станува збор за цела една листа болести како:
·      Инфекции на средно уво, синуси и грло и откако бебето ќе порасне.
·      Инфекции на респираторниот тракт и гастроинтестинални акутни заболувања.
·       Настинки, особено при ексклузивно доење 6 месеци.
·      Синдром на ненадејна детска смрт.
·       Алергиски заболувања како астма, атопичен дерматит и егзема.
·      Цревни заболувања како Кронова болест и улцерозен колитис.
·      Дијабетес1и 2.
·       Детска леукемија.

Над 820 000 деца можат да бидат спасени секоја година, ако сите деца од 0-23 месеци се оптимално доени.

4. Мајчиното млеко обезбедува здрава телесна тежина 
Доењето го намалува ризикот од детска гојазност. Една студија покажала дека доењето, не подолго од 4 месеци, ги намалува шансите бебето прекумерно да ја накачи телесната тежина. Истражувачите сугерираат дека ова се должи на различните бактерии во стомакот – бебињата на мајчино млеко имаат повеќе корисни бактерии. Исто така, кај нив се забележува повеќе лептин, за разлика од бебињата кои се хранат со адаптирано млеко. Лептинот е клучен хормон за регулирање на гладот и масните резерви.
Доените бебиња сами регулираат колку јадат – тие цицаат додека да го задоволат гладот. На овој начин, создаваат здрави навики уште од најмала возраст.

5. Доењето ги прави децата попаметни
Некои студии сугерираат дека има разлика во развојот на мозокот помеѓу децата на мајчино млеко и оние на адаптирано. Разликата најверојатно се должи на физичкиот контакт, контактот со очи, самата интимност на чинот на доење и ,секако, на хранливите материи.
Студиите индицираат дека доените деца се поинтелигентни и помала е веројатноста да имаат проблеми со однесувањето или да имаат потешкотии со учењето кога ќе пораснат. Сепак, најзабележливи ефекти се забележани кај предвремено родени деца, кои имаат поголем ризик од развојни проблеми.
Истражувањата јасно покажуваат дека доењето има значајни и долгорочни ефекти врз развојот на мозокот кај бебињата.

Глобално, 3 од 5 бебиња не се доени во првите часови од нивниот живот. 

БЕНЕФИЦИИ ОД ДОЕЊЕ ЗА МАЈКАТА

6. Доењето го забрзува намалувањето на телесната тежина
И додека некои жени ја зголемуваат својата телесна тежина додека дојдат, има и такви кои слабеат без никаков труд. При доење секако се согоруваат калории, а после 3 месечна лактација ќе забележите зголемено согорување на мастите во споредба со мајките кои не дојат. Но, да бидеме реални, разликата не е многу голема.

7. Доењето ги поттикнува контракциите на матката
Во текот на бременоста, матката расте – од големина на круша, стасува колку лубеница – пополнувајќи го речиси целиот простор на абдоменот.
После породувањето, матката поминува низ процес наречен инволуција или враќање во нејзината оригинална големина. Окститоцинот, хормонот кој се покачува во текот на бременоста, го води целиот овој процес. Телото лачи големи дози на окситоцин во текот на породувањето со цел да го олесни самиот чин, но истовремено и да го редуцира крвавењето. Тој помага и да се поврзете со своето малечко.
Окститоцинот се покачува и во текот на доењето, овие зголемени дози се во служба и на матката, под нивно дејство таа контрахира, постепено враќајќи си ја својата големина. Студиите покажуваат дека мајките кои дојат, генерално, помалку крвават после породување и ја забрзуваат иволуцијата на матката.

8. Мајките кои дојат имаат помал ризик од депресија
Постпородилната депресија е тип на депресија која се развива веднаш после породувањето. Жените кои дојат имаат помали шанси да развијат постпородилна депресија, во споредба со мајките кои не дојат, се вели во една студија од 2012.
Од друга страна, оние кои страдаат од постпородилна депресија веднаш после породување, имаат потешкотии да дојат или дојат краток период. Затоа, ако забележите какви било симптоми, појдете на доктор што побрзо, за да не се случи во меѓувреме да останете без млеко.

9. Доењето ги намалува ризиците од болести
По сѐ изгледа доењето нуди долготрајна заштита од рак и низа други заболувања. Целокупното време посветено на доење се поврзува со намалување на ризикот од рак на гради и јајчници. Жените кои дојат имаат намален ризик да заболат од:
·      Висок крвен притисок.
·      Артритис.
·      Покачување на масти во крвта.
·      Срцеви заболувања.
·      Дијабетес тип 2.

10. Доењето го одложува менструалниот циклус
Доењето ја паузира овулацијата и менструацијата. Тоа е начин на кој природата се грижи за женското тело, оставајќи му простор да закрепне, а плус и да обезбеди пауза меѓу две бремености. Оваа промена е навистина добредојдена за тазе мајките кои одеднаш имаат премногу обврски и грижи. Но, имајте на ум – доењето не ве штити од забременување!

11. Доењето ќе ви заштеди време и пари
Доењето нема да ве чини ни денар, добро, освен што ќе треба да набавите пумпа за измолзување и да се храните здраво. Ако одлучите да доите, нема да треба да:
·      Купувате адаптирано млеко.
·      Да водите сметка колку млеко му давате на бебето.
·      Да ги миете и стерилизирате шишињата.
·      Да подготвувате млеко сред ноќ.
·      Да смислувате стратегии како да го загреете млекото кога сте излезени.
Млекото што го произведуваат градите е спремно за консумирање во кое било време и на кое било место!

The post Доење appeared first on Аптеки PlusPharma.

На што се должи новиот идентитет?

Периодот кога девојчето станува жена се нарекува пубертет и таа промена е легитимна, нели? По оваа аналогија и станувањето мајка е легитимна, на моменти луда, промена придружена со низа хормонски осцилации. Од живот во кој жената се фокусирала на себе, таа се буди во живот во кој е одговорна и комплетно заљубена во малечкото суштество кое го диктира нејзинот живот.

Што е најважно жените да си признаат?

Декасекоја нова мајка покажува доза амбивалентност во однос на новата улога. Тоа се оние моменти кога жените гопосакуваатстариот живот или моментите на криза кога се каат што одлучиле да родат дете. Не плашете се да ги признаете ваквите мисли, сѐ е во ред со вас! Многу е важно да се зборува за овиенормални емоции без кои не поминува мајчинството.

Што треба да направат жените за одново да се пронајдат себеси?

На лист хартија, запишете сѐ што ви причинуваше задоволство пред да станете мајки– она што го одржуваше балансот помеѓу вашиот приватен живот и обврските. Направете листа од омилените активности и закачете ја на видно место во домот. Таа ќе ви биде одличен потсетник за тоа што недостасува во вашето секојдневие. Не форсирајте се, една по една.

Зошто сум расеана и заборавена мајка?

Откако научниците ги скенирале мозоците на мајките, констатирале дека тие имаат помалку сива маса. Но, тоа е добро за мајките! „Станува збор за рационализација и реорганизирање кое им помага да ги присвојат дополнителните вештини и внимание неопходни за да се грижат за бебето“, вели д-р Кели Ламберт, професор по бихејвиористичка невронаука на универзитетот „Ричмонд“.

• НАГЛАСЕНА ЕМПАТИЈА – Мајките сочувствуваат со своето и со туѓите деца дури и при епските тантруми, изливи на бес и разгаленост, бидејќи кај нив се зголемува делот до мозокот кој ги регистрира туѓите емоции.
• ОСТРА МЕМОРИЈА – Промените во хипокампусот ја подобруваат меморијата, но ова важи само за информациите (дури и неважни) поврзани со децата.
• ЧАДОР ПРОТИВ СТРЕС – Мозочните промени ги прават мајките посмирени – прелиминарните студии покажуваат дека помали се шансите да експлодираат при тензични ситуации, што не било случај претходно.
• МУЛТИТАСКИНГ СПОСОБНОСТИ – Кај мајките се забележува покачена активност кај префорталниот кортекс, делот од мозокот одговорен за носење одлуки. Брзото размислување е од голема помош при жонглирањето со многуте задачи на мајчинството.

The post Која сум сега? Новиот идентитет наречен „МАЈКА“ appeared first on Аптеки PlusPharma.

Има многу типови на конгенитални срцеви дефекти, кои можат да бидат едноставни дефекти без симптоми до комплексни дефекти со тешки, живото загрозувачки симптоми.
Постојат вродени и стекнати срцеви мани. Вродените срцеви мани настануваат во текот на ембрионалниот развој на срцето ( во првите три месеци одбременоста ) заради дејство на различни етиолошки фактори: наследни фактории фактори на средината т. е. тератогени агенси кои делуваат во текот на интраутериниотживот на плодот.

Кои се најчестите срцеви маани кај децата?

Преваленца на конгениталните срцеви маани  при раѓање се движи од 6 до 13 на 1000 живородени деца. Варијацијата  во честотата првенствено се должи на употребата на различни методи за откривање.
Најчестиот вроден дефект на срцето е бикуспидната аортна валвула, со преваленца помеѓу 0,5 и 2 проценти, но како изолирана маана таа ретко се дијагностицира во детството. Следните најчести дефекти се вентрикуларните септални дефекти (VSDs -4 на 100) и атријални септални дефекти (ASDs- 2 на 1000 новородени , потоапулмонална валвуларна стеноза  Тетралогија на Фало (ТОФ) е најчестата цијанотична срцева маана 0,5 на 1000 раѓања. Со најмала застапеност се најтешките кардиопатии како што е хипоплазија на лев вентрикул/лево срце.

Конгениталните срцеви маани се  водечка причина за перинатална и доенечка смрт поради вродени дефект при раѓање. Смртноста бележи тренд на намалување во тек на последните години, поради  се поуспешните корективни или палијативни интервенции.
Поделба на конгенитеалните срцеви маани :

–  Цијаногени конфенитални срцеви маани се тие кај кои постои циркулација на неоксигенирана крв во системската циркулација, односно имаме видлива цијаноза кај пациентите
–  Дуктус зависни конгенитални срцеви маани – тоа се маани кај кои е неопходно да има отворен ductus arteriosus (PDA) за да може да се опскрбува пулмоналниот или симстемскиот проток. Пример за тоа се маани како транспозиција на големите артерии. Многу,но не сите, цијаногени маани се дуктус зависни.
–  Критичн когенитални срцеви маани се тие кај кои што е нопходна катетерска или хируршка интервенција во првата година од животот.

Вродените срцеви маани се најчестите вродени аномалии кај новороденчињата. На 1000 новородени 6-8 од нив имаат некаков тип на вродена срцева маана. Од овие новороденчиња кај 25 проценти, кои се дефинираат како деца со критични конгенитални срцеви маани, има потреба од интервенција от типот на операција на срце или инервентна катетерска процедура. Многу новороденчиња со критични конгенитални срцеви маани се симптоматски и се идентификуваат веднаш по раѓањето. Но, се уште има и такви кај кои дијагнозата е отежната и се поставува подоцна односно по излегувањето од болницата. Во овој фрагилен период од животот, морталитетот  е најголем кај критичните вродени срцеви маани,  а тоа се маани кај кои е потребна интервенција во првата година од животот. Ризикот од морбидитет и морталитет се зголемува кога постои задоцнување во дијагностицирањето и навременото упатување во терциен центар, кој е остручен за лекувањето на овие пациенти.
Ризикот од  вродени срцеви маани е поголем кај доенчиња кои имаат а медицинска историја/анамнеза за пренатални состојби кај  мајката кои се асоцирани со овие маани, односно има позитивна семејна историја за срцеви болеси и екстракардијални аномалии. Сомнението за можноста за вродени срцеви маани кај  новороденчето е поголемо кога овие фактори се присутни.

Кај пациенти  кои имаат дуктус-зависни маани , затворањето на ductus arteriosus во првите неколку дена од животот може да предизвика брзо клиничко влошување кое е со потенцијално опасни  последици по  живот.  Давањето на терапија со простагландин Е1 за повторно отворање или одржување на ductus arteriosus може да биде животоспасувачко. Тоа треба да се започне веднаш штом се појави сомнение за конгенитални срцеви маани кај  симптоматски новороденчиња.
Клиничката презентација на новороденчињата кои имаат критична конгенитална срцева маана,  може да биде многу изразена и опасна по живот како што е шок, цијаноза или респираторен дистрес. Меѓутоа, некои доенчиња со критична конгенитална срцева маана, особено оние кои имаат дуктус зависни маани,  може да изгледаат нормално, да имаат многу суптилни знаци и симптоми за болест или да се без знаци за болест.
Дијагностика и евалуација

Новороденчињата кои имаат симптоми во правец на конгенитална срцева маана им се прави преглед, пулсна оксиметрија, рентгенграфија на граден кош, електрокардиограм (ЕКГ) и ехокардиографија.
Кај асимптоматски доенчиња, физикалниот  наод кој оди во прилог на конгенитална срцева маана се одликува со отстапки во однос на здравите деца. Децата со маани имаат  абнормален срцев ритам, прекордијална активност или срцеви шумови, патолошки шум, намалени / отсутни периферни пулсирања или крвен притисок ≥ 10 mmHg повисок на рацете од нозете

Пулс-оксиметрија  е соодветен скрининг метод за критични  конгенитални срцеви маани кај сите новороденчиња. Сепак,  со скринингот не ги идентификуваме сите критични конгенитални срцеви маани, може да ги пропуштиме нецијанотичните маани и некои маани на опстуктција на лево срце. Кога едно доенче ќе биде селектиранно дека е рзиично, со користењето на пулсна оксиметрија,  кај него треба понатаму да се евалуира и идентификува причината за хипоксемијата.  Кога препознавањето и дијагностиката на конгениталната срцева маана е направена со ехокардиографија, понатаму е потребна итна консултација со педијатриски кардиолог и / или пренос во медицинска установа со детска кардиологија и детска кардиохирургија
Кога имаме едно бебе што има  шок што не реагира на ресусцитација со волумен, кардиомегалија, цијаноза, пулмонален едем или на необјаснети респираторни симптоми, тоа треба веднаш да се прати за консултација на детски кардиолог во терциерна установа која има детска кардиохирургија.  При прегледот на детето наогаме знаци и симптоми кои сугерираат дека се работи за конгенитална срцева маана, како што се  абнормални срцеви звуци (на пример, трет срцев звук, галоп ритам, клик или единечен втор срцев звук,  патолошки шум (гласен, холистоистолен, дијастолен најгласен во врвот или горната лева или десна стернална граница), намалени или отсутни импулси на долните екстремитети, крвен притисок ≥10 mmHg повисок  на рацете од  тој на нозете.
Бидејќи дијагностиката на критичните конгенитални срцеви маани може да се пропушти за време на хоспитализацијата при раѓање, клиничарите треба да бидат свесни и да бараат клинички манифестации за време на првиот преглед кај педијатар  кога бебето е 3-5 дена старо. Симптомите се неспецифични и вклучуваат потешкотии во исхраната, слабо напредување во телесна тежина, цијаноза, респираторни наоди, намалена активност, раздразливост и прекумерно потење. Рутинското испитување треба да вклучува општа проценка на состојбата на детето (вклучувајќи тежина); мерење пулсот,  мерење на крвниот притисок на горните и долните екстремитети; детален кардијален преглед (вклучувајќи аускултација за шум и / или абнормални срцеви звуци); палпација на црниот дроб; и проценка на периферните импулси.

The post ВРОДЕНИ СРЦЕВИ МААНИ appeared first on Аптеки PlusPharma.

Што е опстипација?

Опстипацијата, генерално, се дефинира како нарушување кое се карактеризира со постојана тешкотија или навидум нецелосна столица и/или ретки движења на дебелото црево (еднаш на 3-4 дена или поретко). Таа е симптом, а не болест.

Се карактеризира со (Rome III критериуми)
-изразена тешкотија при празнење;
-чувство на нецелосно празнење;
-тврда столица;
-помалку од 3 движења на дебелото црево, неделно.

Запекот (опстипацијата) е чест проблем во текот на детството и често се мисли дека е нормална варијанта на дефекација, која ќе се реши како што децата ќе станат постари.
Хронична опстипација: кога симптомите траат најмалку 12 недели (не последователно) во текот на 1 година и се појавуваат > 25% од столиците.

Опстипацијата во 95% од случаите се должи на функционалната опстипација, а само помалку од 5% се должи на органски нарушувања.
Во патогенезата на болеста има две различни патофизиологии кои често се преклопуваат:
-Нарушување на движењето на дебелото црево;
-Нарушено варење на храната.
Дебелото црево има функција:
-апсорпција на течност;
-бактериска ферментација;
-формација на столицата;
-елиминација на столицата.

Дијагностички пристап
Во дијагностичкиот пристап, главна цел е :

• Исклучување на органско заболување или опстипација предизвикана од лекови;
• Разликување на типот на функционална опстипација (нормално или бавно празнење или;
• Ефикасен и безбеден третман на проблемот (олеснување на дефекацијата и отстранување на поврзаните симптоми).
Опстипацијата, односно фекалната инконтиненција, во само 5% од случаите се должи на органска природа, како што се аноректалните и спиналните малформации. Таа дури во 95% се должи на функционалната природа, односно, за нејзино постоење нема вистинска болест како подлога. Водечки причини за појава на функционалната опстипација кај децата се лошата исхрана, несоодветниот тренинг за дефекација, потоа психолошката поврзаност во однос на лошото однесување со детето, неадаптација кај децата, страв од дефекација итн.
Овој тип опстипација најчесто се појавува по 2. година, не постои абдоминална дистензија, децата добро напредуваат во телесната тежина, нема малнутриција, аналниот тонус е нормален, имаме измет во ректалниот простор, и, ако се прави иригографија или ректална биопсија, тие се со уреден наод.   Во дијагностичкиот пристап кај функционалната опстипација, секогаш треба да исклучиме секакво сомнение за органска подлога на проблемот. Потоа, да направиме диференцијација дали се работи за нормално или за бавно празнење. Целно и најважно за пациентите, треба да се даде ефикасен и безбеден третман за да се реши проблемот на опстипацијата, односно, да се олесни дефекацијата и да се отстранат симптомите кои се поврзани со неа.

Третман

Во однос на терапијата и мерките кои може да се преземат за справување со опстипацијата, секогаш се почнува со нефармацевтски интервенции. Тоа е пристап во кој се советува внесување течности, внесување млеко до 500 мл/24 часа, нутритивни интервенции (сокови и овошје – сливи, круши, праски, киви, портокал, цреши, смокви, избегнување адсорбентска храна), како и внесување суплементи со влакна. Меѓутоа, сите интернационални „водичи“ за оваа состојба, заклучуваат дека нефармацевтската интервенција најчесто не е доволна. Како прва линија на препарати кои се советуваат за третман на опстипацијата се осмотските лаксативи (PEG, Laktulose) CBT, BF, PPT лаксативи. Како прв избор на лаксативно средство за деца, препорачано од ESPGHAN, е PolyethyleneGlycol (PEG) или Macrogol 3350. Тој има уникатни особини и механизам на дејство кои се разликуваат од другите осмотски лаксативи. Има помалку несакани ефекти, претставува инертна супстанција – нула ефект врз микрофлората, не создава гасови. Неговиот осмотски ефект е послаб, поради што е и помал ризикот од дехидратација и од губење електролити (особено важно кај мали деца).

Долгорочно надминување на проблемот

Кога веќе ќе се реши проблемот на опстипација, односно, кога детето ќе има нормална конзистенција на столицата, се пристапува кон тренингот за дефекација. Тоа е многу важен сегмент од третманот на оваа состојба кај децата, затоа што со правилен тренинг нема да дојде до повторување. Тренингот се  изведува во домашни услови на начин што детето се остава седнато на тоалет 5-10 минути на ден, околу 30 минути по оброк/јадење. Потребно е да се води дневник за дефекацијата на детето и тој се дава на лекарот. Овој тренинг се изведува во период од 2-3 месеци, за да му се даде време на детето да стекне навика за дефекација, а без притоа да му се прави психолошка пресија.

Асс. д-р Наташа Чучкова Никчевска, специјалист педијатар, ПЗУ „Жан Митрев“

The post ФУНКЦИОНАЛНА ОПСТИПАЦИЈА КАЈ ДЕЦА appeared first on Аптеки PlusPharma.

Секое дете е приказна за себе, и затоа е многу важно да не ги споредувате децата во изеденото количество, без разлика дали се работи за браќа или сестри, или за најблиското другарче.

Специфично за тодлерите е тоа што се пребирливи, па така, некоја од следниве реакции е сосема нормална за нив:
–       Да одбијат храна/намирница само затоа што не им се допаѓа бојата, текстурата или мирисот
–       Да консумираат само неколку (2-3) различни намирници или оброци со месеци
–       Да одбијат да пробаат ново
–       Да изгубат интерес за храна што дотогаш ја обожавале
–       Да сакаат да јадат само со лажица или само со виљушка.
Со овие реакции, детето сака да покаже контрола и да вежба независност. Ако и покрај овие реакции, детето напредува во растот и развојот, тогаш немате причина за загриженост. Ви останува само да му обезбедите лесно достапна, здрава храна и да го научите на навиките за здрава исхрана.

Децата не треба и не можете да ги храните со сила. Но, можете да им пружите забавни оброци и да ги научите на здрави навики за јадење.

Здрави навики за јадење
–       Оставете го детето да одбере колку ќе изеде. Подобро е да му понудите мала порција со што  ќе оставите простор детето само да побара повеќе.
–       Бидете трпеливи. Нудете нови намирници почесто. Најверојатно, по 15-тото одбивање, детето конечно ќе го проба тоа што му се нуди. А, може да се послужите и со неколку „бели“ лаги. Искористете ја приказната за Попај морнарот и спанаќот, но Попај заменете го со неговиот/нејзиниот омилен јунак, а спанаќот со проблематичниот зеленчук. Вообичаено, дава одлични резултати.
–       Бидете забавни. Исечете ја храната во различна невообичаена форма (можете да користите калапи за колачи). Направете мини-верзии на вообичаените оброци. Креирајте приказна во чинијата на детето. Заедно можете да смислите и посебни имиња за овошјето и за зеленчукот (на пример, поединечните цветови брокола се бебешки дрвја), со што ќе го зближите детето со храната што треба да ја изеде, а и ќе го направите оброкот позабавен.
–       Понудете избор. Наместо само да инсистирате да јаде зеленчук, оставете го да избере, на пример: „Дали сакаш брокола или карфиол за ручек?“
–       Мешајте старо со ново. Ако сакате да воведете нова намирница, не нудете ја само неа, туку направете комбинација во оброк со намирница што веќе ја сака. Вака, новото може да помине незабележано.
–       Користете здрави сосови. Хумус, салца, павлака, густи сосови за салата се одличен избор за „мацкање“ на парчињата овошје или зеленчук.
–       Бидете пример. Децата се одраз на однесувањето на родителите. Доколку вие се храните здраво, и вашето дете полесно и побрзо ќе ги прифати здравите навики.

Пријатни оброци
–       Најавете му на детето околу 15 минути порано пред да биде готов оброкот за да може да заврши со играта навреме, да ги измие рацете, но и за да сфати дека оброкот е важен настан кој не смее да го пропушти.
–       Децата обожаваат рутина, и, всушност, само така и можат да функционираат. Рутината е потребна заради дисциплина, но и за да се превенира глад што ќе направи „кенкави“ деца. Затоа, зададете термини за главните оброци во текот на денот, и одредете место за седење околу масата за секој член на семејството.
–       Оброците се време за дружење со семејството. Тогаш не треба да се гледа телевизија, да се сурфа или да се игра на мобилниот телефон, да се игра со играчки на масата. Тоа е време да се праша како поминал денот, да се направи план за забавни активности по оброкот. Пожелно е децата и возрасните да останат покрај масата додека не заврши со јадење и последниот член на семејството.
–       На оваа возраст не наметнувајте правила околу користењето на приборот. Децата повеќе ја сакаат лажицата отколку виљушката, па и да не е соодветен избор, оставете, и фокусирајте се на тоа што ќе го изеде детето.

Воспоставете ред во оброците
Тодлерите треба да јадат на секои 3-4 часа, а тоа значи 3 оброци, 2 ужини и многу течности (најмногу вода, а минимално сокови и млеко) во текот на денот. Колку многу и да ви се чини дека изеле за време на главниот оброк, всушност, не е така, и тоа нема да ги остави полни мешињата до следниот главен оброк. Затоа, пожелно е да му понудите здрава ужина како овошен јогурт, парчиња јаболко или интегрални грицки. Но, важно е ужината да биде неколку часа пред оброкот, за да може повторно да огладни до главниот оброк.
Ако детето не сака да го изеде главниот оброк, тогаш понудете му здрава хранлива ужина неколку часа подоцна. Ако не сака да ја изеде ужината, понудете му повторно храна на следниот оброк. Вообичаено, децата попуштаат на вториот оброк.

Што не смеете да правите
Не присилувајте ги децата да ја испразнат чинијата, ниту да јадат кога сте вие гладни. И децата, иако мали и сè уште во развој, имаат внатрешни показатели кои им кажуваат кога се гладни или кога им е доволно. Почитувајте го тоа и верувајте на тоа. Дополнително, тоа влијае и на нивната самодоверба и пребирливост.
Не гответе повеќе различни оброци истовремено исполнувајќи ги желбите на секој член на семејството, вашиот дом не е ресторан. Децата може и треба да учествуваат во изборот на менито за ручек, и преговарањето завршува тука. Тоа што е одбрано да се зготви, треба и да се изеде. Доколку некој се премислил, може да ја почека ужината или следниот оброк, но не и да добие друга опција за ручек.

Многу е важно да не ја покажувате вашата загриженост и вознемиреност за одбивањето да јаде пред детето. Ниту, пак, да правите индиректен притисок врз него. Детето чувствува притисок и кога не е директен, како: „Мораш да го изедеш спанаќот!“Детето и онака постојано бара внимание, ова само ќе му помогне полесно да дојде до тоа, а ќе се обиде да го искористи и за други потреби во иднина.

The post Зошто вашето дете не сака да јаде и како да се справите со тоа appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кои се најчести причинители

Најчести пред извикувачи на инфекциите се вирусите, бактериите и микоплазмата. Инфекциите се манифестираат како ринити, фарингити, отити, синузити и ларингити, придружени со полесни или потешки симптоми на болеста.

Во 80-90% од инфекциите се од вирусно потекло, при што најчести причинители се: риновируси, респираторно-синцициелен вирус, корона вирус, вирус на инфлуенца, параинфлуенца и аденовируси. Клиничката слика се манифестира полиморфно. Се појавува покачена телесна температура со јасно изразени катарални симптоми, течење на носот, солзење на очите, кивавица и кашлица. Клиничката слика е дополнета со засипнатост, слаба главоболка, болка во грлото, замореност итн.

Во 10% од случаите, најчесто над 5-годишна возраст, предизвикувачи на инфекциите се бактерии од типот на стрептококи, стафилококи, хемофилус инфлуенце и др. Кога се работи за бактериска инфекција, засегната е општата состојба на детето; тоа е исцрпено, високофебрилно, често интоксицирано и бледо, има болки во грлото поради што му е отежнато голтањето, често има оток на регионални лимфни јазли, намален апетит и сл.

Раната дијагностика е особено важна

Многу е важно навремено да се дијагностицира етиолошкиот фактор, односно предизвикувачот на инфекцијата со добро земена анамнеза од родителите, со клинички преглед кој треба да биде сеопфатен, надополнет со одредени лабораториски анализи со што ќе се потврди точната дијагноза. Од тоа зависи натамошното лекување на инфекцијата кај детето. При бактериска инфекција даваме антибиотици соодветни на причинителот, а при вирусна инфекција третманот е симптоматски, со давање на антипиретици, витамини, течности и здрава храна. При вакви состојби, давањето антибиотици е исклучено!

Кога да се обратиме на лекар

Природно се поставува прашањето: како и кога треба детето да се однесе на лекар?

Доколку детето има секрет во носето, ако поткашлува, особено кога е во лежечка положба, ако нема температура, ако е расположено и има нормален апетит, тогаш треба редовно да се чисти носот со солени капки, да се причека детето да заздрави, односно детето да се лекува во домашни услови. При вакви состојби, во кои заздравувањето оди добро и состојбата не се влошува, нема потреба од посета на лекар.

Доколку детето има  висока температура, проследена со  кашлица и секреција  од нос, ако е нерасположено и плачливо, ако тешко дише, ако повеќе од времето е во кревет, не сака да јаде или повраќа, тогаш посетата на лекар/педијатар е задолжителна.

Родителите се тие кои треба да внимаваат детето да јаде здрава храна, богата со витамини и минерали, да има здрав сон и здрава околина. На тој начин, се јакне и се поддржува имунитетот на детето, како најважна алка во одржувањето на здравјето

The post ГОРНОРЕСПИРАТОРНИ ИНФЕКЦИИ НА ДЕТСКА ВОЗРАСТ appeared first on Аптеки PlusPharma.

Нормални димензии и карактеристики кај новороденче

Терминското новороденче, во најголем број од случаите, е со телесна тежина од 2,3 до 4,1 кг, должина од 46 см до 54 см и со обем на глава од 33 см до 64 см. Во текот на првите денови од животот, новороденчето губи до 10% од својата тежина, за по 15 дена да ја постигне својата родилна тежина и почнува да добива 500 до 700 г до крајот на првиот месец.По раѓањето, новороденото бебе може да ја врти својата глава, може да го фокусира погледот најчесто на лицето на својата мајка, реагира на силни звуци, јака светлина и има силни рефлексни движења (примитивни рефлекси).Во доенечкиот период, просечното зголемување на телесната тежина во првите три месеци од животот е 20 до 30 г дневно, во второто тримесечје 15 до 20 г дневно, со што некаде на 6 месеци бебето ја дуплира својата почетна телесна тежина, а на една година нормално е за трипати потешко. Должината и обемот на главата се, исто така, важни показатели за правилниот раст и развој на доенчето. Така, до крајот на првата година, доенчето добива 25 см на својата должина, а обемот на главата расте по 2 см во првите три месеци, а на крајот на првата година до 12 см.

Ние, педијатрите, располагаме со т.н. графикони на раст преку кој со секое внесување на мерките се следи напредувањето на доенчето споредено со нормалните – референтни мерки за дадената возраст и пол. На овој начин, се следат евентуалните отстапвања и се бараат причините за заостанувањето во растот или други отстапувања.

Останати фактори и показатели за нормален раст и развој

Покрај физичките, постојат и други фактори кои укажуваат на напредувањето на бебето. Тоа се крупни и фини моторички вештини, како и социјална адаптација. Така, веќе со наполнети месец и половина, бебето се насмевнува на познат лик и глас, на 3 месеци ја држи главата, ги става рацете во уста, а на 4 месеци се обидува да држи предмети и играчки. Веќе на 6 месеци се одбива од подлогата, префрла играчки од едната во друга рака и гуга. На 7 месеци се превртува на стомак и почнува да седи, на 8 месеци почнува да разбира некои наредби, а со наполнети 9 месеци може стабилно да седи, има фина моторика на палецот и показалецот и кажува најмалку еден збор со значење. На едногодишна возраст, веќе може да стои и да оди со придржување, да изговара најмалку 3 збора со значење и може самостојно да врти страници од книги и сликовници.

Првата година – важна за цел живот!

Првата година од животот на бебето е од извонредно значење кога е во прашање неговиот правилен раст и развој. Детето расте со изразено брзо темпо, па неопходно е родителите внимателно да го следат физичкиот и психичкиот развој на своето дете. Во настојување да ја запознае својата околина, бебето собира искуства и информации, па почнува да ги создава првите навики од животот, да се чувствува гладно, да сака да си игра, знае кога му е потребна нега и заштита од родителите, а со самото тоа влијае на сопствениот телесен и ментален развој понатаму во животот. 

The post ПРАВИЛЕН РАСТ И РАЗВОЈ КАЈ НОВОРОДЕНЧИЊА appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кога да се збогувате со пелените?

Иако не може да се даде дефинитивен одговор, зашто секое дете се развива различно и во различни услови, повеќето деца покажуваат знаци на подготвеност за користење нокшир и одвикнување од пелени на возраст од 18 до 24 месеци.
Неколку практични совети може да бидат корисни овој процес да се помине без поголеми турбуленции:

Не правете ништо „насила“!

Збогувањето со пелените треба да го направите во партнерство со вашето дете. Прво, проверете дали вашето дете, воопшто, е подготвено за излегување од пелените. Важно е детето да може да ги комуницира своите потреби. Ова може да биде со зборови, звуци, гримаси на лицето или со држење на телото. Секогаш започнете со охрабрување и поддршка. Притисокот детето да ги напушти пелените може само да создаде напната атмосфера и да создаде дополнителен отпор кај детето. Освен ова, може да содадете негативни асоцијации кај детето поврзани со одењето по нужда кои подоцна може тешко да се избришат или да создадат отпор кон извршување на физиолошките потреби.

Не поставувајте рокови!

Малите деца немаат концепт за време, па затоа и не реагираат на поставувањето рокови. Секогаш имајте реалистични очекувања. Секое дете има своја сопствена индивидуалност и темперамент и поради ова не постои единствена ветувачка метода во три чекори која ќе одговара на сите. Ваквите програми, кои се временски утврдени, најчесто во себе имаат одредени казнени мерки, не се флексибилни и најчесто ги тренираат родителите наместо децата. Поради ова се создаваат фрустрации кога утврдените рокови нема да се испочитуваат.

Користете облека со која детето лесно се снаоѓа

Заборавете на сложени комбинации за облекување. Одберете облека која лесно се соблекува: панталони со ластик, тренерки, фустанчиња, кратки панталони. Доколку е топло, пуштете го детето да трчка во долен веш или, пак, сосема голо. На овој начин, најлесно ќе ја совлада новата вештина.

Не потклекнувајте пред притисоците!

Притисоците може да дојдат од повеќе страни. Од баба и дедо, од пријателите, тетките, па и од сопрузите. Имајте на ум дека сите се полни со мудрости и го знаат најлесниот начин. Сепак, ова е само процес како и сè останато. Сè во свое време и на начин кој е најсоодветен за вашето дете. Избегнувајте да се натпреварувате со другите родители, бидејќи ова е натпреварување кое не завршува тука. Вашето дете го очекуваат нови работи за совладување!

Ништо не се случува преку ноќ

Некои деца преминуваат од пелени кон нокшир за неколку недели, на други им се потребни и по 7-8 месеци. Не очекувајте брз напредок и бидете подготвени. Останете позитивни и трпеливо минувајте низ процесот, секогаш напоменувајќи му на детето колку сте горди на неговите мали, но значајни постигнувања.

Не игнорирајте го стравот кај детето!

Во времето на одвикнување, децата може да развијат стравови, кои се подеднакво големи како кај било кој страв кај возрасните. Доколку детето доживее и само едно непријатно искуство во тоалетот (бучава од казанчето за вода, лизнување на ладните плочки и сл.), тоа може да го врати неколку чекори наназад. Некои деца имаат проблем со исфрлањето на изметот. Затоа, бидете внимателни. Разговарајте со нив и внимавајте детето да не се чувствува посрамено или омаловажено. Имајте на ум дека за многу деца пелените претставуваат одредена сигурност. Тоа е време во кое родителите се интимни со децата и внимаваат за нивните потреби. Понекогаш на децата им е потребна вашата блискост. Потрудете се да им дадете поголемо внимание и нежност.

Нема потреба за загриженост

Можеби ве загрижува што само уште вашето дете од сите во групата носи пелени. Но нема место за паника. Можеби ќе потрае уште некое време, но сепак, на крајот, вашето дете со ваша помош ќе научи самостојно да користи нокшир, а подоцна и тоалет. Прилично е неверојатно дека вашето дете ќе тргне на училиште во пелени.

Знаци кои може да укажат дека детето е подготвено:

• ви покажува кога мора да изврши нужда со зборови, звуци, гримаси на лицето или со држење на телото (чучнување, поставување на раката во гениталната регија);
• не поднесува пелените да му се влажни или валкани;
• покажува интерес за нокширот и за тоалетната школка;
• може да следи основни инструкции;
• сака да започне да носи гаќички;
• пелените му остануваат суви околу два часа во текот на денот;
• може само да ги турне панталоните и да седнува и да станува само од нокширот.

The post ОДВИКНУВАЊЕ ОД ПЕЛЕНИ – Дали и кога вашето дете е подготвено? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Мерки на претпазливост
Бебињата и малите деца значително се почувствителни на ултравиолетовото зрачење (црвенило, пликови, оштетувања на кожата, прерано стареење и сл.) бидејќи имаат поосетлива и потенка кожа во однос на возрасните. Многу родители претпоставуваат дека на своите бебиња и деца им е добро на сонце, сè додека на кожата не се појави црвенило. За жал, грешат. Изгорениците од сонцето не можете да ги видите додека се формираат, но кога ќе ги видите,тогаш е веќе доцна. ЗОШТО? Затоа што дури 2-4 часа по изложеноста на сонце, кожата станува црвена, а премногу црвена дури 10-14 часа по изложеноста на сонце. Кај тешките изгореници се појавуваат пликови придруженисо локална болка, а во најтешките случаи–главоболка, мачнина и исцрпеност. Црвенилото,обично,почнува да се повлекува по 48-72 часа.

Заштитете ги бебињата
Сончевите зраци и топлото време кај бебињата може да предизвикаат низа проблеми кои,пред сè,се однесуваат на појава на исипување на кожата, намален апетит и раздразливост.
Кај бебињата под 6 месеци не се препорачува директно изложување на сонце, како и нанесување кремовисо заштитни фактори. Бебињата може да бидат на сонце од 7-10 часот претпладне и по 17 часот попладне. Главата секогаш треба да биде заштитена со капа со широка стреа. Капата треба да ги покрива најизложените делови,како што се усните, носот и ушите. Засилете го внесот на течности! Не го претоплувајте бебето.
Кај бебињата од 6-12 месеци треба умерено и краткотрајно изложување на сонце. Секогаш користете лесна облека и капа со широка стреа.

Исхрана на бебињата во лето
Бебињата во летниот период треба да добиваат повеќе течности. Бебињата кои се дојат треба да се хранат почесто, а оние кои се хранат со адаптирано млеко треба почесто да им се нуди вода. Со покачувањето на температурата во текот на летото, важно е да внимавате и како постапувате со намирниците од кои ги подготвувате бебешките оброци. Бактериите ја сакаат топлата средина и затоа обрнете внимание како ги чувате и подготвувате намирниците. Тоа подразбира да се почитува температурата назначена на пакувањето, а подготвените оброци да се консумираат веднаш.

Водата е најважна
Во текот на летото обезбедете им на бебињата доволно количество вода. Во лето бебињата повеќе се потат и може брзо да дехидрираат. Затоа давајте им доволна количина вода, која не само што ќе ја намали затопленоста на телото, туку ќе ја спречи и констипацијата (запек).
Совет : на секој час понудете го вашето дете со вода.

Заштита на децата
Кај децата до 12 години советуваме постепено изложување на сонце со задолжително нанесување на крем со заштитен фактор и соодветна облека. Најмалку 30 минути пред излегување на сонце, нанесете заштитен крем на сите делови од телото на детето кои не се покриени со облека. Децата мачкајте ги на секои 2-3 часа или веднаш по излегување од вода, бидејќи добар дел од нанесената крема се отстранува.
Незаштитената детска кожа може да издржи на сонцебез последици само 5 минути.

Исхрана на децата во лето
На децата им се потребни значително повеќе течности во лето кога се и физички поактивни. Поради тоа,водата секогаш мора да им биде достапна. Доколку детето повеќе сака да пие сокови,гледајте да бидат природни и свежо подготвени. Избегнувајте премногу масна храна, а користете повеќе свеж зеленчук и овошје. Нема дете кое не сака сладолед, но,секако,водете сметка земањето сладолед да не биде замена за оброк. Слатките заменете ги со свежо сезонско овошје, овошни колачи и кремови од свежо овошје.

Одличен рецепт, задолжително направете го!
Крем од шумско овошје и банана
Потребни состојки:
– 4 банани
– 300 г шумско овошје(може и смрзнато)
Измешајте ги бананите и шумското овошје во миксер. Ставете го кремот во чаши за сладолед во фрижидер минимум 1 час. Уживајте во освежителниот природен вкус.

ВАЖНА ЗАБЕЛЕШКА
Спакувајте во куферот доста внимание, претпазливост и трпение, ама и добар апарат за фотографирање, за да ги овековечите среќните насмевки кои ќе ви ги подаруваат вашите дечиња. За тие емоции не постојат ниту правила, ниту контраиндикации.

The post ЗАШТИТИТЕ ГИ СВОИТЕ ДЕЦА ОД СОНЦЕ appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кога започнува доењето
Првото доење, доколку здравствената состојба на мајката дозволува, треба да биде во првите триесет минути по породувањето. Практично доењето со мајчино млеко започнува половина час или не подолго од 6 часа после рагањето и бебето почнува да се храни со т.н. прво млеко или колострум –  жолтеникава течност богата со хранливи и заштитни елементи. Колострумот е полн со антитела кои го штитат бебето од микроорганизми и го смалуваат ризикот  од алергии подоцна во живитот. Од вториот до шестиот ден на лактацијата бебето се храни со т.н преодно млеко, а од 7 ден до три недели од лактацијата се формира веке т.н. зрело млеко кое понатаму ги задоволува сите потреби  на Вашето бебе.

Уникатно по својот состав
Мајчиното  млеко содржи белковини од сурутка и казеин, јаглени хидрати во облик на лактоза, масти вклучувајки ги и полинезаситените масни киселини со долги ланци (многу важни  за развојот  на мозокот на Вашето  бебе), витамини и  минерали. Мајчиното  млеко ги  задоволува потребите  на Вашето  бебе да  може  да  расте и нормално да се развива, помага во развојот на имунолошкиот систем на бебето и го штити од болести. Така бебињата хранети со  мајчино млеко помал е ризикот од

Економски еколошки и општествени предности
Освен што е најдобра храна мајчиното млеко е синоним за инсттинкт, запознавање, препознавање, блискост, сигурност, љубов, заштита, безгришност, задоволство. На крај мајчиното млеко е совршено и достапно веднаш по  раѓањето, секогаш е свежо, има идеална температура, совршено заштитено и секако беплатно. Како најекономична, евтина храна, доењето е корисно и за семејството. Допонителните ефекти на развој на поздрава популација води кон намалени трошоци за здравствена заштита, од што корист има и пошироката општествена заедница.

The post МАЈЧИНО МЛЕКО – се што му е потребно на вашето доенче appeared first on Аптеки PlusPharma.

ЗА ПРАВИЛНА ЗАШТИТА НА ВАШАТА КОЖА КОРИСТЕТЕ КВАЛИТЕТНИ И ПРОВЕРЕНИ ФОТОЗАШТИТНИ ПРЕПАРАТИ КОИ ВО СВОЈОТ СОСТАВ ТРЕБА ДА СОДРЖАТ УВБ И УВА ФИЛТРИ ЗА ЗАШТИТА НА КОЖАТА. 

Практикувајте утринско сончање

Умереното изложување на сонце во кратки временски интервали природно ја зголемува отпорноста кон УВ зраците доколку постепено се приспособувате. Изложеноста на сонце без заштитен фактор, препорачливо е да биде исклучиво во утринските часови од 7-10 часот и тоа во краткотрајни интервали од максимум 10-15 минути. По постигнувањето на 15-минутното дневно сончање, задолжително е користење заштитен фактор со минимум СПФ 30.

Иако секојдневните препораки се во насока да се избегнува прекумерната изложеност на сонце, бронзениот тен сè уште важи за симбол на убавина, па многумина, иако се свесни за последиците, сепак прекумерно се изложуваат на сонце.

Избегнувајте „пржење“ на плажа

Идејата за инстант чоколаден тен многу често може да заврши и со сериозни поледици. Повеќечасовното лежење на сонце не е нималку наивна постапка, особено за лицата со светол тен. Доколку не можете да одолеете на магијата на летните плажи, тогаш изложувајте се постепено на сонце, користете соодветна заштита и контролирајте ги интервалите на изложеност.

УВ зраците напаѓаат и кога сте во сенка

Лежењето под сенка и на ладовина под некое дрво или под чадор за сонце не значи дека сте целосно заштитени. УВ зраците доаѓаат отсекаде, се одбиваат од песокот, од бетонот и од други површини. Иако ултравиолетовите зраци не се одбиваат од вода, тие лесно поминуваат низ неа, па, додека пливате, воопшто не сте заштитени од сонцето. И во ладните и облачни денови треба да ја заштитите кожата од сонце. Имено, и тогаш може да изгорите, затоа што зраците многу лесно поминуваат низ облаците.

Практични совети:

 Започнете со препарати со највисок заштитен фактор, а потоа употребувајте препарати со понизок заштитен фактор.
 Препаратот за заштита од сонце секогаш се нанесува 30 минути пред изложување на сонце.
 По сончањето, користете млеко за употреба по сончање, за хидрирање и за враќање на виталноста на кожата.
 Нанесувањето на фотозаштитни препарати не значи дека може да останете на сонце долго време.
 За време на облачен ден, 30-50% од УВ зраците допираат до вашата кожа, па, сепак, е возможно да изгорите.
 Употребувајте соодветна облека за заштита од сонцето (капа, очила за сонце, лесна и светла облека од природни материјали – памук или лен).
 Избегнувајте изложување на сонце од 10-17 часот.
 Внесувајте што е можно повеќе вода и природни сокови.

The post ЗАШТИТА НА КОЖАТА ОД СОНЦЕ  – Сè што треба да знаете appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кога се појавуваат?

Коликите најчесто се појавуваат пред втората недела од животот, а  престануваат или нивниот интензитет се намалувасо полни 3 месеци. Во првите 3-4 месециод животот на бебето,коликите(грчевите)се најчеста појава. Се појавуваат кај 20-40% од бебињата и тоа подеднакво често кај доените и кај бебињата на адаптирано млеко.Тие се случуваат наеднаш од „чиста мира“и траат и по неколку часа. Проследенисе со неутешно плачење на бебето, вознемиреност, нарушување  на сонот и на хранењето, а нарушено е и расположението на целото семејство. Најчесто се појавуваат попладне и навечери тоасо поголем  интензитет, а може да се појавуваат и преку цел ден и во текот на ноќта.

Дали се работи за болест?

НЕ, грчевите не се болест туку нормална појава.Тоа  е состојба во која децата се вознемирени и плачат, но воедно тоа се здрави децаи деца коипримаат храна икоиодлично напредуваат.

Кои се причините?

Причините за појавата на грчеви на науката не исе целосно познати и точниот етиолошки  фактор не е определен.Постојат неколку теории за настанувањето на грчевите:

• бебето не поднесува млеко,
• гастро-интестиналниот тракт не е доволно развиен,па се појавуваат спазми,
• привремена хормонска нерамнотежа,
• бебињата цицаат многу бргу,што води до полнење на цревата со воздух, нивно растегање и надуеност,
• преголема чувствителност на нервниот систем на бебето во однос на надворешната средина и прием на многу стимулации истовремено.

Моментално,како најрелевантни се сметаат теориите за незрелост на дигестивниот и  нервниот систем кај бебето, додека теоријата за влијанието на мајчината исхрана на грчевите кај бебето е застарена. Ова значи дека мајката може да јаде разновидна храна без притоа таа да е фактор за појава на грчевите кај бебето. Значи,се работи за  нормална развојна појава која бебето ја чувствува како неудобности грч. Се смета дека не е болка,затоа што е докажанодека нивото на кортизол (хормон на стрес) кај бебињатакои имаат грчеви не е поголем од кортизонот кај ониекои немаат.

 Како треба да се третираат инфантилните колики(грчеви)?

Лекување на грчевите со лекови не е потребно. Она што може да се сугерира и да биде од помош е:

• информирање на родителите за тоа што се инфантилни колики,
• мануелни масажина стомачето на бебето,
• ставање на топла пелена и легнување на бебето на страна со свиткани нозе,
• редовно подждригнување на бебето по секој оброк,
• ублажуање на инфантилнитеколикисодавање пробиотици. Утврдено е дека бебињата кои имаат инфантилни колики имаат пониско ниво на пробиотиски бактерии во гастро-интестиналниот тракт,така што давањето пробиотици доведува до колонизација идо намалување на јачината или до губење на грчевите кај бебето. Притоа,треба да се знае дека пробиотикот нема несакани ефекти и се дава онолку колку што е потребно,
• Давањето препарати кои содржат симетикон не даваат значајни резултати, и се применуваат онаму каде грчевите се последица од голтање воздух.

Инфантилните грчеви се исто што иникнувањето заби, проодувањето, прозборувањето односно само уште една фаза во созревањето навашето дете.

The post ГРЧЕВИ КАЈ НОВОРОДЕНЧИЊА – Нормална појава или причина за загриженост appeared first on Аптеки PlusPharma.

Најчести физиолошки промени на кожата кај новороденчињата можат да бидат:

1. Хематоми и петехии по кожата кои се јавуваат заради притисокот на родилните патишта врз новороденчето.
2. Макуларен хемангион (проширени крвни садови) кој се наоѓа најчесто во окципиталниот предел на главата, на очните капаци, коренот на носот и спонтано се губи до крајот на првата година.
3. Милии-ситни бели точки на носот, брадата, образите кои спонтано поминуваат во тек на првиот месец.
4. Монголска пега или темносина пребоеност на кожата во пределот на тртната коска и се јавува кај потемно обоена популација.
5. Присуство на лануго влакненца (ситни, меки влакненца) најчесто по грбот и челото кои обично спонтано паѓаат кон крајот на првиот месец.
6. Физиолошко црвенило на кожата на новороденото кое се јавува како реакција на дразбите од надворешната средина. Оваа промена се губи за 12 до 24 часа по раѓањето.

ЗОШТО СЕ ЈАВУВААТ ПРОМЕНИ НА КОЖАТА

Заради големата површина и директниот контакт со надворешната средина, можноста за појава на разни патолошки промени на кожата е многу голема.
Кожата природно сама се брани од разни нечистотии преку процесите на регенерација.На регенеративните супстанции кои се лачат од клетките на кожата за да можат да делуваат потребна им е водена средина , па кожата синтетизира гама-линолеинска киселина која не дозволува испарување на водата од површинските слоеви на кожата и спречува продор на разни нечистотии од надвор.Меѓутоа одредени хемикалии кои се составен дел од средствата за капење или од загадениот воздух „ја разложуваат” кожата, посебно кога не е доволно негувана или ако постои генетски ензимски дефицит во синтеза на кожната бариера.

ПРАВИЛНАТА ХИГИЕНА НА ПРВО МЕСТО

Здравата кожа треба секојдневно да се капe со топла вода и беби сапун или шампон. Потоа  се нанесува  заштитен бебешки крем на сите делови на телото изложени на дејство на урината и столицата како и сите набори на кожата подложни на оштетување (околу вратот, под пазувите). Останатите делови од кожата се мачкаат ако таа е подложна кон сушење од различни влијанија, а на нормалната кожа не и се потребни креми за нега.

Кај нагласено чувствителна кожа кај некои од новородените може да се користат емолиентни креми кои делуваат смирувачки и не ја оштетувваат природната бариера.

При појава на пеленски дерматитис- црвенило и иритирана кожа во пределот на пелените треба да се подобри локалната хигиена, почесто менување на пелените, миење со топла вода, по потреба да се аплицира цинк оксидна крема. Кај себороичниот дерматитис кој се манифестира со жолти, дебели скрами на главата потребно е секојдневно миење на главата со шампон, испирање со топла вода и чешлање со густ чешел по потреба премачкување со бебешки масла. Рана појава на црвенило и ситен осип со јадеж кој обично почнува на образите или вратот може да е знак за појава на атописки дерматитис,  за што е неопходна консултација и соодветен третман  пропишан од матичен педијатар.

БИДЕТЕ ВНИМЕТАЛИ   

• Примената на влажни марамчиња  да се сведе на минимум, посебно оние кои содржат алкохол и парфеми.
• Да се избегнуваат бебешки пудри за нега на кожата.
• Да не се затоплува прекумерно новороденчето.
• Да не се изложува на директни сончеви зраци.

Д.р Олгица Николовска
Спец. педијатар
ПЗУ Поликлиника РЕС ХУМАНА Скопје

The post КОЖА НА НОВОРОДЕНЧИЊА се што треба да знаете appeared first on Аптеки PlusPharma.

Сонот е подеднакво важен колку и здравата исхрана и физичката активност. Со добар сон на телото му се овозможува да се ослободи од сиот вишок на штетни материи акумулирани во текот на денот. Мускулите, меѓу кои е и срцето, се обновуваат за време на спиењето.

Колку сон е доволно за децата?
Должината на сонот во голема мера зависи од возраста на детето:

• новороденчиња не постари од 2 месеци – 10 до 18 часа сон вкупно (со неколку паузи од 1-3 часа кога се будни)
• бебиња од 3–12 месеци од 9 до 14 часа (со 2 дремки од по 2 часа во текот на денот)
• деца од 1–3 години од 12 до 14 часа (со 1 дремка во текот на денот)
• деца од 3–5 години од 11 до13 часа
• деца од 5–12 години од 10 до 11 часа
• тинејџери 8 до 10 часаСепак, треба да се има на ум дека овие вредности се менливи и може да бидат различни за секое дете, бидејќи на истите влијаат и други фактори, како што се: температурата, самата околина, наследните фактори и др.

  
  Постигнувањето на правилен распоред на спиење и будење е еден од главните цели за детето и за неговиот правилен емоционален развој. Промените во животот на детето, промените на неговите навики и тензичните семејни односи можат негативно да делуваат врз распоредот на спиење.

Навиките ги креираме ние

Во брзото и хаотично време во кое живееме, децата најчесто се препуштени сами на себе. Родителите работат сè повеќе и сè подолго, па времето потребно за здрави семејни односи и креирање на здрави навики е сè пократко. Во контекст на ова, сè почесто ги изоставуваме ритуалите важни за процесот на спиење.

Почнувајќи од новороденчињата, сите деца треба да имаат ритуал за заспивање што трае не повеќе од 30–40 минути со вклучено капење. И исто време на заспивање секоја вечер. За децата до 10 годишна возраст тоа значи дека најдоцна до 21 часот веќе треба да се во кревет. И тинејџерите не треба да се исклучок од правилата за одење во кревет. Кај нив, покрај природната желба да се биде буден во текот на доцните часови, неконтролираната употреба на електронски уреди дополнително ја комплицира состојбата. Воведување на некаков ред и држење на ситуацијата под контрола е важно и за оваа возрасна група. Собата за спиење треба да биде затемнета, проветрена и со нормална температура, без електронски уреди на кои местото не им е во оваа соба. Употребата на телефон, таблет или компјутер непосредно пред спиење може да го намали за 22% нивото на мелатонин во организмот, супстанца што природно се создава во организмот навечер и му сигнализира на телото дека е време за спиење.Децата пожелно е да имаат омилена играчка за спиење и омилена приказна за заспивање.Ако детете потешко заспива, тогаш погрижете се креветот да му симболизира само спиење, но не и место каде може да игра или пишува домашна задача.Ноќниот амбиент во домот треба да е релаксирачки и смирен. Избегнувајте расправии и дискусии кои можат да предизвикаат анксиозност пред спиење.

 Важноста на добриот сон

1. Сонот го подобрува растењето
   Хормонот на раст примарно се ослободува за време на длабок сон. Природата се погрижила бебињата да го добијат потребниот раст, така што околу 50% од времето го поминуваат во длабок сон. Квалитетниот сон е важен за нормален раст за сите деца генерално, само што кај најмалите, разликата во растот е воочлива од ден на ден.
2. Сонот влијае врз телесната тежина

Сè поголем број докази покажуваат дека премалку сон кај децата доведува до гојазност, почнувајќи уште од најмала возраст. Секој плач на бебето не е заради храна. Доколку родителите се едуцираат за разликите во плачот за храна и плачот за друга итна потреба на бебето и како да го утешат, а да не користат храна при тоа, тогаш е голема веројатноста дека бебињата ќе спијат подобро, и помала е веројатноста дека ќе бидат гојазни.

Врската меѓу недостатокот на сон и хормонот што ни сигнализира кога сме сити (лептин) е присутна уште од раѓање. Па така и децата кои не спијат доволно и се изморени, имаат тендеција постојано да бараат храна и тоа најчесто со висока содржина на масти или јаглехидрати, а од друга страна, повеќе седат или лежат (но не спијат), што не придонесува за согорување на калориите.

3. Сонот помага во борбата против настинките

За време на спиењето, кај децата (и возрасните) се создаваат протеини (цитокини) со кои организмот се бори против инфекции, настинки и стрес. Помалку сон, значи и помалку од овие протеини „подготвени за борба“.

4. Со повеќе сон до помалку повреди

Децата стануваат несмасни и повеќе импулсивни кога спијат помалку од потребното. Ова е особено изразено кај децата на училишна возраст кои спијат помалку од 9 часа секоја вечер.

5. Сонот ги подобрува способноста за учење и концентрацијата

Кај децата до 3 годишна возраст кои континуирано спијат помалку од 10 часа секоја вечер, постои 3 пати поголема веројатност да се јават проблеми со хиперактивност, импулсивност и анксиозност до 6-тата година од животот. Децата што се изморени и ненаспани првично се борат против заморот (природна реакција на организмот) или, поточно, се обидуваат да останат будни и заинтересирани за случувањата.Тоа резултира со поголемо лачење на хормони што ги прави хипер будни, но исцрпени. Наскоро следува фазата на нерасположени и нервозни. Со вакво расположение во никој случај не можат да бидат внимателни и да учат. Вака „наелектризирани“ не можат лесно ни да заспијат.

Поголемиот број деца после 5-тата година ја губат потребата за дремка во текот на денот. Сепак,  дремките во текот на денот за децата што одат на училиште се вистинска магија за нивната способност за брзо помнење и учење. Сонот му е потребен на мозокот за да може да ги потврди работите што ги научил во текот на денот и да ги зачува долгорочно. Недостатокот на сон кај децата може да биде поврзан  со лоши резултати и ниски оценки во училиште.

The post Добриот сон – половина здравје appeared first on Аптеки PlusPharma.

Здравјето започнува од устата, па оттука, одржувањето на здравјето на усната шуплина и денталното здравје се од особена важност.

The post КОГА ДА СЕ ЗАПОЧНЕ СО МИЕЊЕ НА ЗАБИТЕ КАЈ ДЕЦАТА? appeared first on Аптеки PlusPharma.

За почеток наоружајте се со оптимизам

Многу е важно да се разговара со детето и да му објасните дека веќе е време кога треба само да спие во својот кревет. Бидете оптимисти и охрабрувајте го детето за тоа. Доколку негодува, секогаш бидете смирени. Дури и кога сте на крајот од трпението, бидете одлучни и секогаш во настојувањата внесувајте доза хумор.

Направете соодветен амбиент

Приспособете ја детската соба или катчето во кое е сместен креветот соодветно за возраста и за афинитетите на детето. Изборот на формата на креветчето и неговата боја може да го олеснат процесот, па детето полесно да го прифати новото место за спиење. Ѕидовите можете да ги украсите со слики од омилените ликови, а на таванот можете да поставите ѕвездено небо на кое секој ден може да дополнувате по една звезда како награда. Омилената кадифена играчка нека биде придружникот со кој некое време вашето дете ќе го дели своето креветче.

Внимавајте на пладневното спиење

Доколку детето спие преку ден, обидете се да го контролирате времето. Најдобро е ако овој пладневен одмор завршува некаде до 14.00 часот. Ограничете го дневниот одмор на најмногу 2 часа. Доколку детето спие повеќе и подоцна во текот на пладнето,  многу потешко ќе оди вечерното заспивање, па можни се многу други изговори и барања. Создадете услови детето природно да го совлада потребата само да си легне.

Утврдете распоред и следете го

Нештата правете ги по утврден распоред. Со тек на време, тие ќе станат рутина и најава дека е време за спиење. По вечерното туширање, миењето на забите и читањето на омилените сказни, детето ќе биде подготвено да заспие. Во текот на овие активности, постојано потсетувајте го дека по нив, сам ќе оди во својот кревет. Правете го тоа на позитивен и охрабрувачки начин. Покажате му дека сте радосни и дека неговите постапки укажуваат дека тој полека станува доволно голем, па потребата да спиете заедно веќе и не е толку добра идеја.
Не прилегнувајте со него додека му читате. Можно е сонот попрво вас да ве совлада. Завршете со  читањето, кажете му дека го сакате, бакнете го и посакајте му добра ноќ.

Што ако ве повика или ако почне да плаче?

Доколку ви изгледа исплашено, останете мирни и настојувајте да го охрабрите, но немојте да го поттикнувате таквиот страв и да останувате во собата додека да заспие. Доколку детето е премногу вознемирено, бидете тивки и седете до неговиот кревет со минимален контакт. Само колку да забележи дека сте тука или со сосема мал контакт и нежен допир по косата или раката. Избегнувајте разговор и не вадете го од креветот. Кога целосно ќе се смири, повторно посакајте му добра ноќ и излезете од собата. Кажате му дека одите да се напиете вода или во тоалет и дека ќе се вратите повторно. Сепак, одржете го ветувањето и дојдете за некоја минута. Дотогаш, веројатно детето ќе заспие. Доколку сè уште е будно, пофалете го што останало во креветот и повторно излезете. Враќајте се сè додека не заспие, но најважно е да не чекате во собата додека да заспие.

Не затворајте ја вратата

Доколку детето го напушти креветот, нежно вратете го назад. Повторувајте го ова сè додека не заспие. Ова може да се повторува некое време, па затоа имајте трпение. Не затворајте ја вратата од собата во којашто детето спие, туку само подзатворете ја. Со затворена врата детето може да се чувствува исплашено, отфрлено или, пак, казнето, а вие ќе немате контрола што прави детето.

Добро е да бидете во близина

Пожелно е по заспивањето на детето и вие да појдете на спиење. Доколку детето се буди во текот на ноќта и ве бара или, пак, само ќе се појави во вашиот кревет, нежно вратете го во неговата соба и неговиот кревет и постапете исто како при заспивањето. Немојте да попуштате и да му дозволите да заврши во вашиот кревет. Ова само ќе го забави и ќе го отежне процесот на учење. Децата коишто редовно во текот на ноќта преминуваат во креветот на родителите, го доживуваат својот кревет само како привремено место за заспивање. Ова не само што им пречи на родителите, туку му штети и на детето, бидејќи го нарушува квалитетот на неговото спиење. Детето треба да разбере дека неговото место е постојано и безбедно за спиење.

И утрата се важни

Кога ќе се разбуди детето наутро,  покажете му ја вашата радост и задоволство за тоа што само било во својот кревет. Дајте му утринска доза љубов и милување и започнете го денот во хармонија.

Целта ги оправдува средствата

Повторувајте ги постапките секојдневно по истиот распоред, како при подготовките за заспивање, така и во текот на заспивање. Не обесхрабрувајте се ако резултатите не се видливи веднаш или не се во склад со вашите очекувања. Не заборавајте дека е ова процес на учење и дека ќе трае некое време. Како и за сè друго, и за овој процес успехот е неизбежен доколку останете доследни и истрајни. Привикнувањето на самостојно спиење е индивидуално. Кај деца на двегодишна возраст, вообичаено се доволни две до четири ноќи на привикнување и самостојно спиење. Некаде може да е потребно подолго време. Сепак, на крајот, детето ќе ги научи и ќе ги присвои новите навики на спиење.

The post КОГА БРАЧНИОТ КРЕВЕТ Е “ПОД ОКУПАЦИЈА” appeared first on Аптеки PlusPharma.

Реакцијата на постарото дете кога ќе се соочи со информацијата дека ќе добие братче или сестричка или, пак,кога ќе се сретне со новороденчето, зависи од неговата возраст и степенот на развој.

The post ПОДГОТВЕТЕ ГО ДЕТЕТО ЗА БРАТЧЕ ИЛИ СЕСТРИЧКА appeared first on Аптеки PlusPharma.