Kur dhe si të fillohet me mirëmbatjen e higjienës së dhëmbëve dhe gojës?
Me mirëmbatjen e higjienës mund të fillohet para daljes ose me daljen e dhëmbëve të parë të qumështit. Andaj, gjingjiviti në gojën e foshnjës fshihet me garzë të lagësht.Me këtë mund të vazhdohet edhe kur të dalin dhëmbët e parë. Dhëmbët duhet të fshihen në mëngjes dhe në mbrëmje dhe pas ndonjë porcioni më voluminoz. Poashtu, mund të merren edhe gishtëzagomës ose silikonit që gjenden në farmaci.Por edhe garza e përgjithshme e ka funksionin e njejtë. Kjo mënyrë e higjienës mund të përdoret deri në dy vite.

Kur të fillohet me brushë?
Brusha për dhëmbë fillon të përdoret gradulisht. Fillimisht, fëmiju luan me të, kurse më vonë fillohet me pastrimin e dhëmbëve me brushë. Brusha duhet të jetë e butë dhe me kokë të vogël.Nuk duhet të përdoret pastë, sepse fëmijët nuk dijnë të pështynë, pra do ta gëlltisin.

Më shumë se dy vite, sasia e pastës e vendosur mbi brushë duhet të jetë sa një kokërr bizele dhe aspak më shumë. Kjo sasi mjafton për pastrimin e mirë të dhëmbëve.

Pastat për dhëmbë përmban substanca për pastrim, detergjente, substanca për njomje, ngjyrë, aromë, fluoride dhe substanca për lidhje. Fluoridet pengojnë paraqitjn e kariesit.
Sot, tërë pastat përmbajnë fluiride, edhepse me koncentrim mininimal.
Në kohën më të re, në treg paraqiten paste organike me bazë natyrore dhe nuk përmbajnë fluoride.

Deri në moshën trevjeçare, pastrimi i dhëmbëve më mirë është ta bëj prindi, kurse më vonë, pasi fillon shkuarja në shkollë dhe pas kësaj periudhe, pastrimi i dhëmbëve duhet të bëhen nga vetë fëmiju, por nën mbikëqyrjen e prindit.

Në të njejtën kohë, poashtu duhet të përdoret edhe fije për dhëmbë. Në vendet e Evropës perendimore, përdorimi i fijeska përparsi në raport me pastrimin e dhëmbëve.
Pastrimi i duhur i dhëmbëve te fëmijët

Në fund, butësisht pastrohen me brushë gjuha dhe pastrohet goja dhe brusha.

Prindërit duhet t’ju ndihmojnë fëmijët me pastrimin e dhëmbëve deri sa fëmiju ta përvetëson teknikën e pastrimit të dhëmbëve.

D-r Gordana Todorovska
Spec. i stomatologjisë preventive dhe për fëmijë

The post SI TË FILLOHET ME PASTRIMIN E DHËMBËVE TE FËMIJËT? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Më shumë ose më pak përgjigje për këto pyetje nuk janë askush tjetër përveç fëmijëve. Në shumë hulumtime që përfshijnë mijëra familje, fëmijët u pyetën: Nëse ju mund të realizoni vetëm një dëshirë për prindërit tuaj, çfarë do të ishte ajo? Atë që fëmijët deshën më shumë ishte që prindërit e tyre të jenë të lumtur, të vinë në shtëpi më pak të lodhur dhe të kalojn më shumë kohë bashkë.

Gjërat e vogla

Që një familje të jenë e lumtur, varet nga të gjithë antarët e saj, por më shumë nga prindërit, sidomos kur fëmijët janë të vegjël. Mirëqenia në shtëpi ndikon mënyrën se si prindërit do të sillen me njëri tjetrin (me respekt, mirëkuptim dhe pa grindje), si do të rrisin fëmijët dhe si dhe sa kalojnë kohën e lirë me ta.

Lumturia nuk është diçka jashtë nesh, lumturia është e drejta jonë. “Sekretet e vogla”të familjeve të lumtura le të bëhen edhe tuajat.

Më shpesh ushqime të përbashkëta

Të ngrënurit bashkë nuk duhet të jetë ngjarje formale dhe serioze. Përkundrazi, duhet të jetë argëtuese dhe e ndryshme nga rutina ditore, që fëmijët ta mbajn mend kur të rriten. Për shembull, zëvendësoni kafjallin e zakonshëm me darkë, ose gjatë vikendeve mëgjeset kaloni në krevat me filmin e preferuar vizatimor. Përfshini fëmijët aq më shumë sa është e mundur në punët e shtëpisë, për shembull gjatë përgatitjes së ushqimit. Familjet të cilat hanë bashkë në të njejtën tryezë kanë afërsi më të madhe mes vete. Koha e vakteve është koha e afërsis mes tyre dhe nuk dhet të anashkalohet së paku pesë herë në javë.

Kaloni kohë duke u argëtuar

Përcaktoni ndonjë lojë familjare dhe luani bashkë, së paku disa herë në javë. Për foshnjët më të vegjël mund të jetë leximi i tregimeve, kurse për ata më të rritur ndonjë sport në mjedis të hapur.

Reduktoni aktivitetet jashtëshkollore

Një numër vazhdimisht e më i madh i fëmijëve kanë 3-4 aktivitete pas shkollës, mësojnë ndonjë gjuhë, ushtrojnë me sporte të ndryshme… Kështu, edhe ajo pak kohë që ngel për socializim pas një dite pune, faktikisht humbet. Provoni ta largoni së paku një aktivitet, dhe këtë kohë shfrytëzojeni për shoqërim familjar, si shkuarja në pishinë bashkë, ngisni biçikletë, ose shëtitje në park.

Më së miri është nëse fëmijët mund dhe duan të përfshihen në planifikimin e ditës së tyre, javës, muajt, dhe ardhmërisë së tyre. Përcakimi i përbashkët i qëllimeve javore dhe pastaj vlerësimi i të arriturave, te fëmijët zhvillon kontroll më të mirë kognetiv mbi jetën e tyre (vetëkontroll më të madhe, aftësi për t’i ndarë gjërat e mira dhe të këqija të zgjedhjeve të tyre të cilat i bëjnë…)

Fisni për historinë familjare

Me rëndësi është që pasardhësit të dinë për anëtarët më të vjetër të familjes dhe për historinë familjare. Bashkëndarja e tregimeve nga e kaluara, e ndodhive, aventurave, vizitën e gjyses dhe gjyshit, u jep fëmijëve ndjenjën e përkatësis në diçka që është më e madhe se vetë ata. Ju jep kontroll më të madhe mbi jetën e vetë, e rrit vetëbesimin dhe besimin se famija e tij funksionon.

Madje edhe teknologjia bashkëkohore mund t’ju ndihmon që të afroheni si familje. Porositë e dërguara si “Si je?” ose “Të dua” do të kenë shumë rëndësi për fëmijët tuaj.

Familja para miqëve

Kur fëmijët janë më të rritur dhe shkojnë në shkollë, pas ditës së punës uluni dhe pyesni se si kanë kaluar në shkollë, dhe bashkëndani me ata ndonjë ngjarje interesant nga dita juaj. Vendosni familjen në vend të parë. Qëndroni pozitiv dhe të buzëqeshur, sepse me mos interesin tuaj për ata dhe me humorin e keq, i bëni fëmijët që të dëshirojnë të kalojnë më shumë kohë me shokët e tyre dhe jashtë shtëpisë. Shokët ose miqtë janë të rëndësishëm, por familja duhet të jetë në vend të parë.

Krijoni ritale

Krijoni ritale, aktivitet të cilin do ta përsërisni dhe për të cilin patjetër të shoqëroheni. Mund të jetë për festa të caktuara ose fundjavë, mbrëmje filmike një herë në javë, bërja e petullave, lozja me letra, domino, monopol.

Martesa në vend të parë

Familje e lumtur është ajo familje ku anëtarët e saj janë të lumtur, gjë që është shumë e rëndësishme për prindërit, dmth., bashkëshortët, që janë krijues të ndodhive në familje. Shmangni zënka sidomos para fëmijëve.Të qenurit i dashuruar kalon, por dashuria ngel, dhe kjo duhet të ushqehet dhe të mirëmbahet marrëdhënia e balancuar mes bashkëshortëve.

Bëhuni shembull i dashurisë. Lidhja juaj dhe martesa duhet të jenë në vend të parë. Ndryshe, e tërë dashuaria dhe vëmendja kalon te fëmijët, që mund të jetë ngarkesë e madhe për ata. Në fund të fundit, do të vjen koha kur fëmijët do ta lëshojnë shtëpinë.

Komunikoni madje edhe për gjërat më të vogla

Fëmijët në përgjithsi lindin të lumtur, kurse mësojnë për pikëllimin. I përsërisin veprimet dhe emicionet tuaja, kështu mësojnë. Kjo nuk don të thotë se vazhdimisht ne duhet të jemi të buzëqeshur dhe ose të shtyremi sikur dikush tjetër. Por nëse gëzoheni që i shihni fëmijët e tuaj, edhe ata do të gëzohen që do t’ju shohin juve.

Një nga arsyet për lumturi janë financat dhe sjellja e përbashkët e vendimeve për investimet në shtëpi. Nëse buxheti është pak “pisk”, gjetja e zgjidhjes duhet të bëhet bashkarisht. Dhe ashtu si rekomandohet secili nga bashkëpuntorët të ruaj identitetin e tij në martesë, kështu që rekomandohet që secili të ndaj anësh një shumë të caktuar të parave që të mund të lejojnë ndonjë kapriço të vet.

Komunikimi mes tërë anëtarëve të familjes është shumë i rëndësishëm. Zakonisht nëna është ajo e cila komunikon me të gjithë dhe e cila i bartë informata. Por në një familje të lumtur tërë anëtarët e familjes komunikojnë mes veti, haptazi flitet për gjithçka.

Që të jemi të lumtur tani, ndoshta duhet që madje shumë pak t’ju kthehemi shprehive të së kaluarës, kur njerëzit vërtetë komunikonin (pa telefona dhe tableta), kur njerëzit luanin jashtë, kur të shikuarit e vilmave vizatimor ishte diçka e veçantë dhe bëhej në fundjavë ose pak para gjumit, kur shkuarja në shoping donte të thotë shoqërim (socializim) dhe jo “terapi”. 

The post GJËRA TË VOGLA PËR FAMILJE TË LUMTURA appeared first on Аптеки PlusPharma.

Dimensionet normale dhe karakteristikat te i porsalinduri
I porsalinduri në kohën e paraparë në shumicën e rasteve është me peshë trupore prej 2,3 deri4,1 kilogram, me gjatësi prej 46 cm deri 54 cm dhe me vëllim të kokës prej 33 deri64 сm.
Gjatë ditëve të para të jetës i porsalinduri humb deri 10 % nga pesha e saj/tij, kurse pas 15 ditëve fillon të arrij peshën e tij/saj të lindjes dhe fillon të shtoj nga 500 deri700 gram deri në fund të muajit të parë.
Pas lindjes foshja e porsalindr mund ta rrotull kokën e tij/saj, mund ta përqendroj shikimin më shpesh te nëna, reagon ndaj zhurmave të fuqishme, dritës së fuqishme dhe ka refekse të fuqishme për lëvizje ( reflekse refleksive).

Në periudhën e gjidhënies, rritja mesatare e peshës së trupit gjatë tre mujëve të para të jetës është 20 deri30 gram në ditë, në tremujorin e dytë15 deri20 gram në ditë, ku pothuaj për 6 muaj foshnja e dyfishon peshën e saj fillestare trupore, në moshën njëvjeçare normalisht të duket trefish më e rëndë.

Gjatësia dhe vëllimi i kokës poashtu janë indikator të rëndësishëm për rritjen dhe zhvillimin e duhur të  foshnjës. Kështu deri në fund të moshës njëveçare foshnja fiton25 cm në gjatësi dhe 2 cm në vëllimin e kokës në tremujorin e parë pas linjdes kurse në fund të vitit 12 cm.
Ne pediatrit e kemi një të ashtuquajtur grafikon i rritjesme të cilin pas çdo paraqitje të masës përcillet përparimi i foshnjës krahësuar me masat normale– refrente për moshën dhe gjininë e caktuar. Në këtë mënyrë ndiqen ose përcillen dallimet dhe kërkohet arsye për ngecjen në rritje dhe ngecjet tjera.

Faktorët e mbetur dhe indikatorët për rritjen dhe zhvillimin normal
Përveç atyre fizik, ekzistojnë edhe faktorë tjerë që tregojnë zhvillimin e foshnjës. Ata janë shkathësitë motorik si dhe adaptimi social. Kështu kur foshnja mbush një muaj e gjysmë foshnja fillon të buzëqesh ndaj fytyrës dhe zërit të njohur, në tremuaj e mban kokën, i vë duart në gojë dhe në 4 muaj mundohet të mban produkte dhe lojëra.Tash në 6 muaj largohet nga nënstresa, lëviz lojërat nga njëra dorë në tjetrën dhe guget. Në muajin e 7 kthehet në stomak dhe fillon që ulet, në muajin e 8-të fillon të kuptoj disa urdhëra por kur e mbush muajin 9 mund të ulet qëndrueshëm, ka motorik të mirë të gishtit të madh dhe atij tregues dhe thotë së paku një fjalë me kuptim. Në moshën njëvjeçare tashmë mund të qëndroj dhe të ec me përcjelle, të artikulon së paku 3 fjalë me kuptim dhe pa ndihmë mund të shfleton fletat e librit ose librave me foto.

Viti i parë i rëndësishëm për tërë jetë!
Viti i parë i foshnjës është me rëndësi të madhe kur bëhet fjalë për zhvillimin dhe rritjen e saj/tij të duhur. Fëmija rritet me tempo shumë të përshpejtuar, prandaj është me rëndësi që prindërit ta ndjekin zhvillimin fizik dhe mental të foshnjës së tyre.
Në tentativën e saj/tij për ta mësuar rrethinën, foshnja mbledh prëvoja dhe të dhëna parndaj fillon t’i formoj shprehitë e para të jetës, të ndjehet e uritur, të dëshiron të luaj, të dij kur ka nevojë për kujdes dhe mbrojtje nga prindërit dhe vetëm kjo ndikon zhvillimin e vet mental dhe trupor më tej në jetë.

The post RRITJA DHE ZHVILLIMI I DREJTË TE TË PORSALINDURIT appeared first on Аптеки PlusPharma.

Kur vutë re për herë të parë që fëmija juaj po sillej në mënyrë të pazakontë, vendosët të prisni dhe të shihni nëse do të ndodhte përsëri. Ju mund të keni menduar: “Sigurisht që është vetëm një fazë që do të kalojë së shpejti.” Por sjellja përsëritej, përsëri, përsëri dhe përsëri. Për momentin ndoshta pyesni veten: Mos vallë bëhet fjalë për autizmin? Mjaft me pyetje! Ju do t’i bëni një nder vetvetes, fëmijës, gjithë familjes, nëse kërkoni përgjigje nga mjeku i familjes në vend të  kërkoni ndihmë nga Dr. Google.

Fëmijët me autizëm mund të kenë një jetë cilësore dhe të përmbushur nëse u jepet mbështetja e duhur, në kohë! 

ÇFAR ËSHTË AUTIZMI?

Autizmi është një çrregullim neurologjik simptomat e të cilit paraqitjen në 3 vitet e para të jetës. Shumica e fëmijëve autikë duken si moshatarët e tyre, por ata sillen dhe komunikojnë në një mënyrë që i bën ata të ndihen ndryshe nga të tjerët. Në bashkëveprimin me të tjerët, ata përgjigjen në mënyra të papritura ose aspak nuk përgjigjen, sepse kanë probleme të kuptojnë se çfarë mendojnë dhe ndiejnë njerëzit e tjerë. E bën të vështirë të shprehurit, pavarësisht nëse e kemi fjalën për komunikimin me fjalë, gjeste, shprehje fytyre apo prekje.

Autizmi ndodh në forma dhe nivele të ndryshme të shprehjes. Disa individë zhvillojnë aftësi tipike të të folurit dhe gjuhës dhe zhvillojnë aftësi të jashtëzakonshme (talent të jashtëzakonshëm për pikturë, muzikë, matematikë, kujtesë) por luftojnë me ndryshime të vazhdueshme shoqërore dhe ndryshime të sjelljes. Të tjerët përballen me sfida në komunikimin dhe sjelljen e përditshme – teke, sjellje të përsëritura, agresivitet dhe vetë-dëmtim. Lajmi i mirë është se terapia e duhur siguron përmirësim. Prandaj, mos e mohoni problemin, por veproni!

SIMPTOMAT

Simptomat e autizmit zakonisht shfaqen para se fëmija të jetë 3 vjeç, por disa fëmijë tregojnë shenja nga lindja.

• Nuk vënë kontakt me sy
• Keni një numër të kufizuar interesash ose interes të madh për tema të caktuara
• Përsëritin aktivitete të caktuara pareshtur, të tilla si përsëritja e fjalëve ose frazave, lëkundja para dhe mbrapa ose loja me dorezën e derës.
• Janë shumë ndjeshëm ndaj tingujve, prekjeve, aromave ose pamjeve që janë plotësisht të zakonshme për mjedisin
• Nuk tregojnë interes për të bërë kontakte me të tjerët, aq më pak dëgjojnë ato që thonë ata
• Nuk shikojnë gjërat që u tregojnë njerëzit e tjerë
• Nuk duan të mbahen në krahë ose të përqafohen
• Kanë probleme me të kuptuarit ose me përdorimin e fjalëve, gjesteve, shprehjeve të fytyrës ose tonin e zërit
• Ata flasin me një zë të sheshtë, muzikal ose robotik
• Ata kanë probleme të përshtaten me ndryshimin më të vogël në rutinë

Disa fëmijë me autizëm gjithashtu kanë kriza, por ato më shpesh ndodhin gjatë adoleshencës.

 SPEKTRI AUTIK I ÇRREGULLIMEVE

Në të kaluarën, këto lloje ishin përcaktuar si gjendje të veçanta. Sot, të gjithë bien në kategorinë e autizmit. Kjo perfshin:

1. Sindroma Asperger – këta fëmijë nuk kanë një problem gjuhësor, në fakt ata kanë rezultate mesatare dhe mbi mesatare në testet e inteligjencës. Por ata kanë probleme me socializimin dhe tregojnë një gamë të kufizuar interesash.
2. Autizmi – Kjo është një gjendje që shumica e njerëzve mendojnë kur përmendet fjala “autizëm”. Termi i referohet problemeve me ndërveprimin shoqëror, komunikimin dhe lojën tek fëmijët nën moshën 3 vjeç.
3. Çrregullimi i shpërbërjes (disintegrimit) së fëmijëve – këta fëmijë tregojnë zhvillim tipik për të paktën 2 vjet dhe më pas humbin disa ose pjesën më të madhe të aftësive të tyre komunikuese dhe shoqërore.
4. Çrregullimi i përhapur i zhvillimit (ose autizmi atipik) – ky term përdoret më së shpeshti për të përshkruar një gjendje në të cilën një fëmijë shfaq sjellje të caktuara autike, të tilla si aftësi të vonuara shoqërore dhe komunikuese, por nuk bie në një kategori tjetër.

 Fëmijët meshkuj vuajnë 4 herë më shumë nga autizmi sesa fëmijët femra

SHKAKTARËT

Nuk dihen! Një mundësi është mosfunksionimi i pjesës së trurit përgjegjës për përpunimin e gjuhës dhe interpretimin e stimujve ndijor.

Autizmi është 4 herë më i zakonshëm tek djemtë sesa tek vajzat. Sëmundja nuk zgjedh sipas racës, përkatësisë etnike ose origjinës shoqërore. Të ardhurat e familjes, mënyra e jetesës ose niveli i arsimimit nuk ndikojnë në rrezikun e autizmit të një fëmije.

Nëse autizmi kalon në familje, disa kombinime gjenesh mund të rrisin rrezikun e fëmijës.

Fëmija i një prindi më të vjetër ka një rrezik më të lartë të autizmit.

Gratë shtatzëna që kanë marrë ilaçe të caktuara ose substanca të dëmshme të tilla si alkooli ose antikonvulsantë kanë më shumë të ngjarë të kenë fëmijë autikë. Faktorë të tjerë të rrezikut janë diabeti dhe shtimi i peshës së nënës.

Nuk ka asnjë provë që vaksinimi shkakton autizëm.

EKZAMINIMI DHE DIAGNOZA

Është vërtet e vështirë të arrihet një diagnozë përfundimtare dhe e besueshme. Në çdo rast, gjatë ekzaminimit, mjeku përqendrohet në zhvillimin dhe sjelljen. Tek fëmijët, diagnoza zakonisht zhvillohet në dy faza:

Gjatë shqyrtimit të zhvillimit, mjeku analizon nëse fëmija aktualisht po zotëron aftësitë themelore të tilla si të mësuarit, të folurit, sjelljen, lëvizjen. Ekspertët sugjerojnë që fëmijët duhet të kontrollohen për çdo vonesë të zhvillimit gjatë kontrolleve të rregullta në 9, 18, 24 dhe 30 muaj. Kontrolli i veçantë rutinor për autizmin duhet të bëhet në 18 dhe 24 muaj.

Nëse fëmija shfaq ndonjë problem në ekzaminimin e parë, mjeku do t’ju referojë për një vlerësim të plotë. Dëgjimi, shikimi dhe madje testimi gjenetik janë të mundshme këtu. Në këtë fazë, fëmija do të merret nga një specialist i autizmit ose psikolog i fëmijëve.

Nëse fëmija nuk diagnostikohet me autizëm deri në moshën 3 vjeç, por ai vazhdon të shfaqë sjellje të pazakontë gjatë adoleshencës dhe më vonë gjatë jetës, shihni një mjek.

1 në 166 ka autizëm, sipas statistikave botërore

TRAJTIMI

Nuk ka shërim për autizmin, por trajtimi i hershëm bën një ndryshim të madh në zhvillimin e një fëmije autik. Sa më shpejt të punohet me të, aq më shumë do të përdoren kapacitetet e tij.

Nga ana tjetër, ajo që funksionon për një nuk do të thotë se funksionon për një tjetër. Mjeku duhet të përshkruajë trajtim për ju ose fëmijën tuaj. Dy llojet kryesore të trajtimeve janë:

Terapia e sjelljes dhe komunikimit për të ndihmuar në strukturën dhe organizimin. Zbatimi i analizës së sjelljes (behavoiriste) promovon sjellje pozitive, duke shkurajuar sjelljen negative. Terapia që synon të angazhojë fëmijën autik do ta ndihmojë atë të përvetësojë një sërë aftësish si veshja, ngrënia dhe bashkëveprimi me njerëzit. Terapia e të folurit përmirëson aftësitë e komunikimit, ndërsa integrimi shqisor është për ata që kanë një problem kur dikush i prek ato ose nëse ata janë të ndjeshëm ndaj llojeve të caktuara të tingujve dhe pamjeve.

Medikamentet përdoren për të kontrolluar simptoma të caktuara, nëse janë të pranishme, siç janë problemet e vëmendjes dhe përqendrimit, hiperaktiviteti ose ankthi.

Flisni me mjekun tuaj përpara se të provoni ndonjë ndryshim, siç është një dietë e veçantë.

Rreth 12,000 njerëz në vendin tonë vuajnë nga autizmi, por ne ende nuk kemi një regjistër zyrtar

The post Autizmi është shumë më tepër sesa një fëmijë jo i qetë dhe i pabindur! appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ushqyerja me gji është metoda më e dobishme për rritjen dhe zhvillimin normal të fëmijës. Por pothuajse 2 nga 3 fëmijë nuk gëzojnë ushqyerjen ekskluzive me gji gjatë 6 muajve të rekomanduar– ky rangim nuk është përmirësuar për dy dekada, sipas OBSH-së.

Vendimi nëse foshnja do të ushqehet me gji ose do të fillojë jetën me qumësht të adaptuar është zgjedhje personale e nënës – diçka që nuk duhet të komentohet, por pranohet dhe respektohet në mënyrë paqësore dhe kulturore.

Por me rritjen e numrit të grave që refuzojnë të ushqejnë me gji, ne vendosëm t’ia kushtojmë këtë artikull dobive të provuara shkencërisht të ushqyerjes me gji dhe të demistifikojmë ato besime modern se ushqyerja me gji është e vështirë, e komplikuar dhe e zgjedhin gratë më pakt të arsimuar.

Vetëm 41% e foshnjave nën 6 muaj janë me ushqyerje ekskluzive me gji.

DOBITË NGA USHQYERJA ME GJI PËR FOSHNJËN

1. Qumështi i gjirit siguron pjesën ideale të lëndëve ushqyese

Qumështi i gjirit përmban gjithçka që fëmija ka nevojë në 6 muajt e parë në sasi të përshtatshme. Përbërja e tij ndryshon në përputhje me nevojat e foshnjës, veçanërisht në muajin e parë.

Në ditët e para pas lindjes, gjinjtë prodhojnë një lëng të trashë, të verdhë, të quajtur kolostrum. Kolostrumi është i pasur me proteina dhe një sërë lëndësh ushqyese – një ushqim çudibërës që nuk mund të zëvendësohet me asnjë formulë.

Kolostrum është një qumësht ideal fillestar për fëmijën, pasi ndihmon në zhvillimin e sistemit të papjekur të tretjes të të porsalindurit. Pas disa ditësh, gjinjtë fillojnë të prodhojnë sasi më të mëdha qumështi – pas rritjes së barkut të foshnjës.

E vetmja gjë që mungon në këtë pije çidubërëse është vitamina D dhe prandaj rekomandohet një shtesë në formën e pikave.

Qumështi i gjirit përmban antitrupa të rëndësishëm

Qumështi i gjirit është i pasur me antitrupa që ndihmojnë foshnjën të luftojë viruset dhe bakteret – thelbësore në muajt e hershëm dhe të brishtë. Kjo është veçanërisht e vërtetë për kolostrumin, i cili përmban doza të larta të imunoglobulinës A dhe një sërë antitrupash të tjerë.

Sapo nëna bie në kontakt me një virus ose bakter, trupi i saj krijon antitrupa që hyjnë në qumësht dhe arrijnë tek fëmija përmes qumështit. Ky është parimi me të cilin krijohet imuniteti fillestar i të vogëlit.

Imunoglobulina A mbron foshnjën nga sëmundja duke krijuar një shtresë mbrojtëse në hundën, fytin dhe sistemin e tretjes.

Ushqyerja me gji zvogëlon rrezikun nga sëmundjet

Bëhet fjalë për një listë të plotë të sëmundjeve të tilla si:

• Infeksionet e veshit të mesëm, sinuseve dhe fytit edhe pasi fëmija të rritet.
• Infeksionet e traktit respirator dhe sëmundjet akute gastrointestinale.
• Ftohjet, sidomos gjatë ushqyerjes ekskluzive me gji për 6 muaj.
• Sindroma e vdekjes së papritur e foshnjave.
• Sëmundjet alergjike si astma, dermatiti atopik dhe ekzema.
• Sëmundjet e zorrëve të tilla si sëmundja e Kronit dhe koliti ulceroz.
• Diabeti 1 dhe 2.
• Leukemia pediatrike.

Qumështi i gjirit siguron një peshë të shëndetshme trupore

Ushqyerja me gji ul rrezikun e mbipeshës në fëmijeri. Një studim zbuloi se ushqyerja me gji për jo më shumë se 4 muaj ul mundësitë që një fëmijë të fitojë shumë peshë. Studiuesit sugjerojnë që kjo është për shkak të baktereve të ndryshme në zorrë – foshnjat që ushqehen me gji kanë baktere më të dobishme. Ata gjithashtu kanë më shumë leptinë, ndryshe nga foshnjat që ushqehen me formulë. Leptina është një hormon kryesor për rregullimin e urisë dhe rezervave të yndyrës.

Foshnjat me gji vetë e kontrollojnë sa hanë – thithin derisa të plotësojnë urinë. Në këtë mënyrë, ata krijojnë zakone të shëndetshme që në moshë të vogël.

Ushqyerja me gji i bën fëmijët më të zgjuar

Disa studime sugjerojnë se ekziston një ndryshim në zhvillimin e trurit midis foshnjave që ushqehen me gji dhe atyre që ushqehen me qumësht të adaptuar. Dallimi është ndoshta për shkak të kontaktit fizik, kontaktit me sy, vetë intimitetit të aktit të ushqyerjes me gji dhe, natyrisht, materieve ushqyese.

Studimet tregojnë se foshnjat që ushqehen me gji janë më inteligjente dhe kanë më pak të ngjarë të kenë probleme të sjelljes ose vështirësi në të mësuar kur të rriten. Sidoqoftë, efektet më të dukshme vërehen tek foshnjat e parakohshme, të cilat kanë një rrezik më të lartë të problemeve të zhvillimit.

Studimet tregojnë qartë se ushqyerja me gji ka efekte të konsiderueshme dhe afatgjata në zhvillimin e trurit të foshnjave.

Globalisht, 3 në 5 foshnje nuk ushqehen me gji në orët e para të jetës.

DOBITË E TË USHQYERIT ME GJI PËR NËNËN

Ushqyerja me gji përshpejton humbjen e peshës Ndërsa disa gra shtojnë peshë kur ushqejnë me gji, ka nga ato që humbin peshë pa ndonjë përpjekje. Ushqyerja me gji, natyrisht, djeg kalori dhe pas 3 muajsh laktacioni do të vëreni djegie të shtuar të dhjamit në krahasim me nënat që nuk ushqejnë me gji. Por për të qenë realist, ndryshimi nuk është shumë i madh.

Ushqyerja me gji stimulon kontraktimet e mitrës – Gjatë shtatzënisë, mitra rritet – prej madhësisë së një dardhe arrin madhësinë e një shalqiri – duke mbushur pothuajse të gjithë hapësirën e barkut. Pas lindjes, mitra kalon nëpër një proces të quajtur involucion ose kthehet në madhësinë e saj origjinale. Oksitocina, hormoni që rritet gjatë shtatzënisë, udhëheq të gjithë këtë proces. Trupi sekreton doza të mëdha të oksitocinës gjatë lindjes në mënyrë që të lehtësojë vetë aktin, por në të njëjtën kohë për të zvogëluar gjakderdhjen. Gjithashtu ju ndihmon të lidheni me të voglin tuaj. Oksitocina rritet gjithashtu gjatë ushqyerjes me gji, këto doza të rritura janë gjithashtu në shërbim të mitrës, nën veprimin e tyre ajo tkurret, duke rifituar gradualisht madhësinë e saj. Studimet tregojnë se nënat që ushqejnë me gji në përgjithësi kanë më pak  gjakderdhje pas lindjes dhe përshpejtojnë involucionin e mitrës.

Nënat që ushqejnë me gji kanë një rrezik më të ulët nga depresioni – Depresioni pas lindjes është një lloj depresioni që zhvillohet menjëherë pas lindjes. Gratë që ushqejnë me gji kanë më pak të ngjarë të zhvillojnë depresion pas lindjes sesa nënat që nuk ushqejnë me gji, sipas një studimi të vitit 2012.

Nga ana tjetër, ata që vuajnë nga depresioni, menjëherë pas lindjes, kanë vështirësi në gjidhënie ose ushqejnë me gji për një periudhë të shkurtër. Prandaj, nëse vëreni ndonjë simptomë, vizitoni mjekun sa më shpejt që të jetë e mundur, në mënyrë që të mos ju mbeteni pa qumësht ndërkohë.

Ushqyerja me gji zvogëlon rrezikun nga sëmundjet – Ushqyerja me gji duket se ofron mbrojtje afatgjatë kundër kancerit dhe një mori sëmundjesh të tjera. Koha e përgjithshme e dhënies së gjirit shoqërohet me një rrezik të zvogëluar të kancerit të gjirit dhe vezoreve. Gratë që ushqejnë me gji kanë një rrezik të zvogëluar të zhvillimit të:

Presionit të lartë të gjakut.

• Rritjes së yndyrave në gjak.
• Sëmundjes së zemrës.
• Diabetit të tipit 2.

Ushqyerja me gji vonon ciklin menstrual – Ushqyerja me gji ndalon ovulimin dhe menstruacionet. Është një mënyrë që natyra kujdeset për trupin e femrës, duke i lënë hapësirë që të rikuperohet, plus që të sigurojë një pushim midis dy shtatzanive. Ky ndryshim është vërtet i mirëpritur për nënat e reja që papritmas kanë shumë përgjegjësi dhe shqetësime. Por mbani në mend – ushqyerja me gji nuk ju mbron nga shtatzënia!

Ushqyerja me gji do t’ju kursejë kohë dhe para – Ushqyerja me gji nuk do t’ju kushtojë asnjë qindarkë, përveç se do t’ju duhet të merrni një pompë qumështi dhe të ushqeheni shëndetshëm. Nëse vendosni të ushqeni me gji, nuk do të keni nevojë:

• të blini formulë.
• të vëzhgoni sa qumësht i jepni fëmijës tuaj.
• të lani dhe sterilizoni shishet.
• të përgatitni qumësht në mes të natës.
• të mendoni për strategji për të ngrohur qumështin tuaj kur jeni jashtë.

Qumështi i prodhuar nga gjiri është gati për t’u konsumuar në çdo kohë dhe kudo!

Mbi 820,000 fëmijë mund të shpëtojnë çdo vit nëse të gjithë fëmijët e moshës 0-23 muajsh ushqehen me gji në mënyrë optimale.

The post Ushqyerja me gji appeared first on Аптеки PlusPharma.

Cila është arsyeja për identitetin e ri?
Periudha kur një vajzë bëhet grua quhet pubertet dhe ai ndryshim është legjitim, apo jo? Sipas kësaj analogjie, të bësh nënë është një ndryshim legjitim, nganjëherë i çmendur, i shoqëruar nga një seri lëkundjesh hormonale. Nga një jetë në të cilën një grua përqendrohet te vetja, ajo zgjohet në një jetë në të cilën është e përgjegjshme dhe plotësisht e dashuruar me krijesën e vogël që i dikton jetën e saj.

Cila është gjëja më e rëndësishme që gratë ta pranojnë?
Se çdo nënë e re tregon një dozë ambivalence për rolin e saj të ri. Këto janë momentet kur gratë duan jetën e vjetër ose momentet e krizës kur pendohen që vendosën të bënin një fëmijë. Mos kini frikë të pranoni mendime të tilla, gjithçka është në rregull me ju! Është shumë e rëndësishme të flasim për këto emocione normale pa të cilat nuk kalon amësia.

Çfarë duhet të bëjnë gratë për ta gjetur veten përsëri?
Në një copë letër, shkruani gjithçka që ju pëlqeu para se të bëheni nënë – çfarë mbante ekuilibrin midis jetës suaj private dhe përgjegjësive tuaja. Bëni një listë të aktiviteteve tuaja të preferuara dhe postojeni në një vend të dukshëm në shtëpi. Do të jetë një kujtesë e shkëlqyer e asaj që mungon në jetën tuaj të përditshme. Mos e mbingarkoni vetveten, një nga një.

Pse jam një nënë e shpërqendruar dhe e harruar?
Pasi shkencëtarët skanuan trurin e nënave, ata zbuluan se ato kishin më pak lëndë gri. Por, kjo është mirë për nënat! “Ka të bëjë me racionalizimin dhe riorganizimin për t’i ndihmuar ato të fitojnë aftësitë dhe vëmendjen shtesë të nevojshme për t’u kujdesur për një fëmijë”, thotë Dr. Kelly Lambert, profesor i neuroshkencës së behaviorizmit (sjelljes) pranë Universitetit Richmond.

EMPATI E THEKSUAR
Nënat simpatizojnë fëmijët e tyre dhe të njerëzve të tjerë edhe në hidhërime epike, shpërthime zemërimi dhe përkëdheljeje, sepse ato rrisin pjesën në tru që regjistron emocionet e të tjerëve.

KUJTESË TË MPREHTË
Ndryshimet në hipokampus përmirësojnë kujtesën, por kjo vlen vetëm për informacionet (madje edhe të parëndësishme) në lidhje me fëmijët.

OMBRELLË KUNDËR STRESIT
Ndryshimet e trurit i bëjnë nënat më të qeta – studimet paraprake tregojnë se ka më pak të ngjarë të shpërthejnë në situata të tensionuara, gjë që nuk ka qenë më parë.

ASFTËSI MULTIFUNKSIONALE
Tek nënat, aktiviteti i ngritur shihet në korteksin prefortal, pjesa e trurit përgjegjëse për marrjen e vendimeve. Mendimi i shpejtë është një ndihmë e madhe kur duhet të kryejmë shumë detyra të amësisë.

The post Kush jam unë tani? Identiteti i ri i quajtur NËNË appeared first on Аптеки PlusPharma.

Po, fëmijët vuajnë nga depresioni! Për problemet, gjyshërit do të shtonin: “Asgjë nuk është, do t’i kalojë. Fëmija ndryshon! ”Por ju si prindër nuk duhet ta injoroni. Pacienti më i ri në Maqedoni që vuan nga depresioni është vetëm 7 vjeç, dhe globalisht, në secilën klasë ka 1 fëmijë me depresion.Nëse fëmija është i trishtuar, nuk do të thotë që ai është në depresion. Por nëse pikëllimi bëhet i vazhdueshëm dhe ndikon në aktivitetet e tij normale shoqërore, interesat, përgjegjësitë e shkollës dhe jetën familjare në përgjithësi, atëherë ai me siguri po lufton një djall brenda vetes. Depresioni është një sëmundje serioze, por mund të mjekohet. Dhe kur bëhet fjalë për fëmijët, kjo varet nga shpejtësia e reagimit tuaj sa kohë do të vuajë fëmija.

Si ta njohim depresionin e fëmijës?

Simptomat ndryshojnë në mesin e fëmijëve dhe shpesh ikin pa u vërejtur nën radarin e prindërve, sepse ato perceptohen si ndryshime normale. Depresioni në fëmijëri vjen në formë të maskuar dhe gjërat bëhen të qarta vetëm kur fëmija fillon të tregojë agresion. Depresioni tek fëmijët fillon ashtu si tek të rriturit, me trishtim, pashpresë dhe lëkundje të humorit.

Pas moshës 16 vjeçare, rreziku i depresionit rritet tek vajzat

SIMPTOMAT:

• Irritueshmëri ose zemërim
• Ndjenjë e vazhdueshme e trishtimit dhe pashpresës
• Izolim social
• Ndjeshmëri ndaj refuzimit
• Ndryshime në oreks – ulje/rritje
• Ndryshime në gjumë – pagjumësia ose përgjumja
• Qarje
• Përqendrimi i dobët
• Lodhje dhe mungesë e energjisë
• Ankesa fizike (dhimbje stomaku ose dhimbje koke) që nuk i përgjigjen trajtimit
• Aftësi të reduktuar për të funksionuar normalisht gjatë ngjarjeve dhe ndodhive të ndryshme në shtëpi, në shkollë, duke shmangur hobi
• Ndjenjë e pavlefshmërisë dhe fajit
• Mendime vetëvrasëse

Vajzat kanë më shumë të ngjarë të bëjnë vetëvrasje, por djemtë kanë më shumë të ngjarë të shkojnë deri në fund.

Jo të gjithë fëmijët i kanë të gjitha këto simptoma. Shumica manifestojnë simptoma të ndryshme në periudha të ndryshme dhe në rrethana të ndryshme. Megjithëse disa fëmijë funksionojnë normalisht në një mjedis të strukturuar, shumica vuajnë nga ndryshime të dukshme në aktivitetet shoqërore, ulje të interesit për shkollë, nota të dobëta dhe ndryshime në pamjen fizike.

 Kur të kërkoni ndihmë profesionale?
Nëse simptomat e depresionit te fëmija zgjasin të paktën dy javë, është e nevojshme të shkoni te mjeku amë, në mënyrë që ai të përcaktojë nëse mund të ketë një faktor fizik pas tyre, dhe pastaj t’ju drejtoj tek një specialist.
Mos u habitni nëse mjeku amë ose specialisti juaj ju kërkon të flisni me fëmijën tuaj në mënyrë private. Nuk ka teste specifike për të përcaktuar depresionin, por pyetësorët që përfshijnë tërë familjen dhe të gjitha informacionet personale të përbashkëta lehtësojnë vlerësimin. Trajtimi është i njëjtë si për të rriturit, psikoterapia e shoqëruar nga ilaçet kundër depresionit sipas nevojës.

Çfarë tjetër mund të bësh si prind?
Kujdesuni për stilin e jetës së shëndetshme të fëmijës tuaj, në mënyrë që të mposhtni më shpejt depresionin. Le të kujtojmë, ne po flasim për një sëmundje, jo për një ndjenjë apo fazë kalimtare.

• Dieta e pasur me fruta, perime, drithëra (fasule, thjerrëza, bizele), fara, arra dhe proteina të pastra
• Aktiviteti fizik për të paktën 60 minuta në ditë, çdo ditë
• Flini sipas orëve të rekomanduara të përshtatshme për moshën
• Praktikimi i teknikave të relaksimit

Pse pikërisht fëmijët?

Po, jeta e tyre duhet të jetë pa brenga, dhe shpesh nuk është e qartë se çfarë shkakton depresion. Shumë faktorë mund të ndikojnë, duke filluar nga biologjia dhe temperamenti i fëmijës. Trauma, stresi, poshtërimi, ngacmimi (fizik dhe mendor), refuzimi nga mjedisi, depresioni i trashëguar nga prindërit – janë disa nga shkaqet e mundshme.

Depresioni është më i zakonshëm tek djemtë nën moshën 10 vjeçare

The post Depresioni i fëmijëve appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ju nuk jeni konstantë

Fëmijët janë të pagabueshëm kur e dinë saktësisht se çfarë i pret – kur është koha për të bërë dush, gjumë, lojë ose cilat janë pasojat nëse nuk binden. Sa më të qarta dhe më të parashikueshme të jenë rregullat e lojës, aq më e lehtë është t’i kontrollosh dhe negociosh me ta.

Strategjia 1:Mundohuni të impononi një rutinë në shtëpi. Kjo nuk është e lehtë, sepse kur dilni nga shtëpia, në skenë dalin gjyshja, gjyshi ose dadoja, dhe bashkë me ta dalin edhe rregulla të reja. Pajtohuni për çdo situatë të re, për shembull, si të veproni nëse fëmija hedh ushqim në dysheme dhe sigurohuni që të gjithë i përmbahen marrëveshjes. Gjyshet konsiderohen si këmbëngulëse, por ato vënë rend në mënyrë të shkëlqyer. Zbatoni rregullat dhe harroni kafenë me miqtë kur është koha që voglushi të flejë, kështu që nuk do të keni problem me disiplinën.

Shumë orë për familjen

Është kënaqësi kur të gjithë tubohen, por disa prindër, veçanërisht nënat, e teprojnë duke detyruar aktivitete të përbashkëta. Psikologu klinik Tomas Felan, autor i “1-2-3 Magic”, thotë: “Fëmijët vlerësojnë kohën e kaluar vetëm me një prind.” Ai potencon: “Socializimi me njëri-tjetrin është gjithashtu i mirë për prindërit, sepse atëherë ndalet konkurrenca e pavetëdijshme që ata bëjnë me njëri-tjetrin.”
Strategjia 2: Ju nuk keni nevojë për ndonjë organizim të madh për të kaluar kohë cilësore me fëmijën tuaj, thjesht uluni në dysheme dhe luani. Është edhe më mirë t’i ndani aktivitetet tuaja si prindër, njëri të jetë përgjegjës për sportin, një tjetër të lexoni histori para se të shkoni në shtrat – në këtë mënyrë fëmija do të krijojë një marrëdhënie unike me secilin prej jush.

Ofroni shumë ndihmë

A kërceni në çast nga vendi kur vogëlushi juaj ka vështirësi me ndonjë gjë? Para se të ofroni ndihmë, mendoni nëse me këtë do të dërgoni një mesazh që ai nuk mund t’i a dal i vetëm. “Duke e ndihmuar shumë fëmijën tuaj, ju sabotoni aftësinë e fëmijës tuaj për t’u bërë i pavarur”, thotë Betsy Brown Braun, autori i “You’re Not the Boss of Me”.
Strategjia 3: “Është e rëndësishme të mësoni fëmijët të jenë tolerantë, veçanërisht kur luftojnë me veten e tyre,” thotë Braun. Por kjo nuk do të thotë se është e ndaluar të inkurajoni dhe nxisni që të mos dorëzohen dhe pas çdo sukese t’i shpërblemi me një duartrokitje.

Flisni shumë

Ju keni hyrë në një debat me fëmijën tuaj 2-vjeçar se ai nuk duhet të hajë ëmbëlsira para drekës dhe përfundoi kështu: debat-bindje-zënkë-britma-goditje?! Ky është modeli që prindërit më së shpeshti bien në 90% të rasteve. Fëmijët nuk janë të rritur të mishëruar në një trup të vogël, ata nuk mendojnë në mënyrë logjike dhe shpjegimet tuaja nuk e mbajnë vëmendjen e tyre.
Strategjia 4. Sapo t’i jepni urdhrin fëmijës, mos diskutoni më tej dhe shmangni kontaktin me sy. Nëse fëmija nuk ju dëgjon, jepni një paralajmërim të shkurtër verbal ose numëroni tre. Nëse fëmija nuk pranon të bindet, dërgojeni atë në një cep ose ndëshkojeni në mënyrën tuaj. Pa sqarim, dhe goditjet nuk duhet t’ju vijnë në mend!

The post 4 strategjitë fillestare ose themelore të eduktimit appeared first on Аптеки PlusPharma.

Çfarë ndryshoi me të vërtetë?

Si fillim, goditja ka vithet ose duart, zgjatja e veshëve, shkurtimisht thënë, disiplinimi fizik u ndalua, sidomos nëse bëhet në vende publik së paku në shtetet më të mëdha evropiane dhe në shumicën e shteteve të SHBA-ve Tani ka prova shkencore. Një studim 50-vjeçar që përfshin më shumë se 160,000 fëmijë, studim i kryer nga profesorë në universitetet në Austin, Teksas dhe Miçigan, thotë se “rrahjet” në fakt nuk janë një mjet i përshtatshëm për disiplinimin e fëmijëve. Thjesht, agresioni lind agresion. Epo, rrahjet gjithashtu sjellin rezultate të dëmshme të padëshiruara dhe fëmijë-agresor me sjellje antisociale dhe probleme mendore. Dhe këtu u lind problemi i parë për gjeneratën e re. Prindërit e rinj të sotëm, të rritur më parë me ndonjë rrahje, tani duhet të gjejnë mënyra të reja për të fituar respekt nga fëmijët e tyre, metoda të reja për t’u dëgjuar, e cila ndonjëherë mund të jetë shumë e vështirë. Dikur ishte një libër “1000 pse, 1000 sepse”. Sot kzistonë Google. Ne nuk mund t’i “mashtrojmë” fëmijët, të bëjmë sikur nuk dimë, të fshehim dijen ose të pretendojmë se dimë më shumë vetëm sepse jemi prindër. Sot, thjesht gjithçka është e disponueshme në internet. Në fund të fundit, fëmijët do ta zbulojnë të vërtetën vetë, ose të paktën atë që mendojnë se është e vërtetë. Kombinimi i prindërve jo të pranishëm në shtëpi dhe i lodrave inteligjente relativisht mjaft të qasshme, për fat të keq i bën fëmijët dembelë .

Dikur kishte radio, TV, kaseta, CD dhe Tetris, kurse tani kemi telefona inteligjentë dhe tableta me internet të pakufizuar, në dispozicion për shumë njerëz. Çdo gjeneratë do të ketë diçka me çka do të lidhet. Dallimi është se sa kjo teknikë e zgjon ose drejton kreativitetin e tyre dhe si ndikon në zhvillimin e brezave. Kombinimi i prindërve jo të pranishëm në shtëpi dhe i lodrave inteligjente relativisht mjaft të qasshme, për fat të keq i bën fëmijët dembelë.Prindërit, pavarësisht se nuk kanë kohë të mjaftueshme për të kaluar me fëmijët e tyre, nuk janë aq interesant sa videoja më e fundit në YouTube-in e të dashurës ose të dashurit që ata ndjekin. Edhe ne kemi idhuj, kemi mbërthyer postera në mure dhe kemi ëndërruar të shohim ndonjëherë ata drejtëpërdrejt, por shpesh vetëm kemi ëndërruar.

Në kohën kur ne po rriteshim, lodrat që zotëronim ishin të pakëta, dhe sot çdo fëmijë ka shitoren e vet të lodrave në shtëpi. Në të kaluarën, më pak blihej – por më shumë vlerësohej ajo që e kishim, kurse edhe shumë shpesh riparoheshin gjërat, në vend që të hidheshin lodrat e dëmtuara dhe të prositen lodra të reja.

Para se të vinim në botë, nënat tona mund të kenë lexuar ndonjë libër se çfarë të presin pas lindjes, dhe me siguri i kanë mësuar  nënat dhe gjyshet  nga përvojat e tyre, dhe kjo ishte “ligj”. Tani jemi në garë se cila  nëna e ardhshme ka lexuar ose dinë më shumë, cili libër ose uebfaqe ofron informacionin “më të saktë” dhe të azhurnuar. Informacionet janë në disponueshme, por çështja është nëse ato janë të sakta.

Dikur, me shprit pritej foshnja për të kënaqen me të, me vetë ekzistimine tij/saj, tani dhe këtu. Tani, para se të lind, tashmë është i regjistruar në çerdhen më të mirë, dihet se cilin sport do të stërvitet, sa gjuhë do të mësojë, etj.

Këto situata mund të trajtohen ndryshe. Prindërit tani dinë shumë më tepër për zhvillimin e fëmijëve të tyre se kurrë më parë, për të gjitha hapat e zhvillimit të tyre dhe si t’i ndihmojnë ata. Nëse përdoret si duhet, në të vërtetë të qenurit prind nuk është një punë kaq e vështirë. Nga pikëpamja teknologjike është më e lehtë. Sot, ekzistojnë të gjitha llojet e “veglave” që e bëjnë më të lehtë udhëtimin me fëmijët e vegjël, ushqyerjen dhe larjen e tyre të përditshme, dhe më e rëndësishmja edukimin e tyre. Me celularët dhe me shumëllojshmërinë e aplikacioneve, të gjithë janë më lehtësisht të arritshëm, prindërit, arsimtarët e çerdheve, mësuesit e shkollës, madje edhe fëmijët. Prindi mund të marrë informacione rreth fëmijës së tyre në çdo kohë të ditës, madje edhe video të drejtëpërdrejtë.

Koha e gjysheve dhe gjyshërve si duket po kalon…

Në shoqërinë tonë, është normale që të dy prindërit të punojnë. Sidoqoftë, gjyshet tona nuk kanë punuar, kështu që ka qenë dikush që të na ruajë dhe ishte normale që fëmijët të rriten në prani të gjysheve. Sot, gjyshet e ardhshme janë ende duke punuar, nipërit dhe mbesat po vijnë në jetë më vonë, dhe prindërit po “vënë në dyshim” ndikimin e gjysheve dhe gjyshërve në zhvillimin e fëmijëve. Janë bërë shumë hulumtime, dhe të gjithë thonë se shoqëria e gjysheve dhe gjyshërve ka një ndikim pozitiv te të gjithë pjesëmarrësit. Fëmijët zhvillojnë një ndjenjë të përkatësisë së brezave e brezave në të kaluarën, dhe gjyshet dhe gjyshërit, thënë popullorçe,”rinohen”. Gjyshet nuk janë me nxitim, ata janë atje gjatë gjithë ditës, janë të qetë dhe kjo ka një efekt pozitiv në temperamentin e fëmijëve. Nuk ishte e nevojshme të organizonin shoqërime me fëmijët e tjerë, në një k ëndlojërash ku nënat pinë kafe dhe bisedojnë ndërsa fëmijët luajnë. Thjesht, nëse moti ishte i mirë, gjyshet do të mblidheshin në ulëse, dhe fëmijët përreth tyre do të luanin  llasti, kukafshehtas, pllaka etj. Sot, pothuajse nuk dëgjohet e qeshur e fëmijëve jashtë, fëmijët shoqërohen ekskluzivisht në kënde lojërash ku janë të sigurt, kur prindërit kanë kohë dhe, për fat të keq, shpeshherë edhe nuk kanë kohë.

Janë realizuar një numër studimesh që konfirmojnë se shoqërimi dhe edukimi i fëmijëve nga gjyshërit  dhe gjyshet ka një ndikim pozitivisht të ndërsjellë si për fëmijët ashtu edhe për gjyshërit dhe gjyshet.

Në fund, gjithçka mbëhtete në faktin se secila gjeneratë e prindërve mendon se gjenerata të cilës i përkasin ishte gjenerata më e mirë se ajo që ata po edukojnë tani. Dhe kjo dilemë, me siguri do të vazhdojë ta ngujojë çdo brez. Më e rëndësishmja, çdo gjeneratë përballet me sfida. Realisht, do të jetë më e lehtë për të gjithë ne nëse përpiqemi të përfitojmë nga ndryshimet pozitiv, në vend se të ankoheni për të metat dhe gjërat negative.

The post EDUKIMI I FËMIJËVE dikur dhe tani appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ka shumë lloje të defekteve kongjenitale të zemrës, të cilët mund të jenë defekte të vetme pa simptome deri te defektet komplekse me simptome të vështira, kanosëse për jetë.

Eksiztojnë të meta natyrore dhe të fituara.Të metat natyrore të zemrësndodhin gjatë zhvillimit embrional të zemrës(tre muajt e parë të lindjes) për shkak të ndikimit të faktorëve të ndryshme etiologjik: faktorët e trashëguar dhe faktorët e mjedisit, dmth., agjentët teratogjen që ndikojnë gjatë jetës intrauterine të frutit.

Cilat janë sëmundjet më të shpeshta të zemrës te fëmijët?

Prevalenca e të metave kongjentitae të zemrës para lindjes lëvizin nga 6deri13 në1000 foshnjë të lindur të gjallë. Variacioni në shpeshtësi fillimisht i detyrohet përdorimit të metodave të ndryshme të zbulimit.

Mangësia më e shpesht natyrore e zemrës është valvula biskupide e aortës, me prevenim mes 0,5 dhe2 %, por si e metë e izoluar, ajo shpesh diagnostifikohet në fëmijëri.Mangësitë tjera të shpeshta janë mangësitë spetale ventrakulare (VSDs – 4 në 100), defektet septale atriale(ASD – 2 në 1000 të porsalindur)dhe stenoza pulmonare e valvulës.Tetralogjia e Falonit(ТОФ) është mangësia më e shpesh cianotike e zemrës– 0,5 në1000 lindje. Më përfaqsim më të vogël janë kardioppatitë më të rënda, siç janë hipopalazia i ventrikuls së majtë/zemrës së majtë.
Mangës kongjentiale të zemrës janë arsyet kryesore të vdekjes pernatale dhe gjatë periudhës së sisëdhënies për shkak të mangësisë së lindur gjatë lindjes. Vdekshmëria shënoi një tendencë të uljes viteve të fundit për shkak të prevenimeve vazhdimisht më të sukesshme korrigjuese dhe paliative.

Ndarja e sëmundjeve kongjenitale të zemrës:

• Mangësitë ose të metat cianogjene kongjenitale janë ato te të cilat ekzistojnë qarkullimi i gjakut të paoksigjenuar në qarkullimin sistematik, gjegjësisht, kemi cianozë të dukshme te pacientët.
• Mangësitë kongjentiale të zemrës të cilat varen nga ductusjanë të meta te të cilat e domosdoshme është të kenë ductus arteriosus (PDA) që të mund të funksionoj rrjedhja pulmonale ose sisematike. Shembull për të janë dobësitë si transpozicioni i arterieve të mëdha. Shumica, por jo të gjitha, të meta cianogjene varen nga ductus.
• Të metat kritike kongjenitale të zemrës janë ato te të cilat është e nevojshme intervenimi kataterik ose kirurgjik në vitin e parë të jetës.

Të metat ose defektet e lindura të zemrës jano anomalitë më të shpeshta të lindura te të porsalindurit. Te1000 të porsalindur6-8 praj tyre kanë ndonjë lloj të anomalisë së lindur në zemër. Nga këto të pordsalindur, te 25 %, që janë definuar si fëmijë me të meta kritike kongjenitale të zemrës, ka nevojë për intervenim të tipit të operimit të zemrës ose për procedurë kataterike të inervimit. Shumë të pordsalindur me mangësi kritike kongjentiale të zemrës janë simptomatike dhe identifikohen menjëherë pas lindjes. Por, ende kemi edhe të tillë te të cilët diagnoza është vështirësuar dhe veprohet më vonë, gjegjësisht, pas dales nga spitali. Në këtë priudhë fragjile të jetës,mortaliteti është më i madh te anomalitë kritike natyrore të zemrës, kurse këto janë anomali për të cilët ka nevojë intervenim në vitet e para të jetës. Rreziku nga morbiditeti dhe mortaliteti rriten kur ekziston vonesë e diagnostifikimi dhe udhëzimit në kohë në qendrën trciare,e cila është profesionale për mjekimin e këtyre pacientëve.

Rreziku nga këto të meta natyrore të zemrës është më i madh te foshnjët në gji që kanë histori mjeksore/anamnezë për gjendjet prenatale te nëna, që asociohen me këto të meta, gjegjësisht kanë histori pozitive familjare për sëmundjet e zemrës dhe anomali ekstrakardiale.Dyshimi për mundësinë për defektet natyrore të zemrës te të porsalindurit është i madh kur këto faktorë janë të pranishëm.

Te pacientët që kanë anomali që varen nga ductus, mbyllja e ductus arteriosus në ditët e para të jetës mund të shkaktoj keqësim të shpejtë klinik që është me pasoja të rrezikshme për jetë. Dhënia e terapisë me prostaglandin E1 për hapjen e sërishme ose për mirëmbatjen eductus arteriosus, mund të jetë kyçe për jetë. Kjo duhet tëfilloj menjëher pas paraqitjes së dyshimit për të mentat kongjentiale te të porsalindurit simptomatik.

Prezantimi klinik te të porsalindurit që kanë mangësi kritike kongjenitale, mund të shprehet shumë dhe të jetë e rrezikshme për jetë, siç është shoku, cianoza ose distresi respirativ. Megjithatë, disa foshnjë me mangësi kritike kongjenitale, sidomos ata që kanë të meta që varen nga ductus, mund të duken normal, të kenë shenja shenja dhe simptome shumë subtile ose pa shenja për sëmundjen.

Diagnostika dhe vlerësimi

TFoshnjëve që kanë simptome në drejtim të anomalive kongjeniale të zemrës, u bëhet kontroll, oksimetri e pulsit, rentgenografi e gjoksit, elektrokardiogram (EKG) dhe ehogardiografi.

Te foshnjët asimptomatik, gjetja fizikale, e cila shkon në favor të anomalive kongjenitale të zemrës, shprehet devijimin në rapot me fëmijët e shëndoshë. Fëmijët me të meta kanë ritëm abnormale të zemrës, aktivitet prekardial, ose zhurmë kardiake, zhurmë patologjike, pulsime të reduktuara/mungues periferik ose shtypej të gjakut≥ 10 mmHg më të lartë në duar dhe këmbë.

Puls-oksimetria është metodë e përshtatshme e skriningut për sëmundjet kritike kongjenitale të zemrës te të gjithë të porsalindurit.Por, me skrining nuk identifikojmë të gjithë anomalitë kritike kongjenitale të zemrës, mund të na ikin animalitë necianotike dhe disa anomali të bllokimit të zemrës së majtë.Kur një i porsalindur do të selektohet se është në rrezik, me përdorimin e oksimetrisë së pulsit, ia duhet edhe më tej të vlerësohet dhe identifikohet arsyeja për hipoksemi.Kur njohja dhe diagnistifikimi i anomalive kongjentitale të zemrës bëhen me ehokardiografi, atëherë më tej është e nevojshme konsultim urgjent me kardiologun pediatrik dhe/ose bartja në shtëpunë shëndetsore me kardiologji fëmijrore dhe me kardiokirurgji fëmijrore.

Kur kemi një foshnjë që ka shok, që nuk reagon ndaj resusitimit (ringjalles)me vëllim, kardiomegali, cianozë, edem pulmonale ose ndaj simptomeve të pakuptueshme respiratore, ai menjëherë duhet të dërgohet për konsultim me kardiologun në institucionin terciar ku ka kardiokirurgji për fëmijë.Gjatë kontrollit të fomijës gjejmë shenja dhe simptome që sugjerojnë se bëhet fjalë për të meta kongjenitale të zemrës, siç janë shenjat abmormale të zemrës (për shembull, zhurmë e tretë e zemrës, ritmi galop, klik ose zhurmë identike të dytë të zemrës, zhurmë patologjike ) klik ose zhurmë identike e dytë e zemrës, zhurmë palogjike (i zëshëm, kolistolik, diastolik më i zëshëm në maje ose kufirin e majtë ose të djathtë në lartë sternal), impulse të reduktuara ose mungesa e impulseve në eksremitetet e poshme, shtypja e gjakut≥10 mmHg më e lartë te duart se sa ai te këmbët.

Duke pasur parasyshë se diagnostika e të metave kritike kongjenitale të zemrës mund të anashkalohet gjatë kohës së hospitalizimit gjatë lindjes, klinicistët duhet të jenë të vetëdishsëm dhe të kërkojnë manifestime klinike për gjatë kontrollimit të parë te pediatri kur foshnja është me moshë 3-5ditore. Simptomet jo specifike dhe përfshijnë vështirësitë me ushqyerje, përparimin e dobët të peshës së trupit, cianozën, diagnozarespirator,aktivitetin e reduktuar,iritimindhe djersitjen e tepruar. Ekzaminimi rutinor duhet të përfshij vlerësimin e tepërt të gjendjes (përfshirë këtu edhe peshën), matjen e pulsit, matjen e shtypjes së gjakut te eksremitetet e sipërme dhe të poshtme, ekzaminim i detajuar kardiak(duke përfshirë askultimin për zhurmë dhe/ose zhurmat abnormale të zemrës), palpitimin e mëlçis së zezë dhe vlerësimin e impulseve periferike.

The post TË METAT E LINDURA TË ZEMRËS appeared first on Аптеки PlusPharma.

Me anë të disiplinimit, fëmijët mësojnë si të krijojnë dhe të ruajnë raporte me njerëzit tjerë dhe si të ballafaqohen me sfidat në jetë me anë të vetëdisiplinimit.

“Për “dhe“kundër“

Eksiztojnë mendime të ndryshme mes prindërve lidhur me nevojën për disiplinimin e fëmijëve. Shumë prej tyre nuk dëshirojnë t’i disiplinojnë fëmijët e tyre sepse kanë kujtime të këqija nga fëmijëria e tyre lidhur me disiplinimin, madje konsiderojnë se ashtu do të hyjnë në konflikt me fëmijët dhe do të shkaktojnë zemërim dhe frustim te fëmijët, kurse disa të tjerë, nuk mund ose nuk dëshirojnë t’i kushtojnë kohë dhe energji disiplinimit të fëmijëve dhe të gjithë këtyre gabimeve.

Disiplinimi i fëmijëve nuk është ndëshkim sepse nuk kanë bërë asgjë gabimisht!

Përkundrazi, që të disiplinohet fëmija pra duhet të vendosen kufij dhe rregulla të sakta, dhe t’i sqarohen pasojat nga mosrespektimi i rregullave që të mësohet se çka është e drejtë dhe çka jo- dhe që të dij në të ardhmen se si të sillet dhe se si vetë ta korrigjoj sjelljen e vet.

Shumë shpesh prindërit edhe nuk dinë se si ta disiplinojnë fëmijun, prandaj disiplinimi si procedurë e ngatërojnë me ndëshkimin.

Për ndëshkimin

Nevoja për ndëshkim paraqitet te prindërit e pa arsimuar sa duhet të cilët në gjendje dëshprimi dhe pamundësie që të merren me sjelljen e fëmijut, thënë popullorçe “i shërojnë” frustrime e tyre mbi fëmijun.

Ndëshkimi ose dënimi, pavarsisht a është qortim, emërtim i fëmijëve me emëra më të neveritshëm, shuplaka ka vithet ose ndëshkime më të rënda, nënçmime publike ose kufizim i privilegjeve të fëmijës përgjithmonë, është procedurë me të cilën prindërit i kontrollojnë fëmijët e tyre, në vend që t’i mësojnë fëmijët që të kontrollohen vetë në të ardhmen. Me ndëshkim fëmija duhet të “paguaj“për gabimin e bërë, duke mos e mësuar paraprakisht përse nuk duhet të bëhet ose të sillet ashtu në të ardhmen. Ndëshkimin që prindërit e zbatojnë e ndryshon mënyrën në të cilën fëmija e konsideron. Kjo shkakton që fëmija të mendon për vete se është i keq, kur, faktikisht, leksionin që duhet ta mësoj është se në moment ka sjell një vendim të keq që nuk duhet ta përsëris. Ndëshkimi i mëson fëmijët se nuk mund të kontrollojnë vetë sjelljen e tyre dhe prandaj vazhdimisht duhet të varen nga prindërit.

Për disiplinën

Nga ana tjetër, disiplina, si dhe shumë teknika për disiplinim, mundësojnë që fëmijët të mësojnë nga gabimet e tyre dhe si në të ardhmen të merren me emocionet dhe nevojat e veta në mënyra të pranueshme për shoqërinë. Në këtë mënyrë, zhvillohet marrëdhënia pozitive mes prindërve dhe fëmijëve, dhe reduktohet sjellja negative te fëmijët për shkak të kërkesës së vëmendjes plotësuese nga prindërit. Fëmija duhet të ndjej faj për gabimin e bërë, por jo edhe turp për çka do të njehet keq, që në fund ta humb edhe vetëbesimin. Teknikat pozitive të edukimit të fëmijëve, parimisht, duhet të ndërtojnë vetëbesimin te fëmijët. Vetëm fëmijët të cilët janë të sigurt në vetvete mund ta pushtojnë botën.

Lëvdratat dhe shpërblimet janë vetëm disa nga teknikat pozitive për disiplinim të fëmijëve. Nëse dëshironi të krijoni krijesa të mençura dhe të kuptueshme njerzore, por jo robotë të vegjël të dëgjueshëm, vazhdoni të lexoni.

Një proverb e vjetër e jona thotë: “Fjala e mirë, hap edhe dyer të hekurt“. Prandaj, lëvdimi i fëmijëve kur do të bëjnë diçka të mirë ose vetëm sepse i kanë pastruar dhëmbët pa ua kujtuar miliona herë, e stimulon sjelljen e mirë në të ardhmen.Në kulturën tonë të edukimit, prindërit e potencojnë më shpesh sjelljen e keqe të fëmijëve, kur faktikisht duhet të lëvdrohet dhe të potencohet sjellja e mirë të cilën pothuaj asnjëherë nuk e vërejmë. Prindërit janë të vetëdishme për praninë e fëmijëve kur ata bëjnë diçka jo të hijshme ose të keqe, për shembull kur bërtasin, prishin, vrapojnë kur nuk duhet, etj.Atëherë vijon “MJAFT“, „TË THASHË TË MOS BËSH ASHTU“ e kështu me radhë.,që është shumë gabim sepse për fëmijët ajo don të thotë konfirmim se me atë çka e bëjnë në moment, edhepse jo e përshtatshme, e fitojnë vëmendjen e prindërve.Edhe në të ardhmen do të vazhdojnë të sillen ashtu– porosia është ajo. Por, kur prindërit do t’i nuhasnin reagimet dhe sjelljen e mirë dhe për këto do t’i lëvrdronin fëmijët, për shembull:“Obobo, sa bukur dhe qetë po lozni“, me këtë fëmijët do të marrin porosinë se mënyra e tillë e lojës është në rregull, edhe në të ardhmen do të vazhdojnë të luajnë pa zhurmë. Madje edhe nëse keni situatë ku një fëmijë luan pa zhurmë, kurse tjetri kërcen rreth e rrotull dhe bën kaos, lëvdroni fëmijën që luan pa zhurmë para fëmijut tjetër, dhe do ta shihni se edhe tjetri do të qetësohet dhe do ta ndryshoni situatën në drejtim të sjelles së mirë, pa pasur nevojë për qortime. Lëvdroni fëmijët kur janë të sjellshëm në komunikimin me të tjerët, kur i zbatojnë udhëzimet tuaja, kur tentojnë të mësojnë diçka të re, sidomos kur tentojnë t’i bëjnë detyrat e shtëpisë. Nëse e lëvdroni fëmijun sepse tregon dëshirë të mësoj diçka të re ose për shkak të durimit të tij kur mëson, atëherë do ta motivoni që të vazhdoj të tentoj edhe në të ardhmen.Shumë ëshrtë me rëndësi që lëvdratën ta jepni menjëherë kur të vëreni sjelle të mirë te fëmija. Vetëm ashtu fëmija do të mund ta lidh lëvdatën me atë çka e bën dhe do ta mbaj mend se çka duhet të bëj në të ardhmen. Lëvdroni shpesh, pozitivisht, dhe lëvdroni mundin, jo rezultatin, sepse kështu e ndërtoni vetbesimin te fëmija. Në vend që të lëvdroni fëmijun për atë që ka marr pesë në test në shkollë, lëvdroni dëshirën dhe mundin e tij për të mësuar për test. Radhën tjetër ndoshta nuk do të jetë pesë, por me rëndësi është që të ruhet dëshira te fëmija për të mësuar dhe të bëhet më i mirë. Kur themi lëvdratë pozitive, kjo do të thotë ta potencojmë sjelljen që dëshironi ta shihni më shpesh, e jo ta kritikoni sjelljen që dëshironi ta çrrënjosni te fëmija.

Sistemi për shpërblime

Kur bëhet fjalë për shpërblime, atëherë nuk është keq që bëni sistem të shpërblimeve. Fëmijut i takon një yll për punën e mbaruar me sukses.Me mbledhjen e një numëri ë mjaftueshëm të yjeve(prindi vendos numërin),fëmijut i takon shpërblim material sipas dëshirës së tij. Ky është parimi, kurse yjet mund t’i zëvendësoni me denarë, gurë, rruaza, dhe tjerë., kurse për ruatjen e tyre, fëmiju mund të zgjedh kuti që do të qëndron në dhomën e saj/tij. Kështu do të mund të numroj kohë pas kohe dhe do të motivohet të ndjek udhëzime ose të bëj vepëra të mira që të fitoj më shumë. Ky sistem i shpërblimit është i mirë kur dëshironi plotësisht të ndryshoni ndonjë sjellje. Dhe mos harroni se yllin duhet t’ja jepni menjëherë pas kryerjes së detyrës.

Nëse nuk i arrini shpejt ndryshimet e dëshiruara, mos u dëshproni. Vazhdoni të tentoni.Ndoshta yjet janë të lehta për t’i fituar ose shpërblimet që i ofroni nuk janë mjaft interesante, edhe fëmiju nuk është i interesur.

Shpërblimet nuk janë patjetër dhe nuk duhet të jenë gjithmonë materiale. Nëse i pyesni fëmijët se çfarë dhurate dëshironi, me siguri shumë shpesh do të dëgjoni se duan një përqafim.Dhurata ose shpërblimet jo materiale mund të jenë shëtitje në pak, shkuarje në kinema ose vaditja e luleve, një përrallë më shumë para gjumit…Provoni që më shumë të shpërbleni me dhurata jo materiale.

Ky sistem i lëvdratave dhe dhuratave (shpërblimeve) funksionon shumë mirë te fëmijët që shkojnë në shkollë. Ofroni lëvdrata dhe shpërblim simbolik pas çdo detyrë të kryer.Nëse detyra e shtëpisë është më e madhe, atëherë mund ta ndajmë bashkë me fëmijun në disa pjesë, dhe sërish të vijoj shpërblimi pas mbarimit në fund të çdo dite. Shpërblimi mund të jetë akullore, përqafim ose diçka tjetër sipas dëshirës së fëmijës.

Prindër, bëhuni pozitiv, më pak kritikoni dhe vëreni më shumë reagimet pozitive të fëmijëve tuaj, ndryshime në më mirë sigurisht që do ketë.

The post Ndëshkimi dhe shpërblimi – cila është domethënia e tyre dhe si t’i zbatojmë të njejta në procesin e edukimi të fëmijëve appeared first on Аптеки PlusPharma.

Vlerë familjare

Përveç periudhës për relaksim dhe largim të vëmendjes nga obligimet e përditshme, pushimi bëhet edhe kohë për lidhshmëri familjare. Duke pasur parasyshë përditëshmërinë stresuese që e përjetojmë, dhe të dhënat statistikore nga studimet në tërë botën tregojnë se pushimi familjar(edhe ideal do të ishte nëse ndodh disa herë në vit) është i domosdoshëm për gjeneratat e shëndosha fizikisht dhe psiqikisht në të ardhmen:

• 2/3 e bisedave mes prindit dhe fëmijës kanë të bëjnë me rutinën ditore;
• 65% e prindërve thonë se vetëm ndonjëherë luajnë me fëmijët;
• 1 në çdo6 baballarë thotë se nuk dinë si të luajnë me fëmijët e tyre, kurse 1/3 e baballarëve thjeshtë nuk kanë kohë të luajnë me fëmijët e tyre.
• vetëm një çerek (1/4) e fëmijëve bisedojnë me prindërit më shpesh se një herë në javë për diçka të rëndësishme.

Brengosja më e shpesht e prindëve është shëndeti fizik i fëmijëve të tyre, por njëlloj vëmendje duhet t’i kushtojnë edhe marrëdhënieve mes prindëve dhe fëmijëve dhe se si ajo ndikon te shëndeti mental i fëmijës.

I rëndësishëm për zhvillimin kognitiv dhe mental të fëmijëve

Shumë neurolog dhe psikolog të fëmijëve bëjnë thirrje për pushime aktive familjare për shkak të efektit të cilin e kan ata mbi zhvillimin e trurit te fëmijët. Pushimet aktive familjare janë ata në të cilët prindërit dhe fëmijët bashkarisht luajnë dhe hulumtojnë.Mjedisi në të cilin e kaloni pushimin, qoftë në plazhë ose në mal, ka kushte për aktivizimin dhe zhvillimin e disa pjesëve të trurit të cilat i kemi nga lindja, por rutina e përditshme nuk na lejon që t’i zhvillojmë.Prandaj, bëni kështjella prej rëre, kërceni në valët e detit, studioni plazhin për guaska ose malin për bimë të ndryshme. Duken si lojëra banale, por këto përvoja te ju dhe te fëmijët tuaj shkaktojnë tajimin e hormoneve dhe neurotransmiterëve të cilët e reduktojnë stresin dhe krijojnë ndjenjën e ngrohtësis dhe sigurisë. Me këto aktivitete e ushtroni trurin dhe ia zhvilloni inteligjencën sociale, që në të ardhmen, lojërat fëmijrore të zëvendësohen me ide dhe studime (hulumtime), të cilat fëmijët tuaj mund t’i bëj sipërmarrës ose lider të suksesshëm.

Loja në natyrë e përmirëson koncentrimin dhe vëmendjen te fëmijët. Rrethimi me mjedis të gjelbërt ndikon më mirë edhe se barnat te fëmijët meADHD(dëmtimi me reduktim të vetëdijes dhe hiperaktivitet). Duke pasur këtë parasyshë, në disa vende skandinave ka çerdhe të hapura(çerdhe në natyrë) ku fëmijët pothuaj nuk kalojnë kohë në hapësirë të mbyllur.

Shëtitja në natyrë është e mirë edhe për prindërit edhe për gjyshet edhe për gjyshërit. E qetëson trupin, e ul shtypjen, madje edhe kolesterolin. Japonia qysh nga viti 1982 e ka zbatuar“larjen në pyll” si terapi në programën nacionale për shëndet.

Disa studime shkojnë aq largë sa që pohojnë se pushimi aktiv me fëmijët e rrit edhe IQ e tyre, si rezultat i aktivizimit të pjesëve të lartëpërmendura të trurit që zakonisht në përditshmëri në shtëpi nuk i zhvillojmë. Studimet tregojnë se fëmijët të cilët udhëtojnë kanë nota më të larta në shkollë krahësuar me ata që nuk udhëtojnë.Te kjo, pa dyshim shumë ndikon edhe nevoja që të organizohet dhe të shfrytëzohet koha për të mësuar më mirë dhe në mënyrë më efikase.

Argëtim për të gjithë
Pushimi familjar mund të jetë shumë argëtues dhe pa stres për përindërit, nëse:
– Planifikoni më herët– vizitoni më shumë vende për pushim, jepu detyra edhe fëmijëve që të hulumtojnë dhe bashkarisht sjellni vendim se ku do të shkoni në pushim, pastaj studijoni vendin ku do të dëndroni kur jeni akoma në shtëpi dhe bashkarisht dakordohuni për gjithçka që do të vizitoni dhe cilat aktivitete argëtuse do t’i keni. Kështu, nuk do të keni diskutime çdo mëngjes, e cila është e humbje kohe nga ato ashtu ashtu pak ditë për pushim.

– Mos ndjeni brejtje të ndërgjegjes sepse mund të shkoni në pushim, kurse kolega juaj ose miku juaj nuk ka mundësi, ose, për shkak se dëshironi ta kontrolloni postën elektronike. Për disa njerëzu, më mirë është ta kontrollojnë rregullisht postën elektronike se sa ditën e parë në punë pas pushimit të fillojnë me nivel të lartë të stresit për shkak qindra prosive të palexuara.

– Bëjeni pushimin aventurë– dilni nga zona e rehatisë dhe hulumtoni, kështu do të krijoni përvoja që do të mbahen mend gjatë dhe do të rrëfehen. Kjo është shumë me rëndësi për fëmijët, për zhvillimin e kureshtjes së tyre dhe sepse ata mësojnë me anë të asaj që e bëjnë ose që e përjetojnë vetë. Për fëmijët është shumë me rëndësi të njohin kultura të ndryshme, gjuhë të ndryshme, ushqim, se ekziston edhe një botë më ndryshe nga bota e tyre, dhe me anë të aktiviteteve të reja t’i testojnë kufijtë e tyre dhe më mirë ta njohin veten.

– Fotografohuni– madje shumë, sepse vetëm me anë të fotografive mund ta freskoni kujdesën kohë pas kohe, kurse me këtë do të provokoni ndjenja pozitive te vetvetja dhe te familja, sidomos kur jeni të dëshpruar ose kur kur jeni të ekspozuar ndaj stresit.

Për pushim të mirë, shpeshherë nuk është me rëndësi lokacioni, sa është i shptrejtë dhe ekskluziv pushimi dhe se sa ditë zgjat, por kujtimet të cilat bashkarisht do t’i krijoni gjatë pushimit.

The post Pushimi familjar – hallkë e rëndësishme për shëndetin fizik dhe mental të tërë familjes appeared first on Аптеки PlusPharma.

Rahiti është sëmundje në periudhën fëmijërore, gjendje e cila na shpien te eshtrat e butë dhe të dobët te fëmijët. Më shpesh shkaktohet nga mungesa e vitaminës D, në kohën kur është më e nevojshme për zhvillimin dhe rritjen normale të fëmijëve.

Shkaku?

Paraqitja e rahitit mund të jetë rezultat i konsumit të pamjaftueshëm të vitaminës D3 nëpërmjet ushqimit, ekspozimit të pakët ndaj rrezeve të diellit, gjidhënies ekskluzive pa suplementimin e vitaminës D3, sëmundjesabdomeniale ose për shkak të gjendjeve të caktuara gjenetike.

Faktorët tjerë të cilët shkaktojnë rahitin janë konsumi i pamjaftueshëm i kalciumit ose fosforit. Rahiti është gjendje te e cila ekziston çrregullimi imineralizimit(inkorporimi i kalciumit dhe fosforit) te eshtrat që rriten. Diagnoza për rahitin vendoset në bazë të testimit biokimiksi kalciumi i ulët, fosfori i ulët, niveli i ulët i vitaminës D3, fosfataza e lartë alkale në kombinim me prezantimin klinik të simtomeve tipike për rahitin.

Për rritjen normale të eshtrave dhe për mineralizimin e tyre, nevojitet mjaft kalcium dhe fosfat, dy përbërësit kryesor të matricës së ashtit. Mineralizimi deficitar mund të na shpie te rahiti dhe/ose osteomalcia. Rahiti ka të bëj me mineralizimin deficitar në zonën e rritjes, si dhe me dëmtimin e arkitektonikës dhe strukturës së eshtrave. Mekanizmi bazë përfshin kalcifikimin insufiçient të eshtrave. Оsteomalacia nënkupton dëmtimin e mineralizimit të matricës së eshtrave. Rahiti dhe osteomalacia më shpesh ndodhin bashkë, për aq sa janë aktive zonat e rritjes në eshtra, kurse vetëm osteomalacia paraqitet kur rritja tashmë ka mbaruar. Vitamina D ka rolin e “kontrolluesit” të sasisë së kalciumit dhe fosforit të cilët me anë të ushqimit, nëpërmjet zorrëve arijnë deri në trup. Si pasojë e mungesë së vitaminës D, ulet edhe sasia e përgjithshme e kalciumit dhe fosforit, prandaj trupi reagon me aktivizimin e hormoneve të cilat i kompnezojnë këto minerale nga rezervat e trupit, gjegjësisht eshtrat.

Vitamina D– faktor kyç për rritjen dhe zhvillimin e drjetë të eshtrave

Rritja dhe zhvillimi janë kategori specifike të cilat janë karakteristikepër fëmijët. Rritje më intenzive shënojnë fëmijët nga mosha 1 vjeçare, në moshën e hershme parashkollore dhe në adoleshencë. Këto tre periudha janë më të ndjeshme sa i përket paraqitjes së rahitit. Vitamina D është prohomon, i cili sintentizohet në lëkurë pas ekspozimit të saj ndaj rrezeve ultravjollce ose mund të absorbohet nga ushqimi ose suplementet. Ky prohormon pastaj kalon, konvertohet, në fazë aktive në mëlçinë e zezë dhe pastaj në veshkë. Në këto tre periudha të ndjeshme të rritjes dhe zhvillimit fëmijëror, nëse nuk suplementohet rregullisht vitamina D, mund të rezulton rahiti.

Shumë pak produkte ushqimore përmbajnë sasi të mjaftueshme të vitaminës D. Burimi më i madh i vitaminës D janë peshqite mëdhej/të imët, si salmon, harengë, skumbri, sardna. Gjendet edhe në mish dhe në të verdhën e vezës.Vetëm një pjesë e vogël e këtyre produkteve konsumohen çdo ditë. Gjithsesi, kur janë në gji, fëmijët ushqehen me qumështin e nënës, i cili përmban shumë pak vitamin D. Sinteza e cila realizohet në lëkurë është burim kryesor i vitaminës D.

Çka ndodh te fëmijët nëse nuk konsumojnë mjaft vitamin D?

Shenjat klinike dhe simptomet e ranitit mund të përfshijnë ndjeshmëri, dhimbje në eshtra, prirje për fraktura të eshtrave, sidomos frakturat green stick, lodhje gjatë ecjes. Te fëmijët që ushqehen me gji, mund të paraqiten simptima të hershme skeletore, siç janë eshtrat e butë të kafkës– gjendje që njihet si kraniotabes, që është shenjë e parë e ranitit, kokë formë katërore dhe shtyrja ose vonesa në mbylljen e fontanelit, ndryshime në shtyllën kurrizore. Për shkak të dëmtimit në rritje, nëse skeleti nuk formohet siç duhet, nuk do të ketë rritje të mirë lineare dhe fëmija do të jetë me rritje nën mesataren.

Shenjat dhe simptomet tjera të mbetura janë: trashja e metafizavetë eshtarave të gjata, rruzorja rahitike,rudhat e Harisonit, kifoza rahitike në kohën e lindjes.Fëmijët e vegjël mund të kenë defomime të këmbëve në formë të shkronjës”O” ose “X”, fëmijët më të moshuar– probleme me gjurin. Shpesh, foshnjët kanë hipotoni diskrete – dobësim të muskulaturës, kurse vërehet edhe labilitet neurovegjetativ si irritimi, pagjumësi, djersitje e tepërt.Hipokalcemia, niveli i ulët i kalciumit në gjak, mund të rezultoj me tetania– spazme të pakontrollueshme muskulore. Poashtu mund të paraqiten vështirësi edhe me protezën e  dhëmbëve. Rahiti i manifestuar, i cili është diagnostifikuar siç duhet, me sukses shërohet me vitamin D me doza terapeutike.

Mënyra më e rëndësishme për t’u penguar zhvilimi i rahitit është prevenimi

Është e domosdoshme që të prevenohet përderisa qumështi është ushqimi kryesor i fëmijut, gjegjlësisht deri në moshën 1 vjeçare. Prandaj, sipas rekomandimeve të shoqatave pediatrike botërore, për rritje normale të eshtrave nevojitet suplement prej 400 njësi ndërkombëtare të vitaminës D3. Poashtu, pas moshës 1 vjeçare vazhdohet me suplementimin e rregullt prej 400 njësi ndërkombëtare gjatë muajve dimëror, deri sa të mbaroj rritja.

The post RAHITI Arsyet dhe pasojat appeared first on Аптеки PlusPharma.