Ju ecni nëpër një rrugicë të errët. Ju jeni vetëm, nuk është askush. Është aq qetë sa mund të dëgjosh frymëmarrjen tënde. Papritmas dëgjon hapa pas teje, hapa të shpejtë dhe të zhurmshëm. Ju përpiqeni t’ia mbathni, por këmbët tuaja duken se janë përngjitur në asfalt. Zemra juaj po godet në gjoksin tuaj, hapat e huaj po afrohen. Por nuk mund të lëvizësh nga vendi. Dhe pastaj … hapët sytë. Dhoma është e qetë dhe ju jeni të sigurt në shtrat. Ishte thjesht një ëndërr, një ëndërr shumë e vërtetë.

Kushdo që ka përjetuar këtë makth specifik mund të jetë dëshmitar i fuqisë së nënvetëdijes që shkakton terror, makth, frikë, konfuzion, turp, poshtërim. (Edhe pse realisht nuk u larguat nga shtëpia pa të brendshme, ëndrra ishte aq e vërtetë sa ndiheni sikur me të vërtetë e keni provuar.) Drita e ditës i bën edhe ëndrrat më shqetësuese të duken budallaqe. Por studimet e fundit i lidhin makthet (sidomos nëse janë të zakonshme) me mirëqenien mendore, a do të thotë kjo se ëndrrat kanë një anë të errët?

Nga vijnë makthet?

Nuk ka asnjë të rritur që si fëmijë nuk kishte frikë të binte në gjumë për shkak të shtrigave, përbindshave dhe personazheve të tjerë të trilluar. Sot, kjo frikë tek fëmijët është edhe më e madhe, falë YouTube dhe disponueshmërisë së përmbajtjes së papërshtatshme për moshën, si dhe lojërave të gjalla të mbushura me dhunë. A është e mundur që kjo frikë që fillon në fëmijëri të mbetet e bllokuar deri në moshën e rritur? A është problemi shumë më i thellë se imagjinata hiperaktive?

Dr. Brioni Shives (Bryony Sheaves), një psikolog klinik hulumtues në institutin Neuroshkenca e Gjumit dhe Circadiane në Universitetin e Oksfordit, drejtoi një studim që analizoi faktorët psikologjikë dhe fiziologjikë që kanë potencialin të shkaktojnë makthe. “Zakonisht, makthet na shoqërojnë me fëmijët, sepse ata natyrshëm kalojnë më shumë kohë në fazën REM (lëvizja e shpejtë e syve, faza kur shfaqet gjumi) krahasuar me të rriturit”, shpjegon ajo. Por mosha nuk na mbron nga makthet, veçanërisht nëse jeni femëra.

“Ekziston një pohim në literaturën mbi gjumin që femrat kanë më shumë makthe se sa meshkujt – interesant, por ndryshimi gjinor ndodh në adoleshencë,” shton ajo. “Gjetjet fillestare sugjerojnë që femrat në përgjithësi kujtojnë ëndrrat më shumë dhe për këtë arsye ka më shumë gjasa t’i mbajnë dhe t’u kthehen atyre. “Nga ana tjetër, femrat janë të prirura për ndjenja si makthi dhe shqetësimi, dhe shqetësimi është një nga parashikuesit më të mirë të maktheve.” Prandaj, ajo që ëndërrojmë lidhet drejtpërdrejt me mundimet që na mundojnë ndërsa jemi zgjuar.

Ndërsa lidhja midis maktheve dhe stresit është konfirmuar prej kohësh, shumë studime mbështesin teorinë se makthet e shpeshta janë një simptomë e diçkaje më shumë. Makthet janë një simptomë e zakonshme e stresit post-traumatik (PTSD) – aq e zakonshme sa ato bëhen kriter për diagnostikimin. Në një nga studimet më të gjera që shqyrtojnë lidhjen midis maktheve dhe shëndetit mendor, botuar në revistën Scientific Reports, në vitin 2017, psikologët nga Universiteti i Turkut në Finlandë arritën në përfundimin se makthet duhet të kuptohet si një tregues i hershëm i çfarëdo çrregullimi mendor.

“Grupi ynë i të anketuarve zbuloi se njerëzit që shpesh kanë makthe shqetësuese kanë më shumë të ngjarë të zhvillojnë anksiozitet, paranojë, depresion dhe halucinacione,” shton Dr. Shives. Kjo nuk do të thotë që të gjithë njerëzit që vuajnë nga makthet kanë ose do të zhvillojnë vështirësi mendore, por shanset për to janë më të mëdha.

Humbja e gjumit

Kërkimet e fundit kanë ngritur një pyetje kryesore: Si mund ta dimë kur një makth është më shumë se sa vetëm një makth? Së pari, është e rëndësishme të bëhet dallimi midis maktheve dhe vështirësive të tjera të këqija. “Makthet shpesh përcaktohen si ëndrra intensive negative që ndodhin në çerekun e fundit të natës dhe shkaktojnë stres të rëndësishëm pas zgjimit”, shpjegon Dr. Miçel Kar (Michelle Carr), një studiuese në laboratorin e gjumit pranë Universitetit të Swansea. “Ato ndryshojnë nga format e tjera të shqetësimit të gjumit, të tilla si tmerret e natës ose eksitimet hutuese, me atë që ju jeni zgjuar dhe të vetëdijshëm për një kohë të shkurtër dhe përjetoni simptoma të caktuara fizike si palpitimet, djersitja dhe frymëmarrja e shpejtë.”

Simptoma të tilla intensive theksojnë frikën dhe janë për shkak të faktit se trupi është shumë më afër fazës së zgjimit kur ndodh makthi, gjë që nuk është rasti kur ëndërroni një ëndërr të thjeshtë. “Tensioni i muskujve është i theksuar, personi është shumë më i prirur të lëviz me këmbë dhe ritmi i zemrës është i parregullt – reagime të ngjashme do të ndodhin nëse hasni emocione negative në jetën reale”, shton Dr. Kar (Carr).

Makth me sy hapur

Ekspertët pajtohen se makthet e rastit nuk janë shqetësuese dhe se duhet të kërkoni ndihmë sa po shpeshtësia e tyre ndikon në gjumin e rregullt – sa të përjetoni pagjumësi. Studiuesit aktualisht po punojnë për një terapi në të cilën njeriu duhet të mbështetet në imagjinatën e tij dhe të shkruajë përfundime alternative pozitive të maktheve. Tani për tani, efektet janë pozitive, por duhet kohë që kjo terapi të hyjë në praktikë. Kur bëhet fjalë për shëndetin e përgjithshëm, mendor dhe fizik, çdo përpjekje për të kontrolluar gjendjen e humorit dhe nivelin e hormonit të stresit është e dobishme. Të gjitha taktikat e relaksimit para se të shkoni në shtrat, të tilla si meditimi, ushtrime yoga, banjë të nxehtë ose aplikacione me zhurmë të bardhë, gjithashtu ndihmojnë. Nëse makthet përsëriten, por ndodhin herë pas here, mos u frikësoni. Në fakt, makthet janë mjete të shkëlqyera për të njohur stresin që po ju sulmon në jetën reale, por që keni vendosur në mënyrë të pavetëdijshme ose me vetëdije të shtypni. Punoni për të hequr qafe neurozat, dhe makthi i çuditshëm nuk ia vlen të ju vjedh ëndrrën tuaj.

Dekodimi i ëndrrave

Anna-Karin Bjorklund, një psikologe këshilluese dhe autore, zbulon se çfarë sinjalizojnë ato ëndrra të njohura.

BINI “Këto ëndrra ndodhin kur gjërat nuk shkojnë siç janë planifikuar dhe ndryshimet ndodhin shumë shpejt. Nëse bini dhe rrëzoheni, mund të përfitoni nëse pranoni që gjërat nuk zhvillohen sipas planit tuaj. “Nëse zgjoheni në mes të rënies, mund të jetë një shenjë se është koha t’u jepni gjërave një kahje tjetër”.

JENI LAKURIQ “A mendoni se e keni ekspozuar veten shumë? “Ndoshta keni ndarë një sekret ose keni zbuluar diçka për veten tuaj që tani keni frikë se do të interpretohet keq?”

JU NDJEKIN “Për shkak se ëndrrat janë një interpretim i diçkaje që flakëron ose zhvillohet tek ju, nëse ëndërroni që dikush ose diçka po ju ndjek, pyesni veten nëse ka diçka në ju nga e cila po ikni. “Ndoshta keni turp apo siklet me disa nga reagimet tuaja?”

SËRISH NË SHKOLLË “Nëse ëndërroni të jeni përsëri student ose të merrni një provim, ka më shumë të ngjarë të përballeni me mungesë të vetëbesimit. “Kjo lloj ëndrre është një tregues se është koha të përqendroheni në jetë dhe të eksploroni se çfarë mund të zhvillojë vetëbesimin tuaj”.

The post Shkenca që qëndron pas maktheve appeared first on Аптеки PlusPharma.

Si është renditja e dhëmbëve të qumshtit?
Dhëmbi i parë i qumshtit në gojën e foshnjës më së shpeshti shfaqet mes muajit të katërt dhe të dymbëdhjetë të jetës së foshnjës. Zakonisht këto janë prerësit e parë të poshtëm. Pas këtyre shfaqen dhëmbët prerës të sipërm, pastaj dhëmbët e dytë prerës të sipërm dhe pastaj dhëmbët prerës të dytë të poshtëm. Pas kësaj periudhe pëson një fshehje e vogël, pastaj ka muaji i tetëmbëdhjetë shfaqen molarët e parë ( katërshet), pastaj dhëmbët e syrit dhe në fund molarët e dytë (pesçet). Kësaj radhitje shpesh nuk i kushtohet rëndësi, por te prindërit nuk ka  hapsirë për kujdes deri në moshën tre vjeçare të fëmijës kur edhe rritja e dhëmbëve të qumshtit duhet të përfundoj dhe në gojnën e tyre tashmë kemi njëzetë dhëmbë. Shumë rrallë mund të ndodh që foshnja të lind me dhëmbë.

Kur duhet të fillojmë me pastrimin e dhëmbëve?
Që të kemi dhëmbë të shëndetshëm dhe shëndet në gojë më e nevojshme është që të fillojmë me kujdesin ndaj dhëmbëve qysh me shfaqen e dhëmbëve të parë të qumshtit. Në fillim gjithsesi se nuk ka nevojë që të përdorim brushë klasike për dhëmbë dhe pastë. Dhëmbët e parë zakonisht i pastrojmë me gazë të mbështjellur rreth gishtit ose me brushë prej gome mbi të cilën  prindi e vë gishtin e tij. Kjo higjienë foshnjëve ju duket sikur lojë dhe ju ndihmon në krruarjen e qiellzës së fyrë ku do të dalin dhëmbët e qumshtit. Pas ditëlindjes së parë tashmë mundemi të fillojmë me pastrimin e dhëmbëve me brushë, e cila është apostafat për fëmij me një pjesë jashtzakonisht të vogël aktive, e cila rekomandohet të përdoret pa pastë. Dhëmbët e sipërm i pastrojmë nga lartë  poshtë ose ashtu si bjenë shi, kurse dhëmbët e poshtëm nga poshtë lartë ose ashtu si rritet bari. Pastën mund ta zbatojmë në moshën dy vjeçare. Sasia e pastës së dhëmbëve  në brushë duhet të jetë sa madhësia e thoit të foshnjës. Pasta duhet të përshtatet për fëmijë dhe domosdoshmërisht duhet të përmbaj fluoride.

Përse prishen dhëmbët e fëmijëve të vegjël?
Ajo që ua prish, gjegjësisht ua shkrinë dhëmbët fëmijëve të vegjël është i ashtuquajturi kariesi “Bottle“. Ky krijohet nga pirja e qumshtit dhe nga lëgjet e ëmblsuar me shishe. Sheqerërat dhe acidet nga ato lëngje, të cilët shumë gjatë mbahen në gojë të fëmijëve, shkrijnë zmaltin e fortë dhe në këtë mënyrë  krijohet karies qarkullues rreth dhëmbëve. Fillimisht ky karies shfaqet si shtresë e bardhë rreth dhëmbëve të cilën me brushë nuk mund ta largoni, kjo faktikisht është demineralizimi i zmaltit. Pastaj kur kariesi thellohet dhe e përfshin edhe dentinën ( pjesën e brendshme të dhëmbit), dhëmbët fillojnë të gërryhen rreth qafës së tyre. Me përparimin e karisit dhëmbët plotësisht shkrihen dhe shemben.

Si t’i mbrojmë fëmijët nga ky karies?
Duke patur parasyshë se ky karies është shumë intenziv dhe shumë shpejtë përparon ju sugjerojmë prindërve që t’ju shmangen lëngjeve të ëmbla të cilat fëmijët do t’i konsumonin me shishe. Foshnjët dhe fëmijët e vegjël të cilët përdorin shishe kryesisht janë të dhënë pas saj, dhe ky është problemi kryesor. Lëngjet e ëmbla gjatë kohë gjenden në gojën e tyre, gjë e cila ul nivelin e pH në të dhe krijon kushte ideale për shkrirjen e zmaltit dhe shfaqen e këtij lloji të kariesit. Gjegjësisht rekomandohet që fëmijës t’i ofrohet ujë pas secilës pije e cila përmban sheqer ose aciditet perimesh.Në pijet kritike bën pjesë edhe qumshti, sidomos ai i mbrëmjes sepse ai ngel në gojë tërë natën dhe ndoshta është më përgjegjës për krijimine kariesit “Bottle”. Gjatë natës tajimi i pështymës ngadalsohet, me këtë ulet edhe funksioni i shpërlarjes spontane të gojës, prandaj rekomandohet që në mbrëmje fëmijët të konsumojnë ujë. Pas vitit të parë rekomandohet përvetësimi i teknikës  për të pirë nga gota, ku pija do të konsumohet përnjëherë, pastaj goja do të shpërlahet me ujë.

A shkaktohen deformime të nofullës nga pirja me shishe dhe përdorimi i thithit të gomës ?
Studimet tregojnë se për zhvillimin e drejtë të pjesës orofaciale ( pjesa e poshtme e fytyrës), përveç faktorit gjenetik, kontribon edhe  dhënia e sisit. Fëmijët të cilët thithin gji ose sis, kryesisht  kanë më pak deformime  të nofullave krahësuar me fëmijët të cilët konsumojnë ushqim me anë të shishes. Dallimi është në mënyrë e  dhënies së gjirit. Gjatë dhënies gji aktivizohen një grup shumë më i madh  i muskujve dhe qumshti nga krahrori nuk thithet por shtyhet me ndihmën e gjuhës dhe lëvizjes së nofullës së poshtme, ku si rrjedhojë kemi  harxhimin gjashtëfishë të energjisë krahësuar me thithjen e qumshtit nga shishja. Aktiviteti i rritur i muskujve në këtë pjesë ndihmon rritjen dhe zhvillimin e duhur të kësaj pjese.
Shprehitë e këqija siç janë përdorimi i thithit të gomës, thithja e gishtit, frymëmarrje me gojë të hapur, futja e gjuhës me dhëmbëve gjatë gëlltitjes, gjithsesi shkaktojnë deformime të nofullës dhe treshes së poshtme të nofullës. Për këtë arsye është me rëndësi se nëse prindërit e vërejnë ndonjë nga këto shprehi të “këqija” me kohë të konsultohen me stomatologun dhe nëse ka nevojë fëmijët duhet t’i nënshtrohen terapisë ortodonciale.
Për zhvillimin e drejtë të nofullës përveç dhënies gji rol të madh luan edhe konsumimi i ushqimit tjetër pas  periudhës gjashtëvjeçare. Fortësia e ushqimit patjetër të jetë në raport me shkallën e zhvillimit të dhëmbëve, kështu që fëmija do të mund t’i frytëzon dhëmbët për kafshim dhe përtypje, për të cilën edhe shërbejnë dhëmbët.

Kur bëhet kontrolli i parë stomatologjik?
Kontrollimin e parë stomatologjik ose te dentisti mund ta bëni me daljen e dhëmbëve të parë, gjegjësisht pas ditëlindjes së parë. Fëmija atëherë njoftohet me stomatologun dhe ordinancën. Prindërit  marrin këshilla të dobishme lidhur me mënyrën në të cilën do të duhet të kujdesen për dhëmbët e fëmijëve të tyre dhe këshilla për ushqyerje të përshtatshme. Kontrollimi  preferohet të bëhet në çdo gjashtë muaj. Kështu mjeku do të mund që rregullisht të ndjek fëmijën tuaj dhe nëse ka nevojë për ndonjë intervenimin të çfardoshëm, ai do të jetë i shkurtë dhe pa dhimbje. Në këtë mënyrë krijoni një pacient të mirë i cili nuk do të ketë frikë  nga shkuarja te  stomatologu dhe do të ketë shprehi të mira për shëndetin në gojë.

Ana Krtolica-Gerogiev,
d-r. mje.dent.

The post SI dhëmbë të shëndetshëm qumështit appeared first on Аптеки PlusPharma.

Masat e kudjesit
Foshnjët dhe fëmijët e vegjël janë shumë më të ndjeshëm ndaj rrezeve ultravjollcë (skuqe,fshika, dëmtimi i lëkurës, mplakje e hershme, etj.) sepse kanë lëkurë më të ndjeshme dhe më të hollë krahësuar me të rriturit.
Shumë prindër supozojnë se foshnjët dhe fëmijët e tyre ndjehen mirë në diellë deri sa në lëkurë nuk vërehen skuqe të lëkurës. Fatkqesisht, janë gabim. Djegiet nga dielli nuk mund të shihen deri sa të formohen, por kur shihen, atëherë është vonë. PËRSE? Sepse vetëm 2-4 orë pas ekspozimit në diellë, lëkura bëhet e kuqe, kurse shumë më e kuqe vetëm pas 10-14 orëve pas ekspozimit në diellë. Te djegiet e rënda paraqiten fshikat të shoqëruara me dhimbje lokale, kurse në raste më të rënda – kokëdhimbje, përzierje dhe sfilitje. Skuqa e lëkurës, zakonisht,  fillon të tërhiqet pas 48-72 orë.

Mbroni foshnjët   
Rrezet e diellit dhe koha e nxehtë te foshnjët mund të shkaktojnë disa probleme, para se gjithash, ka të bëj me paraqitjen e fruthit të lëkurës, oreksin e reduktuar dhe nervozën.
Te foshnjët nën moshën 6 vjeçare nuk rekomandohet ekspozimi i drejtpërdrejtë në diellit, si dhe vendosja e kremrave me faktor mbrojtës. Foshnjët mund të qëndrojnë në diellë nga ora 7-10 paradite dhe pas orës 17 pasdite. Koka gjithmonë duhet të mbrohet me kapelë me strehë të gjërë. Kapela duhet të mbuloj pjesët e ekspozuara, siç janë buzët, hundën dhe veshët. Duhet të rritet konsumimi i lëngjeve! Mos e stërnxehni foshnjën.
Te foshnjët 6-12 muajsh duhet ekspozimin mesatar dhe i shkurtër ndaj diellit. Gjithmonë shfrytëzoni tesha të lehta dhe kapelë me strehë të gjërë.

Ushqyerja e foshnjëve gjatë verës
Foshnjët gjatë verës duhet të konsumojnë më shumë lëngje. Foshnjët të cilët thithin gji duhet të ushqehen më shpesh, kurse atyre të cilët  ushqehen me qumësht të adaptuar më shpesh t’ju ofrohet ujë. Me rritjen e temperaturës gjatë verës, me rëndësi është të kujdesemi se si veprojmë edhe me artikuj ushqimor nga të cilët përgatisim porcione. Bakteriet preferojnë mjedis të ngohtë dhe për këtë arsye kushtoni kujdes mënyrës se si i ruani dhe i përgatisni artikujt ushqimor. Kjo nënkupton që të respektohet temeperatura e cekur në paketim, kurse porcionet e përgatitura të konsumohen menjëherë.

Uji është më i rëndësishëm
Gjatë periudhës verore foshnjëve duhet t’ju sigurohet sasi e mjaftueshme e ujit. Gjatë verës foshnjët djersiten më shumë dhe shumë shpejt mund të dehidratojnë. Për këtë arsye foshnjët duhet të konsumojnë mjaft ujë, e cila jo vetëm që do të reduktoj nxehtësin e trupit, por edhe do të pengon edhe kapsllëkun. Këshillë: çdo orë ofroni fëmijës tuaj ujë.

Mbrojtja e fëmijës
Te fëmijët deri 12 vjeçar rekomandohet ekspozimi gradual në diellë me përdorim të domosdoshëm të kremit me faktor mbrotjeje dhe tesha të volitshme. Së paku 30 minuta para daljes në diellë, me krem mbrojtës duhet të lyhen tërë pjesët e trupit të cilat nuk mbulohe nga teshat. Fëmijët duhet të lyhen çdo 2-3 orë ose menjëherë pas daljes nga uji, sepse një sasi mirë e kremit largohet kur dalin nga uji.

Ushqyerja e fëmijëve gjatë verës  
Fëmijët kanë nevojë për më shumë lëngje gjatë periudhës së verës kur edhe janë më aktiv fizikisht. Për këtë arsye, gjithmonë uji duhet të ju ofrohet kur kanë nevojë. Nëse fëmija më shumë ka dëshirë të pi lëngje, kujdesuni që ato të jenë natyror dhe të freskëta. Mos konsumoni ushqim shumë të yndyrshëm, por shfrytëzoni më shumë pemë dhe perime. S’ka fëmij i cili nuk dëshiron akullore, por, mbani llogari që konsumimi i akullores të mos jetë zëvendësim i porcionit ose hajes.
Ëmbëslirat duhet zëvendësuar me perime stinore të freskëta, ëmbësira pemësh dhe kremra nga perime të freskëta.

Recetë e shkëlqyer, domosdoshmërisht bëjeni!
Krem nga pemët e malit dhe bananja
Përbërsit e nevojshëm:
– 4 banane
– 300 g pemë mali (mundet edhe e ngrirë)
Përziej bananet dhe pemët e mali në mikser. Vendos kremin në gotë për akullore në frigurifer së paku 1 orë. Kënaquni me shijen natyrore frekuese.

VËRETJE E RËNDËSISHME
Në valixhe paketoni shumë vëmendje, kujdes dhe durim, por mos harroni edhe fotoaparatin për fotografi, për t’i përjetsuar buzëqeshjet e lumtura të cilat fëmijët tuaj do tua dhurojnë.Për këto emocione nuk ekzistojnë as rregulla e as kontraindikacione.

The post A dim në mënyrë të duhur t’i mbrojmë fëmijët tanë nga dielli? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Cilat janë karateristikat e kësaj periudhe?
Në këtë periudh, dentura e qumshtit është e rritur plotësisht. Pas moshës gjashtëvjeçare tashmë fillon rritja e dhëmbëve të përhershëm dhe pastaj flasim për dhëmbë të përzijer. Kjo periudhë është shumë e rëndësishme sepse fëmijët pas moshës trevjeçare tashmë kuptojnë dhe janë të gatshëm për bashkëpunim me stomatologun. Të gjitha vizitat dhe kontrollet në ambulancën stomatologjike të cilat i keni bërë më herët, tani mund të japin fryt dhe të bëhen intervenimet e para të domozdoshme. Te fëmijët të cilët kanë dhëmbë të shëndoshë, zakonisht intevenimi i parë është fluorizimi i dhëmbëve me lajner fluorid. Për dallim nga këto, te fëmijët me dhëmbë me karies dhe me dhimbje në gojë, është e domosdoshme që këtë ta largojmë. Pasi të kemi fituar besimin e pacientëve të vegjël, ngadalë fillojmë me sanimin e nevojshëm.

Cili është burimi më i shpesht i dhimbjes?
Te dhimbja më shpesh arrijmë kur kariesi i cili e ka sulmuar dhëmbin i afrohet nervit të tij. Dhëmbët e qumshtit, për dallim nga dhëmbët e përhershëm, janë shumë më të thyeshëm dhe kanë substancë shumë të butë dhe një nerv mjaftë të madh të thurur me enët e gjakut në mes të dhëmbit. Për këtë arsye, dëmtimi kariotik te dhëmbët e qumështit shumë më shpejt përparon dhe përhapet në drejtim të nervit. Ndezja e nervit quhet pulputis. Varësisht nga diagnoza, gjegjësiasht ndezja e nervit, ashtu vendosim edhe për terapinë. Gjthësesi, prioriteti ynë ngel largimi ose eliminimi i dhimbjes. Konsiderojmë se shërimi i dhëmbit të qumështit është me rëndësi të madhe, sepse vetëm ashtu mund ta ruajmë zgavrën e gojës deri sa të mbushet me dhëmbë të përhershëm.

Si shërohet dhëmbi i qumështit?
Shërimi i dhëmbëve të qumshtit ashtu si edhe i dhëmbëve të përhershëm, varet  nga diagnoza të cilën e kemi përcaktuar. Dhëmbët të cilët kanë nekrozë ose gangrenë të nervit, gjegjësisht nervi i tyre është i vdekur, i nënshtrohen që ashtuquajturit trajtim “long term” (afatgjatë). Kjo don të thotë se mjekimi zgjat një kohë të gjatë. Pas largimit të indit nekrotik/gangrenoz nga rrënja e dhëmbit, kanalet te të cilat nervi ka qenë i vendosur shpërlahen dhe mekanikisht përpunohen, me qëllim që të arrihet një mjedis i pastër, i dezinfektuar. Pastaj, te dhëmbi vendosim bar i cili e shëron infektimin e ndodhur më herët. Ky mjekim përsëritet derisa të ketë nevojë dhe ndonjëherë mund të zgjas edhe një vit varësisht nga tipi dhe madhësia e infeksionit me të cilin luftojmë. Për dallim nga dhëmbët e vdekur, dhëmbët e gjallë te të cilët kariesi ka arritur në nerv ju nënshtrohen terapisë “short-term” (afatshkuret). Suksesi i shërimit të këtyre dhëmbëve është më i madh se sa të ato të mëparshmit sepse këtu luftojmë me infeskion më të vogël. Së pari e revitalizojmë dhëmbin ( vërtetojmë nervin ) dhe pastaj e mjekojmë për një kohë të shkurtër. Për dallim nga të rriturit, te fëmijët, kuptohet nëse na lejon diagnoza, kemi mundësi të largojmë vetëm pjesën e ndezur të nervit-pulpotomia, sepse rrënjët e dhëmbit janë të hapur dhe kanë mundësi të ripërtrijnë qarkullimin dhe  zgjuarjen e nervit në dhëmb. Dhëmbët e qumështit, për dallim nga ato të përhershmit, ndonjëherë mjekohen përfundimisht me mbushje të fortë, sepse rrënjët e dhëmbit të qumështit shkrihen me rritjen e dhëmbëve të përhershëm, gjë e cila nuk ndodh me materialin me të cilin fortë i mbushim kanalet. Për këtë arsye, dhëmbët e qumështit ngelin me mbushje të butë të hidroksid kalciumit nën plombë, deri sa të zëvendësohen nga dhëmbët e përhershëm.

Çka ndodh me kariesin në këtë periudhë të jetës?
Te fëmijët  të cilët në këtë periudhë hyjnë në „bottle karies“, për të cilën u shkrua në numrin e fundit të Farmacisti Juaj, dhe te të cilët është larguar shkaktari për këtë tip të kariesit, mund të vrehet stagnimi i tij. Prandaj, në këtë fazë me rëndësi është sanimi i defekteve në dhëmbë të cilat mund të kenë rezultuar nga rënie e shpejt e zmaltit rreth qafës së dhëmbëve. Fëmijët tashmë më janë të vetëdijshëm edhe për momentin estetik të dhëmbëve të tyre të zi (karioz) dhe kur të shohin dallimin me dhëmbin e përmirësuar shumë mirë bashkëpunojnë. Sanimi i këtij lloji të kariesit plotësisht është i mundur. Por nëse shkaktari për këtë lloj të kariesit akoma ekziston, gjegjësisht fëmija konsumon ëmbëlsira dhe pije me shishe, karies aq shpejtë përparon sa që përfundon me shkrirjen e tërë kurorës së dhëmbit, e cila pa përjashtim shoqërohte edhe me ndezje të nervit dhe me dhimbje.
Patjetër të kemi parasyshë se fëmijët deri në moshën gjashtë vjeçare akoma nuk janë të gatshëm në aspektin motorik që plotësisht dhe në mënyrë të pavarur t’i pastrojnë dhëmbët (pa ndihmën dhe mbikëqyrjen e prindërit). Prandaj, kariesi tipik i cili krijohet gjatë kësaj periudhe është karies i molarëve qumështor  (katërshet dhe pesëçet). Ky karies krijohet si rezultat i ushqimit të ngjitshëm të cilin fëmijët e konsumojnë dhe i cili qëndron gjatë në gojën e tyre dhe në vrimat e dhëmbëve të tyre. Ky ushqim zakonisht është ndonjë karbohidrat i cili me zbërthimin e tij krijon acid, kurse ky acid e shkrinë zmaltin dhe substancën në të – dentinin.

Si bëhet kariesi te dhëmbët e qumështit?
Nëse kariesi i dhëmbit e ka përfshirë edhe dentinin, atëherë fillojmë me largimin klasik të tërë pjesës e demineralizuar të dhëmbit. Vrimën e krijuar e rindërtojmë me plombë glacionomerike. Ajo është shumë e mirë për fëmijët sepse përmban fluoride të cilat nga kjo hyjnë në dhëmbë dhe me këtë e përforcojnë dhëmbin. Këto plomba përpunohen shumë shpejt, kurse kjo përshtatet me bashkëpunimin e pacientëve të vegjël. Poashtu, ata nuk kërkojnë mjedis jashtzakonisht të thatë gjatë përpunimit, gjë e cila te fëmijët në këtë fazë është e pamundur të arrihet.
Dëmtimet nga kariesi të cilat janë të cekëta dhe nuk kanë kaluar kufirin e zmaltit, i lyejmë me lajneri fluoridi dhe e ndjekim rimineranlizimin e tyre. Shpesh kjo është e suksesshme dhe pastaj s’kemi nevojë për përmirësimin e dhëmbit.

Nëse i kushtojmë kujdes ushqimit të balancuar të fëmijëve tanë dhe higjienës në gojën e tyre, atëherë s’ka nevojë të friksohemi nga kariesi.
Pastroni dhëmbët së paku dy herë në ditë, në mëngjes dhe në mbrëmje, me pastë e cila përmban sasira të përshtatshme të aminofluoridieve. Rregullisht shkoni në kontrolle mjeksore dhe fluorizime profesionale  te stomatologu juaj.

Ana Krtolica-Gerogiev,
d-r. mje.dent.

The post Intervenimet më të shpeshta te dhëmbët e qumështit appeared first on Аптеки PlusPharma.

Cila është procedura për vulosjen e plasaritjeve të dhëmbëve?
Vulosja e plasaritjeve të dhëmbit është proces pa dhimbje. Vetëm ai dhëmb, për të cilin me anë të egzaminimit do të konstatojmë se është plotësisht i shëndosh, mund t’i nënshtrohet vulosjes. Së pari, dhëmbi patjetër  të jetë i mirë mekanikisht që të pastrohet, pastaj e lyejmë me lëng i cili e lubrifikon, gjegjësisht e pastron kimikisht, dhe në këtë mënryë krijohet sipërfaqe ku do të mund të ngjitet shtresa e hollë e materialeve plasike për vulosje. Dhëmbi patjetër të thahet në mënyrë të përkryer dhe pastaj vijon zbatimi i materialit për vulosje. Pasi të vulosen të gjitha vrimat, dhëmbi ndriçohet me dritë për polimerizim i cili e fortëson materialin.Procedura e vulosjes është relativisht e shkurt;r, por që të kryhet vulosja e mire pas së cilës nuk do të shfaqet karies, duhet të bëhet punë shumë precise, si dhe kushte ideale për punë, gjegjësisht mjedis plotësisht i tharë.

A është më mirë dhëmbët të vulosen ose të mos vulosen?
Sipas anatomisë së dhëmbit dhe nivelit të higjienës në gojën e fëmijës, mund të sjellim vendim të mirë nëse duhet të vulosen fizurat ose plasaritjet e dhëmbëve ose jo. Nëse dhëmbët kanë anatomi të theksuar me plasaritje të thella dhe të shumta, atëherë është mirë që ata të vulosen edhe në raste kur fëmija mban higjien të mirë  gojore.Gropat ose vrimat e cekëta dhe sipërfaqet më pak relievike për përtypje me higjien të mirë gojore  mundsojnë që ata të mos vulosen.Te pacientët me higjien të keqe gojore, rekomandoj vulosjen e plasaritjeve dhe në të njejtën kohë edhe edukimin e pacientit dhe rritjen e vetëdijes së tij për shëndetin dhe higjienën gojore, sepse vetëm vulosja nuk mjafton për t’i mbrojtur dhëmbët nga kariesi dhe t’i mbaj të shëndetshëm.
Ashtu si edhe e ceka më herët, përpunimi i vulosjes cilësore kërkon disa kushte. Nëse vulosja nuk kryhet rrënjësisht, ka rrezik për krijimin e kariesit nën vetë vulosjen. Kur diagnostifikohet,  kariesi zakonisht është në fazën e zhvilluar sepse pacientët konstatojnë se me vulosje të dhëmbëve ata i kanë mbrojtur dhëmbët nga prishja.

Cila periudhë është më e përshtatshme për vulosjen e dhëmbëve?
Molarët e parë të përhershëm, gjegjësisht gjashtëshet, rriten mes moshës shtatë dhe tetë vjeçare dhe në këtë periudhë janë më të përshtatshëm për vulosje.Me vet daljen e dhëmbit kemi shumë mundësi që ai të jetë plotësisht i shëndoshë dhe me vulosje të kemi sukses që ta mbrojmë nga kariesi.Një nga kushtet për vulosje të suskeshme është edhe rritja e dhëmbit plotësisht në zgavrën e gojës, në të kundërtën rrezikojm të bëjmë vulosje të pasukseshme.Për vulosje është e nevojshme mjedis absolutisht i thatë, por në qoftë se një pjesë e dhëmbit është akoma nën qiellëzë, atëherë mjedisi i thatë është i pamundur të arrihet. Shtatëshet dhe paramolarët ( katërshet dhe pesëshet)vulosen gjatë periudhës së njëmbëdhjetë dhe dymbëdhjetë vjeçare.

Nëse i vulosim dhëmbët, a janë ata të mbrojtur nga kariesi?
Vulosja është një nga masat parandaluese në luftën kundër kariesit, por me faktin që i kemi vulosur dhëmbët nuk don të thotë se duhet të harrojmë pastrimin e tyre së paku dy herë në ditë. Dhëmbët duhet t’i pastrojmë me brushë të duhur dhe me pastë e cila përmban aminofloride me koncentrime të përshtatshme  sipas moshës së fëmijës.Fëmijët deri në moshën gjashtëvjeçare tashmë duhet të dinë mënyrën e duhur të pastrimit të dhëmbëve.Dhe gjithsesi, duhet t’i shmangim pijet e ëmbla dhe ushqimin kariogjenik, të cilat  ngjiten në dhëmb dhe qëndron gjatë në gojë.Të konsumojmë shumë perime dhe pemë të freskëta, dhe gjithsesi shumë ujë.Rregullisht  vizotoni stomatologun dhe së paku një herë në vit të bëhet flourizimi i dhëmbëve te stomatologu.

Ana Krtolica-Gerogiev,
d-r. mje.dent.

The post VULOSJA E PLASARITJEVE TE DHËMBËT E PËRHERSHËM appeared first on Аптеки PlusPharma.

• ulja shumë afër para ekranit të televizorit,
• mbatja e librit shumë afër syve,
• vendosja e kokës shumë afër librit ose tavolinës kur lexon ose shkruan,
• kapsitje e shpeshtë,
• ndjeshmëri e madhe e syve ndaj dritës dhe/ose lotimi i syve,
• mbyllja e njërit sy kur fëmija shikon televizor ose lexon,
• shmangie e aktiviteve të cilat kërkojnë shikim të mirë–lexim, shkrim, detyra shtëpie, sport,
• fëmija ankohet për kokëdhembje, shikim të mjegulluar, lodhje ose dhembje në sy.

Nëse vërehet ndonjëri nga këto simptome, pa vonesë duhet të bëhet ekzaminim i plotë oftamologjiki cili përshinë edhe zgjerimin e bebëzës, ekzaminimin e bazës së syrit dhe sipas nevojës edhe përcaktimiin i dioptrisë.
Flmijët nuk duhet t’i tendosin sytë pa nevojë. Shikimi i stërzgjatur i televizorit, loja në kompjuter gjatë kohë ose në telefon, mund të jetë dëmtuese për sytë, sepse gjatë kohë përqendrohen në një pikë, gjë e cila rezulton në tendosjen e syve dhe rreziku i progresionit të shkurtëpamësisë te fëmijët.

Fëmijët të cilët kanë histori familjare me miopi të lartë (shkurtëpamsëi), hipermetropi ( largëpamësi), astigmatizëm, strabizëm (shtrembërim i syve) ose nistagmus, duhet t’i nënshtrohen ekzaminimit oftamologjik sa më shpejt që është e mundur. Gjenetike mund të jetë edhe katarakta ( perdja e syve), glaukomi ( shtypja  e lartë e syve) dhe shumë sëmundje tjera të syve. Shumë është me rëndësi që këto sëmundje të diagnostikohen më shpejt sa është e mundur. Nëse nuk fillohet me shërimin e tyre në kohë, ata mund të rezultojnë në reduktimin e përhershëm të të pamurit dhe në verbërim.

Ata fëmij të cilët tashmë mbajnë syza ose thjerrza, së paku një herë në vit duhet t’ju nënshtrohen kontrolleve oftamologjike, por sipas nevojës edhe më shpesh. Kontrollimet e më shpeshta oftamologjike janë të rëndësishme, sepse me rritje e fëmijës fillon edhe ndryshimi i dioptrisë.

Të pamurit është faktor shumë i rëndësishëm për suksesin e fëmijës suaj në shkollë!

prim. d-r.spec. Emilija Gjishevska– Dashtevksa,
oftamolog, Klinika për sëmindje të syve, Shkup

The post Problemi me të pamurit te fëmijët në moshë shkollore appeared first on Аптеки PlusPharma.

Cilat lëndime mund të shfaqen te dhëmbët e qumështit?

Lëndimet e dhëmbëve mund të ndahen në lëndime të cilat kufizohen te kurora e dhëmbit, lëndimet e rrënjës së dhëmbit dhe lëndime tek të cilat, përveç që lëndohet dhëmbi, përfshihet edhe ashti alveolar (ashti ku mbjellet dhëmbi). Lëndimi i koronës së dhëmbit don të thotë thyerja e një pjese të dhëmbit. Varësisht nga vendi i frakturës, lëndimi mund të kufizohet te zmalti e dhëmbit, mund ta përfshij dentinin, madje edhe nervin e dhëmbit. Kur gjatë lëndimit mund të vij deri te lëndimi i pozitës së dhëmbit, atëherë bëhet fjalë për lëndim më kompleks e cila mund të ndodh veçanrisht në rrënjën e dhëmbit ose të përfshij edhe ashtin rreth nofullës.

Si mund të trajtohen lëndimet e rrënjës së dhëmbit?

Lëndimet të cilat përfshijnë edhe zmaltin, madje edhe dentini i dhëmbit (substanca bazë nga e cila përbëhet dhëmbi) mund të thuhet sa janë lëndime të lehta. Trajtimi i tyre thjeshtë bëhet me rregullimin e anëve të mprehta dhe më në fund impragnimi (mbushja) me fluoride. Tek fëmijët, në këtë moshë të hershme dhëmbët nuk rindërtohen me plombë estetike, sepse ata nuk kanë durim dhe shumë vështirë bashkëpunojnë. Andaj, dhëmbi bëhet i thyeshëm nëse nuk zëvendësohet me dhëmb të përhershëm. Nëse gjatë lëndimit thyhet një pjesë më e madhe e koronës, atëherë ekziston rreziku për shfaqen (hapjen) e nervit. Në këtë rast, nervi i dhëmbit patjetër të mbytet ( paralizohet) dhe të shërohet dhëmbi. Mjekimi i dhëmbëve të qumështit asnjëherë nuk është definitiv sikur te dhëmbët e përhershëm, sepse rrënja e dhëmbëve të qumështit gradualisht resorbohet me rritjen e dhëmbëve të përhershëm. Andaj këto dhëmbë duhet të jenë nën mbikëqyrje të rregullt të stomatologut.

Përse dhëmbët e goditur errësohen?

Dhëmbi i cili ka ndryshuar ngjyrën e tij është dhëmb i vdekur. Kjo don të thotë se gjatë lëndimit ka arritur deri në infarkti i nerveti të dhëmbit, gjegjësisht është pushuar qarkullimi i gjakut në nerv madje me këtë vëhet në pikëpyetje edhe vitaliteti i tij. Duke pasur parasyshë se dhëmbi më nuk ushqehet me anë të nervit të tij, ai dehidraton dhe e ndryshon ngjyrën. Madje ndonjëherë shfaqet edhe gjakderdhja e nervit në dhëmb, prandaj ai ngjyroset për shkak të pigmenteve të cilat gjenden në gjak. Këto dhëmbë, nëse nuk bëjnë asnjë problem, nuk kanë nevojë të trajtohen. Madje ndonjëherë ndodh që kjo nekrozë sterile e nervit e cila ka rezultuar nga goditja të tërheq bakterie si të gjithë indet tjera të vdekura. Në ras të infektimit, dhëmbi mund të filloj të dhemb nën shtypje. Qelbi i cili krijohet në rrënjë patjetër të gjej rrugë që të drenazhohet prandaj nëse nuk kërkoni ndihmë nga stomatologu, shpesh kemi krijimin e fistulës së qiellzës mbi dhëmbin e vdekur. Nëpër këtë fistulë (vrimë në qiellëzë) qelbi drenazhohet, andaj fëmiju mund të mos ketë asnjë problem dhe mund të mos ankohet.

Çfarë ndodh me dhëmbët të cilët gjatë lëndimit e ndryshojnë edhe gjendjen e tyre?

Ky lloj i lëndimeve jo rrallëherë shoqërohet me fraktura të rrënjës së dhëmbit ose të kockës alveolare. Varësisht nga drejtimi në të cilin lëvizet dhëmbi, lëndimet mund të ndahen si intruzioni, ekstruzioni dhe luksacioni (përdredhja). Dhëmbi furacak (i zhytur) është ai dhëmb i cili për shkak të goditjes është zhvendosur më brenda në asht dhe duket më i shkurtë nga dhëmbët tjerë afër tij. Dhëmbi i dalur (ekstraduar) është më i gjatë se dhëmbët tjerë në afërsi, gjegjësisht është i nëndalur nga ashti alveolar. Me lukascion lateral, dhëmbi zhvendoset ka goja ose brenda ka fyti. Gjatë lëndimit, ajo që është me më rëndësi është diagnoza e saktë dhe trajtimi në kohë. Thelbi i terapisë është të ruajmë ose të mos dëmtojmë folikulën e dhëmbit të përhershëm. Që të arrihet kjo, ndonjëherë është me rëndësi që dhëmbi i zhvendosur i qumështit të largohet që të mundësohet zhvillimi dhe rritja normale e dhëmbit të përhershëm. Vendimi për largimin ose heqjen e dhëmbit të qumështit varet nga drejtimi i dhëmbit të shtyrë dhe nga ajo se sa është madhësia e ndryshimit të pozitës. Nëse ndryshimi është i butë, atëherë dhëmbëve të lënduar ju japim mundësi që të kthehen në pozitën e mëparshme. Gjatë periudhës menjëherë pas lëndimit të dhëmbit, fëmiju duhet të konsumon ushqim të butë dhe të shmang kafshimin me dhëmbin e lënduar. Poashtu, me rëndësi është të mirëmbajmë pastërtinë e mirë në gojë me çka do të shmanget infeksioni i indeve të brishta të lënduara në gojë. Pas lëndimit, fëmiju domosdoshmërisht duhet të sillet në stomatolog për kontrollim, kurse varësisht nga diagnoza ndoshta do të nevojiten edhe kontrollime dhe mbikëqyerje tjera të vazhdueshme.

Çka ndodhë nëse dhëmbi është plotësisht i dalur?

Me rëndësi të madhe është që të dimë se dhëmbin plotësisht të dalur të qumështit asnjëherë nuk e kthejmë sërish në ashtin e nofullës. Në këtë mënyrë mund të lëndojmë folikulën e dhëmbit të përhershëm. Fëmiju pas këtij lëndimi ngel pa dhëmb qumështi. Në të kundërtën, nëse lëndojmë folikulën e dhëmbit të përhershëm, ka gjasa që ai dhëmbë të rrit strukturë jo të duhur të zmaltit, të ketë magësi në sipërfaqen etij dhe, përgjithsisht, të shfaqen probleme gjatë zhvillimit dhe rritjes së tij.

Ana Krtolica-Gerogiev,
d-r. mje.dent.

The post LËNDIMET MË TË SHPESHTA TË DHËMBËVE TË QUMËSHTIT appeared first on Аптеки PlusPharma.

• Asnjëherë mos shprehni qëndrime të ndryshme edukative përpara fëmijëve. Qëndrimet dhe mendimet se cili qëndrim është më i mirë, i konfirmoni ose diskutoni  në mungesë të tij/saj.
• Bëhuni të drejtë. I ndani obligimet që ta keni të dy të lehtë.
• Bëhuni të përgjegjshëm në komunikim me fëmijun. Krijoni kushte që fëmiju të ketë mirëbesim te të dy.
• Vendimet e rëndësishme duhet të sillen bashkarisht.
• Mbështesni njëri tjetrin në prezencë të fëmijut. Në këtë mënyrë bashkveproni në mënyrë bindëse dhe fëmijut i jepni një shembull të mirë se si nëna dhe babai duhet të sillen.
• Mos e leni pas dore raportin martesor. Kënaqësia nga raporti ose mardhëni bashkshortore ndikon shumë edhe suksesin edhe relacionet tjera familjare.
• Tentoni që të sikronizoni nivelin e bashkpunimit, kërkesat, komplimentet dhe kritikat të cilat i bëhen në lidhje me sjelljen e fëmijut.

The post POLIC TË MIRË DHE TË LIGË appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post KËSHILLA TË DOBISHME PËR TË ATIN appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post PRINDËRIA – PRIVILEGJ MË I MADH appeared first on Аптеки PlusPharma.

1. Prindërit kontrollojnë çka hanë fëmijët

Prindërit vendosin se cilat lloje të ushqimeve do të blihen dhe do të ruhen në shtëpi, në cilën mënyrë do të përgatiten si dhe ku do t’ju servohen fëmijëve. Bleni ushqime të shëndetshme, të ndryshme, natyrore dhe të freskët, përgatisni ushqime të balancuara dhe shmangni blerjen e ushqimit të procesuar. Shëndeti dhe shprehitë e ushqyerjes te fëmijët dhe tërë familjet varen nga rregullat ushqimore të cilat do t’i përcaktojnë prindërit.

2. Harroni zgjidhjen „mbaro tërë pjatën“

Të nderuar prindër, mos i detyroni fëmijët e juaj që të hanë kur janë të ngopur dhe mos insistoni me zbatimin e rregullit „mbaro tërë pjetën“ me të cilën janë rritur shumë fëmijë. Shprehia që të ndërpresin ngrënien kur janë të ngopur dhe të mos hanë shumë është shumë me rëndësi sa i përket kontrollit të peshës së trupit gjatë tërë jetës. Fëmijët kanë instikte natyrore, kurse detyra e prindërve është që t’i ballafaqojnë ata me aftësitë e krijuara nga natyra që në mënyrë të drejtë të kuptojnë dhe dëgjojnë nevojat e trupit të tyre.

3. Ofroni fëmijëve mundësinë për zgjedhje, por vetëm me ushqimin të cilin ju do ta ofroni

Ndonjëherë fëmijëve duhet t’ju ofrohet ndjenja e zgjedhjes dhe lirës, por me kujdes, ofertë nga e cila fëmijët duhet të zgjedhin sërish nën kontrollin e prindërve, gjegjësisht, ofroni mundësi të shëndosha. Definoni dhe respektoni kohën për vakte kryesore dhe për meze dhe brenda këtyre kornizave ofroni zgjedhje.

4. Filloni herët

Pranimi i shijeve të ndryshme zhvillohet që kur fëmijët janë foshnjë. Në përputhje me moshën e tyre dhe rekomadimet e duhura për ushqim, ofroni shije të reja me ushqime të shëndetshme fëmijëve tuaj, por jo me dhunë, mos insistoni, dy-tri lugë janë të mjaftueshme. Ofroni fëmijëve shije të reja gradualisht, me porcone të ndryshme dhe jepuni kohë që të përashtaten. Kërkoni nga fëmijët më të ritur, me të cilët mund të komunikoni, që të provojnë një kafshatë nga ushqimi të cilin më herët nuk e kanë provuar.

5. Pasuroni menynë e fëmijëve për ushqim

Fëmijët janë kureshtar dhe dëshirojnë të provojnë gjëra të reja sidomos kur hani jashtë shtëpisë, në mjedis tjetër. Kërkoni që të provojnë ushqim nga pjata juaj, por mos insistoni. Porosisni ushqim të cilën do ta hanë të gjithë në tavolinë dhe i cili do të jetë mundësi për të mësuar shije të reja.

6. Edhe lëngjet janë ushqim

Mos anashkaloni vlerën ushqyese të lëngjeve, siç janë qumështi dhe lëngjet (instistoni për lëngjet natyrore). Njëkohësisht, mos teproni me lëngjet natyrore për shkak të përmbatjes së sheqerit, megjithatë duhet të krijohet shprehia që uji duhet të jetë bazë për rehidratim.

7. Ushqimet e ëmbëla duhet të qëndrojnë në vendin e vet i cili dihet vetëm nga prindërit

Dhënia e produkteve të ëmbëla me sasira të kufizuara është në rregull, por asesi nuk guxoni të lejoni që ëmbëlsira të jetë arësye për ngrënien e ushqimit. Që të shmangen situatat në të cilat fëmijët i përcaktojnë dëshirat e veta për produktet e ëmbëla, përgatisni sasi të saktë të cilën dëshironi që fëmija ta konsumon. Provoni t’i mbani produktet e ëmbëla largë nga sytë dhe duart e fëmijëve (nëse i dinë se ku gjenden ëmbëlsirat, shumë më vështirë do ta kontrolloni dinamikën dhe sasinë e produkteve të ëmbëla në ushqimin e tyre).

8. Ushqimi nuk zëvendëson dashurinë

Çdo ditë fëmijët merren me streset dhe emocionet e tyre fëmijërore të cilat nuk mund të kompenzohen me ëmbëlsirë. Motivoni fëmijët me përqafim, kujdes dhe me lëvdrata.

9. Ju jeni model i sjelljes për fëmijën tuaj

Fëmijët i përvetsojnë të githë punët të cilat ndodhin rreth tyre dhe i pranojnë modelet e sjelljes dhe shprehitë e prindërve të tyre me të cilat rrethohen. Prindërit janë shembull për fëmijët e tyre, prandaj rekomadoheni që të zgjedhni opsionet e shëndosha sa i përket ushqimit, mos t’i tejkaloni vaktet, aq sa është e mundur hani të gjithë bashkë në tryezën e njejtë pa TV të kyçur dhe mos hani shprishë para TV dhe kompjuterit. Merrni fëmijët në tregun e gjelbërt ku do të njihen me botën e ndryshme dhe të larmishme të pemëve dhe perimeve, kur gatuani ndani detyra të vogla ku edhe vetë do të dëshirojnë ta provojnë ushqimin e përgatitur edhe me ndihmën e tyre.

The post Fëmijët dhe ushqimi appeared first on Аптеки PlusPharma.

Vetvetiu nuk është e keqe e domosdoshme
Kjo madje nuk është gjendje shumë e keqe. Përdorimi i këtyre pajisjeve elektronike , gjithsesi që ka edhe dobitë e veta. Ekzistojnë emisione dhe aplikacione edukative të cilat i pasurojnë njohuritë e fëmijëve dhe nxisin zhvillimin e shkathtësive motorike dhe komunikuese. Por vetëm nëse këto pajisje elektronike përdoren si duhet! Përdorimi i vazhdueshëm dhe koha e gjatë e kaluar patra ekranit na shpien te cenimi i zhvillimit të drejtë të aftësive kognetive te fëmijët.

Pasojat afatgjate
Kur fëmijët shumë të vegjël në dorë do të marrin telefon të mençur ose tablet, ekzistojnë mundësi për dëmtimin e aftësive mentale të cilat janë në fazën e zhvillimit. Të parat sulmohen aftësitë për ta përqendruar, koncentruar, ta ruajnë vëmendjen ose për të komunikuar me rrethin.
Përveç kësaj, qëndrimi i vazhdueshëm në hapsirë të mbyllur dhe privimin nga aktiviteti fizik do të ketë pasoja edhe mbi shëndetin fizik. Rreziku i problemeve me sistemin skeletor-motorik është i pa shmangshëm, por përdorimi sa më i shpeshtë i këtyre pajisjeve elektronike dhe të qendruarit ulur janë faktor për peshën e tepërt trupore dhe për problemet që lidhen me mënyrën e ushqyerjes.

Mes tjerar, fëmijët ekspozohen edhe ndaj rrezikut nga:

• prishja e gjumit, faktikisht mungesa e gjumit
• paraqitja e agresivitetit
• ekspozimi ndaj rrezatimit dhe probleme me të pamurit
• varësi
• zhvillim i ngadalsuar

Nxitimi që fëmiju sa më shpejtë të mësoj përdorimin e këtyre pajisjeve bashkëkohore shkakton shumë më shumë dëm se sa dobi!

Gjatë periudhës deri tre vjeçare, truri te fëmijët zhvillohet shumë shpejtë dhe është shumë i ndjeshëm ndaj ngaxmimeve të mjedisit. Kjo është periudhë e ashtuquajtur kritike ku ndryshimet të cilat ndodhin mu atëherë krijojnë bazë afatgjate për zhvillimin e mëtutjeshëm të funksioneve të trurit. Për zhvillimin e duhur të fëmijëve, ata kanë nevojë për stimulime specifike. Për fat të keq, ata nuk mund të gjenden në celularët dhe tabletat. Koha e kaluar para ekraneve është mundësi e pashfrytëzuar për të komunikuar me rrethinën reale e cila është shumë më e nevojshme në atë periudhë. Kjo situatë nuk është e përkohëshme. Nëse stimulet mungojnë në këtë periudhë kritike, pasojat do të lën ndikim ose efekt afatgjatë.
Leximi e përralave ose tregimeve fëmijrore nga ana e prindit ka një ndikim plotësisht ndryshe se sa nëse e tregimin ose përrallën në ekran. Kur e dëgjojnë tregimin e lexuar nga goja e prindit, fëmijët i procesojnë fjalët dhe në kokat e tyre krijojnë fotografi për tregimin. Në këtë mënyrë, trutë fëmijrorë shumë më shumë angazhohen se sa me anë të ekranit ku tregimi ju ofrohen i gatshëm. Në këtë mënyrë, pajisjet elektrike e krijojnë fotografinë në vend të tyre dhe në këtë mënyrë zbehen aftësitë kognetive.

Dëmtimi i shkathtësive komunikuese
Koha e kaluar në shoqëri me kompjuterin ose me telefonin në vend se të luaj dhe të flas me bashkëmoshatarët e tij është faktor i cili shumë mund të ndikon afëtsinë sociale të fëmijut. Ata do të dobësohen dukshëm, ku ka probabilitet që madh të mbeten ashtu edhe gjatë tërë jetës së ngelur.

Jeta nuk është „klik“
Me siguri keni vërejtur gjendje ku prindërit gëzohen nga përdorimi i tepërt i telefonit nga ana e foshnjës së tyre ose, situata kur tenton të klikon mbi postere dhe foto duke menduar se është ekran? Ndofta në shikim të parë ju duket e ëmbël, por objektivisht tregon një problem më serioz, gjegjësisht, pritshmëri më të tutjeshme nga ana e fëmijës që secili aktivitet i tij të ketë ndikim momental dhe përgjigje të shpejtë.
Kjo ndodshta edhe mund të pritet në botën e ekraneve, por jo edhe në botën reale. Kur çdo lëvizje e fëmijë me gisht i sjell një foto të re, begati të ngjyrave dhe lëvizjeve, truri fëmijror përshtatet me ndjenjat momentale të kënaqësis të cilat i fiton vetëm me një lëvizje të gishtit. Në këtë mënyrë, në të ardhmen do të anon ka përdorimi më i shpesht i këtyre pajijseve elektronike të cilat ofrojnë përgigje shumë të shpejtë, në vend se të hyj në komunikim dhe ndërveprim me botën reale.

Sërish, pajisjet përdoren dhe nuk është e domosdoshme t’i largojmë ose menjanojmë
Përveç rreziqeve të cakura të cilat i bartë ekspozimi i tepërt i fëmijëve ndaj pajisjeve të ndryshme moderne dhe të mençura, por, ata gjithsesi përfshijnë edhe anën e mirë. Madje rekomandohet, që kur fëmiju do mbush dy vite, t’i ofroni qasje në pajisjet elektronike, por, kuptohet, në kushte dhe kohë të kontrolluara. Gjysmë ore ose një orë në ditë mund të ndihmoj në zhvillimin e koordinimit të lëvizjeve dhe të ndihmon në mprehjen e shkathtësive gjuhësore. Gjithsesi, koha para ekranit, përveç që do të kontrollohet, nuk duhet të jetë zëvendësim për lojën dhe njoftimin me botën reale.

KËSHILLË
Për çdo gjysmë ore të shikimit në ekran, stimuloni fëmijun në aktivitetin kompenzues (vrapim, kërcim, lorja me top…), por nëse koha e kaluar para TV është një orë, atëherë patjetër t’i jepni fëmijut dy orë lojra kompenzuese.
 

The post NDIKIMI I PAJISJEVE ELEKTRONIKE MBI ZHVILLIMIN E FËMIJËVE appeared first on Аптеки PlusPharma.

Çka nënkuptohet me kilograme të tepërta?
Trashësia mund të përkthehet si yndyrëra të tepërta trupore. Ndoshta disa kilogram nuk don të thotë menjëherë se fëmiju juaj është i trashë, por kjo mund të tregon tendencën ndaj trashjes dhe ka nevojë për korrigjim të mënyrës së ushqyerjes dhe nevoj për aktivitet fizik.
Si problem, më shpesh shfaqet në moshën 5 ose 6 vjeçare ose gjatë pubertetit. Fëmijët të cilët ballafaqohen me peshë të lartë trupore në moshën 10-13 vjeçare kanë shumë predispozita që edhe më vonë në jetë të jenë e mëvomshme.

Çka e shkakton trashësinë?
Arsyet janë komplekse dhe të shumta dhe përfshijnë para se gjithash faktorët gjentik, biologjik, kuluror dhe sociologjik.
Konsumi i më shumë kalorive në raport me sainë e kalorive të harxhuara, shkakon ose na shpien te rritja e masës trupore. Pesha e lartë trupore mund të rezultone dhe si kombinim i më shumë faktorëve.

Faktorët më të shpesht të rrezikshëm për trashësinë te fëmijët:

• shprehi të këqija jetësore në familje
• probleme familjare dhe probleme me mjedisin
• aktivitet të pamjaftueshëm fizik
• mungesë e vetëbesimit
• konsumi i tepërt i lëgjeve të gazuara dhe të ëmbla
• rreziqe nga ëmbëlsirat: gjëra të ëmbla, biskota, akullore…
•  mezet delikates: patate të skuqura, shprushë, krekeret e ndryshme…
• konsum i shpeshtë i ushqimit të shpejtë dhe jo të shëndetshëm
• stërngropja
• kapërcimi i shpeshtë i kafjallit dhe konsumi i shprishave si zëvendësim i porcioneve të rregullta
• kalimi i rregullt i kohës disa orë para televizorit ose para kompjuterit
• gjumë jo cilësor dhe jo të mjaftueshëm

Rreziqet dhe Komplikimet

Efektet e këqija nga pesha e tepërt trupore janë të shumëta. Më shpesh shoqërohen me rreziqet nga paraqitja e:

• sëmundjeve të zemrës
• shtypje të lartë të gjakut
• diabetit
• astma dhe probleme me frymëmarrjen
• probleme me gjumin (apnea)
• diskriminimi social

Trashësia te fëmijët shpesh lidhet me paraqitjen e problemeve emocionale. Këto fëmijë kanë vetëbesim shumë më të dobët dhe më pak janë të pëlqyer në shkollat e tyre dhe në mjedis. Kanë tendencë trejt paraqitjes së depresionit, ankciozitetit dhe dëmtimit obsesiv.

Çka të ndërmerret?
Si prind direkt jeni përgjegjës për shëndetin dhe për shprehitë e fëmijut tuaj. Përkushtimi juaj dhe koha juaj e shtrenjtë që i kushtohet janë me rëndësi të madhe për zhvilimin e drejtë të fëmijës.

Filloni me ushqimin.

• Ndryshoni mënyrën e të ushqyerit. Mësoni fëmijët që të hanë ngadal dhe të kënaqen me ushqimin.
• Përgatisni porcione të shëndosha të balancuara. Dhe gjithsesi, hani tërë bashkë.
• Reduktoni porcionet. Lejoni që fëmiju të kërkon vetë. Mos insistoni që fëmijut ta “fshij” pjatën.
• Evitoni ushqimin e shpejtë. Madje edhe në restorante, insistoni që zgjedhja të jetë e drjtë.
• Mos i mbushni sirtarët me gjëra të ëmbëla, çipsa dhe me pija me gaz.
• Blej dhe jepu dëmijëve sa më shumë perime dhe pemë. Gjatë blerjes lejoni që fëmijët të vendosin për produktet.
• Kujdesuni që fëmiju ta merr kafjallin e tij.
• Kujdesuni çka hanë fëmiju në çerdhe ose në shkollë.
• Zëvendësoni pijet industriale me ujë ose lëngje natyrore të shtrydhur.
• Por mos u dëshproni nëse fëmiju nuk e pranon këtë mënyrë të të ushqyerjes. Insistoni. Ndonjëherë është e nevojshme që produktet e reja të ofrohen deri në dhjetra herë para se fëmiju t’i pranon.
• Mos e përdor ushqimin si shpërblim. Në këtë mënyrë ushqimi devalvohet në raport me shpërblimin e premtuar.

Mos harroni se ndryshimet e vogëla çdo ditë mund të na shpien te rezultatet për tërë jetën!

Stimuloni aktivitetin.

• Bëhuni shembull i mirë për fëmijët. Nëse fëmiju ju sheh se jeni aktiv, dhe knaqeni me këto aktivitete, këtë do ta pranon si shabllon për sjelljen e tij.Simuloni fëmijun që të kyçet në aktivitetet sportive sipas moshës së tij.
• Kuptoni nevojat e tij dhe kapacitetin e tij. Nëse nuk kënaqet me një aktivitet të caktuar, ndihmoni që të gjej aktivitet të përshtatshëm ku do të ndjehet i plotësuar.
• Bëhuni familje aktive. Organizoni aktivitet të përbashkëta familjare ditore duke përfshirë përgatitje, pastrim të shtëpisë ose larjen e automobilit. Orgaizoni piknik ose shëtitje të përbashkët në park, në mal ose ngisni biçikletën. Zgjedhja e aktiviteteve jashtë është shumë e gjërë. Qëndroni AKTIV!
• Gjithsesi, mos e teproni. Respektoni mundësitë e fëmijut dhe mos insistoni në aktivitete të gjata dhe të lodhëshme.

Redukimi i kohës së kaluar duke ndenjur ulur.
Përveç stimulimit të aktivitetit fizik, fëmijëve duhet t’ju ndihmohet edhe me shmangien e qëndrimit të gjatë ulur. Edhepse qëndrimi ulur për shkak të leximit ose detyrave të shtëpisë është në rregull, fëmijëve duhet t’ju kufizohet koha të cilën e kalojnë duke shikuar TV, duke luajtur video lojra ose koha të cilën e kalojnë në internet, jo më shumë se dy orë në ditë. Poashtu, nuk rekomandohet të shikuarit e TV nëse janë nën moshën 2 vjeçare. Në vend të kësaj, duhet të motivohen që fëmijët e të gjejnë aktivitete argëtuese të cilat do t’i bëjnë vetë ose me anëtarët e familjes.

Ofroni mbështetje fëmijut tuaj.

• Ndërtimi i vetëbeismit të fëmijut është shumë me rëndësi. Tregoni fëmijut tuaj se e doni dhe është shumë i shtrenjtë për ju.
• Duajeni dhe mos e shumtoni pavarsisht nga kilogramet.
• Theksoni karateristikat pozitive dhe punoni në kthimin e vetëbesimit. Bisedat e shpeshta për kilogramet e tepërta mund të kenë kundërefekt

Pesha e tepërt trupore është problem mjeksor i cili shumë lehtë mund të vërehet, por shumëvështirë trajtohet. Nëse nuk regojmë në kohë në moshë të re, bëhet problem i përjetshëm.

Mësojeni fëmijën tuaj që të ushqehet shëndetshë, të haje me masë dhe të kënaqet me ngrënien.

The post ALARM!!! Trashësia te fëmijët – problem vazhdimisht më i madh shëndetsor appeared first on Аптеки PlusPharma.

Libri i mirë e nxit zhvillimin intelektual, e përmirëson ligjeratën dhe e pasuron leksikun. E zhvillon fantazinë e fëmijëve dhe mendimin kritik dhe na shpien te përvetësimi i vlerave më të larta morale dhe porosive humane.
Edhepse jetojmë në të ashtuquajturën kohë digjitale, ku kemi qasje në çdo lloj përmbatje dhe literature, leximi i librit në formën e saj primare është kënaqësi për të gjitha shqisat.

Si të fillohet?

Asnjëherë nuk është shumë herët për të filluar t’i lexoni fëmijëve tuaj dhe ta dërgoni në botën e një nga kënaqësitë më të mira jetësore. Edhe në moshën disa ditore, fëmiju reagon ndaj zërit tuaj dhe e absorbon ambientin dhe ndodhit rreth tij. Ashtu siç rritet vazhdimisht e më shumë do të interesohet për këtë aktivitet dhe me plotë dëshirë do të ndjek dhe do të kënaqet me atë që ju ua lexoni.Kjo do të ndihmon fëmijun në procesin e zhvillimit të ligjeratës dhe në komunikimin me botën e jashtëme.

Libri si bashkëudhëtarë besnik në jetë

Zgjedhja e librit të duhur

Rituali i leximit

Më së miri është nëse leximi bëhet pjesë e domosdoshme dhe shumë e rëndësishme e ditës suaj. Shkuarja në shtrat dhe orët e mbrëmjes si duket janë ideale për lexim. Kjo është periudhë kur fëmijë ka nevojë për aktivitete më të qeta.Në këtë periudhë, lexoni tema të lehta dhe qetësues. Lexoni ngadal dhe lejoni që fëmiju t’i ndjek përmbatjet dhe fotografitë dhe të kenë kohë të mjaftueshme që ta kuptojnë dhe ta mbajnë mend përmbatjen. Leximi nuk është patjetër të jetë në periudhën ose orarin e përpikt. Të jini të gatshëm saherë që fëmiju do të kërkon t’i lexoni.Është mirë kur fëmiju fillon të kërkon vetë që t’i lexojmë.
Është me rëndësi që gjatë leximit edhe të identifikoheni me personazhet dhe situatat.Dramatizoni tërë tregimin.Përshtatni tregimet sipas moshës së fëmijut. Imitoni zëra të ndryshëm, madje edhe kur janë zëra kafshësh, automjetesh, etj. Thjeshtë, kënaquni me këtë rol.

Lexoni bashkë

Gjatë leximit lejoni që fëmiju të jetë aktiv. Përsërisni fjalitë bashkë dhe rirrëfeni skena.Me anë të ilustrimeve nxisni ataqë ta vazhdojnë rrëfimin, edhepse ndoshta nuk din ende të lexon. Lejoni që ai të krijon rrjedhën personale të tregimit. Me gisht ndiqni tekstin që e lexoni. Me anë të fotografive mësoni ngjyrat, kafshët dhe objektet. Ndonjëherë qëllimisht gaboni tekstin ose gabimisht paraqitni ndonjë fotografi. Prisni reagimin e tij/saj.Do të vëreni se pas një kohe do t’i gjuan të gjitha gabimet tuaja dhe do t’ju korigjon. E tërë kjo është pjesë e procesit të detyrimittë fëmijut që të merr pjesë dhe të kënaqet me leximin në kokën e tyre.

Kontrollë mbi pajijset e mençura

Kompjuteri, telefonat e mençur ose tabletat janë vegëla të fuqishme të cilat ofrojnë kënaqësi të aty për atyshme me të cilën asnjë libër nuk mund të konkurron.Prandaj është me rëndësi që qasja në këto pajisje të mençura të kufizohet dhe të kontrollohet nga ana juaj.

Shembull konsekuent

Ndoshta mënyramë e dobishmeqë fëmiju të shfaq interes për leximin është nëse shpesh i shohin librat në duart e tyre. Nëse keni bibliotekë familjare dhe nëse lexoni shpesh, fëmiju do të kuptoj këtë mjedis si natyrore dhe në mënyrë spontane do të shfaq interes për lexim. Nëse kënaqni me leximin, kjo shëndrohet në vegël të fuqishme motivuese.
Gjithsesi, blini librat bashkë. Lejoni që vet të zgjedh libra ose ilustratorët.Fshehtësia e rafteve plotë me libra, hulumtimi detektiv pas heronjëve të preferuar mes rafteve dhe era e letrës mund të len vulë afatgjate te adhuruesit e ardhshëm të vegjël të fjalës së shkruar.

Dhurata më e bukur

Shfrytëzoni çdo rast që dhurata të jetë në formë të librit. Dhuratën e shokëve për ditëlindje duhet ta plotësoni me një libër të bukur dhe të gëzueshme të cilën do ta zgjedhni bashkarisht.

Mos bëni asgjë me dhunë

Nëse në fillim fëmiju nuk tregon interes dhe nuk dëshiron të lexoj, mos i bëni presion. Еfekti mund të jetë negativ. Ndryshoni librin, kohën e leximit ose qasjen. Mos lejoni që leximi, në vend të kënaqësis, të bëhet detyrë e lodhëshme.

Çfarë dobie ka nëse i lexoni fëmijut tuaj?

• Përforcohet afërsia reciproke dhe besimi
• Nxitet njohja e ndjenjave personale dhe të të tjerve
• Nxitet zhvillimi i kapacitetit të kujtesës
• Nxitet  kreativitetin dhe fantazija te fëmijët
• Veprohet mbi zhvillimin e ligjeratës, pasurohet leksiku i saj dhe fëmiju përgatitete për lexim vetiak
• Krijojmë shprehi afatgjata për lexim dhe për dashuri ndaj librit

The post FËMIJËT DHE LIBRI – Nga çapkën të vegjël e deri në lexues më të mirë appeared first on Аптеки PlusPharma.

Me rëndësi është që fëmija i moshuar ta kupton këtë lajm të gëzushëm para se të filloni ta përhapeni lajmin me të afërmit dhe miq dhe para se të bëhen të dukshme ndryshimet në trupin tuaj. Kështu që, direkt do të mbikëqyrni reagimin e fëmijës dhe mënyrën në të cilën ai si ta pranon gjendjen e këtillë.Në të njejtën kohë, direkt do të përjeton ndjenjën tuaj të kënaqësis dhe lumturisë.

Fëmija mes moshës 1/3 vjeçare
Me siguri nuk do të kupton se çka don të thotë të jeshë vëlla ose motër, deri sa të arrin foshjna në shtëpi. Por, gjithsesi nuk duhet të pushoni së foluri për këtë, dhe t’ju përgjigjeni të gjithë pytjeve të tij ose saj lidhur me foshnjën, nëse ka.Ndshta ëshë më mirë t’i sqaroni dhe t’i tregoni me anë të fotografive nga librat për foshnjë dhe familje, ose me anë të fotografive të foshnjëve. Nuk është keq nësekaloni dhe kohë me shokët ose të afërmit që kanë foshnjë të cilën do të mund ta merrni në krahë, që fëmija juaj të mund të mësohet me idenë që prindërit e tyre mund të ruajnë edhe foshnjë tjetër, por sërish ta duan edhe këtë.
Fëmija më i moshuar me siguri do të interesohet për gjërat e foshnjës.Kështu, mund ta përfshini në hapjen e dhurateve për foshnjat dhe lejoni që të luan me të.Ndoshta do të dëshiron t’i mban si të vetë, që nuk është diçka që duhet ta kundërshtoni,sepse foshjna gjatë kohë nuk do ta dinë se çka është e tij/saj dhe çka nuk është.
Nëse dëshironi ta zhvendosni në një shtrat tjetër ose në dhomë tjetër, kjo më mirë të bëhet sa më herët që mos të ndjehet sikur i dëbuar nga i porsalinduri. Me siguri as nuk do të ketë gjëra tjera për të cilat do të kërkoni që t’i ndani, sepse bashkëndarja edhe nuk është gjë që e bën shumë lehtë.
Me avancimin e shtatzanisë, keni më pak energji dhe më shumë përqendroheni mbi lindjen, kështu fëmija juaj i moshuar mund të ketë më shumë kërkesa, të zhvillon disa frika tjera të reja, madje edhe mund të ndërpret ose të parakthen zhvillimin.Andaj, në këtë periudhë mos bëni ndryshimet të mëdha në jetën e tij, si për shembull, dërgimin në çerdhe ose ndërrimin e çerdhes, mos insistoni që të braktis biberonin nëse ende e përdor ose të braktis pelenat.
Më mirë që mund të bëni është të kërkoni ndihmë, gjegjësisht ndonjë person që do të kujdeset për të gjatë periudhës së lindjes dhe menjëherë pas saj, por edhe t’ju ndihmon që të kujdeset për foshnjën, që të mund të kalonin kohë çdo ditë vetëm me fëmijën e më të moshuar.

Fëmija mes moshës3 dhe5 vjeçare
Fëmija në këtë moshë mund të njehet i anashkaluar sepse e ndani vëmendjen tuaj me anëtarin e ri të familjes. Provoni t’i sqaroni kështu që do ta përfshini në aktivitetet lidhur me përgatitjet lidhur me anëtarin e ri. Zgjedhni veshje ose roba ose inventar për dhomën barshkarisht. Lexoni tregime për foshnjë, vëllezër dhe mortra.Shikoni fotografi nga mosha e tij më e re dhe tregoni tregime për lindjen e tij, sqaroni sa të lumtur ishin kur ai erdhi në këtë botë. Kështu do t’i bëni me dije se dikur edhe ai ose ajo ka qenë foshnjë që e ka pasur tërë vëmendjen.
Duke pasur parasyshë se fëmijët më së shumit mësojnë me anë të lojrave, dhuroni lodra foshnjë ose lodër të mbushur për të cilën duhet të kujdeset, dhe kërkoni që, nëse do, ta zgjedh një lodër nga të vetat dhe t’ja jep foshnjës.
Mundohuni ta ruani rutinën, të mos bëni shumën ndryshime në përditshmërinë e fëmijës së moshuar para lindjes dhe menjëherë pas lindjes, deri sa edhe zgjat përshtatja me anëtarin e ri në familje.

Fëmija më i moshuar se 5 vjeçar
Zakonisht, paraqitet xhelozia sepse tërë vëmendja juaj drejtohet ka foshnja,kurse fëmija i moshuar tashmë është person i veçantë, mjaftë i pavarur dhe mund të hanë, luan, t’i kryen nevojat fiziologjike, të shkon në shkollë, për këto arsye prindërit mund t’i kushtojnë shumë pak vëmendje. Bisedoni me foshnjën më të moshuar për nevojat e foshnjës, sqaroni atij se cilat përparsi i ka për shkak se është fëmij i pari ose më i moshuar(për shembull, mund të shkon në shtrat më vonë) ose kërkoni që t’ju ndihmoj të kujdeseni për foshnjën. Pyetni se çka din për foshnjët dhe çka mendon si do të jetë të kemi foshnjënë shtëpi.
Fimijët janë fëmij, dhepse mund të jenë më të moshuar dhe duket sikur e kuptojnë dhe e pranojnë gjendjen e re, sërish,nuk është keq të ulet me fëmijën e më të moshuar dhe t’ja kujtoni ditët e tij fëmijrore dhe t’i tregoni se edhe për atë i keni kaluar këto ditë dhe keni qenë njëlloj kaq i gëzuar ose i lumtur.
Gjegjësisht, problemet paraqiten nëse fëmija ndjehet i zëvendësuar, gjegjësisht nëse i marrin vendin në shtëpi dhe lodrat, që t’i jepen foshnjës.Shumë shpesh fëmijët janë të emocionuar dhe të interesuarpër foshnjën e re madje edhe më të hutuar nga fakti se si prindërit e tyre pa vetëdije kanë ndryshuar.
Mundohini që për foshnjën e re të përdorni terme si “ vllau yt i vogël“ ose „motrushi“ në vend të “foshnja ime“ ose “foshnja e re“, që të mund edhe fëmija më i moshuar të ndjehet pjesë e kësaj situate të re.

Koha e domosdoshme edhe për fëmjën më të moshuar!
Pa varsisht nga mosha e fëmijës dhe obligimeve tua lidhur me foshnjën, patjtër të gjeni kohë për shoqërimin cilësor me fëmijën më të moshuar. Shëtisni vetë ose dërgojeni në ndonjë vend të posaçëm(kënd lojrash) ose luajeni lojën e tij/saj të preferuar.
Gjithmonë ekziston mundësi që foshnja më i moshuar të shfaq sjellje negative ose të prapakthehet në zhvillim me qëllim që të fiton vëmendjen tuaj më të madhe.Nëse është më e vogël dhe, si për shembull, paraqiten probleme me shkuarjen në banjo (urinon në gjumë),mos e ndëshkoni, por i sqaroni se kjo nuk është mënyra e duhur dhe ofroni dashuri dhe mbështetje në të ardhmen. Nëse bëhet fjalë për fëmijë më të madh ose më të moshuar, së pari provoni ta injoroni sjeljen e keqe, ndoshta mund të nxit sjelljen e mirë sërish për të fituar vëmendjen tuaj. Në çdo rast, flisni me fëmijën, pyeteni se si ndjehet si vëlla më i madh ose motër më e madhe, dhe dëgjoni.

Nëse fëmija më i moshuar nuk tregon interes për foshnjën, mos u shqetësoni.Disa fëmijë kanë nevojë për më shumë kohë që të përshtaten me rolin e ri në familje.

Mos e leni të porsalindurën vetëm me fëmijën më të moshuar, nëse ai/ajo është më pak se 12 vjeçare. ( mepykëpyetje)

Si të jeni të sigurtë se i keni kry detyrat e shtëpisë
Do ta kuptoni se përgatitjen e keni mbaruar mirë nëse fëmija më i moshuare pranon anëtarin e ri në mënyrë të duhur. Kjo don të thotë se do të paraqiten reagimet e xhelozis, por në kuadër të asaj që pritet.Fëmija nuk do të tregon forma të agresionit ose sjllejs së pazakontë, dhe me kalimin e kohës me më shumë emocion dhe ndjenja do ta pranon vëllaun ose motrën e tij.

The post Përgatisni fëmijën për vëlla ose motër appeared first on Аптеки PlusPharma.

Gjumi është njëlloj i rëndësishëm si edhe ushqimi i shëndetshëm dhe aktiviteti fizk.Me gjumë të mirë trupit i mundësohet që të çlirohet nga materiet e tepërta të dëmshme të akumuluara gjatë tërë ditës.Muskujt, duke përfshirë edhe zemrën, rigjenerohen gjatë gjumit.

Sa gjumë është i nevojshëm për fëmijët?
Gjatësia e gjumit kryesisht varet nga mosha e fëmijëve:
–  të porsalindurit me moshë jo më të madh se 2 muaj– 10 deri18 orë gjithsej(me disa pauza 1-3orë kur janë të zgjuar)
– foshnjët nga3–12muaj nga9 deri14 orë(me 2 dremitjeprej2 orë në ditë)
– fëmijët 1–3vjeçar nga12 deri14 orë(me 1 dremitjegjatë ditës)
– fëmijët 3–5vjeçar nga 11 deri13 orë
– fimijët5–12vjeçar prej10 deri11 orë
– adoleshentët8 deri 10 orë

Por, nuk duhet harruar se këto përparësi mund të ndryshojnë dhe mund të jenë të ndryshme për çdo fëmijë, sepse te të njejtit ndikojnë edhe faktorë tjerë siç janë temperatura, vetë mjedisi, faktorët gjenetik, etj.

Përpilimi i një orari të duhur të gjumit dhe zgjuarjes është një faktorë kryesor për fëmijun dhe për zhvillimin e tij të drejtë emocional.Ndryshimet në jetën e fëmijut, ndryshimet e shprehive të tij/saj dhe marrëdhëniet e tensionuara familjare mund të ndikojnë negativisht mbi orarin e gjumit.

Shprehitë i krijojmë vetë ne
Në kohën dinamike dhe kaotike në të cilën jetojmë, fëmijët shpesh herë duhet vetë te gjenden në jetë.Prindërit vazhdimisht e më shumë dhe më gjatë janë të angazhuar, kështu që koha e nevojshme për marrëdhënie të shëndosha famijlare dhe për krijimin e shprehive të shëndosha është shumë më e shkurtë. Në këtë kontekst, i anashkalojmë ritualet e rëndësishme për procesin e gjumit.
Duke filluar nga të porsalindurit, të gjithë fëmijët duhet të kenë ritual për gjumë, të cilat rituale zgjasin diku30–40 minuta duke përfshirë këtu edhe pastrimin.Dhe kohën e njejtë të gjumit çdo natë.Për fëmijët deri në moshën 10 vjeçare kjo don të thotë se më së voni deri në orën21ata duhet të jenë në gjumë.
Madje as edhe adoleshentët nuk duhet të përjashtohen nga rregulli i shkuarjes në shtratë.Te ata, përveç dëshirës natyrore që të qëndrojnë zgjuar gjatë orëve të vona të natës, përdorimi i pakontrolluar i pajisjeve elektronike e komplikon edhe më tutje gjendjen. Vendosja e një rrendi dhe mbatja e situatës nën kontroll është e rëndësishme edhe për grupëmoshë.

Dhoma e gjumit duhet të jetë e errët, e ventiluar dhe me temepraturë normale, pa pajisje elektronike të cilat nuk e kanë vendin në dhomën e fjetjes.Përdorimi i telefonit, tabletit ose kompjuterit para gjumit mund ta rreduktoj deri në 22% nivelin e melatoninit në organizëm, një substancë e cila natyrisht krijohet në organizëm gjatë natës dhee sinjalizon trupin që është koha për gjumë.
Preferohet që fëmijët të kenë lodër të preferuar për gjumë dhe tregim të preferuar për vënie në gjumë.
Nëse fëmiju ka vështirësi me marrjen e gjumit, atëherë kujdesuni që shtrati t’i simbolizon vetëm gjumin, por jo edhe vendi ku mund të luan ose të bën detryrat e shtëpisë.
Mjedisi i natës në shtëpi duhet të jetë relaksues dhe qetësues. Evitoni zënkat dhe diskutimet të cilat mund të shkaktojnë ankziozitet para gjumit.

Rëndësia e gjumit të mirë

1.     Gjumi e përmirëson rritjen
Hormoni i rritjes kryesisht lirohet gjatë gjumit të thellë.Natyra është kujdesur që foshnjët të marrin gjumin e duhur, kështu që pothuaj 50% të kohës e kalojnë në gjumë të thellë.Gjumi cilësor është i rëndësihëm për rritjen normale të të gjithë fëmijëve në përgjithsi, por vetëm te më të vegjëlit, dallimi në rritje mund të shihet dita ditës.

2.     Gjumi ndikon edhe mbi peshën e trupit
Shumë dëshmi tregojnë se gjumi i pamjaftueshëm te fëmijët na shpien te obesiteti,duke filluar qysh nga mosha më e re.Çdo qarje nuk është për shkak të ushqimit. Nëse edukohen prindërit për dallimet e të qamurit për ushqim dhe të qamurit për nevojën tjetër urgjente te foshnjës dhe se si ta qetësojnë,por duke mos përdorur ushqim para kësaj,atëherë gjasat janë më të mëdha që foshnjat do të flejnë më mirë, dhe më gjasat janë më të ulëta që fëmijët do të jenë obesiteti.
Lidhja mes mungesës së gjumit dhe hormonit që na sinjalizon kur jemi të ngopurështë e pranishme madje qysh në lindje.Prandaj edhe fëmijët të cilët nuk flejnë mjaftueshëm dhe janë të lodhur, kanë tendencë që vazhdimisht të kërkojnë ushqim madje shpeshherë me përmbatje të lartë të yndyrërave dhe karbohidrateve, kurse nga ana tjetër, më shumë qëndrojnë ulur dhe shtrirë(por uk flejnë), gjë e cila nuk kontribon në djegien e kalorive.

3.     Gjumi ndihmonë në luftën kundër ftohjes
Gjatë kohës së gjumit, te fëmijët (por edhe te të rriturit) krijohen proteine (citokine) me të cilat organizmi lufton kundër infeksioneve, ftohjes dhe stresit. Më pak gjumë, don të thotë më pak nga këto proteine „të gatshme për luftë“.

4.     Me më shumë gjumë për më pak lëndime
Fëmijët ngelin të lerosurdhe më shumë impulsiv kur flejnë më pak se sa duhet.Kjo theksohet shumë te fëmijët në moshë shkollore të cilët flejnë më pak se 9 orë çdo natë.

5.     Gjumi i përmirëson aftësitë për mësim dhe koncentrim

Te fëmijët me moshë 3 vjeçare të cilët vazhdimisht flejnë më pak se 10 orëçdo natë, kanë probabilitet 3 herë më të madh që të kenë probleme me hiperaktivitetin,impulsivitetin dhe anksiozitetin , madje deri në moshën 6 vjeçare të jetës së tyre.
Fëmijët të cilët janë të lodhur dhe të pagjumë kryesisht luftojnë kundër lodhjes(reagim natyror i organizmit)ose, më saktë, tentojnë të mbeten të zgjuar dhe të interesuar për ndodhitë rreth tyre.Kjo rezulton me tajim më të madh të hormonit i cili i bën hiper të zgjuar, por të rraskapitur. Pastaj vijon faza e humorit të keq dhe nervozës.Me këtë disponim ose humor në asnjë mënyrë nuk mund të jenë të kujdeshsëm dhe të mësojnë. Kështu„më të elektrolizuar“ madje nuk mund as të flejnë.
Numri më i madh i fëmijëve pas moshës 5 vjeçare nuk kanë nevojë për dremitjegjatë ditës. Por, dremitjen gjatë ditës për fëmijët që shkojnë në shkollë janë magji e vërtetë për aftësinë e tyre për të mësuar dhe mbajtur mend.
Gjumi është i nevojshëm për trurin që ai të mund t’i vërteton gjërat që i ka mësuar gjatë ditës dhe t’i mbaj mend gjatë. Mungesa e gjumit te fëmijët mund të lidhet me rezultatet e dobëta dhe notat e dobëta në shkollë.

The post Gjumi i mirë- gjysma e shëndetit appeared first on Аптеки PlusPharma.

Psikologjia sot identifikon katër stile të eduktimi të fëmijëve. Secili ka karakteristikat e tij të veçanta dhe rezulton në reagime dhe efekte të ndryshme te fëmijët. Nga ana tjetër, çdo marrëdhënie prind-fëmij është e ndryshme, parandaj është e vërtetë që nuk është e mundur që në çdo situatë dhe te secili individ të zbatohet vetëm një stil gjithmonë.

Stili autoritar (dikatorial) i edukimit

Fuqia është karakteristika e vetme e këtij stili kur e luajmë rolin si prind.

Prindërit autoritar besojnë se fëmijët duhet t’i respektojnë rregullat e tyre pa përjashtim dhe pa arsyetim.

Ky lloj i prindërve njihen me shprehjen „do bëhet ashtu si unë them!“ sepse e vetmja gjë që ju intereson është dëgjueshmëria e fëmijëve, dhe në asnjë mënyrë negociata. Gjithmonë kërkojnë, por asnjëherë nuk japin.

Nuk i lejojnë fëmijët që të përfshihen në zgjidhjen e problemit ose në tejkalimin e peripecieve. Në vend të saj, vendosin rregulla dhe i imponon pasojat, pavarsisht se çka mendon fëmija.

Përdorimi i ndëshkimit në vend të disiplinës, që don të thotë t’i mësojnë se si të sjellin vendime të drejta, mendojnë se fëmijët duhet të pendohen për gabimet e tyre.

Fëmijët e këtyre prindëve i zbatojnë rregullat edhe më tej në jetën e tyre si personalitete të rritura. Por, por ata rrezikohen më shumë që të kenë telashe me vetëbesimin, sepse në fëmijëri mendimi i tyre asnjëherë nuk ka qenë i rëndësishëm dhe i vlerësuar. Këto fëmijë mund të bëhen edhe agresiv edhe jo miqësor (asocial) ndaj mjedisit. Më shpesh përqendrohen te zemrimi ose tërbimi që e ndjejnë ndaj prindërve të tyre, në vend se të përqendrohen te e ardhmja e tyre dhe se si t’i përmirësojnë gjërat. Shumë rrallë bëhen edhe gënjeshtar të përkryer me qëllim që të evitojnë ndëshkime.

Stili autoritativ (demokratik) i edukimit

• A është dita e fëmijëve tuaj e planifikuar paraprakisht, me kohë të saktë të gjumit dhe rregulla tjera shtëpiake?
• A vijojnë ndëshkime nëse nuk respektohen rregullat?
• A e kuptojnë fëmijët se çka pritet nga ata?
• A ndjehen fëmijët të lirë që të bisedojnë me ju për gjithçka, pa frikë nga gjykimi, komentet negative ose ndëshkimi?
• Shumë tentoni të krijoni dhe mbarni lidhje pozitive me fëmijën plotë me dashuri dhe mirëkupim.
• Fëmijëve ju a sqaroni arsyet që qëndrojnë pas rregullave tuaja.
• Impononi regulla dhe pasoja, por i merrni parasyshë edhe ndjenjat dhe mendimet e fëmijëve.

Ky stil i edukimit i vlerëson dhe i pranon mendimet e fëmijëve, por në të njejtën kohë ua bën me dije fëmijëbe se të rriturit janë kryesorët në situatë.

Prindërit autoritativ mësojnë nga çdo situatë dhe punojnë për prevenimin e problemeve me sjelljen para se të shfaqen. Përdorin një strategji të disiplinës pozitive ( si lëvdrata dhe shpërblime) që ta nxisin sjellje e mirë.

Ky lloj i prindëve kanë pritshmëri të mëdha nga fëmijët e tyre, por edhe durim, mirëkuptim dhe mbështetje për fëmijën.

Fëmijët e prindëve autoritativ më shpesh janë të lumtur dhe të suksesshëm dhe, si të rritur, janë përgjegjës, të aftë së sjellin vendime të mira dhe të lirë të shprehin ndjenja e tyre dhe qëndrimet.

Stili i butë i edukimit

• Përcaktoni rregulla, por më shpesh madje as edhe ju (prindërit) nuk izbatoni, madje as që i nxisni fëmijët t’i zbatojnë rregullat.
• Nuk impononi pasoja se ndëshkime shpesh.
• Mendoni se fëmijët më mirë do të mësojnë nëse prindëri ndikojnë më pak te ata.

Prindërit e urët janë mesatar, me reagime të buta, më shpesh përfshihen vetëm kur bëhet fjalë për ndonjë problem më të madh. Këto prind gjithmonë japin, asnjëherë nuk kërkojnë nga fëmijët e tyre dhe shmangin ballafaqimin me fëmijët e tyre. Janë plotë dashuri dhe kujdes për fëmijët, por kjo nuk mjafton, kurse në këtë rast, edhe më pak e vlefshme se sa efektet negative të cilat arrihen me evitimin e ndëshkimeve dhe mos pasja e rregullave në shtëpi.

Për këto prind „fëmijët do të mbeten fëmij“ dhe prandaj gjiuthmonë falin, dhe kur vendosin për ndëshkim, shpesheherë nuk e realizojnë deri në fund

Ky stil i edukimit prindërit i bën më shumë miq me fëmijët se sa prindër. Ashtu si shoku më i mirë, këtu janë për të dëgjuar fëmijët dhe problemet e tyre, por jo edhe për t’i nxitur dhe t’i nxjerr nga sjellja e keqe ose nga zgjedhjet e gabuara që mund t’i bëjnë.

Fëmijët e këtyre prindërve shpeshherë nuk arrijnë sukses në aspektin akademik, nuk njohin autoritet dhe rregulla, ku si rezultat kanë probleme me sjelljen. Shumë shpesh janë të pikëlluar dhe pothuaj pa vetëbesim.

Shprehitë e shëndosha të cilat duhet prindërit t’ua mësojnë fëmijëve kanë karakter fizik dhe psiqik. Përveç problemeve me sjelljen, këto fëmijë si personalitete të rritura vuajnë edhe nga pesha e madhe trupore, sepse shpeshherë ushqimi i shpejtë ka qenë ushqimi i zgjedhur i tyre, kurse prindërit nuk i kanë kufizuar zgjedhjet e tyre dhe as nuk i kanë edukuar lidhur me ndikimin e atij ushqimi të shpejtë mbi shëndetin.

Stili i painteresuar i edukimit

• Nuk i pyesini fëmijët për ditën e kaluar në shkollë ose për detyrat e shtëpisë.
• Shpesh herë nuk e dinë se ku dhe me kë është fëmja i tyre.
• Nuk kalon shumë kohë me fëmijët.

Prindërit e pa interesuar presin që fëmijët vetë të edukohen. Nuk ju japin udhëzime, nuk i përdhelin, as nuk krijojnë dhe as nuk zhvillojnë ndonjë lloj marrëdhënie me fëmijët. Ky është stili më i keq i edukimit.

Edhepse ky raport ndaj fëmijëve nuk mund të arsyetohet me asnjë arsyetim, sërish duhet të themi se ka situata të ndryshme të cilat na shpien te prindërit e painteresuar. Ndonjëherë mund të jenë arsyet shëndetsore, prindër te të cilët pa pritur është paraqitur ndonjë sëmundje mentale ose janë bërë të varur nga droga. Ndonjëherë nuk kanë edhe njohuri për zhvillimin e fëmijëve, kurse ndonjëherë tjetër janë të angazhuar me probleme tjera si puna (psh., udhëtimi i shpeshtë, llogaritë ose me anvisrinë.

Fëmijët e prindëve të painteresaur gjithmonë kanë probleme me vetëbesimin, janë edhe nxënës të dobët,, shepshherë nuk përparojnë në aspektin profesional dhe mezi se mbijetojnë, dhe shpesheherë vuajnë edhe nga depresioni.

Praktika e përditshme tregon se prindërit nuk bëjnë pjesë vetëm te një kategori, por varësisht nga situata, për shembull, njëherë janë të butë, tjetër herë janë autoritativ. Shumë shpesh prindëri autoritar shkojnë nga një ekstrem në tjetrin, kur e teprojnë me ndëshkime, atëherë janë shumë të butë dhe lejojnë gjithçka, si kompenzim i rrepëtsis së tepërt, gjë që edhe më shumëi huton fëmijët

Secila shtëpi është universitet, kurse secili prind është profesor. – Mahatma Gandi

The post STILET EDUKUESE TË PRINDËRVE çfarë prindër jemi? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Kur parqiten

Ngërçet më shpesh paraqiten para javës së dytë në jetën e tyre, kurse ndërpriten ose intenziteti i tyre reduktohet kur i mbush 3 muaj. 3-4 muajt e parë të jetës së foshnjës ngërçet janë dukuri më e shpesht. Paraqiten te 20-40% e foshnjëve madje njëlloj edhe te ata që ushqehen me sisë edhe te ata me qumësht të adaptuar.Ata paraqiten përnjëherë “pa arsye” dhe zgjasin disa orë. Shoqërohen me qarje të pandalshme të foshnjës së shqetësuar, prishje të gjumit dhe të të ushqyrit por prishet edhe humori i tërë familjes. Më shpesh paraqitet pas dite dhe në mbrëmje madje edhe me intensitet të lartë, por mund të parqiten edhe gjatë tërë ditës dhe gjatë natës. 

A paraqesin ndonjë sëmundje? 

JO, ngërçet nuk janë sëmundje, por dukuri normale. Ajo është gjendje ku fëmijtë shqetësohen dhe qajnë, por në të njejtën kohë ata janë fëmijë të shëndoshë dhe që marrin ushqim dhe përparojnë në mënyrë të shkëlqyert.

Cilat janë arsyet

Arsyet për paraqitjen e ngërçeve për shkencën ende janë të panjohura dhe faktori i saktë etiologjik akoma nuk është përcaktuar.Ekzistojnë disa teori për paraqitjen e ngërçeve:

• foshnja nuk e duron qumështin, 
• trakti gastrointestinal nuk është shumë i zhvilluar parandaj paraqiten spazma, 
• debalancimi i përkohshëm hormonal, 
• foshnjë thithën qumësht shumë shpejtë sa që rezulton në mbushjen e zorrëve me ajër, zgjatjen dhe fyryrjen e tyre,
• ndjeshmëri e madhe e sistemit nervor të foshnjës në raport me mjedisin e jashtëm dhe pranimi i shumë stimuleve në të njejtën kohë

Momentalisht si më relevante janë tezat për mospjekjen e sistemit digjestiv te foshnjët, por teoria për ndikimin e të ushqyertit të nënës te ngëçet tashmë është hedhur poshtë. Kjo don të thotë se nëna mund të han ushqime të ndryshme duke mos qenë më vonë faktor për paraqitejn e ngërçeve te fëmijët. Pra bëhet fjalë për zhvilimin normal të dukurisë të cilën fëmijtë  e ndjenjë si ngërç shqetësues. Mendohet se nuk është dhimbje sepse është dëshmuar se niveli i kortizolit (hormoni i stresit) te foshnjët që kanë ngërçe është më i lartë se sa kortizoni te foshnjët që nuk kanë ngërçe. 

Si duhet të trajtohen ngërçet? 

Shërimi ose mjekimi i ngërçeve nuk është i nevojshë.

Ajo që mund të sugjeorhet dhe të ndihmoj është:

• Informimi i prindërve se çka janë ngërçet infantile
• Masazha manuale të stomakut të foshnjës, 
• Vendosja e pelenës së ngrohtë dhe shtrirja e foshnjës anës me këmbë të lakuara,
• Gromësitja e rregullt e foshnjës pas çdo vakti,
• Zbuja e ngërçeve infatile me dhënien e probiotikëve. Është vërtetuar se foshnjët që kanë ngërçe infantile kanë nivel më të ulët të bakterieve probiotike në traktin gastrointestinal,kështu që dhënia e probiotikëve na shpien te kolonizimi dhe reduktimi i intensitetit të ngërçeve ose zhdukja e ngërçeve te fosnhja. Pastaj duhet të dihet se probiotiku nuk ka ndikime anësore dhe jepet aq sa ka nevojë. 
• Dhënia e preparateve që përmbajnë simetikon nuk japin rezultatet të rëndësishme, dhe përdoren atje ku ngërçet janë pasojë e konsumimit të ajërit. 

Ngërçet infantile është njëlloj sio dalja e dhëmbëve, ecja-gjegjësisht vetëm një fazë e zhvillimit të fosnjës suaj.

The post NGËRÇET TE TË PORSALINDURIT dukuri normale ose arsye për shqetësim appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ndryshimet më të shpeshta fiziologjike të lëkurës te të porsalindrit mund të jenë:

1.Hemaomat dhe petekiatnë lëkurë që paraqiten për shkak të shtypjes nga rrugët e lindjes mbi të porsalindurin. 

2.Hemangioni makular (enë të zgjeruar të gjakut) i cili gjendet më shpesh në pjesën oksipitale të kokës, në qepallat e syve, rrënjën e hundës dhe spontanisht humbet deri në fund të vitit të parë.

3.Pika të vogla të këndshme të bardha në hundë, mjekër, faqe të cilët zhduken gjatë muajit të parë.

4. Prenka mongole ose ngjyra e errët e lëkurës në pjesën e ashtit të lakuar dhe paraqitet te popullata me ngjyrë më të errët.

5.Prania e fijeve lanugo (qime të imëta, të buta) më shpesh në kurriz dhe ballë që spontanisht bien ka fundi i muajit të parë.

6.Skuqa fiziologjike e lëkurës së të porsalindurës e cila paraqitet si reagim ndaj stimuleve nga mjedisi i jashtëm. Ky ndryshim humbet për 12 deri 24 orë pas lindjes.

PËRSE PARAQITEN NDRYSHIME TË LËKURËS
Për shkkak të sipërfaqes së madhe dhe kontaktit direkt me mjedisin e jashtëm, mundësia për paraqitjen e ndryshmeve të ndryshme patologjike të lëkurës është shumë i madh.
Lëkura natyrisht vetvetiu mbrohet nga papastërtit e ndryshme me anë të procesit të rigjenerimit.
Substancatregjeneruese të cilat tajohen nga qelizat e lëkurës kanë nevojë për një mjedis ujor, kështu që lëkura sintetizon acidin gama-linoleinik i cili nuk lejon avulimin e ujit nga shtesat sipërfaqsore dhe pengon zbërthimin nga ndotësit e ndryshëm nga jashtë.
Megjithatë disa kimikale të caktuara të cilat konsiderohen si pjesë përbërëse e mjeteve për pastrim ose të ajërit të ndotur „e shpërbëjnë” lëkurën, sidomos kur nuk është mjaftë e kujdesur ose kur kemi deficit gjenetik të enzimit në sintezën e barierës së lëkurës.

HIGJIENA E DUHUR NË VEND TË PARË
Lëkura e shëndoshë duhet çdo ditë të pastrohet me ujë të vakët dhe me sapun ose shampo për foshnjë. Pastaj përdoret kremi mbrojtë për foshnjë në tërë pjesët e trupit të cilat ekspozohen ndaj urinës dhe fecieve si dhe tërë rudhave të lëkurës që ekspozohen ndaj dëmtimit (rreth qafës, nën sqetull). Pjesët e mbetura të lëkurës lyhen nëse ajo pjesë thahet nga ndikime të ndryshme, kurse lëkura normale nuk ka nevojë për kremrëra të tillë.

Te lëkura shumë e ndjeshme te disa të porsalindur mund të përdoren kremëra emolient që ndikojnë pozitivisht dhe nuk e dëmtojnë barierën natyrore të lëkurës.

Nëse paraqitet dermatitis nga pelenat– skuqe dhe irritim të lëkurës në zonën  pelenaveduhet të përmirësohet higjiena lokale, ndërrimi më i shpesht i pelenave, pastrimi me ujë të vakët, sipas mundësis të përdoret krem me oksid zinku.

Te dermatiti seborre i cili manifestohet me shkumëtë verdha, të trasha në kokë duhet që çdo ditë të pastrohet koka me shmapo, spërkatjeme ujë të vakët dhe kruarje me krëhërtë dendur sipas nevojës edhe me lyerje me krema për foshnjë.

Paraqitja e hershme e skuqes dhe skuqe e imë me kruarjee cila zakonisht fillon në faqe ose qafë mund të jetë shenjë për paraqitjen e dermatitisit atopik, për çka është e nevojshme konsultim dhe trajtim i duhur i udhëzuar nga mjeku amë.

BËNI KUJDES 

• Përdorimi i faculetave të laguara të reduktohet në minimum, sidomos ata që përmbajnë alkool dhe parfum.
• Të shmangen pudrat e foshnjëve për kudjes të lëkurës.
• Të mos nxehet tepër i porsalinduri.
• Të mos ekspozohet në rreze direkte të diellit.

D.r. Olgica Nikolovska
Pediatër Spec.
Poliklinika RES HUMANA Shkup

The post LËKURA E TË PORSALINDURËVE – Gjithçka që duhet të dini appeared first on Аптеки PlusPharma.

Cilët janë shkaktarët më të shpesht
Shkaktarët më të shpesht të infeksioneve janë viruset, bakteriet dhe mikoplazmat. Infeksionet paraqiten si riniti, faringiti, otiti, sinusiti dhe laringiti, të shoqëruar me simptome më të lehta ose më të vështira të sëmundjes.

Në80-90% të infeksioneve janë me prejardhje virale, ku shkaktar më të shpesht janë: rinoviruset, virusi respator-sinciciel, virusi korona, virusi i influenzës dhe adenovirusi. Fotografia klinike manifestohet polimorfe. Paraqitet rritje e temperaturës me simptome të qarta katarale, rrjedhje e hundës, lotimi i syve, teshje dhe kollitje. Fotografia klinike plotësohet mengjirje, kokëdhimbje e lehtë, dhimbje në fyt, lodhje etj.

Te10% e rasteve, më shpesh te mosha më e madhe se 5 vjeçare, shkaktarë të infeksioneve janë bakteriet të tipit streptokoki, stafilokoki, hemofilusi influenze dhe të tjera. Kur bëhet fjalë për infeksion bakterial, përfshihet gjendja e përgjithshme e fëmijës;ai është i lodhur, mjaft febrile, shpesh e intoksikuar dhe e zbehtë, ka dhimbje në fyt për dhe i vështirësohet gëlltitja, shpesh ka bymim të enëve rajonale limfatike, oreks të reduktuar, etj.

Diagnostifikimi i hershëm është i rëndësishëm
Shumë është me rëndësi që në kohë të diagnostifikohen faktorët etiologjik, gjegjësisht shkaktarët e infeksionet me anamnezë të marrë mirë nga prindërit, me kontrollim klinik i cilin duhet të jetë gjithpërfshirës, të plotësohet me analiza plotësuese laboratorike me çka do të vërtetohet diagoza e saktë. Nga kjo varet edhe shërimi i mëtejshëm te fëmija. Gjatë infeksionit bakterial, japim antibiotik të përshtatshëm për shkaktarin, kurse te infeksioni viral trajtimi është simptomatik, me dhënien e antipiretikëve, vitaminave, lëngjeve dhe ushqimit të shëndetshëm. Në gjendje të këtilla, dhënia e antibiotikëve përjashtohet!

Kur të drejtohemi te mjeku
Natyrisht parashtrohet pyetja: si dhe kur duhet fëmiju të dërgohet në mjek?
Nëse fëmiju ka sekretim në hundë, nëse kollitet, sidopmos kur qëndron në pozitën shtrirë, nëse nuk ka temperaturë, nëse është në humor të mirë dhe ka oreks normal atëherë rregullisht duhet të pastrohet hunda me pika të njelmëta, të pritet që fëmiju të shërohet, gjegjësisht fëmiju të shërohet në kushte shtëpiake. Në gjendje të këtilla, ku shërimi ec mirë dhe gjendja nuk keqësohet, nuk ka nevojë për vizitë te mjeku.

Nëse fëmiju ka temeprtaurë të lartë, që shoqërohet me kollitje dhe sekretim nga hunda, nëse nuk është në humor dhe vështirë merr frymë, nëse shumicën e kohës është në krevat, nuk dëshiron të ha ose vjell, atëherë vizita në mjek/pediatër është e domodsdoshme.

Prindërit janë ata të cilët duhet të kujdesen që fëmijun që ha ushqim të shëndetshëm, e pasur me minerale dhe vitamina, të ketë gjumë të mirë dhe mjedis të shëndoshë.Në atë mënyrë, forcohet dhe mbështetet imuniteti i fëmijut, si vegël më e rëndësishme për mirëmbajtjen e shëndetit.

The post INFEKSIONET E KANALEVE TË SIPËRME RESPIRATORE TE MOSHA FËMIJRORE appeared first on Аптеки PlusPharma.

Çka është sjelle e dhunëshme?

Sjellja e dhunëshme është sjellje e pa dëshiruar, agresive e cila më shpesh manifestohet edhe te fëmijët në moshë shkollore.

Parimisht, paraqet agresion fizik ose verbal e cila përsëritet ose ka potencial të përgatitet me kalimin e kohës. Të dy anët, fëmijët të cilët keqtrajtohen dhe ato të cilët i keqtrajtojnë tjerët, mund të kenë probleme serioze dhe afatgjate.

Paraqitet në forma të ndryshme: 

• Verbalisht– çdo lloj i përqeshjes, thirrja në emëra shumtues, ofendime, kërcënime.

·       Psiqikisht– nënkupton kërcënim me shikim, grimasa, komente negative, shatazhim për të marrë para, shantazhe.

• Fizikisht– nënkupton goditjen, shtyrjen ose marrjen dhe shkatrimin e gjërave personale.
• Sociale– gënjeshtra, përhapja e thashethemeve, shakat pa krip, përqeshja në publik.
• Sajber-dhuna – përmes përdorimit të internet teknologjisë dërgohen porosi kërcënuese, fotografi ose komente.

Kush mund të bëhet viktim?
Secili mund të gjendet në situatë të dhunës!Por, për disa fëmijë probabiliteti është më i madh që të gjenden në situata të tilla më shpesh. Më shpesh në shkollë, ata janë fëmijët të cilët dallohen për diçka nga të tjerët. Për shembull, mund të jenë fëmijë që janë shumë të gjatë ose të shkurtër, mbajnë syza, janë të dobët ose të mëdhej, nga kombësitë tjera, vishen modest ose jo zakonshëm, kanë nota të dobëta ose janë shumë të shkëlqyeshëm, sillen në mënyrë që tërheq vëmendje, të varfër ose të sëmurë.

Sa shpesh paraqitet?

Disa të dhëna statistikore për keqtrajtimin sugjerojnë se 28% e nxënësve nga mosha 6 deri 12 vjeçare kanë histori me të qenurit viktimë e dhunës, kurse 30% e nxënësve të shkollave të mesme pranojnë se i kanë keqtrajtuar nxënësit tjerë. Pothuaj 10-14% e fëmijëve ka qenë viktimë e keqpërdorimit më shumë se 6 muaj. Shumica e viktimave të cajber-dhunës, poashtu, janë viktimë e dhunës në shkollë.
Studimet tregojnë se arsimtarët shpesh herë nënvlersojnë se sa keqtrajtime ndodhin në shkollat e tyre, sepse ata shikojnë vetëm pothuaj 4 % të rasteve të keqtrajtimit që ndodhin. Në botë, pothuaj 130 milion ose më shumë se 1/3 e nxënësve me moshë13-15 vjeçare kanë qenë viktimë e dhunës nga bashkëmoshatarët.

A ka dallim mes vajzave dhe djemëve?

Të dhënat tregojnë se nuk ka dallime të mëdha sa i përket numërit të vajzave dhe djemëve që kanë përjetuar keqtrajtime, por se numri i djemëve është më i lartë. Te dhuna verbale, ekonomike dhe emocionale, nuk vërehen dallime gjinore. Kur bëhet fjalë për dhunë fizike, te djemtë paraqitet përqindja më e madhe, kurse vajzat janë me numër më të madh te dhuna verbale.

Cilat janë arsyet për dhunë?

Cilat janë arsyet dhe përse është pyetja që secila viktimë e dhunës nga bashkëmoshatarët dëshiron t’ua parashtroj dhunuesve. Përse i kanë zgjedhur pikërisht ata? A kanë nevrikosur me diçka? I kanë ofenduar? Ku kanë gabuar?Më shpesh, nuk kanë përgjigje për këto pyetje, sepse edhe vetë dhunuesit nuk dinë përse kanë dhunuar një numër të caktuar të bashkëmoshatarëve të tyre.Ajo që më së shpeshti paraqitet si arsye mund të jetë:
• Xhelozia
• Nevoja për vëmendje
• Zemrimi
• Dëshira për kontroll dhe fuqi mbi të tjerët

Cilat janë shenjat e përjetimit të dhunës?

• Depresioni, vetëmia ose ankciozitet
• Vetëbesimi i ulët
• Kokëdhimbje, dhimbje e barkut, lodhje ose humbje e oreksit
• Suksesi i reduktuar në shkollë
• Ikja nga shtëpia ose dëmtimi i vetvetes
• Lëndime të pa sqarueshme
• Rroba të humbura ose të dëmtuara, libra, elketornike ose stoli
• Vështirësi me gjumin ose ankthe të shpeshta
• Humbje e papritur e miqëve ose shmangua e situatave sociale

Si ndikon dhuna mbi shëndetin dhe mirëqenien e fëmijut?

Dhuna mund të ndikon shëndetin fizik dhe emocional, si në planin afatshkurtë edhe në atë afatgjatë. Kjo mund të shpie te lëndimi fizik, problemet sociale, problemet emocionale. Ata që janë ekspozuar ndaj dhunës bashkëmoshatare kanë rrezik më të madh të kenë probleme me shëndetin mental, kokëdhimbje dhe probleme me përshtatjen në shkollë. Poashtu, mund të shkaktoj dëmtime afatgjate të vetëbesimit. Fëmijët bëhet të turpshëm dhe të friksuar, nuk shkojnë në shkollë,mësojnë më pak, janë të pikëlluar, nuk janë në humor për shoqëri, por ndonjëherë edhe ata bëhen të dhunshëm.Nëse kjo situatë zgjat më shumë, dhe nëse fëmijut nuk i ndihmohet, kjo mund përgjuithmonë të lë gjurmë në personalitetin e fëmijut si fëmij që ka përjetuar dhunë. Mund të bëhen të turpshëm dhe jo të lumtur kur të rriten ose mund vetëm të fillojnë të sillen me dhunë.

Si ta njohim që ndoshta pikërisht fëmija jonë është viktimë e dhunës bahkëmoshatare?

Dihet se fëmijët vështirë flasin në këtë temë. Por, ekzistojnë disa shenja të ndryshme për paralajmërim të cilat mund të na ndihmojnë që ta njohim ose të dyshojmë se fëmiju jonë ndoshta edhe keqtrajtohet, por kryesisht kanë të bëjnë me frikën që lidhet me shkollën. Nëse dhuna ndodh gjatë rrugë për në shtëpi, fëmiju do ta ndërron rrugën, do të kërkoj që prindi ta dërgoj në shkollë, etj. Ndonjëherë vijnë në shtëpi me rroba të dëmtuara ose me libra të dëmtuara, kanë mavijosje të pasqarueshme ose prerje.Shumë shpesh ata fëmijë japin shenja se ndjehen të vetmuar, depresiv, të pikëlluar, të frikësuar, të pa sigurt dhe me vetëbesim të dobët. Nëse bëhet fjalë për sajber-dhunë, atëherë vërehet përdorim më i vogël i kompjuterit ose celularit.
Fëmijët nuk e kanë të lehtë t’ju besohet të rriturve për atë që kanë përjetuar. Atë që prindërit mund ta bëjn është të bisedojnë me fëmijun se si të sillet nëse ndodhet në një situatë të tillë kur do të dhunohet, t’i bëhet me dije se kur të gjdendet në situata të tilla ai mund të mbështeten në ndihmën dhe mbështetjen e prindërve.

Me rëndësi është të merret parasyshë se fëmijët që kryejnë dhunë janë grup i rrezikshëm të cilit i nevojitet ndihmë. 
Shpesh ndodh që fëmijët të cilët kanë përjetuar dhunë, pas një kohe të fillojnë edhe ata të ushtrojnë dhunë.

Masat preventive

Shoqëria e shëndoshë dhe e sigurt

Çrrënjosja e dhunës nga bashkëmoshatarët në shkollë është proces i gjatë i cili krkon përkushtim të madh nga ana e arsimtarëve, psikologëve dhe prindëve. Shumë është me rëndësi që të rritet vetëdija për seriozitetin dhe shpeshtësinë e kësaj dukurie. Fakti është i padiskutueshëm se dhuna është e pranishme në shkollë, por vetëm duhet të jemi objektiv dhe ta pranojmë këtë fakt.Hapi i mëtejmë do të ishte që arsimtarët të mësojnë t’i njohin format e dhunës, sidomos kur bëhet fjalë për dhunë emocionale dhe fizike. Ndonjëherë, shenjat nuk janë aq të qarta, por secili arsimtar mund ta vërej nëse ndonjë prej nxënësve tërhiqet në vetvete, nuk dëshiron të shoqërohet dhe nuk ndjehet sigurt në mjedisin shkollor. Nëse vërtetohet se ekziston dhunë nga bashkëmoshatarët në klasë, nuk duhet menjëherë të kalohet në ndëshkim të dhunuesve. Shumë më me rëndësi është të bidesohet me të dy që të zbulohen arsyet e vërteta që kan shpier në sjellje të dhunëshme, gjegjësisht, deri në keqtrajtim.

Bashkimi i prindërve në luftën kundër dhunës bashkëmoshatare

Që të pengohet sjella agresive e nxënësve, shumë është me rëndësi që në mënyrë të pa ndrëprerë dhe të shëndoshë të bashkëpunohet mes prindërve dhe shkollave. Kjo do të duhet të merr kahjen e informimit recioprok për çdo sjellje jo tipike e cila do të detektohet te fëmija, pavarsisht a bëhet fjalë për dhunë bashkëmoshatare ose për ndonjë problem tjetër.Ndërtimi i personaliteteve të shëndosha fillon nga shtëpia, kurse vazhdon në shkollë. Andaj, funksionaliteti i këtyre dy faktorëve, individualish ose bashkarisht, ka rëndësi të madhe për prevenimin dhe anulimin e dhunës bashkëmoshatare.

Puntori dhe programe për ndërtimin e stabilitetit emocional te fëmijët

Puntori në temën inkluzioni, toleranca dhe respektimi duhte të organizohen nga ana e sistemit arsimor, sepse ata kontribojnë në krijimin e klimës ku sjellja e dhunëshme do të gjykohet, kurse nga ana tjetër, te fëmijët ndërtohet mirëkuptimi për nevojën për respektim të çdo individi dhe dallimeve të tij.Në atë mënyrë, materiali i cili do të sillet për prevenimin e dhunës mes bashkëmoshatarëve do të përfshihet në planin dhe programën e aktiviteteve shkollore.

The post „ Bullingu“ – dhuna nga bashkëmoshatarët– appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ku janë prindërit në këtë çështje? 
Të humbur në rrëmujën e vazhdueshme pas kohës dhe të hollave, harrojnë plotësisht veten dhe partneren e tyre. Madje disa harrojnë se çfarë persona kanë qenë dhe çka ka bënin para se ta rrisnin disa herë familjen e tyre. Dhe pikërisht, të lindin fëmijë dhe të shëndrohen në individë dashamirës është begati dhe dhuratë më e madhe që dikush mund t’i jep vetvetes ose botës, por jo edhe arsye që të humbet ose të harroj identitetin e vet.

Për fëmijë të lumtur dhe të shëndoshë, nevojiten prind të lumtur dhe të shëndoshë
Sepse, që të krijohen fëmijë të shëndoshë, nevojiten prindër të shëndoshë.Nëse i dëgjoni ekspertët ose prindërit të cilët e kanë zakon të brengosen edhe për veten, jo vetëm për fëmijët e tyre, do ta shihni se që të keni famije të lumtur nevojitet që të kudjesen për vetveten dhe lidhjen martsore në të njejtën kohë. Shembull tipik për këtë janë Danezët, Holandezët dhe popujt tjerë skandinav që jetojnë me këto parime.
Danimarak disa herë me radhë është shpallur si vend më i lumtur për të jetuar, kurse Danezët për popull më i lumtur në botë, kurse fëmijët në Holandë janë fëmijë më të lumtur në botë sipas “Unicef”“.
Atëherë, ku qëndron sekreti dhe cilat janë  rregullat dhe parimet e tyre?
Danezët, për shembull, nuk e preferojnë rrahjen si masë disiplinuese. Por e kundërta, përdorin empatinë që të mund të lidhen me fëmijën, duke caktuar kufij të qartë, por duke ju shmangur ultimatumeve ose kërkimit të bindjes.Prindërit punojnë në zhvillimin e respektit reciprok, duke ju sqaruar arsyet pas rregullave të vendosura dhe në mënyrë të qetë i përgjigjen sjelles problematike te fëmijët.Nëse, si prind, ndjeni se e humbisni kontrollin, atëherë më mirë të jepi një pauzë. Nëse prindi është i qetë,edhe fëmijët do të jenë të qetë.Nëse fëmiju kalon një periudhë të zemrimit, atëherë ju patjetër ta udhëhiqeni dhe ta nxjerni nga kjo periudhë e zemrimit dhe e mërisë.Andaj, lejoni fëmijën t’i shpreh emocionet dhe urdhëroni atë që të vij te ju kur të jetë gati për bisedë.Nëse vëmendja na është drejtuar ka ai, me siguri edhe të qamurit do të ndalen më shpejtë dhe më shpejtë do të mund të flasim me të se si ndodhi e gjithë kjo dhe se si nuk duhet të përsëritet. E saktë, çdo fëmijë është individ i ndryshëm, ka fëmijë më të lehtë dhe më të vështirë për bashkëpunim, dhe nuk ka ndonjë zgjidhje universale e problemeve, por askush asnjlherë nuk ka thënë se të bëhesh prind është punë e lehtë dhe e thjeshtë. Por, nëse punoni vazhdimisht në zhvillimin e personalitetit tënd(njeriu mëson sa të jetë gjallë, apo?!), më lehtë do t’i ballafaqoni edhe fazat e zhvillimit të vetë fëmijëve tuaj. Familja krijohet dhe ndërtohet tërë jetën, ashtu si edhe zhvilohet identiteti i fëmijëve tuaj.

Roli i prindërit ka fillim, por nuk ka fund,dhe nuk është edukimi vetëm në periudhat kur fëmijët janë të shqetësuar ose kur e testojnë durimin tonë.Mënyra si ju afrohemi në periudhat kur janë të qetë, jo vetëm që direkt ndikon në mirëqenien e përgjithshme të tyre, por edhe në mënyrën se si ata do të reagojnë ndaj mjedisit rreth tyre dhe sa do të kenë mirëkuptim dhe thimbshuri për të tjerët.

Koha e kaluar bashkë është shumë me rëndësi
Për Danezët, shumë është me rëndësi koha që kalohet sëbashku. Dhe ky nuk është trend, por mënyrë e përditshme jetese.Pikërisht dihet dhe respektohet orari i punës për prindërit, kështu që përditë mbetet mjaft kohë për shoqërim me fëmijët. Prandaj, fëmijët nuk shkruhen në shumë aktivitete jashtë orarit të shkollës. Pavarsisht nëse janë vaket familjare, shëtitje në natyrë, lojë familjre për argëtim ose dikush bën vet projekt, fëmijët të cilët rregullisht shoqërohen me prindërit e tyre kanë më shumë vetëbesim dhe janë më të lumtur.

Mbështesni pavarsinë dhe mëvetësinë e tyre
Përveç shoqërimit të shpesht, fëmijëve poashtu duhet t’ju mundësohet që të bëhen të pavarur,kështu që  disa mendojnë se loja e lirë jashtë ose brenda në shtëpi është kyçe për një fëmijëri të lumtur. Madje edhe kur janë aventuristik.Fëmijët mësojnë shumë nga njëri tjetri.Përveç që shoqrimi me fëmijë në moshë të ndryshme i ndihmon në ndërtimin e vetëbesimit dhe i jep ndjenjën e kontrollës mbi situata. Më të vegjëlit mësojnë nga më të mëdhejt, kurse më të mëdhejt mësojnë se si të kujdesen për më të vegjëlit.Kur fëmija shoqërohet me fëmijë më të vegjël, mëson se si të bëhet lider, por kur shoqërohet me më të mëdhej – ai mëson t’i ndjek, kurse këto të dy procese janë të rëndësishme për zhvillimi e fëmijës. Dhe nëse vjen në ndonjë konflikt gjatë lojës, dhe ndjeni sikur duhet të intervenoni, prisni pak. Jo çdo situatë kërkon angazhimin e prindit. Fëmijët vet duhet të gjejnë zgjidhje,kurse me këtë ata do t’i zhvillojnë aftësitë e tyre për bisedime.

Bëhënu të sinqertë me fëmijët
Për shembull, kur fëmiju juaj do t’ua sjell “kryeveprin” e tij nga vizatimi në vend se vetëm ta lëvdroni se sa artist i madh është, më mirë është të zhvilloni diskutim me të çka është vizatuar, përse është vizatuar, përse janë zgjedhur ngjyrat që janë zgjedhur… Hulumtimet tregojnë se fëmijëve që vazhdimish ju është thënë se janë të mençur, shumë më lehtë dhe më shpejtë dorëhiqen kur ballafaqohen me gjëra të vështira si të rritur. Lëvdroni, por me masë, dhe lëvdroni procesin dhe punën e kontribuar, por jo aftësinë e tyre.

Ndani kohë për vete
Prindërit duhet të ndajnë kohë për vete, edhe individualisht edhe si çift.Nëse detyrat nuk ju lejojnë një herë në javë, atëherë së paku një ose dy herë në muaj qerasni veten me një darkë të përbashkët jashtë shtëpisë. Por, nëse ndonjlherë kjo teknikisht nuk mund të realizohet (nuk ka kush të kujdeset për fëmijët), ose keni vështirësi financiare, atëherë mund të organizoni darkë romatike në shtëpi. Vëni fëmijët në gjum, vendosni ushqimin që e preferoni, shkyçni televizorin, ndizni disa qiri, gjeni temën për bisedë dhe koha juaj për relaksim mund të filloj.

Shumë çifte të martuara mendojnë se martesa e tyre është e fortë sepse shumë rrallë ose pothuaj asnjëherë nuk kanë konflikte. Por, vrasësi i vërtetë i martesës faktikisht është tjetërsimi mes partnerëve në llogari të qëtësis në shtëpi. I përkushtoheni punës ose prindërisë që të evitoni konfrontimet që mund të rezultojnë në konflikt. Fëmijët më së shumti e ndjejnë humbjen e afërsis mes prindërve.Fëmijët nga martesat e tilla shumë lehtë mund të gjenden në gjende problematike, të kenë probleme akademike ose probleme me sjelljen,për dallim nga fëmijlt që janë rritur me prind të lumtur. Imagjinoni lidhjen tuaj si mjedis emocional ku fëmijët tuaj jetojnë. Ashtu si kur dëshironi të thithni ajër të pastër, ashtu duhet të rriten edhe në mjedis plotë me dashuri.

The post Prindër të lumtur – fëmijë të lumtur appeared first on Аптеки PlusPharma.

Çka është diabeti?

Diabeti është sëmundje kronike e cila karakterizohet me vlerë më të lartë të sheqerit (glikozës) në gjak. Niveli i sheqerit në gjak kontrollohet nga insulina, hormon i cili tajohet në pankreas. Detyra e insulinës është të ndihmoj në bartjen e glikozës nga gjaku në qeliza, ku zbërthehet dhe fitohet energji.

Llojete e diabetit

Ekzistojnë tre tipe të diabetit:

• • Diabeti tipi 1 ( diabeti i cili varet nga insulina). Bëhet fjalë për sëmundje autoimune me paradispozitë të mundshme gjenetike. Paraqitet në çdo moshë, por më shpesh te fëmijët, adoleshentët dhe te njerëzit e ri. Te ky lloj i diabetit, pankreasi krijon shumë pak ose aspak nuk krijon insulin.

• • Diabeti tipi 2 (diabetit i pavarur nga insulina). Ky tip i diabetit është formë më e shpesht e diabetit. Përafërsisht i ndikon të rriturit, por vitete e fundit paraqitet edhe te të rinjët dhe adoleshentët, për shkak të peshës së lartë të trupit. Te ky lloj i diabetit, pankreasi më shpesh krijon ose tajon insulin, por kjo sasi e insulinës ose nuk është e mjaftueshme për organizmin ose qelizat janë rezistuese ndaj insulinit.

Simptomet dhe shenjat e diabetit tipi 1

Të shumta janë simptomet dhe shenjat të cilat tregojnë se është e mundur që fëmiju të ketë diabet tipi 1, kurse më shpesh janë:

– urinimi më i shpesht me sasi të madhe të urinës

– etje e rritur

– tharje të gojës dhe fytit

– humbje e peshës

– rritje e oreksit

– ndjenjë e lodhjes

– kruarje për shkak të pelenave te foshnjë në gji,e cila nuk kalon me kujdes të zakonshëm

– dëmtimi i sjelljes

Simptomet dhe shenjat e diabetit tip 2

Është vështirë që të diagnostifikohet diabeti tipi 2 te fëmijët dhe te të rinjët, sepse fillon me simptome të lehta ose pa simptome. Paraqitja e këtij tipit të diabeti është shumë më e shpesht, sidomos te fëmijët dhe te adoleshentët, dhe ka të bëj me mënyrën e jetesës dhe me rritjen e peshë së trupit, me aktivitetin e pamjaftueshëm fizik dhe me konsumin e ushqimit të shpejtë ose pa vlera ushqyese.

Në krahësim me diabetin tipi 1, diabeti tipi 2 fillon me simptome të buta:

– urinimi i shpesht në sasi të madhe të urinës

– etje e rritur

– rritet ndjenja e urisë

– humbja e peshës së trupit

– mjegullimi i të pamurit

– infeksione kërpudhore

– shërimi më i ngadaltë i plagëve

– ndjenjë e lodhjes dhe sfilitjes

Diabeti tipit 2 është më i shpesht te fëmijët me moshë nga 10-19 vjeçar. Mesatarja është 13 vjeçar, dhe zakonisht në korrelacion me pubertetin.

Shprehitë jetësore– më të rëndësishme për prevenim dhe për kontrollim të diabetit

Diabeti kontrollohet me kombinimin e ushqimit të shëndetshëm, aktivitetit fizik dhe reduktimin e peshës strupore. Disa fëmijë dhe të rinjë patjetër të marrin insulinë, sidomos ato me diabetes të tipit 1, por as insulin, as barnat nuk mund ta zëvendësojnë ushqimin e shëndetshëm, aktivitetin e rregullt fizik dhe mirëmbatjen e peshës optimale.

Zbatimi i shprehive të shëndosha jetësore mund të ketë ndikim pozitiv mbi shëndetin tuaj dhe në parandalimin e diabetit.

Një numër vazhdimisht e më i madh i fëmijëve dhe të rinjëve kanë shprehi jo të shëndosha jetësore. Konsumojnë ushqim të shpejtë, konsumojnë pa masë dhe pa nevojë „ushqime të imëta“, pije të gazuara dhe ëmbëlsira, kurse me këtë, ata detryrohen t’i tejkalojnë vaktet dhe nuk konsumojnë mjaftueshëm pemë dhe perime të freskëta dhe nuk janë mjatfuteshëm fizikisht aktiv.

Trashësia te fëmijët si faktorë për diabetin

Trashësia te fëmijët më shpesh e më shpesh konsiderohet si aktivator për diabetin, krahësuar me paradispozitat gjetentike. Trashësia e cila mund të na shpie deri te diabeti, sot, është e shpesht dhe është në rritje, dhe tashmë nuk është e rezervuar vetëm për të rriturit. Vazhdimisht e më shumë fëmijë ballafaqohen me këtë çrregullim, i cili mund t’i atribohet mënyrës së të jetuarit dhe ushqimit të cilin e kemi në dispozicion çdo ditë, kryesisht si të pa shëndetshëm dhe zgjidhje e aty për atyshme.

Paralelisht me epideminë e obesitetit rritet edhe epidemia nga diabeti, sidomos na shqetëson fakti që pragu i moshës së atyre me peshë të rritur trupore, kurse nga këtu edhe i atyre me diabet, zhvendoset ka fëmijët dhe ka të rinjët. 

Çka duhet të dinë prindërit?

Të ushqyerit me masë dhe i balancuar për prevenim të diabetit.

Të ushqyerit me masë dhe i balancuar duhet të kaloj në shprehi qysh nga hapat e parë.

Gjithsesi, vetëm prindërit janë më meritorët për këtë pjesë. Nuk mjafton vetëm t’i flisni fëmijës suaj se si të sillet, më së mirë është të bëheni model i mirë për të, sepse fëmijët mësojnë shumë shpejtë nga prindërit e tyre.

Kushtoni vëmendje të veçantë shprehive të fëmijëve tuaj. A ndjehe mirë në trupin e tij? A lëvizet lehtë, me lumturi, duke i kryer shpejtë aktivitetet që i pëlqen? A konsumon ushqime të ndryshme? Gjithsesi se fëmijët kërkojnë ëmbëlsiara dhe „ushqime të lehta“, por a ndjekin ndonjë formular familjar dhe ndonjë orar për vaktet, duke konsumuar mjaft perime, pemë dhe drithra? A kanë çdo ditë në pjatë perime me ngjyra të ndryshme, si spinaq, brokoli, lulelakër, karrotë, panxhar, patëllxhan modar dhe të tjera?

Mediat bashkëkohore çdo ditë i “bombardojnë“ fëmijët me reklama me ushqim të shpejtë, me “ushqime të lehta“ të ndryshme dhe pije jo të shëndetshme- për ushqime të pavlerë të cilat potencialisht na shpien te trashja ose ka diabeti. Andaj, ju si prind,me rëndësi është t’ua tregoni “ anën tjetër“, më saktësisht t’ju sqaroni atë që e shihni në ekranet e vogla, thjeshtë, nuk është zgjidhje më emirë, dhe se ekziston një numër i madh i zgjedhjeve alternativave dhe më të shëndetshme të ushqimit.

Vaktet familjare

Hulumtimet tregojnë se fëmijët që hanë me anëtarët tjerë të familjes dhe gjatë kohës së vaktit nuk shikojnë televizor, kanë shprehi të shëndosha dhe shumë pak rrezik nga trashja. Dinamika pozitive familjare, si diskutimi i lehtë, të qeshurat, atmosfera relaksuese dhe të tjera kanë të bëjnë me rrezik më të ulët nga trashja te fëmijët, dhe me këtë pengohet edhe paraqitja e diabetit. Edhepse vaktet e prëditshme familjare sot janë të pamundura për shkak të orarve të ndryshme dhe aktiviteteve ditore të prindërve dhe fëmijëve, mundohuni të hani bashkë dy deri tre herë në javë. Gjithmonë ushqimin servojeni në tryezën për ushqime, asesi para televizorit.

Aktiviteti fizike

Aktiviteti i rregullt fizik dhe cilësia e kohës që kalohet me famljen janë njëlloj të rëndësishme për mirëmbatjen e shëndetit, si fizikisht, ashtu edhe mentalisht.

Nxisni fëmijët që të jenë aktiv sa më shumë që është e mundur dhe ta kufizojnë kohën e të ndenjurit ulur, pavarsisht nëse vizatojnë, shikojnë televizor ose luajnë lojëra kompjuterike. Me rritje e fëmijëve, ata patjetër të qëndrojnë më shumë ulur për shkak të detyrave ose obligimeve shkollore, andaj shfrytëzoni kohën ndëkohë që ende janë në moshë të vogël që të mësohen me më shumë aktivitet fizik dhe argëtim. Sportet shkollore dhe aktivitet e ndryshme të organizuara për fëmijë janë zgjedhje e duhur, por, nuk duhet anashkaluar edhe shkuarja bashkarisht me fëmijët në park gjatë kohës së vikendeve, shëtitja çdoditore, biçiklizmi dhe aktivitete tjera.

The post Diabeti te fëmijët appeared first on Аптеки PlusPharma.

 
Kur fillon gjidhënia
Gjidhënia e parë,nëse gjendja shëndetësore e nënës e lejon, duhet të jetë në tridhjetë minutat e para pas lindjes. Praktikisht konsumimi i qumështit të nënës fillon gjysëm ore ose jo më vonë se 6orë pas lindjes kur foshnja fillon të ushqehet me të ashtuquajturin qumështi i parë ose coleustrum (kulloshtër) – lëngu ngjyrëverdhë i pasur me elemente ushqyese dhe mbrojtëse. Kulloshtra është e mbushur me antitrupatë cilët e mbrojnë foshnjen nga mikroorganizmat dhe e zvogëlojnë rezikun nga alergjitë në jetën e tij të mëtejshme.Prej ditës së dytë deri në ditën e gjashtë të laktacionitfoshnja ushqehet me tëashtuquajturin qumështi i përkohshëm,a prej ditës së 7 deri te java e tretë e laktacionit formohet më e ashtuquajturi qumështi i pjekur i cili mandej i plotëson të gjitha nevojat e foshnjës Suaj.

I veçantë në përmbajtjen e tij
Qumështi i nënës përmban të bardha thartore dhe kazein, karbohidrate në formë të laktozës, yndyrna duke përfshirë edhe acidet yndyrore gjysmë të ngopura me zinxhirë të gjatë(shumë të rëndësishme për zhvillimin e trurit të foshnjës Suaj), vitamina dhe minerale. Qumështi i nënës i plotëson nevojat e fëmijës Suaj që të rritet dhe zhvillohet normal,ndihmon në zhvillimin e sistemit imunitar dhe e mbron nga sëmundjet. Foshnjët e ushqyera me qumësht të nënës janë më pak të rrezikuar nga infekcioni në traktin digjestiv,ndezja e veshëve,infekcione në pjesën e poshtme të trakti respirator,asma,dermatiti atipik, diabeti, kurse këta fëmijë kanë zhvillim më të mirëkognitiv. Përmbajtja e qumështit të nënës nga secila gjidhënie ndryshon,në fillim qumështi është i pasur me ujë,gati i tejdukshëm,a pastaj bëhet më i trash dhe më kalorik për këtë qëllim foshnja Juaj duhet ta zbras gjirin deri në fund pas çdo gjidhënie.

Përparësitë ekonomike ekologjike dhe shoqërore
Përveç që është ushqim më i mirë qumështi i nënës është edhe sinonim i instiktit,    njoftimit,njohjes, afërsisë, sigurisë, dashurisë, mbrojtjes, çlodhjes, kënaqësisë. Në fund qumështi i nënës është i përkryer dhe i pranishëm menjëherë pas lindjes,çdo herë është i freskët, ka temperaturë ideale, ruhet sigurt dhe gjithsesi falas.Si ushqim më ekonomik, i lirë,gjidhënia është e dobishme edhe për familjen. Efektet plotësuese të zhvillimit të një popullate të shëndosh rezultojnë në reduktimet e shpenzimeve për mbrojtje shëndetsore, nga e cila përfiton edhe shoqëria më e gjërë.

The post QUMËSHTI I NËNËS – gjithçka që i duhet foshnjës suaj appeared first on Аптеки PlusPharma.

Shumë është me rëndësi që fëmijut t’i prezantohet dhe t‘i zhvillohet qëndrimi pozitiv dhe emocionet pozitive ndaj insitucionit të shkollës. Përgatitja emocionale është me domethënie të madhe në drejtim të zhvillimit të dashurisë ndaj shkollës dhe largimit të tërë frikës dhe dilemave të mundshme.
Është gabim që shkolla t’i paraqitet si insitucion ku fëmijës do t’i mësohet rendi.Kjo shpesh është gambim që praktikohet nga vetë prindërit. Prandaj bisedat për rëndësinë dhe gjërat e bukura që e presin fëmijën tuaj, shëtitja në oborrin e shkollës dhe leximi i tregimeve për ndodhitë shkollore, shëtitjet nëpër oborrin e shkollë është përgatitje e mirë dhe zhvillon qëndrim pozitiv.

Fëmijët që shumë shpejtë adaptohen dhe janë të suksesshëm në shkollë, në përgjigjës burojnë nga familjet që u kanë dhënë mbështetje të pa rezervë, dhe të cilët kanë qasje pozitive ndaj shkollës dhe të mësuarit.

Poashtu nëse u mësojmë fëmijëve raportin e mirë ndaj punës dhe detyrimeve do ta ndihmojë fëmijën që nga mosha e re të bëhet e vetëdijshme për domethënien e punëve, dhe përkufizimin e qartë se çka është lojë dhe çka është punë.
Prandaj, ndarja e obligimeve shtëpiake gjegjësisht punës të cilën nga fëmija e kërkojmë ta mbaroj pa ndihmë dhe mbikëqyrje ndihmonë në vetëdiciplinë, pavarsinë e nxënësit dhe në planifikimin e kohës.Ky aktivitete ndonjëherë për fëmijun është sfidë e vërtetë dhe do të kërkoj mbështetje dhe pëkushtim të plotë nga ana juaj. Por interesi dhe shqetësimi ose brengosja juaj janë një shembull i vërtetë nga i cili fëmija mund të mësoj dhe t’i arrij shprehitë të cilat mund të jenë të dobishme në të kundërtën.

Përgatitja edukativo-arsimore

Pikërisht kjo përgatitje ka të bëj me formimin e shprehive të punës për mësim dhe për përvetësimin e disa paranjohurive të caktuara. Por jo gjithmonë është më e rëndësishme që fëmija të di të lexoj para se të shkoj në shkollë. Këto janë gjëra të cilat fëmija gjithsesi do t’i mësoj në shkollë, sepse jo rrallëherë ndodh që të njejtat t’i ketë përvetësuar dhe interpretuar në mënyrë të gabuar.
Kushtoni më shumë vëmendjedryshimeve në natyrë dhe rrethinë. Mundësoni fëmijës që në mënyrë të pavarur të bëj krahësime, të orientohet në hapësirë dhe kohë dhe të lidh disa aktivitete të caktuara me periudhën kohore.Paraqitja e një rutine të thjeshtë ditore është shumë ndihmuese. Lexoni tregime fëmijëve tu edhe kur jan shumë të vegjël. Leximi i rregullt do të transformohet në shprehi të rregullt për kryerjen e detyrave të shtëpisë, kur fëmijët do të shkojnë në shkollë. Caktoni vendin dhe kohën për mësim dhe detyra shtëpie. Kjo nuk është patjetër të jetë diçka e veçantë, me rëndësi është të mos ketë në atë hapësirë pajisje elektronike të cilat do ta koncentrojnë dhe më me rëndësi është që fëmijët të marrin porosinë se detyra e shtëpisë është prioritet.
Insistoni që detyrat e shtëpisë të jenë të rregulluara. Fëmijët duhet të mësojnë se është me rëndësi që ta paraqesin vetveten dhe punën e tyre në rendim më të mirë të mundshëm, sepse ky është indikator për vetërespekt dhe respekt për të tjerët. Shprehi e cila do t’i sjell dobi më andje në jetë. Kontrolloni detyrat e shtëpis së fëmijëve të tyre, kontrolloni nëse e kanë kuputuar procedurën dhe procesin e të njejtës.Merrni pjesë nëse fëmija ju parashtron pyetje konkrete dhe kërkon sqarim plotësues. Gjithsesi mos e teproni me vendosjen e kritereve të fuqishme dhe rregulla për mësim.Gjithmonë le të ketë hapësirë për lojë dhe aktivitete të cilat i kanë të preferuara. Sporti le të mbetet si prioritet që do të përshtatet me detyrat e mbetura.

Përgatitja sociale

Përgatitja sociale e fëmijës suaj ka të bëj me mundësinë për përvetësimin e formave specifike të sjelles të nevojshme për krijimin dhe ruatjen e komunikimit me fëmijët tjerë dhe rrethinën. Kjo përfshinë edhe komunikimin edhe me njerëz të pamjohur, por jo me firikë por me kujdes. Të krijoj miqësi të reja dhe shoqëri, të mësoj t’i ndaj punët dhe të ketë ndjenjën e përgjegjësisë ndaj të tjerëve.Pjekuria sociale nënkupton edhe ekzistimin e shprehive kulturore gjatë të folur, në sjelle dhe respektimin e të tjerëve.

Dëgjoni fëmijën tuaj

Gjithsesi dëgjoni fëmijën tuaj dhe gjithmonë ndani mjaftë kohë për pyetjet e tij dhe kërkesat e tij. Pavarsisht sa janë të njejta përsëritëse ose ndoshta të pa rëndësishm, rëndësinë ua jepni ju.Në këtë mënyrë fëmija do të ndjehet i sigurtë dhe do të mund të mbështetet mbi ndihmën tuaj.Problemt me të cilët mund të hasen gjatë shkollës le të jetë të përbashkët. Motivoni bisedën për të njejtat probleme dhe t’i ndaj me ju.Në këtë mënyrë ndjenja e sigurisë vetëm do të vërtetohet dhe ju do të jeni të sigurtë se gjthçka është në rregull.
Nëse sërish vëreni se fëmija juaj sillet në mënyrë të çuditshëm, të ketë frikë, i tërhequr ose agresiv tentoni të flsini dhe ta kuptoni arsyen për këtë sjelle. Në situata të caktuarta, kërkimi  ndihmës plotësues profesionale mund të jetë shumë e rëndësishme në procesin e përgatitje dhe adaptimit të fëmijës me ndryshimet e reja jetësore dhe detyrimet të cilat ngadal por sigurt ia imponon bota e të rriturve.

The post BRENGAT SHKOLLORE -suksesi fillon në shtëpi- appeared first on Аптеки PlusPharma.

Arsyet për paraqitjen e ftohjeve sezonale

Qëndrimi në shkollë, çerdhe dhe kolektive të mëdha, te popullata fëmijrore e rrit probabilitetin e bartjes së infeksioneve, më shpesh tëviruseve. Qëndrimi më i gjatë në hapësira të tilla të mbyllura, ajëri i thatë dhe i ngrohtë në këto hapësira, hapësirat pa ajërosje të mjaftueshme konsiderohen si shkaktare për përhapjen e lehtë të infeksioneve. Infeksionet akute të rrugëve të sipërme respiratore janë ndër sëmundjet më të shpeshta te njeriu. Mesatarisht, një fëmijë është normal të sëmuret jo më shpesh se 4-8 herë në vit, kurs të të rriturit sëmuren mesatarisht 2-4 herë në nivel vjetor. Përqindja të fëmijët është e lartë, sepse te ata sistemin imunitar ende nuk është zhvilluar sa duhet.
Infeksionet e rrugëve të sipërme respiratore te 90% e rasteve shkaktohen nga viruset, dhe atë më shpesh: Rinovirusi(30%-80%), Koronovirusi(10%-15%), Influenza, Parainfluenza, Adenovirusi etj.Më rrallë, shkaktar mund të jenë edhe bakteriet(Streprokokusi, Moraksela).
Bartja e virusit bëhet me anë të frymëmarrjes ose me anë të gëltitjes së pikave të cilat i sëmuri i lëshon në ajër, por që e përmbajnë virusin, me anë të kontaktit me duar ose objektet e kontaminuara me virusin. Infeksionet e rrugëve të frymëmarrjes ndahen në infeksione të rrugëve të sipërme respiratore: ftohje, febrilen, katar respirator, tonziliti, faringiti, dhe infeksione të rrugëve të poshtëme respiratore: bronkiti, pneumonia.Viruset janë përgjegjëse për shkaktimin e ndezjes së veshit, sinuset, fytit dhe rrugët e poshtëme respiratore.

Simptomet e ftohjes sezonale

Ftohja më shpesh kalon pa rritje të temepraturës së trupit, me ndjenjën e etheve, plogështi. Këtu, shumë rralë mund të ketë komplikim të gjendjes, kurse terapia duhet të jetë simptomatike. Ftohja e shkaktuar nga Rinovirusi është më përhapëse tre ditët e para nga paraqitja e simptomeve, pastaj intenziteti i saj ulet.
Katari febril respirator karakterizohet me një varg simptomesh të cilat e vështirësojnë cilësinë e jetës te këto pacientë. Pjesë të tyre janë: rritja e temepraturës së trupit, dobësi, plogështi, dhimbje në muskuj, rinorea(sekrecion i rritur nga hunda), hunda e zënë, dhimbje në fytë, marrja e zërit, kollitja, mungesë e oreksit.

Si duhet të jetë trajtimi nëse bëhet fjalë për infeksion viral?
Duhet të dihet se  qasja te infeksionet virale duhet të jetë terapi rrepëtsisht simptomatike, në asnjë rast nuk duhet të jetë antibiotike. Me terapi simptomatike nënkuptohet trajtim me analgjetik(barna për ulejn e dhimbjes), antipiretikë(barna për uljen e temepraturës), rekogjestivë, pastilë/sprej për zbutjen e dhimbjes nga fyty i ndezur.  Dekongjestivi synonn ta ul ëntjen e qiellzës dhe sekrecionin e hundës– me këtë lehtësohet frymëmarrja përmes hundës.

Hunda e zënë dhe fyty i sëmurë

Dekongjestivi, i cili në përbërjen e tij përmban oksimetazolin, e liron hundën në minutat e parë dhe ndikimi zgjat deri në 12 orë. Oksimetazolini në përbërjen e dekongjestivit, përveç ndikimit kryesor dekongjestiv, ka edhe ndikim anti-inflamator dhe anti-viral dhe e pengon përhapjen e viruseve. Te fyty i sëmurë, pastilët bëjnëheqjen e dhimbjes (ndikim analgjetik), dhe ndikim antiseptik– pengohet zhvillimi i përhapjes së infeksionit në zgavrën e gojës. Sprej (spërkatësi) dhe pastilët, të cilët në përbërjen e tyre përmbajnë lidokain si analgjetik, shpejt e qetësojnë dhimbjen. Klorheksidini është standard i artë për antiseptik sepse ndikon te viruset, bakteriet dhe këpurdhat. Përveç kësaj, nevojitet konsumi i lëngjeve në formë të çajrave, lëngje, tretësira për rehidratim, vitmina, kultura probiotike
Te një pjesë e pacientëve mund të paraqiten edhe komplikime të gjendjes së ftohjes/gripit, atëherë kemi ndezjen e sinuseve (sinusiti) ose të veshit (otiti). Në këtë rast, duhet të kalohet në terapi antibiotike për trajtimine tyre.
Nuk duhet të harrohet se antibiotikët shërojnë infeksione bakteriale, nuk ndikojnë te viruset, por pikërisht viruset janë shkaktar të infeksioneve të rrugëve të sipërme respiratore. Bëni kujdes me zgjedhjen e terapisë!

Dr.Adnan Sulejmani
Pediatër Specialist– IPSH SP Kumanovë

The post Trajtimi i ftohjeve sezonale në moshën fëmijërore appeared first on Аптеки PlusPharma.

Tavolina pa gjurmë kafeje

A keni vijë unazore të errët në tryezë,  aty ku qëndronte filxhani i kafesë? Ngjyrosja është për shkak të lagështisë që ndodh kur derdhet filxhani i nxehtë dhe bie në kontakt me sipërfaqen e ftohtë prej druri. Bëni një përzierje 50/50 sodë buke dhe kripë – hidhni përzierjen mbi vijën unazore dhe shtrydhni pak lëng limoni sipër. Fërkojeni direkt me gjysmën e limonit derisa njolla të zhduket.

Gjurmët e makiazhit në rroba

Në njollë, vendosni një detergjent të lëngshëm ose pastrues të posaçëm të njollave, pastaj zhyteni në ujin më të nxehtë që materiali mund të përballojë (tregohet në etiketë). Në këtë mënyrë do të jeni në gjendje të tretni dyllin dhe vajin që përmbahen në buzëkuq ose pluhur.

Njollë me verë të kuqe

Mbuloni njollën me kripë për të thithur verën që nuk është kredhur në material. Prisni 10 min. kështu shkundeni. Vendoseni copën e rrobës në ujë të ftohtë dhe fërkojeni butësisht njollën.

Antiperspirant i ngurtësuar

Antiperspirantët thjeshtë çimentojnë materialin nën sqetulla, kështu që spërkatni me uthull të bardhë, lëreni të veprojë për 30 minuta. Më pas kridhni njollën në ujë të nxehtë (aq sa mund të rezistojë materiali) duke përdorur një detergjent me fuqi zbardhuese.

Shportë mbeturinash kundërmuese

Vendosni 1 lugë sodë buke në kovën e mbeturinave dhe hidhni disa pika detergjent për larjen e enëve. Së pari, fërkoni përbërësit me një furçë, pastaj vazhdoni të fërkoni me gjysmë limoni ose portokalli.

Gypa të bllokuara

Hidhni gjysmë filxhani sodë buke në tub ose lavaman, pastaj gjysmë filxhani kripë dhe në fund gjysmë filxhani uthull. Lërini përbërësit të veprojnë për 15 deri në 20 minuta, pastaj lini ujin e nxehtë të rrjedhë për rreth 1 minutë. dhe 1 min. ujë të ftohtë.

Mikrovalë me erë të çuditshme

Në një kavanoz qelqi (i cili mban 4 gota ujë) vendosni 1 gotë ujë, një fetë limoni dhe disa gjethe mente. Ndizni mikrovalën në temperaturë të lartë derisa uji të vlojë për rreth 2 deri në 3 minuta. Lëreni ujin të qëndrojë me derën e mbyllur për të paktën 15 minuta. Hapeni, pastaj pastrojeni.

The post Amvise pa të meta appeared first on Аптеки PlusPharma.

A vëreni pak më shumë humanizëm në ajër? Mirësia duket se jeton momentin e saj. A po flasim këtu për një reagim pas koronës apo ndonjë mekanizëm natyror të ekuilibrimit mes të mirës dhe të keqes? Nuk ka rëndësi! Por, para se të suleni duke e hedhur poshtë tezën sepse akoma s’keni ndjerë asnjë dobi, mbani në mendje sa vijon: Është e pamundur të kontrollosh botën, madje as edhe mjedisin tënd, por edhe mënyrën sesi i kontrollon veprimet e tua. Prandaj, bëj mirë dhe do t’ju kthehet me të mirë. Plus, ndarja e dashurisë do t’ju sjellë një sërë përfitimesh shëndetësore.

ZEMËR MË TË SHËNDOSHË

Shpenzimi i parave për të tjerët përmirëson funksionin kardiovaskular, ka zbuluar një studim në Health Psychology. Pjesëmarrësit e studimit morën 35 euro në javë për një periudhë prej 3 javësh, dhe paratë mund të shpenzoheshin për veten ose të tjerët. Njerëzit që shpenzuan paratë për të tjerët kishin një rënie të presionit të gjakut. Autorët e studimit supozuan se ndryshimi ishte për shkak të një ndjenje të fortë të lidhjes shoqërore dhe zvogëlimit të niveleve të stresit (ndjenjat që sigurojnë një zemër të shëndetshme), të cilat u shprehën përmes veprimeve bujare.

Lëvizja juajNuk ka nevojë të shpenzoni shuma të mëdha, dhe pak paratë e harxhuara si 50 denarë për 100 g kafe, do ta kryejnë punë – pohon autori i studimit Dr. Ashley Whillans, nga Shkolla e Biznesit në Harvard (Harvard Business School). Për asnjë arsye, blini një tigan për veten dhe kolegun tuaj.

JU MË TË LUMTUR

Veprat e mira rrisin nivelin e oksitocinës (një hormon përgjegjës për lumturinë njerëzore), i cili do të përmirësojë gjendjen shpirtërore dhe do të zvogëlojë ankthin. Çuditërisht, e njëjta gjë ndodh kur dëshmon zemërgjerësinë e dikujt.

Lëvizja juajDiçka që sigurisht mund të shkaktojë ankthin e lartpërmendur? Kur një shpirt i frustruar ju sulmon si një rrufe nga qielli. Mundohuni t’i rezistoni nevojës për t’u hakmarrë me shigjeta të ngjashme me helm dhe të heshtni! Kujtojini vetes se kjo ndoshta nuk është diçka kundër jush personalisht. Shpesh harrojmë se njerëzit e tjerë janë thjesht njerëz që përpiqen të kalojnë ditën në mënyrën më të mirë të mundshme. Prandaj, ndaloni ciklin e përhapjes së energjisë negative dhe rrethohuni me njerëz të mirë sa më shpesh që të mundeni – studimet thonë se mirësjellja dhe mirësia janë ngjitëse.

JETË MË TË GJATË

Kur njerëzit, pavarësisht se përballen me një ngjarje stresuese (humbja e një të afërmi ose një krizë financiare) vazhdojnë të bëjnë vepra të mira në të njëjtin vit, ka më shumë të ngjarë të zgjasin jetëgjatësinë e tyre, sipas një studimi të botuar në Revistën Amerikane të Shëndetit Publik (American Journal of Public Health). Autorët e studimit besojnë se mirësia zbeh stresin dhe inkurajon qëndresën e një personi që përballet me vështirësi.

Lëvizja juaj Bëni zakon të ndihmoni të tjerët. Ofroni transport miqve që kanë mbetur pa makinë ose bëni pazar në emër të fqinjëve. Ndani kohën dhe energjinë tuaj rregullisht për të ndihmuar njerëzit dhe kafshët – mos harroni, gjithçka numrohet!

IMUNITET MË TË FORTË

Duke e ekspozuar veten vazhdimisht ndaj emocioneve pozitive si dhembshuria, ndjeshmëria, mirënjohja pa dyshim që sistemi juaj i mbrojtjes do të bëhet më i fortë se çeliku. Njerëzit që morën pjesë në një praktikë pesë-minutëshe për të shprehur emocione të tilla u tregua se kishin një rritje të imunoglobulinës A – një antitrup që lufton viruset, sipas hulumtimit të botuar në Revista e Avancimeve në Mjekësi.

Lëvizja juajNdani 5 minuta për të menduar për njerëzit që ju interesojnë, filloni me një. Po, është kaq e lehtë! Për një efekt më të fortë, shkruani një letër në të cilën do të përshkruani në detaje pse e respektoni personin. Ju as nuk keni pse ta dërgoni letrën, këshillon Sonja Liubomirski, një profesoreshë e psikologjisë në Universitetin e Kalifornisë, Riverside. Studimet tregojnë se thjesht duke artikuluar mendime, ju do të ndiheni më të lidhur me personin, por gjithashtu do të bëheni më të prirur të veproni bazuar mbi ato ndjenja fisnike.

The post Mirësia shpërblehet! appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post Çfarë në kohën e lirë? – DOKUMENTAR The Social Dilemma appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post Çfarë në kohën e lirë? – FILM I ANIMUAR The Croods: New Age appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post Çfarë në kohën e lirë? – TV-SERIAL The Undoing appeared first on Аптеки PlusPharma.

Kur vutë re për herë të parë që fëmija juaj po sillej në mënyrë të pazakontë, vendosët të prisni dhe të shihni nëse do të ndodhte përsëri. Ju mund të keni menduar: “Sigurisht që është vetëm një fazë që do të kalojë së shpejti.” Por sjellja përsëritej, përsëri, përsëri dhe përsëri. Për momentin ndoshta pyesni veten: Mos vallë bëhet fjalë për autizmin? Mjaft me pyetje! Ju do t’i bëni një nder vetvetes, fëmijës, gjithë familjes, nëse kërkoni përgjigje nga mjeku i familjes në vend të  kërkoni ndihmë nga Dr. Google.

Fëmijët me autizëm mund të kenë një jetë cilësore dhe të përmbushur nëse u jepet mbështetja e duhur, në kohë! 

ÇFAR ËSHTË AUTIZMI?

Autizmi është një çrregullim neurologjik simptomat e të cilit paraqitjen në 3 vitet e para të jetës. Shumica e fëmijëve autikë duken si moshatarët e tyre, por ata sillen dhe komunikojnë në një mënyrë që i bën ata të ndihen ndryshe nga të tjerët. Në bashkëveprimin me të tjerët, ata përgjigjen në mënyra të papritura ose aspak nuk përgjigjen, sepse kanë probleme të kuptojnë se çfarë mendojnë dhe ndiejnë njerëzit e tjerë. E bën të vështirë të shprehurit, pavarësisht nëse e kemi fjalën për komunikimin me fjalë, gjeste, shprehje fytyre apo prekje.

Autizmi ndodh në forma dhe nivele të ndryshme të shprehjes. Disa individë zhvillojnë aftësi tipike të të folurit dhe gjuhës dhe zhvillojnë aftësi të jashtëzakonshme (talent të jashtëzakonshëm për pikturë, muzikë, matematikë, kujtesë) por luftojnë me ndryshime të vazhdueshme shoqërore dhe ndryshime të sjelljes. Të tjerët përballen me sfida në komunikimin dhe sjelljen e përditshme – teke, sjellje të përsëritura, agresivitet dhe vetë-dëmtim. Lajmi i mirë është se terapia e duhur siguron përmirësim. Prandaj, mos e mohoni problemin, por veproni!

SIMPTOMAT

Simptomat e autizmit zakonisht shfaqen para se fëmija të jetë 3 vjeç, por disa fëmijë tregojnë shenja nga lindja.

• Nuk vënë kontakt me sy
• Keni një numër të kufizuar interesash ose interes të madh për tema të caktuara
• Përsëritin aktivitete të caktuara pareshtur, të tilla si përsëritja e fjalëve ose frazave, lëkundja para dhe mbrapa ose loja me dorezën e derës.
• Janë shumë ndjeshëm ndaj tingujve, prekjeve, aromave ose pamjeve që janë plotësisht të zakonshme për mjedisin
• Nuk tregojnë interes për të bërë kontakte me të tjerët, aq më pak dëgjojnë ato që thonë ata
• Nuk shikojnë gjërat që u tregojnë njerëzit e tjerë
• Nuk duan të mbahen në krahë ose të përqafohen
• Kanë probleme me të kuptuarit ose me përdorimin e fjalëve, gjesteve, shprehjeve të fytyrës ose tonin e zërit
• Ata flasin me një zë të sheshtë, muzikal ose robotik
• Ata kanë probleme të përshtaten me ndryshimin më të vogël në rutinë

Disa fëmijë me autizëm gjithashtu kanë kriza, por ato më shpesh ndodhin gjatë adoleshencës.

 SPEKTRI AUTIK I ÇRREGULLIMEVE

Në të kaluarën, këto lloje ishin përcaktuar si gjendje të veçanta. Sot, të gjithë bien në kategorinë e autizmit. Kjo perfshin:

1. Sindroma Asperger – këta fëmijë nuk kanë një problem gjuhësor, në fakt ata kanë rezultate mesatare dhe mbi mesatare në testet e inteligjencës. Por ata kanë probleme me socializimin dhe tregojnë një gamë të kufizuar interesash.
2. Autizmi – Kjo është një gjendje që shumica e njerëzve mendojnë kur përmendet fjala “autizëm”. Termi i referohet problemeve me ndërveprimin shoqëror, komunikimin dhe lojën tek fëmijët nën moshën 3 vjeç.
3. Çrregullimi i shpërbërjes (disintegrimit) së fëmijëve – këta fëmijë tregojnë zhvillim tipik për të paktën 2 vjet dhe më pas humbin disa ose pjesën më të madhe të aftësive të tyre komunikuese dhe shoqërore.
4. Çrregullimi i përhapur i zhvillimit (ose autizmi atipik) – ky term përdoret më së shpeshti për të përshkruar një gjendje në të cilën një fëmijë shfaq sjellje të caktuara autike, të tilla si aftësi të vonuara shoqërore dhe komunikuese, por nuk bie në një kategori tjetër.

 Fëmijët meshkuj vuajnë 4 herë më shumë nga autizmi sesa fëmijët femra

SHKAKTARËT

Nuk dihen! Një mundësi është mosfunksionimi i pjesës së trurit përgjegjës për përpunimin e gjuhës dhe interpretimin e stimujve ndijor.

Autizmi është 4 herë më i zakonshëm tek djemtë sesa tek vajzat. Sëmundja nuk zgjedh sipas racës, përkatësisë etnike ose origjinës shoqërore. Të ardhurat e familjes, mënyra e jetesës ose niveli i arsimimit nuk ndikojnë në rrezikun e autizmit të një fëmije.

Nëse autizmi kalon në familje, disa kombinime gjenesh mund të rrisin rrezikun e fëmijës.

Fëmija i një prindi më të vjetër ka një rrezik më të lartë të autizmit.

Gratë shtatzëna që kanë marrë ilaçe të caktuara ose substanca të dëmshme të tilla si alkooli ose antikonvulsantë kanë më shumë të ngjarë të kenë fëmijë autikë. Faktorë të tjerë të rrezikut janë diabeti dhe shtimi i peshës së nënës.

Nuk ka asnjë provë që vaksinimi shkakton autizëm.

EKZAMINIMI DHE DIAGNOZA

Është vërtet e vështirë të arrihet një diagnozë përfundimtare dhe e besueshme. Në çdo rast, gjatë ekzaminimit, mjeku përqendrohet në zhvillimin dhe sjelljen. Tek fëmijët, diagnoza zakonisht zhvillohet në dy faza:

Gjatë shqyrtimit të zhvillimit, mjeku analizon nëse fëmija aktualisht po zotëron aftësitë themelore të tilla si të mësuarit, të folurit, sjelljen, lëvizjen. Ekspertët sugjerojnë që fëmijët duhet të kontrollohen për çdo vonesë të zhvillimit gjatë kontrolleve të rregullta në 9, 18, 24 dhe 30 muaj. Kontrolli i veçantë rutinor për autizmin duhet të bëhet në 18 dhe 24 muaj.

Nëse fëmija shfaq ndonjë problem në ekzaminimin e parë, mjeku do t’ju referojë për një vlerësim të plotë. Dëgjimi, shikimi dhe madje testimi gjenetik janë të mundshme këtu. Në këtë fazë, fëmija do të merret nga një specialist i autizmit ose psikolog i fëmijëve.

Nëse fëmija nuk diagnostikohet me autizëm deri në moshën 3 vjeç, por ai vazhdon të shfaqë sjellje të pazakontë gjatë adoleshencës dhe më vonë gjatë jetës, shihni një mjek.

1 në 166 ka autizëm, sipas statistikave botërore

TRAJTIMI

Nuk ka shërim për autizmin, por trajtimi i hershëm bën një ndryshim të madh në zhvillimin e një fëmije autik. Sa më shpejt të punohet me të, aq më shumë do të përdoren kapacitetet e tij.

Nga ana tjetër, ajo që funksionon për një nuk do të thotë se funksionon për një tjetër. Mjeku duhet të përshkruajë trajtim për ju ose fëmijën tuaj. Dy llojet kryesore të trajtimeve janë:

Terapia e sjelljes dhe komunikimit për të ndihmuar në strukturën dhe organizimin. Zbatimi i analizës së sjelljes (behavoiriste) promovon sjellje pozitive, duke shkurajuar sjelljen negative. Terapia që synon të angazhojë fëmijën autik do ta ndihmojë atë të përvetësojë një sërë aftësish si veshja, ngrënia dhe bashkëveprimi me njerëzit. Terapia e të folurit përmirëson aftësitë e komunikimit, ndërsa integrimi shqisor është për ata që kanë një problem kur dikush i prek ato ose nëse ata janë të ndjeshëm ndaj llojeve të caktuara të tingujve dhe pamjeve.

Medikamentet përdoren për të kontrolluar simptoma të caktuara, nëse janë të pranishme, siç janë problemet e vëmendjes dhe përqendrimit, hiperaktiviteti ose ankthi.

Flisni me mjekun tuaj përpara se të provoni ndonjë ndryshim, siç është një dietë e veçantë.

Rreth 12,000 njerëz në vendin tonë vuajnë nga autizmi, por ne ende nuk kemi një regjistër zyrtar

The post Autizmi është shumë më tepër sesa një fëmijë jo i qetë dhe i pabindur! appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post Çfarë në kohën e lirë? – FILMI “Dolittle“ appeared first on Аптеки PlusPharma.

Në garë me kohën

Truket e vogla të kuzhinierëve të mëdhenj

1.  Nuk keni kohë për të grirë mishin? Mos u shqetësoni, thjesht rriheni atë. Kjo teknikë e përgatitjes së kotëletave përshpejton kohën që duhet për gatimin e mishit dhe gjithashtu lejon pjekje më të njëtrajtshme, dhe funksionon për çdo lloj mishi. Mos e humbni kohën duke kërkuar shtypësin, thjesht vendosni mishin në një qese frigoriferi dhe goditeni me tigan. Edhe do të kurseni kohë, edhe do të shpëtoni nga stresi.
2.  Shumë amvise fillimisht lajnë perimet, pastaj i qërojnë dhe më në fund i presin. Jo se është e gabuar, por pasi qërohen disi bëhet e pashmangshme për t’i larë përsëri, apo jo? Prandaj, menjëherë kaloni në qëllimin kryesor, qëroni ose pastroni perimet nga gjethet e panevojshme, të cilat sigurisht janë më të ndoturat. Në mënyrë që të mos keni nevojë ta lani atë mirë, zhyteni në një tas me ujë në të cilin do të vendosni uthull alkoolike ose sodë buke.
3.  Për të shkurtuar kohën që duhet që të ziejë uji i makaronave, shmangni vazot e thella. Në vend të kësaj, provoni një tenxhere më të gjerë, më të cekët. Mos u shqetësoni, makaronat do të gatuhen në më pak ujë, megjithëqë, gjithmonë mund të shtoni nëse dyshoni se nuk janë zier. Por një gjë është e sigurt – uji vlon më shpejt në një sipërfaqe më të madhe, jo në një enë më të thellë.
4. Kur bëhet fjalë për ushqimin / ushqyerjen, fëmijët dinë të jenë të paparashikueshëm dhe në vend të zgjedhjes suaj të drekës, kërkojnë të hanë diçka krejt tjetër. Mos u frikësoni, nëse opsioni i dytë përfshin pjekje ose gatim, thjesht prisni produktet më imët dhe më hollë, dhe do të mbaroni për më pak se një orë.
5.  Ngrohja e furrës është një truk i shkëlqyeshëm për të shkurtuar kohën e pjekjes, por për disa minuta, vendoseni tiganin të nxehet. Kur vendosni perime, mish ose çfarëdo që gatuani, ajo që bie në fund do të fillojë të piqet në të njëjtën kohë me produktet  të cilat ekspozohen drejtpërdrejt në ajrin e nxehtë. Plus, në këtë mënyrë do të fitonin edhe pjekje të njëtrajtshme.
6.  Nëse jeni lloji i amvisave që shmangin ngrohjen me mikrovalë, ne kemi një ide se si të kursejmë kohë, por edhe energji elektrike. Në vend që të ngrohni sërish brioshët e ngrira në një tigan që kërkon kohë të nxehet, vendosni letër pjekjeje direkt në raftin e furrës dhe renditni brioshët përmbi.

Ruatje e mençur

Mënyra se si e ngrijmë ushqimin e gatshëm, gjysmë të gatshëm ose të freskët bën një ndryshim të madh. Kur të keni kaluar tashmë kohën e magazinimit, sigurohuni që ushqimi të përfundojë në tigan dhe jo në plehra.

Frutat dhe perimet që prodhojnë etilen (gaz) si molla, bananet, domatet, duhet të ruhen veçmas nga ato që janë të ndjeshme ndaj etilenit siç janë lulelakra, karotat dhe perimet me gjethe. Kjo ndarje do të thotë një jetë më e gjatë për të gjithë këto ushqime. Bëni një kontroll të shpejtë të ngrirjes së thellë dhe bëni një shpërndarje të re.

Ato pjata për të bërë kube akulli? Ju nuk mund të besoni se sa kohë do t’ju kursejnë. Ato janë të shkëlqyeshme për ruajtjen e frutave të përzier që do t’i përdorni për gojëmjaltë. Në mëngjes, thjesht vendosini në një gotë qumësht të ngrohtë ose të ftohtë dhe ato do të shkrihen. Ato janë gjithashtu të shkëlqyera për ngrirjen e salcave të makaronave si pesto ose buion që do të shërbejnë për të pasuruar shijen e shumë shujtave. Thjesht vendosni disa kube në një tigan ose tenxhere në të cilën gatuhet mishi dhe ju i keni dhënë pjatës shije në një lëvizje.

Një enë hermetike për magazinimin ose ruajtjen e ushqimit është një gjë e domosdoshme në kuzhinë. Në këtë mënyrë, ju do ta mbani ushqimin të freskët sepse nuk do të thahet, hollohet ose thith aromën e frigoriferit. Enët e qelqta janë më të suksesshme në këtë detyrë, plus, ato janë të sigurta si në frigorifer ashtu edhe në furrë. Ato janë të lehta për t’u larë, nuk nuhasin dhe nuk mbajnë njolla si plastika.

The post Mbretëresha në kuzhinë appeared first on Аптеки PlusPharma.

KUFIZIMET USHQEJNË KREATIVITETIN

Parehatia: Çfarë kanë të përbashkët regjisori Steven Spielberg, impresionistët dhe arkitekti me famë botërore Frenk Gari? Duke u mbështetur në një minimum burimesh, ata krijuan kryevepra. “Përshtypja, Lindja e Diellit” e Klod Mone nuk do të ishte bërë kurrë një kryevepër nëse ai nuk do të kufizohej vetëm në pikturë me vetëm disa ngjyra dhe goditje me furçë. Filmi “Shark” i Spielberg vendosi kufijtë e kinemasë moderne, megjithëse regjisorit iu desh të improvizonte për të kapur sulmin e peshkaqenit (me efekte zanore) ndërsa peshkaqeni i tij mekanik u thye gjatë xhirimeve. Nga ana tjetër, Frenk Gari, thjesht nuk mund të projektonte ndërtesa në letër të bardhë dhe liri të shprehjes. Mungesa e burimeve sjell shqetësime. Por shpesh kjo është ajo që nevojitet për të prodhuar vepra origjinale.
Provë: Një studim nga Universiteti i Amsterdamit provoi sesi kufizimet ndikojnë tek njerëzit nga ana kognitive. Studiuesit u kërkuan të anketuarve të dëgjonin një seri fjalësh dhe numrash ndërsa kryenin detyra të komplikuara. Rezultatet? Kufizimet kanë ndryshuar mënyrën e të menduarit të studentëve. Gama e tyre e të menduarit është zhvendosur nga lokale në globale. Në vend që të ishin shkurtpamës, ata filluan të shohin fotografinë më të madhe.
Detyra: Vendosni qëllimisht kufij. Shkurtoni sasinë e kohës që kaloni normalisht në një detyrë, zvogëloni numrin e njerëzve që telefononi për ndihmë ose kufizoni burimet, zvogëloni ato në një deri dy. Sado e pakëndshme të jetë, mbase këtu qëndron përgjigjja e idesë së shkëlqyer që shkëlqen tek ju.

DËSHTIMI TËRHEQ AFTËSINË SHPIKËSE

Parehatia: Shumica prej nesh rriten me idenë se dështimi është diçka që duhet ta shmangim me çdo kusht. Rezultati i këtij besimi është një kulturë te e cila frika nga dështimi është e rrënjosur. Por frika nga dështimi është kurthi më i madh për sukses, sepse nga frika se mos të dështosh, nuk përparon.
Provë: Kompania e prodhimit të makinave,Toyota, funksionon me sukses duke u udhëhequr nën maskën e dështimit. Kur punonjësi vëren ndonjë defekt, ai sinjalizon dhe prodhimi i kasetës ndalet. Nëse problemi nuk mund të zgjidhet brenda një minute, atëherë prodhimi total ndalet derisa problemi të zgjidhet. Ky vlerësim i vazhdueshëm edhe i të metave më të vogla është provë se përmirësime të vogla por thelbësore shtrojnë rrugën drejt përsosjes.
Detyra: Ekzistojnë dy lloje të dështimeve. Dështimi që buron nga përtacia dhe kujdesi i pamjaftueshëm, ai është lloji i keq; dhe dështimi që vjen nga marrja e rreziqeve në emër të krijimtarisë, ky është ai lloji që duhet të inkurajohet. Me fjalë të tjera, çastin kur diçka shkon keq, ndaloni dhe analizoni. Pyeteni veten vazhdimisht: Pse ndodhi kjo? Çfarë mund të ishte bërë ndryshe? Çfarë duhet bërë që të mos ndodhë më? Largoni fajin nga dështimi, dhe kjo duhet të konsiderohet shans për të arritur një përfundim që askush nuk e mbante mend.

KRITIKA SJELL FITORE

Parehatia: Askujt nuk i pëlqen të dëgjojë atë që ai/ajo bëri gabim. Askush nuk dëshiron të vihet në një pozicion ku ai do t’i tregon gabimet dikujt. Kjo frikë është aq e vjetër sa vetë njerëzimi, është një instinkt i thellë që na mbron nga ndarja nga grupi. Por, reagimet/vlerësimet nga burimi i duhur janë mënyra më e shpejtë për të zhbllokuar potencialin e vërtetë që e posedoni.
Provë: Koncepti i atletëve super-elitar ka qenë temë e studimit në Universitetin Bangor në Mbretërinë e Bashkuar për vite me radhë. Zbulimet e tyre? Atletët me rezultatet më të mira janë ata që marrin jo vetëm vlerësim teknike, por edhe mbështetje emocionale nga trajnerët e tyre. Me fjalë të tjera, trajnerët e tyre veprojnë si një lloj prindi surrogat- duke i motivuar ata, duke i inkurajuar ata dhe duke u dhënë atyre një vështrim kritik në secilën nga ndeshjet e tyre. Për shembull, sot, tenistët elitar tregojnë rezultate shumë më të mira sesa kolegët e tyre nga 50 vjet më parë. Përse? Për shkak se trajnerët elitar u shfaqën në skenë – individë puna e të cilëve është të ofrojnë vlerësime dhe mbështetje të vazhdueshme për tenistin.
Detyra: Kërkoni një trajner të kujdesshëm – dikush që ju njeh dhe ju kupton mjaft mirë për të ditur se çfarë mund të bëni dhe çfarë nuk mund të bëni (këshillimi i një introverti që të jetë me zë të lartë thjesht nuk do të funksionojë). Ndani kohë për seanca të rregullta të vlerësimit, jo më shumë se 30 minuta. Kërkoni kritikë të sinqertë për 3 gjërat kryesore dhe jini specifik.

TRAUMA LIND FITIMTAR

Parehatia: Herët ose vonë, secili prej nesh do të përballet me parehati të vërtetë dhe të pashmangshme. Mund të jetë një ndarje, humbja e një të dashuri, një pushim nga puna që nuk e keni parashikuar. Përvojat e tilla janë traumatike dhe, në fillim, do të besoni se nuk do t’i kapërceni kurrë. Ju ndoshta keni dëgjuar për stresin post-traumatik, por a keni dëgjuar për përparimin post-traumatik?
Provë: Xhejms Penebaker, një psikolog social dhe akademik në Universitetin e Teksasit, ka hulumtuar traumën pothuaj gjatë rërë karrierës së tij. Zbulimet e tij? Ata që mbajnë një ditar se si ndihen pas një traume, zvogëlojnë vizitat te mjeku, ulin ankthin dhe përmirësojnë imunitetin. Në fakt, studimet kanë treguar se gati dy të tretat e njerëzve që kanë përjetuar trauma kanë përjetuar gjithashtu progres post-traumatik si një përfitim i stresit paraprak.
Detyra: Ditari është vërtetuar se është mënyra më e mirë për të kapërcyer frikën. Analizoni hap pas hapi atë që shkoi keq. Sa më shumë të analizoni situatën, aq më shumë do të maturoheni, do ta pranoni dhe do të mësoni se si ta trajtoni atë. Filloni me pyetjen: “Si ndodhën të gjitha?” Pastaj le të ndjekë: “Pse ndodhi?” Më në fund, përfundoni me: “Çfarë mund të bëj që të mos ndodhë më?”

The post Kur është suksesi i sugurt? Kur ka pengesa të panumërta në rrugën drejt suksesit, ja pse … appeared first on Аптеки PlusPharma.

Cila është arsyeja për identitetin e ri?
Periudha kur një vajzë bëhet grua quhet pubertet dhe ai ndryshim është legjitim, apo jo? Sipas kësaj analogjie, të bësh nënë është një ndryshim legjitim, nganjëherë i çmendur, i shoqëruar nga një seri lëkundjesh hormonale. Nga një jetë në të cilën një grua përqendrohet te vetja, ajo zgjohet në një jetë në të cilën është e përgjegjshme dhe plotësisht e dashuruar me krijesën e vogël që i dikton jetën e saj.

Cila është gjëja më e rëndësishme që gratë ta pranojnë?
Se çdo nënë e re tregon një dozë ambivalence për rolin e saj të ri. Këto janë momentet kur gratë duan jetën e vjetër ose momentet e krizës kur pendohen që vendosën të bënin një fëmijë. Mos kini frikë të pranoni mendime të tilla, gjithçka është në rregull me ju! Është shumë e rëndësishme të flasim për këto emocione normale pa të cilat nuk kalon amësia.

Çfarë duhet të bëjnë gratë për ta gjetur veten përsëri?
Në një copë letër, shkruani gjithçka që ju pëlqeu para se të bëheni nënë – çfarë mbante ekuilibrin midis jetës suaj private dhe përgjegjësive tuaja. Bëni një listë të aktiviteteve tuaja të preferuara dhe postojeni në një vend të dukshëm në shtëpi. Do të jetë një kujtesë e shkëlqyer e asaj që mungon në jetën tuaj të përditshme. Mos e mbingarkoni vetveten, një nga një.

Pse jam një nënë e shpërqendruar dhe e harruar?
Pasi shkencëtarët skanuan trurin e nënave, ata zbuluan se ato kishin më pak lëndë gri. Por, kjo është mirë për nënat! “Ka të bëjë me racionalizimin dhe riorganizimin për t’i ndihmuar ato të fitojnë aftësitë dhe vëmendjen shtesë të nevojshme për t’u kujdesur për një fëmijë”, thotë Dr. Kelly Lambert, profesor i neuroshkencës së behaviorizmit (sjelljes) pranë Universitetit Richmond.

EMPATI E THEKSUAR
Nënat simpatizojnë fëmijët e tyre dhe të njerëzve të tjerë edhe në hidhërime epike, shpërthime zemërimi dhe përkëdheljeje, sepse ato rrisin pjesën në tru që regjistron emocionet e të tjerëve.

KUJTESË TË MPREHTË
Ndryshimet në hipokampus përmirësojnë kujtesën, por kjo vlen vetëm për informacionet (madje edhe të parëndësishme) në lidhje me fëmijët.

OMBRELLË KUNDËR STRESIT
Ndryshimet e trurit i bëjnë nënat më të qeta – studimet paraprake tregojnë se ka më pak të ngjarë të shpërthejnë në situata të tensionuara, gjë që nuk ka qenë më parë.

ASFTËSI MULTIFUNKSIONALE
Tek nënat, aktiviteti i ngritur shihet në korteksin prefortal, pjesa e trurit përgjegjëse për marrjen e vendimeve. Mendimi i shpejtë është një ndihmë e madhe kur duhet të kryejmë shumë detyra të amësisë.

The post Kush jam unë tani? Identiteti i ri i quajtur NËNË appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post SHIKONI FILMIN EMA appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ky libër frymëzues dhe sugjestiv synon të nxit njerëzit që ta zbulojnë dhe ta pranojnë të vërtetën se vetë ata e formësojnë vetveten, si rezultat i mendimeve që i zgjedhin dhe i zhvillojnë. Nëse njeriu i qëndron besnik pastërtisë së mendimeve të tij, gëzimi ose lumturia do ta ndjek si vetë hija e tij.

The post LEXONI ” ashtu si i keni mendimet ashtu e keni edhe jetën appeared first on Аптеки PlusPharma.

A kam nevojë vërtet për krem gjatë ditës dhe natës?
Po, sepse lëkura ka nevojë për një larmi përbërësish aktivë gjatë natës dhe ditës. Kremi i ditës duhet të përmbajë SPF dhe antioksidantë që do të luftojnë ndotësit dhe do të kontrollojnë skuqjen. Kremi i natës duhet të trajtoj problemet me të cilat përballet lëkura si thatësia, njollat e errëta, shenjat e plakjes.

A është lodhja reale?
Një gjë është e sigurt, lodhja mund t’ju lërë pa gjumë! Lodhja ndodh kur trupi dhe mendja nuk janë të sinkronizuara: ju jeni të rraskapitur mendërisht, por fizikisht, trupi nuk është aq i lodhur sa të bjerë në gjumë. Ushtrimet mund të ndihmojnë, sepse në këtë mënyrë trupi do të heqë qafe adrenalinën e akumuluar gjatë ditës stresuese duke sekretuar adenozinë. Në këtë mënyrë, ju në të vërtetë do të ndihmoni që melatonina (hormoni përgjegjës për gjumin) të jetë më efektiv. Harrojeni idenë e një gote verë, alkooli rrezikon gjumin e thellë.

Thjerrëza të kuqe, kafe apo jeshile?
Cilado që të jetë më e shijshmja për ju, mjafton të jenë thjerrëza (lente). Studimet e fundit thonë se mjafton që një gjysmë pjate me oriz të zëvendësohet me thjerrëza (lente) për të ulur sheqerin në gjak për 20%. Ky perime, i cili është jashtëzakonisht i pasur me fibra dhe proteina, ngadalëson tretjen dhe lirimin e sheqerit, duke ju bërë të ngopur për një kohë më të gjatë dhe duke ulur rrezikun nga diabeti.

Pse kam nevojë për ushqim me më shumë kalori në dimër?
Fajin e kanë hormonet! Ata ndikohen fuqimisht nga rrezet e diellit, kështu që posa të fillojë të errësohet, niveli i serotoninës (hormoni përgjegjës për lumturinë) fillon të bjerë. Konsumimi i ushqimeve të pasura me karbohidrate stimulon sekretimin e tij. Në mënyrë të veçantë, karbohidratet stimulojnë sekretimin e insulinës, e cila nga ana tjetër shndërron aminoacidin triptofan në serotonin. Për këto arsye, njeriu në mënyrë të pavetëdijshme përpiqet të kthej humorin përmes ushqimit. Dhe tani që e dini, zgjidhni karbohidratet me drithëra integral, kurse orizi të jetë ngjyrë kafeje – tretja merr më shumë kohë, ndërsa sekretimi i glukozës në gjak zhvillohet në mënyrë më të barabartë. Në këtë mënyrë nuk do të përballeni me një rritje të papritur të sheqerit në gjak dhe do të përfitoni nga lirimi i ngadaltë i energjisë.

Dush i ftohtë ose banjë e nxehtë – çfarë është më mirë pas stërvitjes?
Varet nga stërvitja?! Nëse keni bërë ushtrime të qëndrueshmërisë, themi një maratonë, atëherë banja me avull është e shkëlqyeshme që muskujt e rraskapitur të rimarrin forcën e tyre. Nëse keni pika të dobëta që ju tradhtojnë gjatë stërvitjes, për shembull, tendinat ose beli, një kompresë e ngrohtë do të përmirësonte qarkullimin. Por për parandalimin e menjëhershëm të dhimbjes, pickimit, dridhjes në pikat e dobëta, vendosni një paketë akulli për të parandaluar ënjtjen ose mpirjen- veçanërisht në gjunjë, ijë, nyje. Sapo e keni mbaruar stërvitjen kros fit ose keni vrapuar sprint (vrap i shpejtë)? Mund të bëni një dush të ftohtë. Gjatë stërvitjes intensive dhe afatshkurtër, uji i ftohtë rregullon drejtimin e gjakut në qendër të trupit dhe kështu bëhet ngrohja e organeve. Pasi të keni dalë nga dushi, gjaku shumë shpejtë do të kthehet tek ekstremitetet që t’i mjekoj dhe t’i çlodh të njëjtët. Për dush të ftohtë duhen maksimalisht 15 minuta, të ndara në intervale prej 3 minuta.

The post Pyetje & Përgjigje appeared first on Аптеки PlusPharma.

1. Në Youtube kërkoni ndonjë nga videot të #thedadlab#, të cilat janë interesante dhe edukative, sidomos eksperimentet me ujë. Përfshini fëmijën tuaj në procesin e punës.

2.Nëse jeni në shëtitje me fëmijët ose nipërit tuaj, angazhoni të mbledhin gjethe të thata. Mundohuni që këto gjethe të jenë nga ndonjë lendinë e pastër ose thjesht pastroni ata. Përdorni listat për të prodhuar kafshë të ndryshme si në foto.

3.Mësoni të dashurit tuaj se punimet me dorë kanë vlerë të pa çmueshme, sidomos kur punohen me materiale natyrore.
Boçet janë një motiv i përkryerqë të punoni dekorime për festat e vitit të ri, apo?

The post KOHA PËR MË TË DASHURIT TUAJ appeared first on Аптеки PlusPharma.

SHTOGU
Kur ju gërvisht fyt,i koka ju dhemb, teshtini më shpesh, ndjeni dobësi të muskujve – është koha për shtog. “Shtogu s’do të parandalojë ftohjen, por do të parandalojë përhapjen e virusit të frymëmarrjes sa të shkoni në shtrat,” thotë Liz Williamson, një profesoreshë e farmacisë në Universitetin Reading.
Dëshmi se funksionon? -Dy eksperimente të pavarura dhe të ndryshme nga shkencëtarët izraelitë kanë treguar që shtogu shkurton kohëzgjatjen e simptomave të gripit për dy deri në katër ditë.
Si ta pini atë? – Çaji i luleve të shtogut promovon djersitjen dhe për këtë arsye përdoret kundër ftohjes, gripit, pneumonisë dhe organeve të frymëmarrjes dhe reumatizmit. Një lugë çaji (10 gram) lule shtogu avullohet me 1 litër ujë të zier. Mbuloni çajin me kapak dhe lëreni të qëndrojë për 30 minuta. Pini një filxhan të vogël çdo 2 orë. Lejohet gjithashtu të hahen edhe kokrrat e shtogut pasi ato përmbajnë vitamina B1, B2 dhe C.

Echinacea (Lulja e boçes)

E dëshirueshme për ata që punojnë në një kompani të madhe dhe janë të rrethuar nga shumë njerëz gjatë ditës, me njerëz që shpesh janë të sëmurë ose nëse përdorni transport publik. Për dallim nga shtogu, lulja e boçes është një masë e mirë parandaluese, jo një kurë.
Dëshmi se funksionon? – Testet laboratorike (provë në epruveta) kanë treguar që lulja e boçes ringjall qelizat duke i inkurajuar ata të luftojnë kundër viruseve. Çfarë thonë testet e realizuara te njerëzit? “Disa prova tregojnë se ndihmojnë, të tjerat që nuk ndihmojnë, por nuk bën dëm nëse e konsumoni”, thotë profesoresha Williamson.
Si ta pini atë? – Një nga arsyet përse kemi prova të ndryshme për ndikimin mjekësor të echinacea (lule boçes) është se pjesë të ndryshme të bimës janë përdorur në hulumtime. Për t’u marrë me të ftohtin e zakonshëm, keni nevojë për pjesët që rriten mbi tokë, të tilla si gjethet, kërcelli dhe lulet. Për të bërë çaj, keni nevojë për 30 deri 50 gram rrënjë të copëtuar të bimës. Zhytini ata në 1 litër ujë dhe lëreni të qëndrojnë për 10 minuta. Pini 3 deri në 5 gota të vogla çdo ditë derisa të rikuperoheni. Çaji nuk rekomandohet për përdorim të përditshëm.

VITAMINA C
Nëse ju pëlqen të shkoni në palestër. “Rasti i vetëm ku vitamina C është vërtetuar se parandalon ftohjen është kur ajo merret nga njerëz që në mënyrë aktive ushtrojnë, siç janë maratonistët”, thotë Dr. Sara Brewer, autore e “The Essential Guide to Vitamins, Minerals And Herbal Supplements”.
Dëshmi se funksionon?  – Në një analizë të vitaminës C në Universitetin e Helsinkit, studiuesit konfirmuan se doza nga 600 deri në 1000 miligramë ndihmoi njerëzit të ekspozuar ndaj stresit fizik (ata që ushtrojnë ose bëjnë punë fizike) për të parandaluar ftohjet. Një studim tjetër thotë se një dozë ditore prej 1.000 miligramë vitaminë C zvogëlon kohëzgjatjen e ftohjes së zakonshme për 8%.
Si ta pini atë? – Doza e tepërt e vitaminës C mund të shqetësojë stomakun. 1.000 miligramë është maksimumi që duhet të merrni çdo ditë, por është mirë që të konsultoheni me mjekun tuaj amë për të zbuluar dozën e saktë.

PROBIOTIK
Shoqërues i detyrueshëm i terapisë me antibiotikë, por edhe i dëshirueshëm për ftohjet e zakonshme. “Nëse një probiotik ka një funksion mbrojtës, atëherë ai është parandalimi, jo trajtimi”, thotë Phillip Calder, profesor i imunologjisë ushqyese në Universitetin e Southampton. Në teori, bakteret probiotike përmirësojnë funksionin e qelizave mbrojtëse që jetojnë në bark dhe më vonë udhëtojnë diku tjetër në trup për të parandaluar ndonjë infeksion.
Dëshmi se funksionon? – Një përmbledhje e fundit e provave nga mjekët në Kolegjin e Universitar të Mjekësisë Hallym në Kore, thuhet se probiotiku kishte një efekt margjinal në parandalimin e ftohjes.
Si ta pini atë? – Kur pini kos ose pilulë, nëse është e mundur kërkoni bakteret e mëposhtme në përbërje: Bifidobacteria, Lactobacilus, Saccharomices boulardi, LGG (Lactobacillus rhamnosus GG), pasi ato janë treguar se janë më efektive gjatë diarresë në udhëtim ose diarre të shkaktuar nga antibiotikët.

ZINKU
Nëse dietës suaj i mungon mishi, shpendët ose drithërat, zinku është një mikron ushqyes i rëndësishëm për funksionimin e imunitetit; “Mungesa e tij do të thotë që ju të mund të bëheni të prirur ndaj ftohjes”.
Dëshmi se funksionon? -A keni dëgjuar ndonjëherë se lëpirja e tabletës së zinkut shkurton kohëzgjatjen e një ftohjeje? Fatkeqësisht vetëm për një ditë, kështu që nëse mendoni se sakrifica e njohur si shije metalike në gojë (në disa dhe pështjellje) ia vlen, urdhëroni provojeni.
Si ta pini atë? – Profesori Calder nuk rekomandon konsumimin e zinkut të pastër sepse mund të shkaktojë një çekuilibër me minerale të tjera siç është bakri. Do të ishte ideale të hani më shumë ushqime që përmbajnë zink (mish pule, qumësht, spinaq, fara kungulli, ushqime deti). Për të parandaluar efektet anësore të shtojcës së pastër të zinkut, merrni atë përmes multivitamineve.

The post Vjeshtë pa ftohje appeared first on Аптеки PlusPharma.

Është e pashmangshme të ju pyes, si ia dilni t’i menaxhoni detyrimet tuaja (në punë dhe në shtëpi) përveç mysafirit të padëshiruar të quajtur Covid-19? Cila ishte sfida juaj më e madhe në periudhën e kaluar?
Unë isha sinqerisht shumë e frikësuar nga e gjithë situata me Covid-19 dhe ende jam, por disi po mësojmë ngadalë të jetojmë me këtë virus. Askush nuk e priste një rezultat të tillë dhe një situatë të tillë që do të ndryshonte plotësisht jetën tonë. Duke pasur parasysh që kam një fëmijë 7 vjeçar, por kam edhe prindër të rritur, kujdesi është edhe më i madh dhe kërkon shumë përpjekje. Në fillim, unë punoja kryesisht nga shtëpia, por kur u mësuam me “normalen e re” u ktheva në punë, natyrisht duke respektuar të gjitha rregullat dhe rregulloret. Por ndonjëherë kjo nuk është e mjaftueshme për t’ju bërë të ndjeheni të sigurt dhe të qetë. Përkundrazi, tërë kohën je e stresuar, i laj duart për 16 sekonda dhe sillem me kujdes. Nuk është e thjeshtë të menaxhosh jetën në shtëpi dhe në punë. Por, a kemi një zgjedhje tjetër? Tani për tani, duhet të jetë kështu, dhe të shpresojmë se kjo çudi që na ndodhi do të kalojë sa më shpejt.

A ka ndonjë mësim apo ndryshim pozitiv që keni fituar për shkak të situatës së panatyrshme në të cilën u gjendët së bashku me pjesën tjetër të botës?
Absolutisht! Ju e kuptoni që nuk jeni e gjithëfuqishme, se topi duhet të ulet dhe duhet të merrni frymë thellë. Fëmija, familja, paqja dhe qetësia kanë qenë gjithmonë përparësia ime, por tani është e pashmangshme të shumohen edhe më tej. Edhe pse nuk është gjithmonë aq e lehtë duke pasur parasysh numrin e të infektuarve, të vdekurve dhe presionin e përgjithshëm që ne të gjithë përjetojmë dita ditës. Kohezioni, dashuria, mbështetja, stabiliteti mendor dhe qetësia mendore janë qëllimet e mia për këtë periudhë jashtëzakonisht të vështirë, sado e vështirë të duket se mund të arrihen.

“Nuk jam ziliqare dhe nuk kërkoj shumë. Ji vetvetja, por lërmi të bëhem vetvetja. Këtu qëndron kreativiteti dhe veçantia ime”.

Ju shpesh dini se si të shprehni revoltën në mediat sociale gjatë ngjarjeve aktuale si kjo me virusin, dhe ato kanë të bëjnë me padrejtësitë dhe pasaktësitë. Për shkak të kësaj a ju lindin ide të braktisni vendin ose të qëndroni dhe të luftoni për një të nesërme më të mirë? Çfarë të ardhme dëshironi dhe krijoni për veten dhe fëmijën tuaj?
Unë jam një rebele për nga natyra. Luftëtare për drejtësi dhe të vërtetën. Dua që të gjithë të jemi njerëz më të vetëdijshëm dhe më të përgjegjshëm, veçanërisht në një situatë kaq të paparashikueshme. Nuk mund ta kuptoj sesi duhet të organizohen dasma, festime, pagëzime kur e dimë se çfarë do të thotë kjo për sa i përket infeksionit me Covid. E di se sa shumë na mungojnë miqësitë dhe ahengjet dhe kafet me miqtë dhe koncertet dhe ahengjet, por tani nuk është koha. Le të presim të gjithë dhe të dalim fitimtar në luftën kundër këtij armiku të paparashikueshëm dhe të rrezikshëm. E them edhe këtë si një apel për të gjithë. Rregullat janë shumë të thjeshta: mbajeni distancën, vishni një maskë dhe lani duart. Nuk është aq e vështirë, ne mbrojmë veten dhe të gjithë rreth nesh. Sa për largimin nga ky vend, jo se nuk e kam menduar, por e dua Maqedoninë me gjithë zemër dhe dua të kontribuoj për një të ardhme më të mirë në këtë copë tokë. Pra, po, unë jam këtu tani, dhe në të ardhmen Zoti e di.

Si nënë e re, besoj, ju jeni shpesh me mendje të ndarë midis mënyrës tradicionale të edukimit në të cilën edhe vetë jeni edukuar dhe i cili që padyshim që është dëshmuar të jetë i shkëlqyeshëm, edhe rrethanave të reja që nga fillimi nënkuptojnë një fëmijë me përparim revolucionar mendor. Si e gjendeni në një atmosferë të tillë si prind? Cilat parime zbatoni kur rritni fëmijën tuaj? A jeni krenar për atë që keni arritur deri tani?
Kur shoh djalin tim Dion-in, kuptoj se jeta ime ka kuptim. Kur kam nevojë për një mrekulli, i shikoj në sytë e tij dhe e kuptoj që tashmë e kam bërë. Ai fëmijë është i veçantë. Në çdo kuptim të fjalës. Unë gëzohem për çdo sukses të tij, në çdo buzëqeshje të tij. Unë jam sinqerisht një nënë që respekton dhe zbaton edukimin tradicional pjesërisht, por edhe sfidat e reja me të cilat përballemi. Falë pajisjeve elektronike, por edhe aftësive natyrore për gjuhët, Dioni tashmë flet tre gjuhë në mënyrë të përkryer. Pra, nuk është dygjuhësor, por tri-gjuhësor. Ne zgjedhim muzikën dhe këngët dhe këndojmë së bashku dhe ai është jashtëzakonisht i talentuar. Unë besoj se atë tejzë e ka trashëguar nga unë. Kështu që, me një fjalë, tani për tani jam e kënaqur me mënyrën se si e rris djalin tim, dhe si ai reagon dhe sillet. Mbaroi klasën e parë, për fat të keq në një mënyrë shumë të ndryshme nga ajo që jemi mësuar, dhe nëse dua diçka është të gjendet një mënyrë që fëmijët të vazhdojnë shkollimin dhe mësimin e tyre, ndërsa janë të pranishëm në tavolinat e shkollës. Por është vetëm ide e imja, dhe unë besoj e çdo prindi, një dëshirë e gjorë.

 Ju bëtë një pushim të gjatë nga TV, dhe kthimi juaj solli freski dhe gjithashtu ngritët standardet se si duhet të duket një shfaqje, qoftë ajo në mëngjes apo jo. A mund të presim diçka të re në sipërfaqe apo po e drejtoni karrierën tuaj në një drejtim të ri?
“Paradite në Telma (Утринска на Телма) ” ishte një projekt i paparë i suksesshëm me një ekip të madh të entuziastëve që bënë një bum në ekrane. Më vjen keq për vendimin për ta ndërprerë atë, por ne vazhdojmë më tutje. Kam dalë nga ujërat e televizionit 4 muaj më parë dhe jam duke bërë diçka krejtësisht tjetër, që duhet ta pranoj është një sfidë e paparë. Do të zbuloj se për çfarë bëhet fjalë në një rast të ardhshëm.

“Megjithëse jam e vetëdijshme për të gjitha mangësitë e moshës time, unë ende dëshiroj të plakem me dinjitet dhe natyrshëm. Me fytyrën dhe trupin time dhe me tërë jetën time. Dhe pikëllimi dhe lumturia, dhimbja dhe gëzimi … dhe le të jenë atje”.

Përveç karizmës natyrore dhe zërit të këndshëm, padyshim që jeni e bukur dhe në formë të lartë, dhe veçanërisht për ju që jeni jashtëzakonisht e natyrshme. Si kujdeseni për trupin dhe pamjen tuaj? A do të pranoni gjilpërë për saje të bukurisë nëse ndjeni nevojën? A është e mundur të të shoh ndonjëherë me buzë të mbushura?
Faleminderit për fjalët e mira, ato me të vërtetë kanë rëndësi për mua. Para gjendjes së korona virusit, unë ushtroja dhe u përpoqa të harxhoja energji diku të paktën 2-3 herë në javë. Fatkeqësisht, nuk e bëj këtë tani, por përdor çdo moment të lirë për shëtitje, ecje dhe çiklizëm. Sa i përket shpuarjes me gjilpërë dhe operacionit plastik, unë thjesht nuk e respektoj atë, dhe për këtë arsye nuk e praktikoj atë. Megjithëse jam e vetëdijshme për të gjitha mangësitë e moshës time, unë ende dëshiroj të plakem me dinjitet dhe natyrshëm. Me fytyrën dhe trupin time dhe me tërë jetën time. Dhe pikëllimi dhe lumturia, dhimbja dhe gëzimi … dhe le të jenë atje. Unë i respektoj masazhet, maska për fytyrën, kujdesin e lëkurës ditën dhe natën, por jo gjilpërat.

Sa arrini të kosumoni ushqim të shëndetshëm? A keni dietën tuaj? Gatuani?
Asnjëherë nuk i kam kushtuar vëmendje të veçantë ushqimit, por më pëlqejnë shumë perimet, për fat të keq jo aq shumë frutat. Unë nuk kam rituale të veçanta, por dua që frigoriferi im të jetë i plotë dhe për momentin të motivohem se çfarë të ha. Nga ana tjetër, një nga gjërat e mira të karantinës është se më mësoi të eksperimentoj më shumë me ushqimin dhe të gatuaj më shumë se zakonisht. Dion është gjithmonë këtu për të më ndihmuar me ushqimin dhe gatimin.

“Kur shoh djalin tim Dion-in, kuptoj se jeta ime ka kuptim. Kur kam nevojë për një mrekulli, i shikoj në sytë e tij dhe e kuptoj që tashmë e kam bërë”.

A konsumoni preparate dhe shtesa natyrale?
Mundohem të forcoj imunitetin tim dhe të djalit tim kryesisht në mënyrë natyrore, por nuk kam ngelur pa vitaminë C (1.000 mg), magnez dhe kompleks B. Acerola për djalin tim, dhe tani, këtë periudhë disa minerale dhe vitamina për të forcuar imunitetin.

Si qëndroni me sport?
Unë nuk bëj sport për momentin, por jam shumë e lëvizshme. Ngas biçikletë sa herë që mundem, ngjitem në Vodno, eci. Unë shkoj në shtëpinë e verës në Pehçevë, dhe vetëm atje ka kënaqësi të vërtetë. Në mes të një pylli me pisha me të gjitha begatitë e natyrës. Unë shpesh e quaj – parajsa ime.

Në TV ju lini mbresën se jeni një person pozitiv që qesh lehtë. A është kështu në jetën reale? Çfarë mund t’ju bëjë të qeshni më lehtë?
Pozitiviteti është diçka që të gjithë mbartin në shpirtin e tyre. Ju nuk mund të pretendoni lumturi dhe gëzim. Unë jam një person i tillë. Dua të gëzohem në suksesin tim, por edhe në suksesin e të tjerëve. Nuk jam ziliqare dhe nuk kërkoj shumë. Ji vetvetja, por lërmi të bëhem vetvetja. Këtu qëndron kreativiteti  dhe veçantia ime. Unë qesh me djalin tim, qesh në mëngjeset e bukura të nisur me muzikë dhe një filxhan kafe. Unë i qesh dhe i gëzohem një pune të bërë mirë. Unë i qesh dhe i gëzohem më shumë: “Mami, të dua më shumë në botë”.

“Dua që të gjithë të jemi njerëz më të vetëdijshëm dhe më të përgjegjshëm, veçanërisht në një situatë kaq të paparashikueshme. Rregullat janë shumë të thjeshta: mbajeni distancën, vishni një maskë dhe lani duart. Nuk është aq e vështirë, ne mbrojmë veten dhe të gjithë rreth nesh”.

Cila është formula juaj për shëndet të mirë dhe shpirt të hareshëm që do të ndani me lexuesit?
Sado e pamundur që mund të duket në këtë moment, përpiquni të ushqeni shpirtin tuaj. Duke biseduar me të dashurit tuaj, me muzikë me zë të lartë, me biseda të gjata telefonike me miqtë tuaj. Gjeni një mënyrë të ndihmoheni në një situatë kaq të vështirë dhe të paparashikueshme për të gjithë. Të gjithë kemi nevojë për mbështetje. Duke vepruar kështu, hani të shëndetshëm dhe nëse është e mundur lëvizni ose bëni sport.

A e lini ndonjëherë telefonin tuaj të heshtur? Si e përjashtoni veten nga gjithçka?
Gjëja fillestare që bëj është të mos përfshihem në rrjetet sociale, sepse ato konsumojnë shumë energji. Ka aq shumë negativitet dhe urrejtje sa është me të vërtetë e tmerrshme. Dhe atëherë sigurisht nëse ka mundësi madje e harroj plotësisht telefonin dhe nuk jam e qasshme.

“Sado e pamundur që mund të duket në këtë moment, përpiquni të ushqeni shpirtin tuaj. Duke biseduar me të dashurit tuaj, me muzikë me zë të lartë, me biseda të gjata telefonike me miqtë tuaj”.

The post Elena Miteva – Ajo nuk është vetëm prezantuese me një fytyrë të bukur, por një grua me qëndrim! appeared first on Аптеки PlusPharma.

E padëmshme për fillestarët, ajo ofron një program për shtrëngimin e pjesëve të ndryshme të trupit ose për të gjithë trupin në varësi të peshës që dëshironi të arrini. Plus, ju kujton të ushtroheni dhe të pini ujë.

The post Çfarë në kohën e lirë? SHKARKONI Aplikacioni mobil Lose Weight appeared first on Аптеки PlusPharma.

Kur ne të rriturit gjejmë telekomandën në sirtarin e frigoriferit, këtë shpërqendrim do t’i atribuojmë mungesës së gjumit dhe përgjegjësive të tepërta. Por, për shumë njerëz, incidente të tilla janë një mënyrë e jetës që deri para disa vitesh psikiatrit e diagnostikonin si ankziositet, çrregullim bipolar, depresion, por në fakt bëhet fjalë për Sindromën e mungesës së vëmendjes dhe hiperaktivitetit (ADHD). Mijëra të rritur përballen me sindromën që zakonisht u atribuohet fëmijëve dhe adoleshentëve dhe kjo është arsyeja kryesore pse problemi thellohet. Në dekadën e fundit, shëndeti mendor ka qenë fokusi ynë i vazhdueshëm. Njerëzit kanë përmirësuar në mënyrë dramatike vetë-vetëdijen e tyre – 60 deri në 70 përqind mund të njohin simptomat kryesore të depresionit, dhe gati gjysma e dinë se si ta njohin ankthin (seriozitetin) menjëherë pasi ta përjetojnë atë, sipas hulumtimeve të fundit. Por kur përmendet ADHD (ose mjafton vetëm hiperaktiviteti), shumica prej nesh imagjinojnë fëmijë duke vrapuar si mizat pa kokë duke goditur kokën në mur. Ky stereotip është aq i vështirë për tu shmangur saqë shpesh çon në gabim të diagnostikimit. Më të rrezikuar? Gratë (femrat)! Disa institute të shëndetit mendor në të gjithë botën tashmë janë duke punuar për të përmirësuar udhëzimet e pacientëve dhe, para se gjithash, mjekëve, që të mendojnë sërish para se të diagnostikojnë gjendjet normale mendore.

Sindroma e moskujdesjes dhe hiperaktivitetit karakterizohet nga tre sjellje themelore: hiperaktivitet, impulsivitet dhe pavëmendje.

MARKETINGU I GABUAR
“Sindroma e mungesës së vëmendjes dhe hiperaktivitetit karakterizohet nga tre sjellje themelore: hiperaktivitet, impulsivitet dhe pavëmendje, kështu që të prekurit përjetojnë simptoma të mungesës së vëmendjes ose një kombinim të të triave” shpjegon Dr. Rob Baskind, psikiatër dhe ekspert i ADHD te të rriturit. “Është një gjendje nervore ose çrregullim i sistemit përgjegjës për kontrollin e përqendrimit dhe transportimit të disa neurotransmetuesve të caktuar.” Është e zakonshme tek djemtë dhe natyrisht shumë fëmijë e tejkalojnë atë, por besohet se 65% e fëmijëve me ADHD akoma përballen së paku me disa nga simptomat deri në moshën 25 vjeçare, dhe disa mbeten të ngujuar me ta për dekada.

ADHD u njoh si një gjendje te të rriturit në 2008 dhe që atëherë, njerëzit, simptomat e të cilëve ndikojnë ndjeshëm në të paktën një fushë të jetës së tyre të përditshme, janë këshilluar të vizitojnë një specialist për trajtimin e duhur – një recepturë për metilfenidat (Ritalin) ose kurs të terapisë së sjelljes kognitive. Dhe e gjithë kjo tingëllon shumë e thjeshtë, por që nga fillimi kemi problem me vetëdijen midis njerëzve, madje edhe te mjekët.

Është e mundur që të keni simptoma dhe të mos i lidhni me sëmundjen dhe duke pasur parasysh përshtatjen e simptomave karakteristike për gjendjet të tjera, është e qartë që edhe mjekët po humbasin enigmën. Ndërsa fëmijët kryejnë teke (tantrume), të rriturit shtypin emocionet e tyre sepse shprehja e atyre emocioneve bëhet e papranueshme për shoqërinë. Në përkthim, ato nuk shfaqin simptoma, gjë që e ndërlikon diagnozën.

Rishikimi i sëmundjes në vitin 2014 midis vajzave dhe grave konfirmoi si vijon: Për shkak të mënyrës se si gratë shfaqin simptomat, ato zakonisht bëjnë pjesë në kategorinë “ të pakujdesshme” sesa hiperaktive; ato nuk i përkasin grupit të pacientëve që përjetojnë tre simptomat themelore njëkohësisht; ato shpesh nuk janë diagnostikuar me asnjë simptomë. Prandaj, tregoni sa shpesh ju ndodh të lini furrën të kyçur, të humbni çelësat e shtëpisë tuaj, të harroni dokumentet në banak.

 Ndërsa fëmijët nxjerrin teke, të rriturit shtypin emocionet e tyre sepse goditja e tokës bëhet e papranueshme për shoqërinë dhe për këtë arsye problemi mbetet i maskuar.

DIAGNOZA E PËRSHTATSHME
Studimi nga Norvegjia ishte i pari që shqyrtoi gamën e gjendjeve të tjera mendore midis grave me ADHD. Duke u mbështetur në të dhënat e mbledhura nga 40,000 Norvegjezë me ADHD dhe 1.6 milion pa, studiuesit zbuluan se gratë që vuanin nga sindromi, ankthi, depresioni, çrregullimi bipolar dhe çrregullimet e personalitetit ishin më të përfshira. Por a mundet që jeta me ADHD të pa diagnostikuar të shkaktojë që të zhvillohen gjendje të tjera mendore? “Nëse jeni një nga njerëzit e paktë me sindromën në moshën e rritur, atëherë ka më shumë të ngjarë të keni një gjendje të rëndë dhe simptoma të rënda sesa të tjerët, simptomat e të cilat ndërpriten pas adoleshencës,” thotë Dr. Ashok Roy, psikiatër udhëheqës i handikapeve intelektuale në Kolegjin Rojal të Psikiatrëve. “Sa më gjatë të jetosh pa diagnozë, aq më shumë ka gjasa që të krijoni gjendje dytësore si rezultat i drejtpërdrejtë. “Dhe kjo është ajo ku ju do të bini në një grackë magjike. Nëse trajtoni gjendjet sekondare pa e kuptuar se ato janë shkaktuar nga sindromi, atëherë padyshim që keni një luftë të pafund.”

Ngritja e vetëdijes për të gjitha frontet (pacientë dhe mjekë) mund të bëjë ndryshimin më të madh. “Sindromi ka një cilësi tepër bujare, sepse pasi ta identifikoni dhe të filloni të punoni në të, padyshim që do të ndjeni ndryshimin. Nuk përfshin trajtim kompleks psikologjik, përgjigja ndaj trajtimit është zakonisht e shpejtë, dhe te disa njerëz mjekimi bën ndryshim brenda disa ditësh,” shpjegon Dr. Roy.

DEFINONIN RASTIN
Si bëni dallimin midis shpërqendrimi të çuditshëm dhe gjendjes mendore me të cilën mund të jetoni gjatë gjithë jetës suaj? Harrojini stereotipet sa për fillim. Sindromi zakonisht fillon me pakujdesi – ju humbni përqendrimin në mes të leximit, ju vazhdimisht hidheni nga një detyrë në tjetrën, rregullisht humbni objekte. Në piedestalin e këtyre tipare është e mundshme të shfaqet edhe sjellja hiperaktive ose impulsive – ndryshimi i planeve në minutën e fundit, kontrollimi i vëmendjes në dhomë/hapësirë dhe bisedë e vazhdueshme dhe e shpejtë.

Nëse mendoni se mund të merreni me sindromën, vizitoni mjekun tuaj amë dhe kërkoni që ai ose ajo t’ju drejtojë tek një specialist. Ejani të përgatitur dhe përmendni të gjitha simptomat, sepse vështirë se dikush do t’ju dëgjojë për më shumë se 3 minuta. Këshillohet të ceket SI simptomat ndikojnë në jetën tuaj. Nëse keni sindromën, do t’i përjetoni simptomat shumë shpesh, me siguri në baza ditore dhe ato do të ndikojnë në disa aspekte të jetës tuaj. Shoferi i rrezikshëm, pamundësia për të mbajtur një vend pune, vështirësitë në formimin e miqësive, janë shembuj të ndikimit të rëndësishëm të simptomave. Duke pasur parasysh natyrën zhvillimore të sindromës, merrni parasysh nëse keni pasur të njëjtat simptoma edhe si fëmijë. Nëse jeni diagnostikuar me ADHD, trajtimi përfshin ilaçe, terapi ose një kombinim të të dyjave. Pjesa më e mirë është se nuk ka mundësi të dështimit.

ADHD (Çrregullimi i hiperaktivitetit dhe mungesës së vëmendjes) është një gjendje që është e zakonshme tek djemtë dhe gratë e rritur.

The post Të shqetësuar? Të dëshpruar? Hiperaktivë? Të shpërqendruar? ADHD appeared first on Аптеки PlusPharma.

Po, fëmijët vuajnë nga depresioni! Për problemet, gjyshërit do të shtonin: “Asgjë nuk është, do t’i kalojë. Fëmija ndryshon! ”Por ju si prindër nuk duhet ta injoroni. Pacienti më i ri në Maqedoni që vuan nga depresioni është vetëm 7 vjeç, dhe globalisht, në secilën klasë ka 1 fëmijë me depresion.Nëse fëmija është i trishtuar, nuk do të thotë që ai është në depresion. Por nëse pikëllimi bëhet i vazhdueshëm dhe ndikon në aktivitetet e tij normale shoqërore, interesat, përgjegjësitë e shkollës dhe jetën familjare në përgjithësi, atëherë ai me siguri po lufton një djall brenda vetes. Depresioni është një sëmundje serioze, por mund të mjekohet. Dhe kur bëhet fjalë për fëmijët, kjo varet nga shpejtësia e reagimit tuaj sa kohë do të vuajë fëmija.

Si ta njohim depresionin e fëmijës?

Simptomat ndryshojnë në mesin e fëmijëve dhe shpesh ikin pa u vërejtur nën radarin e prindërve, sepse ato perceptohen si ndryshime normale. Depresioni në fëmijëri vjen në formë të maskuar dhe gjërat bëhen të qarta vetëm kur fëmija fillon të tregojë agresion. Depresioni tek fëmijët fillon ashtu si tek të rriturit, me trishtim, pashpresë dhe lëkundje të humorit.

Pas moshës 16 vjeçare, rreziku i depresionit rritet tek vajzat

SIMPTOMAT:

• Irritueshmëri ose zemërim
• Ndjenjë e vazhdueshme e trishtimit dhe pashpresës
• Izolim social
• Ndjeshmëri ndaj refuzimit
• Ndryshime në oreks – ulje/rritje
• Ndryshime në gjumë – pagjumësia ose përgjumja
• Qarje
• Përqendrimi i dobët
• Lodhje dhe mungesë e energjisë
• Ankesa fizike (dhimbje stomaku ose dhimbje koke) që nuk i përgjigjen trajtimit
• Aftësi të reduktuar për të funksionuar normalisht gjatë ngjarjeve dhe ndodhive të ndryshme në shtëpi, në shkollë, duke shmangur hobi
• Ndjenjë e pavlefshmërisë dhe fajit
• Mendime vetëvrasëse

Vajzat kanë më shumë të ngjarë të bëjnë vetëvrasje, por djemtë kanë më shumë të ngjarë të shkojnë deri në fund.

Jo të gjithë fëmijët i kanë të gjitha këto simptoma. Shumica manifestojnë simptoma të ndryshme në periudha të ndryshme dhe në rrethana të ndryshme. Megjithëse disa fëmijë funksionojnë normalisht në një mjedis të strukturuar, shumica vuajnë nga ndryshime të dukshme në aktivitetet shoqërore, ulje të interesit për shkollë, nota të dobëta dhe ndryshime në pamjen fizike.

 Kur të kërkoni ndihmë profesionale?
Nëse simptomat e depresionit te fëmija zgjasin të paktën dy javë, është e nevojshme të shkoni te mjeku amë, në mënyrë që ai të përcaktojë nëse mund të ketë një faktor fizik pas tyre, dhe pastaj t’ju drejtoj tek një specialist.
Mos u habitni nëse mjeku amë ose specialisti juaj ju kërkon të flisni me fëmijën tuaj në mënyrë private. Nuk ka teste specifike për të përcaktuar depresionin, por pyetësorët që përfshijnë tërë familjen dhe të gjitha informacionet personale të përbashkëta lehtësojnë vlerësimin. Trajtimi është i njëjtë si për të rriturit, psikoterapia e shoqëruar nga ilaçet kundër depresionit sipas nevojës.

Çfarë tjetër mund të bësh si prind?
Kujdesuni për stilin e jetës së shëndetshme të fëmijës tuaj, në mënyrë që të mposhtni më shpejt depresionin. Le të kujtojmë, ne po flasim për një sëmundje, jo për një ndjenjë apo fazë kalimtare.

• Dieta e pasur me fruta, perime, drithëra (fasule, thjerrëza, bizele), fara, arra dhe proteina të pastra
• Aktiviteti fizik për të paktën 60 minuta në ditë, çdo ditë
• Flini sipas orëve të rekomanduara të përshtatshme për moshën
• Praktikimi i teknikave të relaksimit

Pse pikërisht fëmijët?

Po, jeta e tyre duhet të jetë pa brenga, dhe shpesh nuk është e qartë se çfarë shkakton depresion. Shumë faktorë mund të ndikojnë, duke filluar nga biologjia dhe temperamenti i fëmijës. Trauma, stresi, poshtërimi, ngacmimi (fizik dhe mendor), refuzimi nga mjedisi, depresioni i trashëguar nga prindërit – janë disa nga shkaqet e mundshme.

Depresioni është më i zakonshëm tek djemtë nën moshën 10 vjeçare

The post Depresioni i fëmijëve appeared first on Аптеки PlusPharma.

Kur ndjeheni … I NEVRIKOSUR
Kura është … PASTRIM I THELLË
“Nëse ndonjë situatë ju irriton, filloni me fërkimin e dyshemes, vaskës, furrës. “Të shikosh efektin e ndritshëm ka ndikim qetësues dhe inkurajon një ndjenjë rehatie,” thotë Melissa Maker, autore e “Clean My Space”. Plus, fërkimi padyshim që rezulton në sekretimin e endorfinit.

Çlirohuni … SIGURONI PRODUKTE TË PËRSHTATSHME
Për njollat rezistente keni nevojë për formula agresive, mbase diçka e bazuar në acid limoni ose ekstrakt të lëvores së mështeknës që janë të plota dhe megjithatë nuk do të shkatërrojnë pëllëmbët tuaj. Njolla e pashlyeshme mund t’ju bëjë edhe më të nevrikosur, prandaj sigurohuni që ta mposhtni.

Aplikoni … LËVIZJE RRETHORE
Zakonisht pastrojmë ose fërkojmë me lëvizje rrethore, kështu që e kthejmë papastërtinë nga një pikë në vendin e pastër. Kështu që fërkoni me një lëvizje zigzag ose me kthesa të buta sikur të shkruani shkronjën S.

Kur ndjeheni … TË SHQETËSUAR
Kura është … RIORGANIZIMI
Kaosi në shtëpi shkakton stres për shkak të pamundësisë për të gjetur shpejt atë që ju nevojitet, nga ana tjetër, pamja stimulon shumë trurin duke u përpjekur të përpunojë laramaninë. Me sjelljen e rendit në shtëpi, do të sjellni gjithashtu rregull në kokën tuaj, duke i renditur mendimet tuaja dhe duke i hequr qafe gjërat e panevojshme.

Çlirohuni … PRANOJENI PARREGULLSINË OSE RRËMUJËN
Disa gjëra janë krijuar thjesht për të qenë kaotike, si sirtari i kuzhinës ku mund të ruani gjithçka. Mos u mundoni të vendosni rend këtu, sepse do të mashtroheni. Pajtohuni me veten, dhe të tjerët në shtëpi, që ai sirtar është shtëpi për të gjitha sendet që nuk kanë sirtarin e vetë.
Aplikoni … PLAN AMATER
Nëse puna juaj shkon mirë, ka më shumë të ngjarë të bëheni një perfeksionist. Shtëpia juaj nuk është një farmaci! Ju kërkohet rend ose organizim që do t’ju lejojë të funksiononi mirë. Nëse xhinsat të shtrira në një karrige (gati për ditën tjetër) ju shkaktojnë pagjumësi, sepse ata nuk janë në dollap, atëherë ju e teproni shumë.

 Kur ndjeheni … TË HUMBUR
Ndërmerrni… PASTRIMI TË PËRGJITHSHËM!
“Krijimi i hapësirës fizike është transformues”, thotë Gretchen Rubin, autor i “Outer Order, Inner Calm (Rend i Jashtëm, Qetësi e Brendshme)”. “Heqja e sendeve që nuk i përdorni më do t’ju mbush me një ndjenjë lehtësimi. Shtëpia e rifreskuar do t’ju japë shtytje për një fillim të ri “.
Çlirohuni … PËRFUNDOI SE ÇFARË KOLEKSIONISTI JENI
A është rrëmuja në shtëpinë tuaj rezultat i gatishmërisë suaj për të ardhmen – a ruani kuti me kopse? Apo jeni bllokuar në të kaluarën – duke mbajtur veshjen tuaj të mbrëmjes së maturës? Imagjinoni një situatë të vërtetë kur me të vërtetë keni nevojë për këto gjëra, nëse gjasat janë 50% ose më pak, deklarojini ato të panevojshme.
Aplikoni … 3 HERË MENDO, NJË HERË HUDH
Nuk është çudi nëse është e vështirë për ju të heqni qafe gjërat, mbase problemi qëndron tek pasiguria nëse do ju nevojiten ndonjëherë. Nëse mendimin “për çfarë më nevojitet kjo?” e mendoni tre herë për një gjë të caktuar, atëherë është koha për të thënë lamtumirë.

Njerëzit që bëjnë rregullisht punë shtëpiake, kanë arritur të zvogëlojnë ditët depresive me 12%

The post Shtëpi e pastër, mendje e pastër appeared first on Аптеки PlusPharma.

PATATE TË SKUQURA TË ËMBLA
Përmban sasi të mëdha të vitaminës A – e mirë për shikimin, vitaminës C dhe vitaminës E – të shkëlqyeshme për lëkurën. Plus, fitonutrientë antikancerogjen dhe fibrat bimore, më pak kalori dhe karbohidrate.

PATATE TË SKUQURA PREJ LAKRËS JESHILE
Përmban vitamina A, C dhe B6 dhe minerale kalcium, kalium, hekur, mangan, bakër si dhe karotenoide dhe klorofil. Përmban lutein dhe zeaksanthin, të cilat mbrojnë shëndetin e syve. Kalciumi i lakrës jeshile mund të përthithet deri në 30% më shumë sesa ai në qumështin e lopës.

MËNYRA E PËRGATITJES
Nxehim furrën në 175 gradë. Pritini perimet në copa të vogla, feta le të jetë më të hollë. Lëreni që të thahet ose të fshihet me një peshqir kuzhine. Spërkatni me vaj ulliri, ato do të jenë më ushqyese dhe madje edhe më të krokant. Radhitni në një tigan të veshur me letër për pjekje, spërkatni me kripë deti dhe erëza të dobishme ushqyese.

AROMATIZONI ME:

1. Qimnon

Erëza aziatike është një surprizë e vërtetë për indet e tepërta dhjamore.

1. PARMEZAN

Kjo do të lehtësojë tretjen dhe thithjen e karotenoideve jo të dëgjueshme.

1. BIBER I ZI PIKANT

Përshpejton metabolizmin, plus është një afrodiziak i shkëlqyeshëm.

Lejohet një gotë birrë!
E vetmja pije alkoolike që nuk përmban yndyrë, kolesterol dhe ka një nivel shumë të ulët të karbohidrateve. Sipas hulumtimit nga The Journal of Science and Food Agriculture, birra përmban ksantohumol, një flavonoid që parandalon osteoporozën.

The post Patate të skuqura të shëndetshme appeared first on Аптеки PlusPharma.

Qëndroni të qetë, dëgjoni ata (fëmijët) dhe ngushëlloni ata

Bëhu shembull.Fëmijët ndjekin reagimet tuaja dhe mësojnë prej tyre.

Kini kujdes si flisni për virusin.Nga diskutimet tuaja mbi temën, varet se  sa frikë do të grumbullojnë fëmijët. Kujtoni rregullisht se do të qëndroni të shëndoshë si familje, pasi do të jeni përgjegjës dhe do t’i respektoni masat.

Shpjegoni rëndësinë e distancës shoqërore.Është një sfidë e vërtetë për të bindur fëmijët e vegjël që të veshin një maskë dhe ta veshin atë për një kohë të gjatë, kështu që planifikoni shëtitjet tuaja paraprakisht, duke shmangur vendet e ngarkuara dhe afatet kohore. Për fëmijët më të rritur, tregojuni atyre kurbën e rritjes për të kuptuar seriozitetin e situatës dhe hudhjuani përgjegjësinë, që të respektojnë vendimin nëse dalin pa maskë.

Demonstroni frymëmarrje të thellë.Është thelbësore për qetësimin e sistemit nervor, andaj ushtroni së bashku.

Përqendrohuni në aspektet pozitive.Ashtu si shoqërimet në natyrë dhe projektet e ndryshme artistike. Ndani orët e ditës, jepuni atyre lirinë të shoqërohen me përgjegjësi, por shumicën e minutave rezervoni për tubime intime, familjare.

Shprehuni dashuri në çdo rast të lirë.

Kontrolloni ndjekjen e mediave
TV, internet, media sociale – duhet të jenë rreptësisht nën kontrollin tuaj. Përcjellja e informacionit më të fundit mund të shtojë frikën tuaj, kështu që sigurohuni nëse fëmija juaj luan me të vërtetë në dysheme ndërsa shikoni lajmet. Shpjegojuni fëmijëve të rritur se gjithçka që qarkullon në internet nuk do të thotë se është e vërtetë. Mësoni se si të njohin lajmet e rreme. Ju duhet të jeni burimi i tyre i parë dhe i vetëm i besueshëm i informacionit.

Rezervoni kohë për bisedë
(përshtatur sipas moshës)
Mosha parashkollore– informacion i shkurtër, i thjeshtë për virusin dhe bindja se të rriturit janë këtu për t’u kujdesur për gjithçka. Ofroni disa shembuj të thjeshtë mbrojtjes: “Lajmë duart, nuk prekin asgjë nga toka, veshin rroba të pastra vetëm për në shtëpi”.
Shkolla fillore – pritni shumë pyetje nga kjo grupmoshë, por përdorni të vërtetën dhe sa më pak detale të jetë e mundur. Ata ndoshta do të kenë nevojë për ndihmë në ndarjen e së vërtetës nga thashethemet dhe fantazitë. Diskutoni me ta masat e marra nga autoritetet.
Adoleshentët – diskutoni me ta dhe referoni ata në burime të besueshme. Përfshini ata në procesin e vendimmarrjes në lidhje me detyrat e shtëpisë dhe aktivitetet në natyrë.
Për të gjithë fëmijët, inkurajoni ata të verbalizojnë mendimet dhe emocionet e tyre. Jini dëgjues të durueshëm dhe të vëmendshëm!

Shëndeti mendor
Kërkoni ndihmë profesionale nëse vëreni një ndryshim të rëndësishëm në sjelljen e fëmijës tuaj ose disa nga simptomat më poshtë nëse zgjasin më shumë se 2 javë.
Mosha parashkollore– thith gishtin e madh, urinim në shtrat, gjumë i shqetësuar, mungesë oreksi, frikë nga errësira, ngjitje ndaj prindërve, sjellje regresive dhe tërheqje në vetvete.
Shkolla fillore– agresion, nervozizëm, makth, shmangie e detyrimeve, përqendrim i dobët, distancim shoqëror.
Adoleshentët– problemet me gjumin dhe oreksin, konflikte, agjitacioni, sjellja delikate, përqendrimi i dobët, ankesat fizike.

The post Fëmijëria me Kovid-19 – Udhëzuesi për prindërit për përshtatje appeared first on Аптеки PlusPharma.

12 maj – Dita Ndërkombëtare e Infermierëve
Ngrini një gotë shumë lartë në emër të të gjithë atyre që pa rezervë dhe vetëflijim ia ruajnë botës shpinën.

SHIKONI

Filmin Incendies
Një film që do t’ju pushtojë që në fazën e parë, rrjedha e ngjarjeve është e pamundur të parashikohet, dhe fundi është mjeshtëror. Ky është një nga ata filmat që do të mbahet mend për një kohë të gjatë. Historia rrotullohet rreth Xhinit dhe Simonit, të cilët duhet të udhëtojnë në qytetin e tyre të lindjes diku në Lindjen e Mesme për të përmbushur dëshirën e pasvdekjes së nënës së tyre. Atje do të mësojnë për të kaluarën e saj të trishtuar dhe do të zbulojnë një sekret shqetësues që do të ndryshojë jetën e tyre përgjithmonë.

SHKARKONI

Aplikim celular MyFitnessPal
Nëse tema e yndyrave në f. 8 ju shtyu të kushtoni vëmendje se çfarë saktësisht po konsumoni, atëherë ky aplikacion do të jetë i dobishëm. Është krijuar për të llogaritur konsumin e kalorive, për të llogaritur sa kalori keni djegur dhe për t’ju motivuar me ushtrime. Sapo keni gjetur një partner sportiv, pra çfarë po prisni?

The post Çfarë në kohën e lirë? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Si është të jetosh këto ditë pa një audiencë dhe pa dijeni se kur do të zhvillohet takimi tjetër?

Ka momente edhe të melankolisë, por edhe pasi aktrimit për një kohë të gjatë, vetë trupi ka nevojë për pushim. Është e nevojshme të grumbullohet energji  tjetër, një ide e re. Ata thonë që qesja e produkteve duhet të zbrazet, në mënyrë që të rimbushet dhe vazhdimisht të mendohet se çfarë të gatuhet, mbase shembulli është i  thjeshtë, por shumë i saktë. Unë punoj nga shtëpia, ose më saktë punoj në shtëpi, kështu që dita ime kalon shpejt. Nga ana tjetër, prindërit e mi dhe nëna e Predragut, bashkëshortit tim, janë më të moshuar dhe ne kemi përgjegjësi të kujdesemi për ta.

 Sikur të jeni të paracaktuar t’i bëni njerëzit të qeshin, kështu që harrojmë që edhe ju keni rëniet tuaja në jetë. Si ia dilni?

Të bësh të tjerët të qeshin është profesioni im dhe ai mësohet në fakultet dhe në skenë përmes përvojës, dhe unë kam qenë atje për 30 vjet. Zakonisht gjyshet thonë: Nipi im si po aktron, kjo mjafton për ju në teatër. Unë them që: Në rregull, do ta marr te unë në teatër, por le ta marrin mua në kirurgji sepse jamë një kirurg i shkëlqyer… në skenë. Shumë njerëz nuk e kuptojnë këtë profesion. Po, unë dua t’i bëj njerëzit të qeshin, por në fakt ne që arrijmë t’i bëjmë njerëzit të qeshin, nga ana tjetër, situata jonë është pak e trishtueshme. E dini, tragjeninë nga komedia e ndanë vetëm një hap. Nuk po them që situata është tragjike për mua, por unë e di të jemë e pikëlluar dhe e ndjeshme, gjë që njerzit pothuaj nuk e vërejnë fare. Shumë njerëz mendojnë se unë duhet të jem i gëzuar dhe i qeshur jashtë punës. Madje edhe Çarli Çaçlini, i cili bëri tërë botën të qesh, në esencë ishte shumë i trishtuar. Dua të them që ai që zgjodhi ta bënte botën të qeshë, dëshiron të pushojë prej saj, thjesht ta kthejë gojën përsëri në vend.

Çfarë do t’i këshilloje lexuesit në këtë situatë të pazakontë?

Duhet të këmbëngulim, të jemi të disiplinuar dhe të ndjekim rregullat dhe rekomandimet, të mendojmë me maturi. Le të pyesim veten, si është gjendje e atyre të cilët tërë jetën, për shkak të invaliditetit të tyre, e kalojnë jetën e tyre në shtëpi? Unë ngushëllohem vetëm nga i vetmi përfitim nga e gjithë kjo situatë, dhe kjo është se fëmija im është në shtëpi. Vajza ime Nela po studion në Fakultetin e Artit Dramatik dhe ajo është në ligjerata tërë ditën dhe unë praktikisht nuk e shihja. Jam e lumtur që tani mund ta përqafoj, ta puth, të flas me të. Ajo e ka shumë më të vështirë, si dhe të gjithë të rinjtë që janë mësuar të jenë më shumë jashtë sesa në shtëpi, por bisedojmë me kthjelltësi se duhet të kalojmë gjithë këtë. Ka momente të qeshurash, momente lotësh, të njëfarë letargjie, por gjithçka durohet në emër të shëndetit.

Në teatër, publiku duartroket dhe posa të shfaqeni, bëhet buçues. A jeni të vetëdijshëm për mbizotërimin tuaj?

Do të gënjeja nëse do të thoja që nuke kamë vërejtur që duartrokitjet po bëhen më të zëshme dhe shpresoj se do të mbetet kështu. Për shumë vite jam përpjekur ta arrij atë, thjesht kam punuar që publiku të jetë i kënaqur kur më shohin në skenë, të ndiejë atë që unë e luaj në skenë dhe të jenë pjesë e saj deri në fund të shfaqjes. Kjo ishte ideja ime, dëshira dhe qëllimi im, unë nuk jam një aktore e plotëfuqishme, por atë që e bëj, besoj se bëj me drejtësi dhe pikërisht për këtë publiku më shpërblen. Edhe sot e kësaj dite, unë mësoj nga kolegët e mi më të vjetër që më japin atë zanat falas, por pa asnjë problem mësoj edhe nga më të rinjtë që janë aktorë vërtetë të talentuar dhe të mirë. Ai që është i zgjuar do të dijë ta shfrytëzojë në avantazhin e tij talentin e kolegëve të tij.

A jeni përgjegjës për buzëqeshjet e njerëzve përreth jush në jetën tuaj private?

Po, unë e di se si të buzëqesh me njerëzit përreth meje. Nuk mund të them që e bëj gjithmonë nga fillimi deri në fund të ditës ose në mbrëmje, sërish kjo do të ishte si punë jashtë orarit. Pranë meje ka gjithmonë njerëz të tjerë me humor, interesantë që dinë gjithashtu të argëtohen, kështu që ne plotësojmë njëri-tjetrin. Unë nuk jam nga ata njerëz që dëshiron të jetë në qendër të vëmendjes gjatë gjithë kohës, mjafton kalimthi, një rol mesatar është më i miri.

Ju keni talent për aktrim, por jeni lindur për muzikëll! Pse nuk ju kemi parë deri më tani në një film?

Më pëlqen të punoj në muzikëll, plus di të këndoj, por kërkon shumë punë, shumë kondicion. Kam luajtur në dy muzikëlle dhe mendoj se aktoroj mirë tani për tani, sa të më mbajnë këmbët. Sa për filmin, për mua është pak më i largët për mënyrën se si funksionon. Në filmin “Para shiut”, Biljana Taneski dhe unë kemi luajtur motrat boshnjake. Në atë kohë, shoqërohesha shumë me Lenka Udoviçki, pra bashkëshortja e Rade Sherbedxhiut. Mbaj mend duke qarë shkova te Rade për të folur se si të luaja para kamerës, sepse isha i frikësuar. Kështu që Rade dhe unë punuam para xhirimit, por ajo pjesë e filmit dështoi. Pastaj për vite me radhë kam bashkëpunuar me Vladimir Blazevskin, vijuan edhe disa role të shkurtra si në “Prespav” por nuk ndihem i sigurt, dërrasat (skena) më duken më të sigurta. Teatri është gjëja ime e vërtetë, vështirësitë, lotët, djersët, nervat, forca dhe kur premiera mbaron, gjithçka harrohet menjëherë. Sidoqoftë, nuk e përjashtoj mundësinë e të punuarit me regjisorë të mirë nga të cilët e di se do të mësoj shumë.

 Në një kohë të tillë trazire, gjithçka që ju nevojitet është një mendje që do të ndjek rekomandimet.

Bukuria juaj është e padiskutueshme, por a zbukuroheni akoma veten me buzëkuq dhe maskara (bojë për vetulla) apo jeni modernizuar?

Çdo ditë përdorja makiazh dhe i mësova vajzës time të rregullohej para se të del jashtë. Por, a kanë kaluar vitet dhe makiazhi në fytyrën time është ka filluar të më rëndojë, kështu që kur jam në shtëpi dhe madje edhe kur bëj fotografi, jam më e natyrshme. Ende nuk kam buzë të plota, nuk kam silikone ose hialurone, nuk kam asgjë. Më tej, kur të vijë koha, ajo me siguri do të bëja gjithçka që duhet. Sinqerisht dua të pushoj nga gjithçka. Dua të mbetem me privilegjin ta shijoj veten të pastër, pa grim në shtëpi.

Çfarë mund të gjendet në farmacinë tuaj në shtëpi nga produktet natyrore dhe shtojcat ose suplementet?

Nga shtojcat vetëm vitamina C, seleni dhe vitamina D. Për ndryshe, çdo mëngjes bëj smuthi bombë ose lëngje me shumë xhenxhefil dhe mjaltë. Megjithëse kam qenë duhanpirës për 40 vjet, kurrë nuk e kam filluar ditën me kafe. Kafeja nuk më zgjon, nuk më bën të lumtur, siç më bën edhe lëngu natyror ose frutat. Pas kësaj, unë mund të pi kafe dhe është zakonisht një ritual që shpesh e ndaj me vajzën time.

 Unë i rrit fëmijët e mi me modesti, sepse shoh aktorë të rinj që vijnë në teatër të bindur se yjet tashmë u janë dhënë atyre, dhe kjo është shumë e gabuar.

Kush është përgjegjës për ushqimin e shëndetshëm të fëmijëve tuaj dhe krijimin e shprehive sportive?

Kur i edukonim fëmijët tanë, burri im dhe unë shpresonim që ata kurrë nuk do të dështonin, por për fat të keq ata të dy ishin duhanpirës. Më herët, ata e kompensonin këtë përmes sporteve, por me angazhimet në punës, e gjitha ra në ujë. Alexander punon si një udhërrëfyes turistik ndërkombëtar dhe ec shumë me turistët, kështu që ai e kombenzon në këtë mënyrë. Nela është në kolegj tërë ditën, dhe ka shumë dinamikë dhe lëvizje. Unë kam qenë i përfshirë në sport gjithë jetën time, kam notuar në shkollë të mesme, kam skijuar dhe kam luajtur hendboll, madje kam edhe medalje. Tani drejtoj patina me rrota, mora edhe një biçikletë, por është e vështirë për mua, kështu që duhet të mendoj për diçka tjetër. Edhe pse për momentin di të bëj ndonjë xhiro dhe të kthehem në shtëpi menjëherë. Unë gatuaj shëndetshëm, madje harroj të shtoj mish, kështu që ata ma kujtojnë. Nuk më pëlqejnë ushqimet e gatshme, fëmijët e mi janë mësuar me ushqime të përgatitura të freskëta, përveç kur janë të zënë gjatë gjithë ditës, kështu që ata duhet të blejnë, por edhe atëherë zgjedhja është ushqimi i gatuar, jo sanduiçet.

A e leni celularin tuaj ndonjëherë në silent?

Sa qo që të dua të fik telefonin, është e pamundur, sepse kam fëmijë dhe gjithmonë duhet të jem këtu për ta. Kurse sa i përket teatrit, po pa dyshim se të gjithëve na duhej pushim, por jo edhe kaq. Plus, pasiguria vret, mbase kjo është intervista ime e fundit, kush e di. Atëherë janë pyetjet se çfarë do të ndodhë kur të mbarojë gjithçka, nëse audienca do të kthehet në teatër, për sa kohë, nëse do të kthehet në të njëjtin numër. Të gjitha këto pyetje që njerëzit i bëjnë vetes çdo ditë, kështu që është e rëndësishme që mendja të jetë e mprehtë dhe të kemi parasysh rregullat, dhe pastaj do të mendojmë për gjërat tjera.

Për fundjavë në MTV, transmetohen shfaqje të fëmijëve, ku luan Tanja, kështu që përmes Viber-it u kërkova nënave të fëmijëve me të cilët djali im shkon në kopsht për të bërë pyetje për të, ata që janë të interesuar të shikojnë dhe mora disa… mund të vendosen në një kornizë të veçantë

Kur fëmijët pyesin – (mosha 4 deri në 5 vjeç)

Jovana: Kush është princesha juaj e preferuar?
Unë nuk jam lidhur me princeshat, por me vetë historinë. Edhe pse jam 53 vjeç, edhe sot e kësaj dite shikoj filma të animuar të Disney-it si Hirushja, Aladin dhe këto më të rejat.

Dimitar: Në cilin superhero do të maskosh veten?
Në asnjë prej tyre, asnjëherë nuk i kam dashur. Më pëlqen ta maskoj veten në diçka interesante dhe qesharake, si kur isha fëmijë 220 kg ose kur isha grua e zezë. Nuk me pelqen uniformat!

Lina: A është e gabuar të duash veshje meshkujsh dhe futboll?
Jo, nuk është gabim! Unë kam luajtur futboll; kur isha e hollë vishja minifund, pasi fitova në peshë jam në pantallona dhe ndihem po aq femërore.

Kalin: A i qortoni fëmijët tuaj nëse ata ulen shumë në telefon?
Po, nëse ata kanë një punë lejohen, por pas kësaj unë i përzë jashtë. Insistojë më shumë në shëtitje, not, ngitjen e patinave me rrota, dhe çiklizmit më shpesh.

Bobo: Me çfarë dëshiroje të luash kur ishe i vogël?
Jam rritur duke luajtur jashtë, para ndërtesës.

 Megjithëse unë mund të kisha lodrat më të shtrenjta, dhe në atë kohë udhëtoja me aeroplan për të vizituar prindërit e mi ndërsa ishin në turne, unë zgjodha të jetoja ashtu siç jetojnë të tjerët.

The post Tanja Koçovska appeared first on Аптеки PlusPharma.

Jo çdo alkool ka fuqinë e dezinfektimit!
Rakia nuk është e përqendruar sa duhet për të vrarë bakteret, por llojet e tjera të alkoolit (të tilla si alkooli etilik, izopropil, etanol) kanë fuqinë për të dezinfektuar në një përqendrim prej 70%. Nëse tretet ose hollohet me ujë – dy të tretat e alkoolit dhe një e treta e ujit – do t’ju japë një dezinfektues të plotë dhe efektiv. Por kjo nuk është ende një zgjidhje ideale për pastrimin e sipërfaqeve të mëdha të shtëpisë, pasi përqendrimet e larta të alkoolit gjithashtu nënkuptojnë avullim jashtëzakonisht të shpejtë. Alkooli është i mirë për fshirjen e sendeve të vogla si celular,telekomandë, doreza. Po në lidhje me uthullën dhe lëngun e limonit? Megjithëse kanë veti antibakteriale, ato nuk njihen si dezinfektues. Përbërësit e tyre, acidi acetik dhe limoni, përdoren si përbërës aktivë në produktet e gatshme. Por ndryshimi është në përqendrimin e vlerës pH – askush nuk shtrydh limon të freskët në prodhim. Pse acidet janë efektive? Disinfektuesit me bazë acide ndryshojnë mjedisin e pH-së së mikroorganizmave, prishin lidhjet e acideve nukleike dhe ndikojnë në proteina.

Avulli është një dezinfektues natyral efektiv!
Në fakt, spitalet e përdorin atë për dezinfektim dhe sterilizim. Avulli shkatërron mikroorganizmat, enzimat dhe proteinat. Mos e hekurosni sipas nevojës, domosdoshmërisht hekurosni me avull nëse i thani rrobat jashtë. Mos i lani me duar nëse keni enëlarëse!

Përdorim i përshtatshëm për efikasitet 100%

Ju mund të armatoseni me të gjithë përbërësit e fuqishëm, por më kot nëse nuk i përdorni ato sipas udhëzimeve. Në përgjithësi, sipërfaqet e forta duhet të pastrohen me ujë të rregullt dhe ujë para se të aplikoni një dezinfektues. Kushtojini vëmendje sesa produkti duhet të qëndrojë, sasia e kërkuar dhe nëse duhet të shpëlahet apo jo. Asnjëherë mos i përdorni mjetet në kombinim, pasi jeni të ekspozuar ndaj gazrave të rrezikshëm dhe helmues.

The post A janë efektivë dezinfektuesit natyrorë? appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post A mundet joga të jetë e rrezikshme? appeared first on Аптеки PlusPharma.

YNDYRAT E POLINGOPURA

Sa janë të mira? Aq sa është mirë të rrini me anëtarët e moshuar të familjes.
Më të pranishmë në …Vajrat bimorë si vaji i lulediellit dhe i misrit, peshk në vaj.
Pse na duhen?Lloje të caktuara të yndyrave të polipangopura omega-3 dhe omega-6, trupi nuk është në gjendje t’i prodhojë, për këtë arsye është e nevojshme t’i merrni ato përmes ushqimit. Yndyrat omega-3 (peshqit në vaj) janë thelbësorë për tru, zemër dhe shikim të shëndetshëm.
Rrezik?Ne konsumojmë më shumë omega-6 (që gjenden në vajrat bimor, farat dhe arrat) për dallim nga omega-3. Sasinë e madhe të omega-6 e lidhin me sëmundjet e zemrës, kancerin dhe inflamacionin. Përqendrohuni tek omega-3: harenga, skumbri ose tono i freskët janë burimet më të mira.
Dijeni këtë:Një studim zbuloi se kur gatuani në temperatura të larta, disa vajra bimorë lëshojnë përbërës toksikë. Vaji i lulediellit dhe misrit janë të dyshuarit kryesorë. “Përdorni një produkt me një përqindje të lartë të acideve të yndyrave të ngopura dhe / ose të monopaongopura dhe një përqindje të ulët të yndyrave të polipangopura (më pak se 20%) – si vaji i ullirit ose edhe më mirë gjalpi, vaj kokosi ose thjamë derri”, thotë Dr. Martin Grootveld nga Universiteti De Montfort. Vaji më i sigurt është vaji i rafinuar – ka një pikë të lartë tymosjeje (temperatura në të cilën vaji fillon të dekompozohet).

YNDYRAT TË MONOPANGOPURA

Sa janë të mira? Emri i tyre duhet të jetë superhero!
Më të pranishëm në …Avokado, bajame, arrë braziliane, kikirikë, vaj ulliri.
Pse na duhen?Ata lyrësojë zemrën dhe ajo funksionon në mënyrë perfekte. 13% e energjisë që marrim nga ushqimi duhet të furnizohet nga yndyrat të monopangopura.
Rrezik?Nuk ekziston! Përdorni vaj ulliri të ftohtë të kulluar në sallatë – është më i pasur me polifenole sesa vaji i rafineruar i vajit.
Dijeni këtë:Avokado dhe karota të bluara – një çift i shkëlqyeshëm për një sallatë të fuqishme. Hulumtimi i botuar në The Journal of Nutrition ka konfirmuar që ushqimet që përmbajnë karotenoide të provitaminës A (të cilat shndërrohen në vitaminë A në trup) përmirësojnë thithjen dhe shndërrimin e yndyrave të avokados. Nuk ka burim më të mirë të karotenoideve se karotat e papërpunuara!

Yndyrat na furnizojnë me vitamina A, D, E dhe K dhe na mbajnë të ngopur periudhën më të madhe të ditës.

YNDYRAT E NGOPURA

Sa janë të mira? Si duket nuk janë aq të këqija sa menduam.
Më e pranishme në …Gjalpë, djathë, mish.
Pse na duhen?Një studim i Universitetit të Kembrixhit lidhi praninë e disa acideve yndyrore të ngopura në gjak (ato që rrjedhin nga produktet e qumështit) me rrezikun e zvogëluar të diabetit tip 2. Mos harroni se produktet e qumështit vijnë në paketë me kalciumin dhe proteinat.
Çfarë rreziku?Hulumtimet nga viti 1980 sugjeruan uljen e yndyrave të ngopura nga ushqimi, sepse e rrezikojnë zemrën. Në vitin 2014, shkencëtarët dolën me idenë se nuk ka prova që ta mbështesin këtë. Debati vazhdon edhe më tej, por udhëzimet mbeten të njëjta. Rekomandohet që 11% e energjisë që marrim nga ushqimi t’i përket yndyrave të ngopura.
Dijeni edhe këtë:Shumë prej nesh nuk e dinë se cilat ushqime përmbajnë përqindje të lartë të yndyrave të ngopura. Një lugë gjelle vaj ulliri (vetëm për t’ua kujtuar, përmban të tre format e yndyrës) mund të përmbajë një përqindje më të lartë të yndyrës së ngopur sesa 100 gram mish derri. Lexoni etiketat!

TRANSMASTET

Sa janë të mira? Ata nuk janë aspak të mirë! Acidet transmaste industrialisht të prodhuara janë yndyra të modifikuara artificialisht që u shtohen ushqimeve të përpunuara për të siguruar jetëgjatësi më të gjatë.
Më të pranishme në …ëmbëlsira, biskota, ushqime për me vete, margarinë.
Pse na duhen?Ne nuk kemi nevojë për to!
Ndonjë rrezik? Yndyrat artificiale janë treguar se rrisin kolesterolin e keq (LDL) në gjak dhe zvogëlojnë kolesterolin e mirë (HDL).
Dijeni edhe këtë:Ekzistojnë doza të vogla të transmasteve natyrore të pranishme në mish dhe qumësht. Nëse keni një pasqyrë të mirë të gjakut dhe nuk keni asnjë problem me kolesterolin, vazhdoni të përtypni.

60% e njerëzve nuk e dinë dallimin midis yndyrave të ngopura dhe të pangopura

The post Votojmë PËR yndyrëra në menu appeared first on Аптеки PlusPharma.

Falni veten për mendime të këqija

Ju nuk jeni një person i keq nëse mendoni se e keni më të vështirë. “Të gjitha emocionet dhe reagimet janë normale, përfshirë ato që duken egoiste, dhe për sa i përket këtyre emocioneve dhe reagimeve, njerëzit pothuajse nuk dallojnë” tha Elena Uels, një psikologe klinike në Los Angeles. Përshtatja ndaj ndryshimit shkakton ndjenjat e ankthit dhe zemërimit, prandaj mos harroni se nuk jeni vetëm në këtë dhe do të ndiheni më mirë. Mos i bëni shërbim shëndetit mental duke kritikuar veten tuaj për dobësitë. “Ekziston një lidhje e fortë midis kritikës dhe depresionit, por gjithashtu midis dhembshurisë dhe gjendjes së mirë shpirtërore,” thotë Uellsi. Nëse gjykoni veten, do të ndjeheni më keq dhe nuk keni nevojë për atë tani. Mundohuni të kapni veten kur sulmoheni nga mendimet e këqija dhe dokumentoni ato. “Shkruajeni mendimin fillestar dhe pastaj zëvendësojeni me një mendim logjik,” këshillon Elena Uels. Për shembull: “Jam mërzitur që shoku im humbi punën në Londër;Isha vërtet i lumtur që do ta shihja qytetin edhe unë. ”Në mënyrë shumë të qartë identifikoni pse një ndryshim në planet dhe kushtet ju bëri që të ndjeheni të zhgënjyer sepse kjo do t’ju ndihmojë të shihni fotografinë e plotë.

Nëse dikush i afërm ju merr në telefon për t’u ankuar, me siguri do t’a bombardonit me këshilla dhe fjalë ngushlluese. Tani bëni të njëjtën gjë për veten tuaj. “Ne të gjithë tregojmë një shkallë më të madhe dhembshurie dhe mirëkuptimi për të tjerët, dhe jemi shumë të rreptë me veten,” pajtohet edhe Uels.

Pse ndihem kështu?

Ndonjëherë përgjigja është shumë e thjeshtë: Sepse ju është dashur të anuloni një udhëtim që mezi keni organizuar. A ka kuptim të mërzitesh kur nuk mund të ndryshosh asgjë? Shembull për një motivi më pak të qartë për emocione? Ju jeni i pikëlluar që keni humbur orët e stërvitjes, a sapo kishi fituar rutinën. Stërvitja është e mundshme edhe në shtëpi, mbase ju mungon socializimi? Ju mungon shumë miqësia e re, jo vetëm stërvitja? Në situata të tilla, teknologjia mund të jetë e mirë për ju, kështu që praktikoni video thirrje me të dashurit tuaj.

Përqendrohuni te të tjerët

Si miqtë që presin një foshnjë, ata që kanë humbur punën e tyre ose gjyshërit. “Përqendrimi te njerëzit e tjerë është i shkëlqyeshëm për riorientimin e mendimeve,” thotë Uels. “Kjo praktikë do t’ju ndihmojë të ndiheni më pak në ankth dhe depresion.”Ne do të shtonim: Kjo është një mënyrë e shkëlqyeshme për të bërë diçka të mirë për dikë, madje edhe me fjalë. Një studim i botuar në Journal of Clinical Psychologyku u vëzhguan 47 njerëz që luftonin me ankthin klinik dhe / ose depresionin tregoi se këta pacientë kishin më pak simptoma të lidhura me gjendjen e tyre në kohën kur po ndihmonin dikë. Duke ndjekur rekomandimet, ju veproni për të mirën e përgjithshme, por nëse kjo nuk është e mjaftueshme për t’ju ushqyer, atëherë bëni një hap më tej. Mbështetni njerëzit që i doni ose aplikoni për një punë bëmirëse. Të jeni të sigurt se së bashku me krizën globale,do të ik edhe depresioni juaj.

Shprehni mirënjohje

Tani është koha për këtë lloj detyre mendore, sepse mirënjohja është e lidhur ngushtë me emocionet pozitive. Çdo ditë, rendisni gjërat që ju bëjnë mirënjohës si fakti që keni një punë të qëndrueshme, ndërsa të tjerët jo, madje deri në detajet më të vogla, siç janë gudulisja e fëmijëve. Ju nuk keni nevojë t’i shkruani këto gjëra , thuani ato me zë të lartë ose në vetvete. Më mirë akoma, përfshini tërë familjen dhe shndërroni stërvitjen në lojë.

Shpresoj për një të nesërme më të mirë

Ju shpesh mendoni për përvojat dhe momentet që keni humbur, dhe kjo është e vështirë të gëlltitet. Por jeta do të kthehet në normale dhe ju duhet të kujtoni atë fakt rregullisht. Përkundër seriozitetit të situatës, është e rëndësishme t’i lejoni vetes momente gëzimi. Ju keni çdo të drejtë të qeshni, të gëzoheni në jetë, në fakt bëni atë sa më shpesh që të jetë e mundur. Por nëse ndjeheni për të qarë – bëjeni pa ngurim! Respektoni mënyrën tuaj të trajtimit të situatës. Ndërkohë, kujdesuni për veten tuaj që të bëheni më pak të prekshëm nga çdo gjë që mund të vijë.

The post Kur bota zhgënjehet, ju … BËHUNI NGUSHËLLI appeared first on Аптеки PlusPharma.

Humbni mes fjalëve

Hulumtimet nga Universiteti i Sussex zbuluan se leximi uli nivelet e stresit me një 68% befasues – gjithashtu ngadalësonë rrahjet e zemrës, duke ulur tensionin e muskujve. Prandaj, zgjedhni një kënd të ndonjë dhome në shtëpi dhe shndërrojeni atë në një kënd leximi. Vendosni një kolltuk, hidhni një batanije me një ton neutral, vendosni një vazo me livandë të tharë dhe rregulloni disa libra në dysheme. Riorganizimi i librave nganjëherë është i mjaftueshëm për të krijuar një atmosferë që kërkon lexim.

Ftoni natyrën në shtëpi

Lidhja e thellë midis njeriut dhe natyrës që është thelbësore për mbijetesën dhe mirëqenien e njeriut është më se e ligjshme. Prandaj, dizajni biofilia ose dizajni që imiton natyrën është aktual. Një mjedis në të cilin integrohen pjesa e jashtme dhe e brendshme. Ky dizajn është veçanërisht i dobishëm në zyra për të rritur produktivitetin dhe për të zvogëluar stresin e punonjësve. Ju ende nuk e kuptoni! Zyra me dru të vërtetë në mesë ose me mur të gjelbër të krijuar nga bimë të vërteta. Për fillim, kthejeni ballkonin në një mini-xhungël.

A keni dëgjuar për lule ajrore? E tëra për të cilën kanë nevojë është ajri për të mbijetuar dhe ata do të dekorojnë në mënyrë perfekte muret e përparme të dhomës së ndenjes.

Teknologjia pas derës

Psikoterapistja Nanci Kolier, në librin e saj “The Power Of Off”, thotë se mënyra se si njerëzit përdorin teknologjinë nënkupton një tru të ngarkuar me mendime të panumërta, por të menduar minimal. Në përkthim, të menduarit racional dhe produktiv mbahet në minimum. Zgjidhja? Jo aq “shtëpi të zgjuara”. Lidheni celularin për t’u ngarkuar në korridor dhe konsiderojeni sikur të ishte telefon fiks; vendosni laptopin në tryezë sikur të ishte një kompjuter desktop. Ideja është që ta vendosni teknologjinë në vende që do t’ju detyrojnë të vendosni me vetëdije nëse do ta përdorni. Lëreni përdorimin e tij të bëhet zgjedhja juaj, jo zakoni juaj.

Pastroni ajrin natyrshëm

Hulumtimet nga Imperial College London kanë zbuluar se ndotja e ajrit fshin të gjitha përfitimet e fituara nga sportet, veçanërisht ato që përfshijnë mushkëritë dhe zemrën. Mos u mashtroni se jeni të sigurt në shtëpi – kimikatet, gazrat dhe bakteret ngecin nëpër korridoret, kryesisht në ndërtesa, që do të thotë se ajri mund të ndotet 5 herë më i ndotur se sa ajri jashtë, pretendon OBSH-ja. Dhe këtu lulet që pastrojnë ajrin luajnë rolin e vet. Aloe vera, prodhon oksigjen gjatë natës; Dredhka e djallit heq formaldehidin dhe benzenin në ajër.

The post Shtëpia juaj – Qendër e re Wellness appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ju nuk jeni konstantë

Fëmijët janë të pagabueshëm kur e dinë saktësisht se çfarë i pret – kur është koha për të bërë dush, gjumë, lojë ose cilat janë pasojat nëse nuk binden. Sa më të qarta dhe më të parashikueshme të jenë rregullat e lojës, aq më e lehtë është t’i kontrollosh dhe negociosh me ta.

Strategjia 1:Mundohuni të impononi një rutinë në shtëpi. Kjo nuk është e lehtë, sepse kur dilni nga shtëpia, në skenë dalin gjyshja, gjyshi ose dadoja, dhe bashkë me ta dalin edhe rregulla të reja. Pajtohuni për çdo situatë të re, për shembull, si të veproni nëse fëmija hedh ushqim në dysheme dhe sigurohuni që të gjithë i përmbahen marrëveshjes. Gjyshet konsiderohen si këmbëngulëse, por ato vënë rend në mënyrë të shkëlqyer. Zbatoni rregullat dhe harroni kafenë me miqtë kur është koha që voglushi të flejë, kështu që nuk do të keni problem me disiplinën.

Shumë orë për familjen

Është kënaqësi kur të gjithë tubohen, por disa prindër, veçanërisht nënat, e teprojnë duke detyruar aktivitete të përbashkëta. Psikologu klinik Tomas Felan, autor i “1-2-3 Magic”, thotë: “Fëmijët vlerësojnë kohën e kaluar vetëm me një prind.” Ai potencon: “Socializimi me njëri-tjetrin është gjithashtu i mirë për prindërit, sepse atëherë ndalet konkurrenca e pavetëdijshme që ata bëjnë me njëri-tjetrin.”
Strategjia 2: Ju nuk keni nevojë për ndonjë organizim të madh për të kaluar kohë cilësore me fëmijën tuaj, thjesht uluni në dysheme dhe luani. Është edhe më mirë t’i ndani aktivitetet tuaja si prindër, njëri të jetë përgjegjës për sportin, një tjetër të lexoni histori para se të shkoni në shtrat – në këtë mënyrë fëmija do të krijojë një marrëdhënie unike me secilin prej jush.

Ofroni shumë ndihmë

A kërceni në çast nga vendi kur vogëlushi juaj ka vështirësi me ndonjë gjë? Para se të ofroni ndihmë, mendoni nëse me këtë do të dërgoni një mesazh që ai nuk mund t’i a dal i vetëm. “Duke e ndihmuar shumë fëmijën tuaj, ju sabotoni aftësinë e fëmijës tuaj për t’u bërë i pavarur”, thotë Betsy Brown Braun, autori i “You’re Not the Boss of Me”.
Strategjia 3: “Është e rëndësishme të mësoni fëmijët të jenë tolerantë, veçanërisht kur luftojnë me veten e tyre,” thotë Braun. Por kjo nuk do të thotë se është e ndaluar të inkurajoni dhe nxisni që të mos dorëzohen dhe pas çdo sukese t’i shpërblemi me një duartrokitje.

Flisni shumë

Ju keni hyrë në një debat me fëmijën tuaj 2-vjeçar se ai nuk duhet të hajë ëmbëlsira para drekës dhe përfundoi kështu: debat-bindje-zënkë-britma-goditje?! Ky është modeli që prindërit më së shpeshti bien në 90% të rasteve. Fëmijët nuk janë të rritur të mishëruar në një trup të vogël, ata nuk mendojnë në mënyrë logjike dhe shpjegimet tuaja nuk e mbajnë vëmendjen e tyre.
Strategjia 4. Sapo t’i jepni urdhrin fëmijës, mos diskutoni më tej dhe shmangni kontaktin me sy. Nëse fëmija nuk ju dëgjon, jepni një paralajmërim të shkurtër verbal ose numëroni tre. Nëse fëmija nuk pranon të bindet, dërgojeni atë në një cep ose ndëshkojeni në mënyrën tuaj. Pa sqarim, dhe goditjet nuk duhet t’ju vijnë në mend!

The post 4 strategjitë fillestare ose themelore të eduktimit appeared first on Аптеки PlusPharma.

SIMPTOMAT

1. Mbani gjithmonë një karikues, madje edhe një bateri rezervë.
2. Dridhja menjëherë drejton vëmendjen tuaj ka ekrani blu.
3. Ju shtriheni dhe ngriheni duke shfletuar celularin tuaj.
4. Është më keq për ju të harroni telefonin tuaj sesa portofolin tuaj.

ÇKA NUK ËSHTË NË RREGULL?

Ekspozimi ndaj dritës blu, ajo që emetohet nga celulari, zvogëlon sekretimin e melatoninës, e cila ndikon në mënyrë të barabartë edhe në cilësinë edhe kohëzgjatjen e gjumit. Shkencëtarët në Universitetin e Harvardit kanë zbuluar se ndërverprimi me teknologjinë, një orë para gjumit, vonon prodhimin e melatoninës për 90 minuta, duke zvogëluar sasinë e tij përgjysmë. Ndërsa shumë procese biologjike në trup varen nga gjumi, mbani në mend se falë celularëve dhe veglave të tjera, ju rrezikoni shumë më tepër sesa mëngjesin.

Lajmi i keq është se nuk jeni të sigurt as ditën. Drita blu mund të shkaktojë degjenerim makular ose turbullim dhe humbje të shikimit, që zakonisht është një proces natyror, shoqërues i pleqërisë.

Nuk guxojmë të mos e përmendin edhe momentin e injorimit të bashkëbiseduesit sepse përmbajtja e servuar nga celulari është shumë më interesante. Të gjithë e kemi gjetur veten në këtë situatë të injorimit nga bashkëbiseduesi, i cili, në vend që të na dëgjojë dhe t’i kushtojë vëmendje gjendjes sonë mendore, vazhdimisht ngul sytë dhe kokën në cecular. Por për të qenë i sinqertë, me siguri edhe ne kemi qenë ata me kokë të përkulur shumë herë. Përveç mungesës së kulturës, kjo shprehi e tillë që ka depërtuar në jetën tonë, ngadalë por sigurt, ndikon në aftësitë tona shoqërore dhe kapacitetet tona për të

bashkëpunuar. Nuk jeni i sigurt për këtë supozim? Atëherë pyesni veten nëse preferoni t’i telefononi dikuj apo t’i shkruani në Viber? Nëse përgjigja është nën dy, atëherë keni problem.

Gjërat bëhen më të komplikuara në planin afatgjatë, sepse përveç marrëdhënieve dhe lidhjeve të prishura, studimet thonë se koha e gjatë e kaluar me pajisjet digjitale rrit rrezikun nga izolimi, ankthi, vetmia dhe depresioni. Mendoni kështu: Nëse për shkak të ndonjë aktiviteti dixhital nuk jeni në gjendje të bëni gjërat që duhet të bëhen, atëherë është koha për ndryshime.

PASTRIMI

Përdorni të gjithë ata alarmet që mbajnë llogari që të jeni të përqendruar në celurarin tuaj në favorin tuaj. Ata do t’ju ndihmojnë të përballeni me faktet. Si? Shkyçni ata dhe provoni sa mund të duroni pa kontrolluar se çfarë është e re. Nuk është e nevojshme t’i fikni krejt papritur, filloni me lajmërimet përkujtuese të postave elektronike ose ata të destinuara për aktivitete kalendarike që sigurisht i ndiqni ndërsa jeni në punë. Thuajini lamtumirë celularit tuaj një orë para gjumit dhe përcaktoni atë në opsionin ‘i heshtur’. Sidoqoftë, ju do të bëni shërbimin më të madh nëse ndryshoni vetëdijen në kokën tuaj: “Unë përdor teknologjitë vetëm për një qëllim, jo për të mbushur kohë!” – mos e harroni këtë.

Ngulitni sytë në monitor tërë ditën? Nuk pranoni madje edhe nëse ju paguajnë për këtë! Udhëhiquni me rregullin 20-20-20: hulumtimet sugjerojnë përqëndrimin në diçka (prapa ekranit) 20 hapa larg, për 20 sekonda, çdo 20 minuta. Kjo do të lehtësojë simptomat e qenësishme të sindromit vizuale kompjuterik – tension, thatësi, djegie dhe ndjeshmëri të syve.

NJË SËRË E EFEKTEVE TË DOBISHME

Jetë më të gjatë – Studiuesit thonë se ekziston gjithashtu një lidhje midis kohës së gjatë të kaluar para ekraneve blu dhe rrezikut të rritur nga pothuaj të gjitha sëmundjet vdekjeprurëse si sëmundjet e zemrës dhe kanceri.

Më shumë para– Kjo është veçanërisht e vërtetë për gratë që kanë zhvendosur zakonin e tyre të blerjes në internet.

Tru më i përqendruar-Ulja më gjatë para një monitori shoqërohet me ulje të vëmendjes dhe përqendrimit veçanërisht te fëmijët, kështu që mos u habitni nëse nuk mund të lexojnë mësimin.

Fillimi i lehtë i ditës– Ekspozimi ndaj dritës blu deri vonë e zvogëlon ndjenjën e të qenurit gati për ditën tjetër. Tani e kuptoni pse disa njerëz shkojnë në palestër herët në mëngjes dhe të tjerët nuk reshtin së shtypuri butonin për dremitje (snooze).

Produktivitet më i madh– Pushimi i kaluar jashtë me kolegët rezulton me më shumë produktivitet në krahasim me pushimin ose pauzën e kaluar para një monitori.

The post Pastrimi në praniverë (Nga teknologjitë) appeared first on Аптеки PlusPharma.

Studimi i botuar në Hulumtimin për Edukim Shëndetësor (Health Education Research), kishte për qëllim të zbulonte fuqinë e mbështetjes së partnerëve në trajtimin e diabetit tip 2. Megjithatë u zbulua se trainimi ose stërvitja me partnerë rrit motivimin që individët të qëndrojnë besnikë regjimit sportiv. Kjo është e shkëlqyeshme, sepse nuk do të humbisni paratë që keni investuar. Madje nëse partneri juaj nuk është miku/mikesha juaj, por i dashuri ose burri juaj, atëherë studiuesit thonë se do të korrni plus përfitime siç janë thellimi i marrëdhënies dhe lidhja në nivel të ri.

Por shpata ka dy tehe, kështu që ju rrezikoni të prishni marrëdhëniet në të njëjtën kohë për shkak të; vonesës së partnerit tuaj, idesë për lloj të ndryshëm të sportit, mënyrës krejtësisht të ndryshme për t’u çlodhur pas stërvitjes, qëndrimit të ndryshëm ndaj ushqyerjes etj. Dhe tani? Provoni në çift, por në fund, bëni atë që ju përshtatet juve.

VENDIMI

Sa është e thjeshtë për t’u realizuar: 7 nga 10

Rezultatet të shpejta: 8 nga 10

Përmirësimi mendor: 7 nga 10

Zgjidhje afatgjatë: 8 nga 10

REZULTATI PËRFUNDIMTAR: 7.5 nga 10

The post Stërvitje ose ushtrime në çift? A funksionon në realitet? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ushqim i shpejtë = Depresion i shpejtë

Që moti e kemi ditur që ushqimi ndikon në disponimin e njeriut, por hulumtimet e reja nga Australia sugjerojnë që afërsia me restorantet e ushqimit të shpejtë ndikon në shëndetin mendor. Në një eksperiment, studiuesit zbuluan se njerëzit me qasje të lehtë në ushqimin e shpejtë kishin më shumë të ngjarë të vuanin nga depresioni sesa njerëzit nga një ishull fqinj, të cilët konsumonin vetëm ushqim deti dhe peshk.

Nata është për pushim!

A e dini se trupi i njeriut është më i ndjeshëm ndaj stresit gjatë natës? Arsyeja kryesore është ulja e prodhimit të kortizolit, një hormon stresi që na ndihmon të përballojmë situatën stresuese. Lëreni postën e keq të presë deri nesër!

Turpi nuk mbytet në alkool

Nuk është lajm i ri që njerëzit e turpshëm pinë një gotë alkool për të dalë nga ndonjë situatë e caktuar, për shembull, kur vardisen. Por studiuesit gjetën një problem ditën vijuese, sepse te këta njerëz është vrejtur rritja e aksiozitetetit (ankthit).

Brokoli i freskët kundër kancerit të fshikëzës

Ilaçi ideal natyror për njerëzit me kancer të fshikëzës është brokoli i freskët, pasi ul nivelin e vdekshmërisë deri në 43%. Kjo është thënë në një studim i cili zgjati 8 vjet dhe përfshiu më shumë se 230 pacientë. Shkencëtarët gjithashtu kanë hetuar efektin e brokolit të freskët dhe të gatuar në kancerin e fshikëzës, ku kanë konfirmuar se brokoli i freskët ka efekt shumë më të madh mbi sëmundjen. Brokoli përmban një përqindje të lartë të izotiocianatit, komponime që kanë një efekt të fortë antiproliferativ në qelizat e kancerit. Ato shkatërrohen gjatë zierjes.

547 ditë – koha e nevojshme që një nënë të ndihet përsëri seksi

Thithkat e plasaritura dhe gjumi i qetë janë e shkuar e largët që kur keni lindur fëmijë? Nuk kërkon shumë kohë që nënat “e freskëta” të binden se jeta nuk do të jetë më e njëjtë përsëri. Por shkencëtarët thonë të kundërtën. Ata llogaritën se u deshën 18 muaj (547 ditë) që një nënë të ndjehej përsëri si grua. Sondazhi përfshiu 3.000 gra nga Britania, dy të tretat e të cilave raportuan se ndjeheshin të shëndosha (dhjamosura) dhe jo tërheqëse pas lindjes së fëmijëve. 6 nga 10 gra pretendojnë se e kanë përjetuar thyerje të vetëvlerësimit të tyre pasi kanë parë që ato nuk futen në rrobat e tyre të vjetra, ndërsa 39% ndjehen jo tërheqëse në gjithçka që veshin. Një e katërta (1/4) e të anketuarve pranuan se çdo ditë garonin me nënat e tjera se cila më shpejt do të humb peshë pas lindjes. Por mungesa e makiazhit dhe parfumit nuk do të thotë që nuk do të jeni të lumtur. Amësia ndryshon përparësitë në jetë, kjo është arsyeja pse 9 nga 10 gra thanë që puna nuk ishte më aq e rëndësishme sa dikur, ndërsa 79% nuk donin të ktheheshin në punë.

The post Shprehitë e mia – shëndeti im appeared first on Аптеки PlusPharma.

Migrena është një dhimbje koke që paaftëson një person në çdo kuptim të fjalës dhe kryesisht ndjehet në zonën temporale, të ballit dhe syve. Pothuajse është e pamundur të parandaloni ose zvogëloni dhimbjen kur të shfaqet. Kur përballeni me simptoma – dhimbje koke e vështirë, pështjellje, ndjeshmëri ndaj dritës, stimuj nga aromat dhe zhurma -gjithçka që mund të bëjnë njerëzit bëjnë është të fshihen nën jorgan dhe të presin që ajo të kalojë, e cila mund të zgjasë me orë, apo edhe ditë. .

E gjithë kjo ishte për faktin se deri vonë ishte pothuajse e pamundur të kontrollohej kjo situatë. Ilaçet ose barnat e prodhuar për të trajtuar kushte të tjera (të tilla si beta bllokuesit, ilaçet kundër depresionit dhe ilaçet anti-inflamatore) shpesh përdoren në rastin e migrenës. Por problemi është se këto ilaçe ose barna nuk funksionojnë te të gjithë, dhe ato shpesh shkaktojnë efekte anësore të tilla si lodhje, presion të ulët të gjakut dhe ulje të dëshirës seksuale. Një problem tjetër është se është pothuajse e pamundur të parashihet nëse një ilaç ose bar do të funksionojë për pacientin, dhe nëse funksionon, a do ta bëj atë të varur.

Ilaçi ose bari i ri për migrenën?

Çfarë ka evoluar në mënyrë të konsiderueshme sa i përket trajtimit të migraines në 20 vitet e fundit? Bëhet fjalë për një klasë të re të barnave të quajtur kalcitonin, një peptid i lidhur gjenetikisht, një antitrup monoklonal ose mAbs CGRP. Ky ilaç injektohet një herë në muaj dhe është ilaçi ose bar i parë i krijuar për të parandaluar migrene. Ilaçi ndihmon nëse vuani nga dhimbja kronike (më shumë se 15 ditë në muaj) dhe herë pas here.

Ilaçi funksionon duke zvogëluar aktivitetin e CGRP, një proteinë e përfshirë në transmetimin e dhimbjes së migrenës. Si rezultat, simptoma të tjera të migrenës, të tilla si inflamacioni dhe ënjtja e enëve të gjakut, kanë gjasa minimale të ndodhin. Sipas studimeve të fundit, pas konsumimit të rregullt të ilaçit ose barit gjatë një periudhe prej tre muajsh, shumë pacientë kanë vërejtur një ulje të dyfishtë të ditëve të kaluara me dhimbje koke.

Shqyrtoni shkaktarët

Ajo që sigurisht funksionon për migrenën është shmangia e gjërave që e shkaktojnë atë, megjithëse fillimi i saj zakonisht është kombinim i disa faktorëve. Gama e shkaktarëve është vërtet e madhe, duke filluar nga ushqime si djathi i vjetër, alkooli, çokolata, kafeina, agrumet, mishi i thatë ose peshku, arrat, dieta, pagjumësia, depresioni, lodhja, aromat e forta, zhurmat me zë të lartë, drita e fortë, drita intensive, etj. , kushtet e motit. Imagjinoni, çlodhja me një film deri natën vonë te disa njerëz të nesërmen mund të sjellë re të errëta.

Nëse i shmangni ato varietetet e ëmbël të ëmbëlsirave për shkak të migrenës së pashmangshme që vijnë pasi t’i shijoni ato, kemi një lajm të mirë: disa stimulues të zakonshëm si çokolata ndoshta nuk stimulojnë migrenën siç kemi menduar deri më tani – sugjerojnë studimet e fundit. Pyetja është se pse këto kënaqësi kanë emër të keq? Fillimi i migrenës fillon me një dëshirë të theksuar për ushqim dhe njerëzit kanë tendencë të marrin ëmbëlsira, shpjegon Dr. Peter Godsbi, një profesor në Kolegjin King në Londër. Kur migrena godet menjëherë pas kësaj, është logjike që pacientët të fajësojnë çokolatën – në këtë mënyrë është formuar ajo lidhje mendore që është plotësisht gabim.

Ndiqni simptomat për të kuptuar më mirë migrenën tuaj dhe të konkludoni nëse shkaktuesi te i cili ju dyshoni është i legjitim, sugjeron Dr. Godsbi. Pasi të keni identifikuar shkaktarët e duhur, nuk është e dëshirueshme t’i shmangni ato 100 përqind. Përse? Për shkak se në atë mënyrë ju rrezikoni të bëheni shumë të ndjeshëm ndaj tyre duke iu nënshtruar leshtësiht kokëdhimbjes, thotë Dr. Paul Martin, drejtor i shkollës për Kërkiome Psikologjike në kuadër të Kolegjit kombëtar universitar të Shëndetit dhe Mjekësisë në Australi. Zgjidhja për këtë: rrisni toleranca përmes ekspozimit të zgjatur dhe të kontrolluar. Supozoni se një nivel i ulët i sheqerit në gjak ju shkakton dhimbje koke? Nëse jeni të kujdesshëm që të konsumoni darkën në ora 19.00, provoni ta zhvendosni atë disa minuta mbrapa.

Ilaçi (zgjidhja) është në kokën tënde!

Sipas një studimi të vogël, njerëzit që meditojnë kanë dhimbje koke më të shkurtra, më pak të dhimbshme dhe më pak të shpeshta. Nuk bëni dëm nëse e kontrolloni, apo jo? Meditimi lehtëson stresin, që është shkaktari numër një i migrenës, thotë Rebecca Erwin Wells, një profesor i neurologjisë në shkollën e mjeksisë, “Vejk Forest”. Sipas saj, meditimi mund të shkaktojë ndryshime neurobiologjike në tru që ndikojnë në mënyrën se si ne përpunojmë dhimbjen. Një teori tjetër: pasi njerëzit mësojnë të jetojnë me dhimbjen, ata kanë më pak të ngjarë të bëjnë dramë prej saj (të tipit: “Kjo dhimbje koke nuk do të largohet kurrë!”), kurse paniku vetëm thellon dhimbjen. Studiuesit po përpiqen të zbulojnë sa saktësisht meditimi është i nevojshëm, dhe në çfarë forme, për të përfituar sa më shumë, por ata dyshojnë se ajo mund të funksionojë edhe pas disa seancave. Një këshillë për fillestarët; mbështetja mbi intelektin personal shkakton stres sepse papritmas bëheni të vetëdijshëm për të.

Aktivitet fizik, po apo jo?

Ushtrimet e rregullta mund të kontrollojë migrenën ose të zvogëlojë kohëzgjatjen e saj, zbulojnë hulumtimet e fundit, edhepse deri tani kemi fajësuar palestrën. Ndërsa ushtroni, trupi tajon neurotransmetues që na bëjnë të ndihemi mirë, bëhet fjalë për “vrasësit” e dhimbjes si beta-endorfini dhe anandamidi. Ushtrimet në vetvete zvogëlojnë stresin dhe ndihmojnë me pagjumësinë (dy shkaktarë të shkëlqyeshëm).

Synoni dy deri në tre kardio-seanca në javë. Domosdoshmërisht bëni nxehje para stërvitjes, përndryshe rrezikoni të merrni dhimbje koke. Nëse stërvitja është një nga shkaktarët e migrenës, mos hiqni dorë menjëherë, pini shumë ujë (dehidratimi përkeqëson dhimbjen) dhe merrni ndonjë meze të pasur me proteina për të ruajtur nivelin stabil të sheqerit në gjak.

A është kokëdhimbja ime migrenë?

Rreth 20% e njerëzve që vuajnë nga migrena fitojnë një shenjë të aurës përpara se të shfaqen simptomat e para. Ata shohin dritë të ndezur, linja me onde ose pika ose sytë e tyre turbullohen. Disa njerëz kanë një erë ose shije të çuditshme ose janë të përgjumur. 24 orë para fillimit të migrenës, ka një ndryshim të humorit (eksitim, depresion, nervozizëm).

Ndihma e Parë- këshilla

1. Shtrihuni në një dhomë të errët
2. Aplikoni fasha të ngrohta ose të ftohta
3. Masazh në vendet e dhimbshme
4. Një, por vetëm një pije me kafein
5. Nuhasni ose lyhuni me vaj livande, xhenxhefil ose mendër.

20 % përqind e njerëzve me migrenë vuajnë nga depresioni në të njëjtën kohë

A dinit? Migrena është e gjashta në listën e sëmundjeve që çaftësojnë njerëzit.

Mesatarisht, 1 / 4 gra do të përjetojnë migrenë në jetë.

5% e fëmijëve përballen me migrene.

Çdo rritje e temperaturës me 5 ° C e rrit rrezikun e dhimbjes së kokës për 7.5%.

The post Migrena appeared first on Аптеки PlusPharma.

LEXONI

 SHKARKONI
Aplikacioni mobil “Headspace”: Meditation and Sleep“
Në faqen 20, ne ju mësojmë se përmes meditimit ju do ta tejkaloni migrenën, prandaj ua sugjerojmë këtë aplikacion falas i cili ju ka ndihmuar shumë pacientëve në të gjithë botën. Aplikacioni do t’ju ndihmojë të rregulloni gjumin tuaj, të mësoni ta kuptoni veten dhe përfshini veglat themelore të meditimit.

Shihni
Dramën “Capernaum”
Ai është vetëm 12 vjeç dhe tashmë është dënuar me pesë vjet burg. Prandaj, djali padit prindërit e tij për neglizhencë. Ky film libanez i vitit 2018 ka një nominim për Oskar dhe shumë çmime. Ky film do të ngjall emocione të përziera dhe do t’ju shtyjë të mendoni se si po i rritni fëmijët ose nipërit tuaj. 

FESTONI
8. mars
Ne i urojmë gratë për festën e tyre duke i porositur që të dalin me shoqet e tyre, të shkojnë në një spa-qendëra ose, thjesht, të mbushin vaskën dhe të kënaqen. Ne e dimë se tingëllon klishe, por le të ju pyesim: kur për së fundi herë keni bërë diçka për veten tuaj? Theshtë 8 marsi është për ju!

KUSHTOJUNI vëmendje fëmijëve
Prilli është një muaj kushtuar luftës me jastëkë. Pra, tuboni fëmijët dhe nipërit dhe mbesat bashkë dhe mund të fillojë lufta!

The post Çfarë në kohën e lirë? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Formula e provuar dhe e thjeshtë sipas së cilës  çdo shtëpi apo apartament bëhet shtëpi është kur hapësira zbukurohet me lule. Lulja e ndryshon ambientin, i jep shtëpisë një ndjenjë të gjallë dhe të ngrohtë, dhe ajo ndikon në gjendjen shpirtërore dhe në të gjithë ata që jetojnë në të. Kjo është veçanërisht e dukshme në ditët gri të dimrit të gjatë, kur ngjyra e luleve të shtëpisë dhe gjelbrimi i bimëve në shtëpi kujtojnë shpresën që sjellin ditët me diell. Për shumë njerëz, lulet janë një burim lumturie, njohuri e mbështetur nga provat shkencore.

Çdo bimë sjell begati dhe përfitime në një mënyrë të caktuar. Atmosfera e bukur natyrore dhe disponimi i mbushur me energji, që na japin bimët tona, janë të plota kur ne vetë i mbjellim dhe kujdesemi për to. Mundohuni të pasuroni hapësirën dhe jetën tuaj me këtë aktivitet joshës, dhe kjo do t’ju kthehet shumëfish. Ju do të shpërbleni veten dhe të dashurit tuaj me diçka që sjell tregimin, atmosferën, erën, energjinë dhe bukurinë e vet.

Kujdesuni për gjethet e tyre dhe pëshpëritni atyre ndonjëherë ndonjë fjalë të këndshme. Falënderoni ata për bukurinë dhe jetën e tyre, kurse ata do të ndiejnë dashurinë dhe vëmendjen tuaj dhe do t’ju shpërbëjenë me bukuri, ajër të pastër dhe besim të pathyeshëm.

Këtu janë disa sugjerime për lulet që do të dekorojnë shtëpinë tuaj:

1. Kërpi i vjerës (lat. Sansevieriatrifasciata“Laurentii”) është një bimë me gjethe të drejta të zgjatura dhe të plota. Pastron ajrin nga benzeni, formaldehidi dhe trikloretileni. Kjo bimë nuk kërkon ndonjë mënyrë të veçantë për kultivimin e saj, ajo toleron mirë edhe diellin dhe hijen, dhe mund të vendoset pranë radiatorëve pasi vetë lulja nuk duron lagështi të tepërt. Përveç heqjes së toksinave nga hapësira, gjithashtu është e shkëlqyeshme edhe për dhomën e gjumit pasi prodhon oksigjen gjatë natës.
2. Luleshqerra e Transvalit është një lule që pastron hapësirën nga azoti, benzeni dhe formaldehidi. Kjo lule me ngjyrë të bukur thith komponimet e dëmshme që gjenden në tymin e cigareve. Ekzistojnë rreth 100 lloje të ndryshme të luleshqerrave të Transvalit, më së shpeshti të verdha, rozë, të kuqe, portokalli dhe të bardha. Luleshqerra e Transvalit nuk kërkon ndonjë kujdes të veçantë, i pëlqen vendet me diell dhe mund t’i durojë nxehtësisë. E tëra çfarë duhet të bëni është shpesh ta ujisish dhe ta lejosh ta zbukurojë hapësirën tënde.
3. Dracena (lat. Dracaena) është një bimë tropikale që ka origjinën e saj në Madagaskar. Ajo filtron shumë toksina, përfshirë edhe formaldehidin. Kjo bimë nuk duhet të ekspozohet ndaj dritës së drejtpërdrejtë, dhe poashtu nuk do të durojë as shumë ftohtë. Nëse kushtet janë të përshtatshme, dracena mund të arrijë një lartësi deri në 3 metra, kështu që duket se do të dekorojë shtëpinë tuaj me pamjen e saj të hollë. 
4. Aloe– Shkatërrues i shumë komponimeve të dëmshme në ajër, duke përfshirë rrezatimin nga ekranet televizive dhe monitorët e kompjuterëve. Përveç kësaj, gjethet e aloes mund të përdoren gjithashtu për trajtimin e djegieve dhe përgatitjen e preparateve të ndryshme të dobishme për lëkurën. Një aloe arrin njësoj si 9 pastrues biologjik të ajrit në hapësirën e brendshme.
5. Bambusi–palma është një bimë tropikale dhe një nga pastruesit më të mirë të ajrit. Përsosmërisht filtron formaldehidin, triklorethilenin, ksilenin dhe toluenin. Nuk duhet të vendoset drejtpërdrejt në diell, por gjithsesi duhet t’i sigurohet dritë e mjaftueshme. Bukuria karakteristike e kësaj bime i detyrohet faktit që pamja e saj gjithmonë të kujton atmosferën e ngrohtë të verës.
6. Zambaku(lat.Spathiphyllum “Mauna Loa”) është një bimë shtëpie që ushqehet nga rrezatimi i dëmshëm, kështu që vendi ideal për vendosjen e saj është përkrah monitorit të TV ose kompjuterit. Thith benzenin, formaldehidin, trikloretilenin, amoniakun, ksilenin dhe toluenin, të cilat në sasi shumë të vogla mund të shkaktojnë pështjellje dhe lodhje. Duhet të keni kujdes me këtë spatifilum elegant, pasi lëngu i tij helmues në kontakt me lëkurën mund të shkaktojë acarim. Gjithashtu duhet të mbahet larg fëmijëve të vegjël dhe kafshëve shtëpiake, sepse nëse gëlltitet ndonjë pjesë e gjetheve të saj mund të shkaktojë dhimbje në stomak dhe vjellje.
7. Urthi (lat. Hederahelix) është një bimë zvaritëse që rritet zakonisht nëpër shtëpi, por mund të rritet edhe si bimë shtëpie. Urthi heq 60 përqind të komponimeve të dëmshme në ajër brenda vetëm 6 orëve nga vendosja në hapësirë.
8. Fikusi (lat.. Ficuselastica)–është bimë me gjelbërim të përhershëm, dhe ka prjardhjen nga India. Për shkak të pamjes së saj tropikale, ajo do të dekorojë bukur shtëpinë dhe në të njëjtën kohë në mënyrë efektive largon monoksidin, formaldehidin dhe komponimet e tjera të dëmshme në ajër. Gjethet janë zakonisht të gjëra, jeshile të errët dhe me shkëlqim. Për të ruajtur shkëlqimin e tyre, ata duhet të jenë pa pluhur. Fikusi ka nevojë për pak dritë, ujitje të rregullt, por nuk thahet nëse e lini në hije edhe nëse anashkaloni ujitjen. Kini kujdes nëse keni fëmijë të vegjël ose kafshë shtëpiake, pasi gjethet mund të jenë helmuese.

The post Bimët mike shtëpiake Lulet në shtëpi – dritë dielli në katër anët e murit appeared first on Аптеки PlusPharma.

Edhe mënyra e jetesës moderne nuk ka arritur të ndryshojë të vërtetën se një nga gëzimet më të mëdha për fëmijët në dimër është pikërisht – bora. Lojërat me dëborë janë akoma disa nga kujtimet më të dashura të fëmijërisë. Duke u nisur nga kujtimet e tyre të fëmijërisë, prindërit zakonisht u ofrojnë fëmijëve të tyre përvoja të ngjashme, madje edhe më të mira dimërore, ndërsa kontribuojnë në zhvillimin e tyre fizik dhe shëndetin e tyre në përgjithësi. Si një përvojë perfekte e dimrit, e cila përmban të gjithë komponentet dhe dëshirat e fëmijëve dhe prindërve është skijimi.

Skijimi përshkruhet si një mënyrë për të lëvizur nëpër dëborë, duke përdorur ski për të rrëshqitur nëpër dëborë. Megjithëse skijimi është paraparë kryesisht si një mënyrë transporti ose lëvizje me dëborë, në shek. 20-të ai është shndrrua në një mënyrë popullore për rekreacion dhe sport. Fjala ski vjen nga fjala e vjetër norvegjeze “skíð” që do të thotë “copë druri e shkëputur” dhe me kalimin e kohës është bërë një fjalë ndërkombëtare që nuk përkthehet në gjuhë të tjera. Skijimi është një kombinim i shkëlqyeshëm i aktivitetit fizik dhe aktiviteteve në natyrë që lejojnë ekspozimin në diell në dimër. Skijimi dhe shëtitjet në natyrë janë përvoja të shkëlqyera për të rriturit dhe fëmijët. Aktualiteti dhe popullariteti i këtij sporti tek fëmijët është për shkak të faktit se ai kontribuon në zhvillimin e tyre fizik, si dhe në zhvillimin motorik.

Kur është mosha e duhur që një fëmijë të fillojë të bëjë ski?

Pyetja që prindërit së pari i bëjnë vetvetes është: kur është koha më e mirë që një fëmijë të fillojë të bëjë ski. Sidoqoftë, kjo varet kryesisht nga vetë fëmija dhe motorika e tij. Nëse fëmija është i qëndrueshëm në këmbët e tij / saj dhe është në gjendje të luajë dhe lëvizë në dëborë, ai ose ajo mund të anëtarësohet në një shkollë të skijimit për të filluar njoftimin e tyre themelore me këtë sport. Aftësia e fëmijës për të mbajtur vëmendjen dhe për të ndjekur udhëzimet e mësuesit luan një rol të madh.

Më e rëndësishmja, fëmijët nuk duhet të detyrohen të bëjnë gjëra që nuk ju pëlqejnë! Prandaj, mos insistoni që fëmijët të futen në një shkollë të skive nëse nuk dëshirojnë. Fëmijët mësojnë ndryshe nga të rriturit. Shumica e tyre duhet të kuptojnë idenë – atë që ju dëshironi të mësoni, dhe pastaj ata do të duan ta bëjnë vetë.

Koha më e mirë që fëmija juaj të fillojë skijimin është pas moshës dy vjeçare. Atëherë fëmija tashmë është në gjendje të mësojë bazat e skive, të qëndrojë në ski dhe të mësojë lëvizjet themelore. Këto aktivitete përfshijnë të gjitha grupet e muskujve dhe forcojnë nyjet, kështu që fëmija zhvillon një ndjenjë të ekuilibrit dhe koordinon lëvizjet.

Për fëmijët tre vjeçar, të cilët kanë pranuar të njoftohen me skijimin, duhet të sigurohen pajisje të përshtatshme, që është pjesa më e rëndësishme e këtij aktiviteti rekreativ. Pajisjet, përveç skiveve, përfshijnë çizmet e skive që mund të fiksohen në ski dhe helmeta për të mbrojtur kokën nga dëmtimet e mundshme. Kërkohet veshje e përshtatshme për aktivitetet e borës. Fëmija duhet të vishet me rroba të rehatshme, dhe gjithmonë t’i ketë sytë e tij të mbrojtur mirë me syze për skijim. Gjithashtu lëkura e fytyrës duhet të lyhet me krem mbrojtës të përshtatshëm, veçanërisht në lartësi më të larta, nga dielli i fortë, era e fortë, por edhe nga i ftohti.

Në një fazë më të avancuar fëmija duhet të mësojë të jetë i vetëdijshëm për mjedisin dhe rreziqet, situatat gjatë skijimit të përshpejtuar, gungat, kërcimet etj. Gjithashtu, shumica e fëmijëve mësojnë më shpejt dhe duan të përparojnë kur janë në një grup moshatarësh që bëjnë të njëjtat gjëra.

Pas vitit të gjashtë, fëmija gjithashtu mund të fillojë të njoftohet edhe me snowboarding (snoubording) d.m.th skijimin në një dërrasë (bord). Ky sport tashmë kërkon përgatitje më të madhe fizike dhe përqendrim më të madh, aktivizon të gjitha grupet e muskujve dhe është shumë i dobishëm për zhvillimin e fëmijëve. Veshja për këtë sport duhet të jetë e rehatshme, për shkak të lëvizjeve të shumta të gjunjëve. Për shkak të mundësisë së dëmtimit të kyçeve të dorës, ai duhet të veshë doreza speciale që lazbusin goditjet.

The post Skijim për fëmijë Dimri në skija – pjesë e gëzimit të rritjes appeared first on Аптеки PlusPharma.

Nëse keni lexuar reportazhën e Plus Pharma duhet të keni vizituar barnatoret me logon Plus Pharma, të cilat gjithmonë do të jenë miqtë tuaj besnikë për ruajtjen e shëndetit tuaj. 

Heraclea Lyncestis (Heraklea Linkestis)

Heraklea Linkestis është një nga qytetet më të rëndësishëm antike në Maqedoni. Qyteti ka ekzistuar për më shumë se një milenium. Ai u themelua ka mesi i shek, IV para e.r. nga Filip II i Maqedonisë si një pikë e rëndësishme strategjike.

Heraclea Lyncestis (Heraklea Lincestis) ndodhet në periferinë jugor të qytetit të Manastirit, rrëzë malit Baba. Mban emrin sipas Heraklea, heroit mitik dhe paraardhësit të dinastisë mbretërore maqedonase Argeadit. Epiteti Lyncestis(Linkestis)që do të thotë ” linkestike” vjen nga emri i qytetit të Linkestida në të cilin jetonte fisi antik maqedonas Linkestidët. Ndodhet në një rrafshinë pjellore, e mbrojtur në veri nga Mali Baba, dmth kodra Tumbe Kafe dhe lumi Uji i Hirtë në jug.                       

Themeluar nga mbreti maqedonas Filip II i Maqedonisë, qyteti u zhvillua si një qendër ushtarako-strategjike në kufirin veriperëndimor të rrajonit të atëhershëm maqedonas Linkestida (sot fusha e Manastirit). Qyteti u ndërtua, u rindërtua, u rrënua, u rindërtua dhe u mbindërtua që nga koha e krijimit të tij në epokën e vonë të bronzit, dhe më pas në periudhat heleniste, romake dhe bizantine të hershme … Kishte statusin e një qyteti me një shkallë të lartë civilizimi. Në shek. II para e. r. kur Maqedonia u bë një provincë romake, Heraklea u bë një qendër e fortë ekonomike dhe politike me përfaqsuesin e saj të përhershëm romak dhe ushtri romake.

Zona arkeologjike e Heraklea Linkestis në Manastir është shpallur një trashëgimi kulturore me rëndësi të madhe. Tërësia monumentale është një dëshmi me rëndësi për arkeologjinë dhe kulturën e kohërave antike.

Kullat e Markos

Në veriperëndim të qytetit të Prilepit, në pjesën veriore mbi Varosh, ngrihen Kullat e Markos, një nga qytetet-fortesat më piktoreske mesjetare në Maqedoni. Prilepi ka qenë gjithmonë një fole e sundimtarëve maqedonas, një qytet i përkushtuar ndaj kulturës dhe traditës së tij, legjendave dhe heronjëve të tij. Lokaliteti i njohur për vendasit si Kulla e Markos është plot surpriza, të pranosh sfidën e vizitës është si të udhëtosh në kohë. Kulla e Markos, si kujdestar dhe mbrojtës i përjetshëm, ngrihet mbi qytetin e Prilepit, kalaja ose fortesa e Kullave të Markos është në të vërtetë qyteti i dikurshëm mesjetar i sundimtarit legjendar Krale Marko, i biri i mbretit Volkashin. Ai është sundimtari i fundit që sundoi shumicën e Maqedonisë para sundimit shekullor të Osmanëve.

Kalaja shtrihet në një kodër me origjinë vullkanike, në një lartësi prej 120 deri 180 metrash, e begatshme me shkëmbinj shumë të pazakontë, secili prej të cilëve ka emrin e vet për banorët e saj. Zona daton që nga lagja e hershme antike Keramija (emri i vjetër i Prilepit). Një nga pjesët më të habitshme të Kullave të Markos është i ashtuquajturat Elefanti, në të vërtetë i përbërë nga dy shkëmbinj të bashkuar natyrshëm. Elefanti është 8 metra i lartë dhe Prilep duke si në pëllëmbë të dorës. Kullat e Markos janë një kryevepër e natyrës. Kullat e Markos kanë shumë më tepër sekrete dhe mistere që ende nuk janë zbuluar dhe e bëjnë këtë vend edhe më tërheqës dhe më mbreslënës. Nga Kullat e Markos mund të dëgjohet, shikohet, ndjehet dhe përjetohet civilizimi dhe historia kulturore maqedonase.

Nëse keni lexuar reportazhin e Plus Pharma duhet të keni vizituar barnatoret me logon Plus Pharma, të cilat gjithmonë do të jenë miqtë tuaj besnikë në ruajtjen e shëndetit tuaj.

The post Reportazha e Plus Pharma Legjendat e Pelagonisë të fshehura në Kullat e Markos dhe Heraklea appeared first on Аптеки PlusPharma.

Nga pikëpamja e shek. XXI, kur mënyra e veshjes drejtpërdrejt ose tërthorazi diktohet nga industria e modës, madje tingëllon e pabesueshme që fillimisht veshja ishte krijuar për t’u shërbyer nevojave të njerëzve. Sigurisht, që nga koha kur veshja ishte krijuar për të mbrojtur njeriun nga kushtet e jashtme dhe për ta ndihmuar atë të mbijetojë në ndryshimet ciklike të natyrës, gjërat kanë ndryshuar shumë, kështu që moda sot mund të shprehë shumë gjëra të tjera –nga statusi shoqëror, afinitetet artistike, madje mund të artikulojë edhe mesazhe politike. Sidoqoftë, moda dhe veshjet vazhdojnë të përshtaten me sezonin dhe kushtet e motit. Madje edhe koleksionet e modës janë të dizajnuara për stinët – pranverë / verë dhe vjeshtë / dimër.

Me ardhjen e dimrit dhe ditëve të ftohta me shi, lindin menjëherë mijëra pyetje se si të kombinohen veshjet më të ngrohta dhe ta përshtasim atë me muajt në vazhdim. Që pjesët e veshjeve që tashmë i kemi të bëhe më praktike, duhet t’i hedhim një vështrim se çfarë rekomandojnë këshillat e modës botërore dhe sa mund të aplikojmë prej tyre.

Tendencat e modës së veshjes për këtë dimër do të kombinojnë rehati dhe prakticitet, por gjithashtu i lëvizin gjërat në një stil të caktuar, duke ju lejuar që ta paraqisni personalitetin tuaj në mënyrën më të mirë të mundshme. Gruaja moderne nuk qëndron kurrë në një vend: ajo vazhdimisht mahnit me veshjen e saj ekstravagante, spektakolare dhe origjinale. Dhe kjo nuk ka të bëj vetëm me këpucët dhe veshjet, por edhe për aksesorët. Në fund të fundit, çdo grua dëshiron të shkëlqej, të jetë elegante, moderne dhe e përsosur. Aksesorët femëror romantik, të sofistikuar dhe të guximshëm japin gjithmonë një bukuri të veçantë dhe vulë personale.

Rekomandohen kombinime të forta që lejojnë të gjithëçka: nga lëkura dhe leshi artificial deri te pëlhurat me katëror dhe ato të dizajnuara me leopard ose pumë. Sigurisht, me një veshje kaq laramane dhe të guximshme, duhet të siguroheni që ajo të jetë e rehatshme dhe e përshtatshme për rastin.

Ajo që duhet të siguroni me kohë janë çizmet e rehatshme me së paku dy ngjyra dhe dy stile të ndryshme, kështu që do të mund t’i kombinoni ato në raste të shumta. Veshja është një zgjedhje personale, dhe mundësitë janë të larmishme dhe të shumta, kështu që dëgjoni disa këshilla dhe bëni stilin tuaj edhe për këtë sezon dimri.

 Ngjyra e sezonit – koral i bardhë i mbyllur

Toni i ngjyrës, i errët, por sërish jo i komplikuar, në industri njihet si PANTEON P115-1. gjejgësisht ngjyra e koralit të bardhë të mbyllur asocion me modën e ndonjë periudhe më të thjeshtë. Nuanca subtile neo-ofanzive paraqet një kujtesë të ashpër se sa çuditërisht ndryshojnë gjërat, me një shkallë graduale qetësuese që forcon ndjenjën e pashmangshmërisë së kohës. Përfaqëson shkrirjen e jetës moderne me botën natyrore, ndërsa forcon linjën midis shpresës dhe dëshpërimit, PANTEON P115-1 U, ngjyra e koralit të bardhë shtron pyetjen e kahmotshme – ku shkuan gjërat keq?

The post Dimri si një sfidë mode Veshja mbron dhe zbulon personalitetin e personit appeared first on Аптеки PlusPharma.

Moderimi si një nga sfidat më të mëdha në ndërtimin e karakteriт njerëzor duket se më lehtë vëndoset në joshje në kontakt me alkoolin. Joshja е аlkoolit vjen me iluzionin e lehtësimit të stresit dhe tendosjes nga detyrat të imponuara nga jeta e përditshme, por kurthi i “ndihmës së tillë alkoolike” është kufiri (doza) e padukshme, e cila kur kapërcehet bëhet problematike. 

Ne jemi të vetëdijshëm për faktin se alkoolizmi është diçka që e hasim çdo ditë, në situata të ndryshme, në shkallë të ndryshme të vështirësisë të cilat përpiqemi t’i kuptojmë, d.m.th., ne jemi duke u përpjekur të kuptojmë shkakun e saj. Me hulumtime të ndryshme arrihet deri te të dhëna të ndryshme.

Pyetja themelore që lind që në fillim është: çfarë është varësia nga alkoolizmi apo alkooli? Përgjigja enciklopedike thotë: është një sëmundje kronike e njohur për nevojën për alkool. Njerëzit që vuajnë nga ky çrregullim në komunikimin verbalë mund të quhen edhe alkoolikë, i cili sot konsiderohet një term politikisht i pasaktë. Sidoqoftë, kjo nuk e mohon përshkrimin e pranuar në përgjithësi që këta persona nuk mund të kontrollojnë pirjen e tyre, edhe kur bëhet fjalë për shkakun e drejtpërdrejtë të dëmtimit të drejtpërdrejtë, përfshirë sëmundjet mjekësore, problemet martesore, humbjen e punës ose aksidentet. Mund të themi lirshëm që shkenca mjekësore ende nuk ka zbuluar shkakun e saktë të alkoolizmit, por shumë studime tregojnë se faktorët gjenetik, psikologjik dhe shoqëror kontribuojnë në zhvillimin e tij. Faktorët që mund të ndikojnë në zhvillimin e kësaj sëmundje janë sjellja personale, ndikimet miqësore në jetën e hershme, sjellja e prindërve, stresi i jetës, me parakushtin e pashmangshëm – disponueshmërinë dhe qasja në pijet alkoolike.

Varësia nga alkooli zhvillohet ndryshe në çdo person

Ky grup i njerëzve gjithashtu varet fizikisht nga alkooli. Kur të varurit nga alkooli ndalojnë pirjen, ata vuajnë nga simptoma të pakëndshme fizike të tilla si neveria, djersitja, dridhjet dhe ankthi.

 Të varurit nga alkooli prodhojnë tolerancë të lartë ndaj alkoolit

Vartësia nga alkooli është e përhapur në të gjithë botën dhe shumë statistika tregojnë se edhe drejtuesit e biznesit, inxhinierët e talentuar, punëtorët, arkitektët, artistët, anëtarët e të gjitha feve nuk i kanë mbijetuar këtij zakoni të pakëndshëm … Me sa duket, alkoolizmi nuk bën një “seleksionim” të bazuar në racë, profesion, status social ose fetar. 

Vlerësimet tregojnë se njerëzit që filluan të pinë alkool para moshës 15 vjeç kanë katër herë më shumë të ngjarë (probabilitet) të bëhen të varur nga alkooli sesa ata që filluan ta konsumojnë atë pas moshës 21 vjeç. 

 Burrat kanë probabilitet tre herë më të lartë të bëhen të varur krahësuar me gratë.

Kur konsumoni alkool, stomaku dhe organet e tretjes shpejt e thithin atë. Alkooli udhëton nëpër gjak në të gjithë trupin, duke shpejtuar qarkullimin dhe duke ndikuar në çdo ind. Dozat më të larta të alkoolit prishin funksionet e sistemit nervor qendror. Shkalla me të cilën grumbullohet alkooli në trup mund të jetë më e lartë se niveli i eliminimit nga trupi, duke krijuar një efekt intoksikimi (dehje). Sidoqoftë, sasi të vogla të alkoolit mund të zvogëlojnë tensionin, të rrisin oreksin dhe të kenë një efekt analgjetik. Kur një person bëhet i intoksikuar ose thënë thjesht i dehur, fjalimi bëhet me zë të lartë dhe i palidhur. Arsyetimi(gjykimi) i vështirë mund të jetë shkaku i sjelljes iracionale, dhe reflekset fizike dhe koordinimi i muskujve dëmtohen dukshëm. Pirja e vazhdueshme mund të çojë në humbje të plotë të kontrollit fizik, humbje të vetëdijes dhe madje edhe vdekje.

Përdorimi afatgjatë i alkoolit mund të shkaktojë dëme serioze të mëlçisë. Në fazën e parë të sëmundjes, dhjami grumbullohet në mëlçi, ku ajo bymehet dhe bëhet më e madhe. Disa njerëz që konsumojnë më shumë alkool mund të marrin hepatit, gjë që bën që ata të kenë inflamacion, d.m.th. shkatërron qelizat e mëlçisë. Në raste të tjera, disa konsumatorë mund të marrin cirrozë, gjendje në të cilën indet e shëndetshme të mëlçisë dëmtohen shpejt në një masë të madhe. E gjithë kjo parandalon rrjedhjen e lirë të gjakut nëpër mëlçi, që mund të jetë shkaku i presionit të lartë të gjakut. Mëlçia nuk është më në gjendje të pastrojë gjakun nga substancat toksike, të cilat mund të çojnë në një situatë fatale.

Konsumimi i tepruar i alkoolit dëmton edhe muskujt e zemrës

Në disa raste, alkooli gjithashtu mund të çojë në marrëzi alkoolike, e cila shkakton konfuzion, përgjumje, depresion dhe halucinacione të tmerrshme, me lëkundje të pakontrolluara të duarve që mund të përhapet në kokë dhe trup. Gratë që pinë alkool gjatë shtatëzënësisë mund të lindin një fëmijë me Sindromin fatal alkoolik (FAS), një shkak kryesor për defektet e lindjes, i cili është një kombinim i çrregullimeve fizike dhe mendore si vonimi, dhimbja e kokës dhe dobësia e muskujve. 

Të varurit nga alkooli perceptohen si të papërgjegjshëm, të pamoralshëm dhe me karakter të dobët.

Disa të varur shërohen kur njohin problemin e tyre, të tjerë preferojnë terapi grupore ose individuale, e cila mund të përfshijë shtrimin në spital. Shumë njerëz që shmangin trajtimin, duke injoruar simptomat e sëmundjes nga frika se mos etiketohen nga komuniteti.

Te disa alkoolikë trajtimi fillon me detoksifikim, ku alkooli lirohet në mënyrë të sigurt. Detoksifikimi (çhelmimi) zakonisht zgjat një javë, gjatë së cilës kohë pacientët vendosen në një institucion shëndetësor.

Në ditët e sotme, po bëhen përpjekje të mëdha për të parandaluar varësinë nga alkooli duke njohur fazat e hershme të problemeve me pirjen dhe duke inkurajuar njerëzit të bëjnë ndërhyrje të hershme para se të përkeqësohet situata, dhe në të njejtën kohë po bëhen fushata të ndryshme mediatike. Sa më shumë që publiku bëhet i vetëdijshëm për shëndetin dhe pasojat sociale të sëmundjes, aq më shumë numri i alkoolikëve do të ulet, dhe trajtimet në kohë dhe të përshtatshme mund të çojnë në një shkallë më të lartë të kurës.

The post Alkoolizmi si një sëmundje kronike Përballja me varësinë për trajtim më efikas me pasojat appeared first on Аптеки PlusPharma.

Çfarë ndryshoi me të vërtetë?

Si fillim, goditja ka vithet ose duart, zgjatja e veshëve, shkurtimisht thënë, disiplinimi fizik u ndalua, sidomos nëse bëhet në vende publik së paku në shtetet më të mëdha evropiane dhe në shumicën e shteteve të SHBA-ve Tani ka prova shkencore. Një studim 50-vjeçar që përfshin më shumë se 160,000 fëmijë, studim i kryer nga profesorë në universitetet në Austin, Teksas dhe Miçigan, thotë se “rrahjet” në fakt nuk janë një mjet i përshtatshëm për disiplinimin e fëmijëve. Thjesht, agresioni lind agresion. Epo, rrahjet gjithashtu sjellin rezultate të dëmshme të padëshiruara dhe fëmijë-agresor me sjellje antisociale dhe probleme mendore. Dhe këtu u lind problemi i parë për gjeneratën e re. Prindërit e rinj të sotëm, të rritur më parë me ndonjë rrahje, tani duhet të gjejnë mënyra të reja për të fituar respekt nga fëmijët e tyre, metoda të reja për t’u dëgjuar, e cila ndonjëherë mund të jetë shumë e vështirë. Dikur ishte një libër “1000 pse, 1000 sepse”. Sot kzistonë Google. Ne nuk mund t’i “mashtrojmë” fëmijët, të bëjmë sikur nuk dimë, të fshehim dijen ose të pretendojmë se dimë më shumë vetëm sepse jemi prindër. Sot, thjesht gjithçka është e disponueshme në internet. Në fund të fundit, fëmijët do ta zbulojnë të vërtetën vetë, ose të paktën atë që mendojnë se është e vërtetë. Kombinimi i prindërve jo të pranishëm në shtëpi dhe i lodrave inteligjente relativisht mjaft të qasshme, për fat të keq i bën fëmijët dembelë .

Dikur kishte radio, TV, kaseta, CD dhe Tetris, kurse tani kemi telefona inteligjentë dhe tableta me internet të pakufizuar, në dispozicion për shumë njerëz. Çdo gjeneratë do të ketë diçka me çka do të lidhet. Dallimi është se sa kjo teknikë e zgjon ose drejton kreativitetin e tyre dhe si ndikon në zhvillimin e brezave. Kombinimi i prindërve jo të pranishëm në shtëpi dhe i lodrave inteligjente relativisht mjaft të qasshme, për fat të keq i bën fëmijët dembelë.Prindërit, pavarësisht se nuk kanë kohë të mjaftueshme për të kaluar me fëmijët e tyre, nuk janë aq interesant sa videoja më e fundit në YouTube-in e të dashurës ose të dashurit që ata ndjekin. Edhe ne kemi idhuj, kemi mbërthyer postera në mure dhe kemi ëndërruar të shohim ndonjëherë ata drejtëpërdrejt, por shpesh vetëm kemi ëndërruar.

Në kohën kur ne po rriteshim, lodrat që zotëronim ishin të pakëta, dhe sot çdo fëmijë ka shitoren e vet të lodrave në shtëpi. Në të kaluarën, më pak blihej – por më shumë vlerësohej ajo që e kishim, kurse edhe shumë shpesh riparoheshin gjërat, në vend që të hidheshin lodrat e dëmtuara dhe të prositen lodra të reja.

Para se të vinim në botë, nënat tona mund të kenë lexuar ndonjë libër se çfarë të presin pas lindjes, dhe me siguri i kanë mësuar  nënat dhe gjyshet  nga përvojat e tyre, dhe kjo ishte “ligj”. Tani jemi në garë se cila  nëna e ardhshme ka lexuar ose dinë më shumë, cili libër ose uebfaqe ofron informacionin “më të saktë” dhe të azhurnuar. Informacionet janë në disponueshme, por çështja është nëse ato janë të sakta.

Dikur, me shprit pritej foshnja për të kënaqen me të, me vetë ekzistimine tij/saj, tani dhe këtu. Tani, para se të lind, tashmë është i regjistruar në çerdhen më të mirë, dihet se cilin sport do të stërvitet, sa gjuhë do të mësojë, etj.

Këto situata mund të trajtohen ndryshe. Prindërit tani dinë shumë më tepër për zhvillimin e fëmijëve të tyre se kurrë më parë, për të gjitha hapat e zhvillimit të tyre dhe si t’i ndihmojnë ata. Nëse përdoret si duhet, në të vërtetë të qenurit prind nuk është një punë kaq e vështirë. Nga pikëpamja teknologjike është më e lehtë. Sot, ekzistojnë të gjitha llojet e “veglave” që e bëjnë më të lehtë udhëtimin me fëmijët e vegjël, ushqyerjen dhe larjen e tyre të përditshme, dhe më e rëndësishmja edukimin e tyre. Me celularët dhe me shumëllojshmërinë e aplikacioneve, të gjithë janë më lehtësisht të arritshëm, prindërit, arsimtarët e çerdheve, mësuesit e shkollës, madje edhe fëmijët. Prindi mund të marrë informacione rreth fëmijës së tyre në çdo kohë të ditës, madje edhe video të drejtëpërdrejtë.

Koha e gjysheve dhe gjyshërve si duket po kalon…

Në shoqërinë tonë, është normale që të dy prindërit të punojnë. Sidoqoftë, gjyshet tona nuk kanë punuar, kështu që ka qenë dikush që të na ruajë dhe ishte normale që fëmijët të rriten në prani të gjysheve. Sot, gjyshet e ardhshme janë ende duke punuar, nipërit dhe mbesat po vijnë në jetë më vonë, dhe prindërit po “vënë në dyshim” ndikimin e gjysheve dhe gjyshërve në zhvillimin e fëmijëve. Janë bërë shumë hulumtime, dhe të gjithë thonë se shoqëria e gjysheve dhe gjyshërve ka një ndikim pozitiv te të gjithë pjesëmarrësit. Fëmijët zhvillojnë një ndjenjë të përkatësisë së brezave e brezave në të kaluarën, dhe gjyshet dhe gjyshërit, thënë popullorçe,”rinohen”. Gjyshet nuk janë me nxitim, ata janë atje gjatë gjithë ditës, janë të qetë dhe kjo ka një efekt pozitiv në temperamentin e fëmijëve. Nuk ishte e nevojshme të organizonin shoqërime me fëmijët e tjerë, në një k ëndlojërash ku nënat pinë kafe dhe bisedojnë ndërsa fëmijët luajnë. Thjesht, nëse moti ishte i mirë, gjyshet do të mblidheshin në ulëse, dhe fëmijët përreth tyre do të luanin  llasti, kukafshehtas, pllaka etj. Sot, pothuajse nuk dëgjohet e qeshur e fëmijëve jashtë, fëmijët shoqërohen ekskluzivisht në kënde lojërash ku janë të sigurt, kur prindërit kanë kohë dhe, për fat të keq, shpeshherë edhe nuk kanë kohë.

Janë realizuar një numër studimesh që konfirmojnë se shoqërimi dhe edukimi i fëmijëve nga gjyshërit  dhe gjyshet ka një ndikim pozitivisht të ndërsjellë si për fëmijët ashtu edhe për gjyshërit dhe gjyshet.

Në fund, gjithçka mbëhtete në faktin se secila gjeneratë e prindërve mendon se gjenerata të cilës i përkasin ishte gjenerata më e mirë se ajo që ata po edukojnë tani. Dhe kjo dilemë, me siguri do të vazhdojë ta ngujojë çdo brez. Më e rëndësishmja, çdo gjeneratë përballet me sfida. Realisht, do të jetë më e lehtë për të gjithë ne nëse përpiqemi të përfitojmë nga ndryshimet pozitiv, në vend se të ankoheni për të metat dhe gjërat negative.

The post EDUKIMI I FËMIJËVE dikur dhe tani appeared first on Аптеки PlusPharma.

Veshi i jashtëm luan një rol për pritjen e valëve të tingullit të cilët i konvertonë në energji mekanike përmes veshit të mesëm, ndërsa veshi i brendshëm e kthen atë energji në impulse nervore që më pas udhëtojnë në tru, dhe kështu ne dëgjojmë tingullin.

Inflamacion i veshit

Infeksionet e shpeshta të frymëmarrjes, të tilla si ftohja e zakonshme ose gripi, mund të shkaktojnë inflamacion të kanalit të dëgjimit. Kjo mund të shkaktojë një infeksion të veshit të mesëm ose një rritje të presionit në vesh të mesëm që mund të shkaktojë dhimbje të forta. Inflamacioni i veshit (otiti media) është një infeksion i veshit të mesëm, një hapësirë e mbushur me ajër prapa timpanit, i cili përmban kocka të vogla vibruese të veshit.

Zakonisht, ajo shkakton dhimbje dhe madje mund të çojë në shurdhim. Ekzistojnë tre lloje të inflamacionit të veshit të mesëm:

• Inflamacion akut
• Inflamacioni sekretor
• Inflamacion kronik

Zakonisht, inflamacioni shkaktohet nga bakteret dhe viruset.

Njerëzit në çdo moshë mund të kenë inflamacion të veshit të mesëm, por më së shpeshti shihet tek foshnjët dhe fëmijët e vegjël.

Më shumë se 80 përqind e fëmijëve kanë të paktën një inflamacion të veshit të mesëm deri në moshën 3 vjeç.

Tek foshnjat dhe fëmijët e vegjël, tubi i dëgjimit është i papjekur në mënyrë anatomike dhe funksionale. Pozicioni i tij është horizontal dhe mekanizmi i hapjes është më pak efektiv dhe për këtë arsye te ata më lehtë zhvillohet infeksioni i veshit të mesëm.

Inflamacion i veshit të mesëm

Inflamacioni akut i veshit të mesëm është një infeksion bakterial ose viral që zakonisht shoqërohet me infeksionin në traktin  e sipërm respirator. Tek foshnjat, inflamacioni akut i veshit të mesëm është shkaktuar nga bakteret e zorrëve gram-negative, veçanërisht Escherichia coli dhe Staphylococcus aureus. Tek të moshuarit dhe tek fëmijët më të vegjël se 14 vjeç, mikroorganizmat më të shpeshtë patogjen janë Streptococus pneumoniae, Moraxella catarrhalis dhe Haemophilus influenzae, ndërsa patogjenët më të shpeshtë janë grupi A streptokokët hemolitikë dhe Stafilokoku aureus. Ky lloj infeksioni shfaqet shpejt dhe shoqërohet me ënjtje dhe skuqje në veshin prapa dhe rreth veshit. Ethet, dhimbja e veshit dhe humbja e dëgjimit shpesh ndodhin si rezultat i lëngut të bllokuar ose mukozës në veshin e mesëm.

Simptomat më të zakonshme janë: ethe, nauze, të vjella, diarre, dhimbje të forta në kokë dhe vesh, humbje dëgjimi, vështirësi në gjumë, marramendje . 

Trajtimi
Trajtimi i plotë i inflamacionit akut të veshit të mesëm kërkon shumë kohë. Trajtimi zakonisht zgjat 10-12 ditë, ndërsa ndjenja e marramendjes mund të zgjasë shumë më gjatë se kaq. Megjithëse tërheqen spontanisht në 80% të rasteve, antibiotikët shpesh përshkruhen që mund të zvogëlojnë mundësinë e humbjes së dëgjimit dhe pasojave. Sidoqoftë, pediatërit dhe mjekët rekomandojnë antibiotikë vetëm në rastet e rrezikut më të madh ose nëse nuk vërehet ndonjë përmirësim. Të gjithë pacientët marrin analgjetikë për lehtësimin e dhimbjes. Dekongestantët sistemikë që prekin enët e gjakut të membranave mukoide gjithashtu mund të ndihmojnë, duke ndihmuar në uljen e rrjedhjeve dhe antihistaminet në rast të një reagimi alergjik.

Inflamacioni sekretor i veshit të mesëmInflamacioni sekretor i veshit të mesëm është një rrjedhje në veshin e mesëm që vjen nga tërheqja jo e plotë e inflamacionit akut të veshit të mesëm ose pengimi i tubit Eustachian, pa infeksion. Më saktësisht, nëse përshkueshmëria e tubit Eustachian është i dëmtuar, në veshin e mesëm të brendshëm krijohet presion relativisht negativ, i cili rezulton në një rritje të lëngut, gjë që mund të shkaktojë humbje të dëgjimit.

Bllokimi i tubit Eustachian mund të jetë rezultat i proceseve inflamatore në nazofaringë, alergji, vegjetacion adenoid hipertrofik, ose indeve të tjera limfoide obstruktive ose tumoreve.

Simptomat më të zakonshmejanë shurdhimi dhe ndjenja e plotësisë ose presionit në vesh.

Trajtimi, zakonisht përfshin administrimin e antibiotikëve, dekongestantëve dhe antihistamineve. 

Inflamacion kronik i veshit të mesëm
Është një shkarkesë e përhershme, purulente kronike (më e gjatë se 6 javë) përmes  daulles së shpuar. Inflamacioni kronik i veshit të mesëm mund të rezultojë nga inflamacioni akut i veshit të mesëm, pengimi i tubit Eustachian, dëmtimi mekanik, djegiet termike ose kimike, lëndimet eksplozive. Inflamacioni kronik i veshit të mesëm mund të përkeqësohet pas infeksionit të traktit të sipërm të frymëmarrjes ose kur uji hyn në veshin e mesëm gjatë larjes ose notit. Infeksionet shpesh shkaktohen nga bakteret gram-negative ose Staphylococcus aureus dhe çojnë në otorrhea pa dhimbje, qelbëzuese, ndonjëherë me aromë. Pacientët me anomalitë kranofokiale, sindromin Daun, sindromin e miokardit, çarjet e buzëve, atresia e hundës ose mikrocefalinë janë në rrezik më të madh nga inflamacioni.

Trajtimi
Trajtimi kërkon pastrim të plotë dhe të shpeshtë të dyllit të veshit disa herë në ditë. Është gjithashtu e rëndësishme që të hiqni me kujdes indin granular. Për më tepër, kërkohet administrimi topik i kortikosteroideve dhe antibiotikëve. Ka raste të rralla kur ndërlikimi i inflamacionit është aq i madh sa kërkohet operim.

Parandalimi

Këshillat e mëposhtme mund të zvogëlojnë rrezikun e infeksioneve të veshit:

• Parandaloni ftohjet e zakonshme dhe sëmundjet e tjera.
• Mësoni fëmijët tuaj të lajnë duart shpesh dhe tërësisht, dhe të mos ndajnë veglat e ngrënies dhe pirjes.
• Shmangni ekspozimin ndaj ambienteve të tymosura (pirja e duhanit pasiv).
• Nëse është e mundur, ushqeni me gji foshnjën tuaj për të paktën gjashtë muaj. Qumështi i gjirit përmban antitrupa që mund të mbrojnë nga infeksionet e veshit.
• Nëse po ushqeni fëmijën tuaj me një shishe, mbajeni drejt. Mos lini shishe në krevat fëmijësh.
• Bisedoni me mjekun tuaj për vaksinimet. Këshillohuni se cilat vaksinime janë të përshtatshme për fëmijën tuaj.
• Masat parandaluese për të rritur imunitetin, pneumokokët dhe vaksinat e tjera bakteriale mund të ndihmojnë në parandalimin e infeksioneve të veshit.

The post Inflamacion i veshit të mesëm appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ka shumë lloje të defekteve kongjenitale të zemrës, të cilët mund të jenë defekte të vetme pa simptome deri te defektet komplekse me simptome të vështira, kanosëse për jetë.

Eksiztojnë të meta natyrore dhe të fituara.Të metat natyrore të zemrësndodhin gjatë zhvillimit embrional të zemrës(tre muajt e parë të lindjes) për shkak të ndikimit të faktorëve të ndryshme etiologjik: faktorët e trashëguar dhe faktorët e mjedisit, dmth., agjentët teratogjen që ndikojnë gjatë jetës intrauterine të frutit.

Cilat janë sëmundjet më të shpeshta të zemrës te fëmijët?

Prevalenca e të metave kongjentitae të zemrës para lindjes lëvizin nga 6deri13 në1000 foshnjë të lindur të gjallë. Variacioni në shpeshtësi fillimisht i detyrohet përdorimit të metodave të ndryshme të zbulimit.

Mangësia më e shpesht natyrore e zemrës është valvula biskupide e aortës, me prevenim mes 0,5 dhe2 %, por si e metë e izoluar, ajo shpesh diagnostifikohet në fëmijëri.Mangësitë tjera të shpeshta janë mangësitë spetale ventrakulare (VSDs – 4 në 100), defektet septale atriale(ASD – 2 në 1000 të porsalindur)dhe stenoza pulmonare e valvulës.Tetralogjia e Falonit(ТОФ) është mangësia më e shpesh cianotike e zemrës– 0,5 në1000 lindje. Më përfaqsim më të vogël janë kardioppatitë më të rënda, siç janë hipopalazia i ventrikuls së majtë/zemrës së majtë.
Mangës kongjentiale të zemrës janë arsyet kryesore të vdekjes pernatale dhe gjatë periudhës së sisëdhënies për shkak të mangësisë së lindur gjatë lindjes. Vdekshmëria shënoi një tendencë të uljes viteve të fundit për shkak të prevenimeve vazhdimisht më të sukesshme korrigjuese dhe paliative.

Ndarja e sëmundjeve kongjenitale të zemrës:

• Mangësitë ose të metat cianogjene kongjenitale janë ato te të cilat ekzistojnë qarkullimi i gjakut të paoksigjenuar në qarkullimin sistematik, gjegjësisht, kemi cianozë të dukshme te pacientët.
• Mangësitë kongjentiale të zemrës të cilat varen nga ductusjanë të meta te të cilat e domosdoshme është të kenë ductus arteriosus (PDA) që të mund të funksionoj rrjedhja pulmonale ose sisematike. Shembull për të janë dobësitë si transpozicioni i arterieve të mëdha. Shumica, por jo të gjitha, të meta cianogjene varen nga ductus.
• Të metat kritike kongjenitale të zemrës janë ato te të cilat është e nevojshme intervenimi kataterik ose kirurgjik në vitin e parë të jetës.

Të metat ose defektet e lindura të zemrës jano anomalitë më të shpeshta të lindura te të porsalindurit. Te1000 të porsalindur6-8 praj tyre kanë ndonjë lloj të anomalisë së lindur në zemër. Nga këto të pordsalindur, te 25 %, që janë definuar si fëmijë me të meta kritike kongjenitale të zemrës, ka nevojë për intervenim të tipit të operimit të zemrës ose për procedurë kataterike të inervimit. Shumë të pordsalindur me mangësi kritike kongjentiale të zemrës janë simptomatike dhe identifikohen menjëherë pas lindjes. Por, ende kemi edhe të tillë te të cilët diagnoza është vështirësuar dhe veprohet më vonë, gjegjësisht, pas dales nga spitali. Në këtë priudhë fragjile të jetës,mortaliteti është më i madh te anomalitë kritike natyrore të zemrës, kurse këto janë anomali për të cilët ka nevojë intervenim në vitet e para të jetës. Rreziku nga morbiditeti dhe mortaliteti rriten kur ekziston vonesë e diagnostifikimi dhe udhëzimit në kohë në qendrën trciare,e cila është profesionale për mjekimin e këtyre pacientëve.

Rreziku nga këto të meta natyrore të zemrës është më i madh te foshnjët në gji që kanë histori mjeksore/anamnezë për gjendjet prenatale te nëna, që asociohen me këto të meta, gjegjësisht kanë histori pozitive familjare për sëmundjet e zemrës dhe anomali ekstrakardiale.Dyshimi për mundësinë për defektet natyrore të zemrës te të porsalindurit është i madh kur këto faktorë janë të pranishëm.

Te pacientët që kanë anomali që varen nga ductus, mbyllja e ductus arteriosus në ditët e para të jetës mund të shkaktoj keqësim të shpejtë klinik që është me pasoja të rrezikshme për jetë. Dhënia e terapisë me prostaglandin E1 për hapjen e sërishme ose për mirëmbatjen eductus arteriosus, mund të jetë kyçe për jetë. Kjo duhet tëfilloj menjëher pas paraqitjes së dyshimit për të mentat kongjentiale te të porsalindurit simptomatik.

Prezantimi klinik te të porsalindurit që kanë mangësi kritike kongjenitale, mund të shprehet shumë dhe të jetë e rrezikshme për jetë, siç është shoku, cianoza ose distresi respirativ. Megjithatë, disa foshnjë me mangësi kritike kongjenitale, sidomos ata që kanë të meta që varen nga ductus, mund të duken normal, të kenë shenja shenja dhe simptome shumë subtile ose pa shenja për sëmundjen.

Diagnostika dhe vlerësimi

TFoshnjëve që kanë simptome në drejtim të anomalive kongjeniale të zemrës, u bëhet kontroll, oksimetri e pulsit, rentgenografi e gjoksit, elektrokardiogram (EKG) dhe ehogardiografi.

Te foshnjët asimptomatik, gjetja fizikale, e cila shkon në favor të anomalive kongjenitale të zemrës, shprehet devijimin në rapot me fëmijët e shëndoshë. Fëmijët me të meta kanë ritëm abnormale të zemrës, aktivitet prekardial, ose zhurmë kardiake, zhurmë patologjike, pulsime të reduktuara/mungues periferik ose shtypej të gjakut≥ 10 mmHg më të lartë në duar dhe këmbë.

Puls-oksimetria është metodë e përshtatshme e skriningut për sëmundjet kritike kongjenitale të zemrës te të gjithë të porsalindurit.Por, me skrining nuk identifikojmë të gjithë anomalitë kritike kongjenitale të zemrës, mund të na ikin animalitë necianotike dhe disa anomali të bllokimit të zemrës së majtë.Kur një i porsalindur do të selektohet se është në rrezik, me përdorimin e oksimetrisë së pulsit, ia duhet edhe më tej të vlerësohet dhe identifikohet arsyeja për hipoksemi.Kur njohja dhe diagnistifikimi i anomalive kongjentitale të zemrës bëhen me ehokardiografi, atëherë më tej është e nevojshme konsultim urgjent me kardiologun pediatrik dhe/ose bartja në shtëpunë shëndetsore me kardiologji fëmijrore dhe me kardiokirurgji fëmijrore.

Kur kemi një foshnjë që ka shok, që nuk reagon ndaj resusitimit (ringjalles)me vëllim, kardiomegali, cianozë, edem pulmonale ose ndaj simptomeve të pakuptueshme respiratore, ai menjëherë duhet të dërgohet për konsultim me kardiologun në institucionin terciar ku ka kardiokirurgji për fëmijë.Gjatë kontrollit të fomijës gjejmë shenja dhe simptome që sugjerojnë se bëhet fjalë për të meta kongjenitale të zemrës, siç janë shenjat abmormale të zemrës (për shembull, zhurmë e tretë e zemrës, ritmi galop, klik ose zhurmë identike të dytë të zemrës, zhurmë patologjike ) klik ose zhurmë identike e dytë e zemrës, zhurmë palogjike (i zëshëm, kolistolik, diastolik më i zëshëm në maje ose kufirin e majtë ose të djathtë në lartë sternal), impulse të reduktuara ose mungesa e impulseve në eksremitetet e poshme, shtypja e gjakut≥10 mmHg më e lartë te duart se sa ai te këmbët.

Duke pasur parasyshë se diagnostika e të metave kritike kongjenitale të zemrës mund të anashkalohet gjatë kohës së hospitalizimit gjatë lindjes, klinicistët duhet të jenë të vetëdishsëm dhe të kërkojnë manifestime klinike për gjatë kontrollimit të parë te pediatri kur foshnja është me moshë 3-5ditore. Simptomet jo specifike dhe përfshijnë vështirësitë me ushqyerje, përparimin e dobët të peshës së trupit, cianozën, diagnozarespirator,aktivitetin e reduktuar,iritimindhe djersitjen e tepruar. Ekzaminimi rutinor duhet të përfshij vlerësimin e tepërt të gjendjes (përfshirë këtu edhe peshën), matjen e pulsit, matjen e shtypjes së gjakut te eksremitetet e sipërme dhe të poshtme, ekzaminim i detajuar kardiak(duke përfshirë askultimin për zhurmë dhe/ose zhurmat abnormale të zemrës), palpitimin e mëlçis së zezë dhe vlerësimin e impulseve periferike.

The post TË METAT E LINDURA TË ZEMRËS appeared first on Аптеки PlusPharma.

Me anë të disiplinimit, fëmijët mësojnë si të krijojnë dhe të ruajnë raporte me njerëzit tjerë dhe si të ballafaqohen me sfidat në jetë me anë të vetëdisiplinimit.

“Për “dhe“kundër“

Eksiztojnë mendime të ndryshme mes prindërve lidhur me nevojën për disiplinimin e fëmijëve. Shumë prej tyre nuk dëshirojnë t’i disiplinojnë fëmijët e tyre sepse kanë kujtime të këqija nga fëmijëria e tyre lidhur me disiplinimin, madje konsiderojnë se ashtu do të hyjnë në konflikt me fëmijët dhe do të shkaktojnë zemërim dhe frustim te fëmijët, kurse disa të tjerë, nuk mund ose nuk dëshirojnë t’i kushtojnë kohë dhe energji disiplinimit të fëmijëve dhe të gjithë këtyre gabimeve.

Disiplinimi i fëmijëve nuk është ndëshkim sepse nuk kanë bërë asgjë gabimisht!

Përkundrazi, që të disiplinohet fëmija pra duhet të vendosen kufij dhe rregulla të sakta, dhe t’i sqarohen pasojat nga mosrespektimi i rregullave që të mësohet se çka është e drejtë dhe çka jo- dhe që të dij në të ardhmen se si të sillet dhe se si vetë ta korrigjoj sjelljen e vet.

Shumë shpesh prindërit edhe nuk dinë se si ta disiplinojnë fëmijun, prandaj disiplinimi si procedurë e ngatërojnë me ndëshkimin.

Për ndëshkimin

Nevoja për ndëshkim paraqitet te prindërit e pa arsimuar sa duhet të cilët në gjendje dëshprimi dhe pamundësie që të merren me sjelljen e fëmijut, thënë popullorçe “i shërojnë” frustrime e tyre mbi fëmijun.

Ndëshkimi ose dënimi, pavarsisht a është qortim, emërtim i fëmijëve me emëra më të neveritshëm, shuplaka ka vithet ose ndëshkime më të rënda, nënçmime publike ose kufizim i privilegjeve të fëmijës përgjithmonë, është procedurë me të cilën prindërit i kontrollojnë fëmijët e tyre, në vend që t’i mësojnë fëmijët që të kontrollohen vetë në të ardhmen. Me ndëshkim fëmija duhet të “paguaj“për gabimin e bërë, duke mos e mësuar paraprakisht përse nuk duhet të bëhet ose të sillet ashtu në të ardhmen. Ndëshkimin që prindërit e zbatojnë e ndryshon mënyrën në të cilën fëmija e konsideron. Kjo shkakton që fëmija të mendon për vete se është i keq, kur, faktikisht, leksionin që duhet ta mësoj është se në moment ka sjell një vendim të keq që nuk duhet ta përsëris. Ndëshkimi i mëson fëmijët se nuk mund të kontrollojnë vetë sjelljen e tyre dhe prandaj vazhdimisht duhet të varen nga prindërit.

Për disiplinën

Nga ana tjetër, disiplina, si dhe shumë teknika për disiplinim, mundësojnë që fëmijët të mësojnë nga gabimet e tyre dhe si në të ardhmen të merren me emocionet dhe nevojat e veta në mënyra të pranueshme për shoqërinë. Në këtë mënyrë, zhvillohet marrëdhënia pozitive mes prindërve dhe fëmijëve, dhe reduktohet sjellja negative te fëmijët për shkak të kërkesës së vëmendjes plotësuese nga prindërit. Fëmija duhet të ndjej faj për gabimin e bërë, por jo edhe turp për çka do të njehet keq, që në fund ta humb edhe vetëbesimin. Teknikat pozitive të edukimit të fëmijëve, parimisht, duhet të ndërtojnë vetëbesimin te fëmijët. Vetëm fëmijët të cilët janë të sigurt në vetvete mund ta pushtojnë botën.

Lëvdratat dhe shpërblimet janë vetëm disa nga teknikat pozitive për disiplinim të fëmijëve. Nëse dëshironi të krijoni krijesa të mençura dhe të kuptueshme njerzore, por jo robotë të vegjël të dëgjueshëm, vazhdoni të lexoni.

Një proverb e vjetër e jona thotë: “Fjala e mirë, hap edhe dyer të hekurt“. Prandaj, lëvdimi i fëmijëve kur do të bëjnë diçka të mirë ose vetëm sepse i kanë pastruar dhëmbët pa ua kujtuar miliona herë, e stimulon sjelljen e mirë në të ardhmen.Në kulturën tonë të edukimit, prindërit e potencojnë më shpesh sjelljen e keqe të fëmijëve, kur faktikisht duhet të lëvdrohet dhe të potencohet sjellja e mirë të cilën pothuaj asnjëherë nuk e vërejmë. Prindërit janë të vetëdishme për praninë e fëmijëve kur ata bëjnë diçka jo të hijshme ose të keqe, për shembull kur bërtasin, prishin, vrapojnë kur nuk duhet, etj.Atëherë vijon “MJAFT“, „TË THASHË TË MOS BËSH ASHTU“ e kështu me radhë.,që është shumë gabim sepse për fëmijët ajo don të thotë konfirmim se me atë çka e bëjnë në moment, edhepse jo e përshtatshme, e fitojnë vëmendjen e prindërve.Edhe në të ardhmen do të vazhdojnë të sillen ashtu– porosia është ajo. Por, kur prindërit do t’i nuhasnin reagimet dhe sjelljen e mirë dhe për këto do t’i lëvrdronin fëmijët, për shembull:“Obobo, sa bukur dhe qetë po lozni“, me këtë fëmijët do të marrin porosinë se mënyra e tillë e lojës është në rregull, edhe në të ardhmen do të vazhdojnë të luajnë pa zhurmë. Madje edhe nëse keni situatë ku një fëmijë luan pa zhurmë, kurse tjetri kërcen rreth e rrotull dhe bën kaos, lëvdroni fëmijën që luan pa zhurmë para fëmijut tjetër, dhe do ta shihni se edhe tjetri do të qetësohet dhe do ta ndryshoni situatën në drejtim të sjelles së mirë, pa pasur nevojë për qortime. Lëvdroni fëmijët kur janë të sjellshëm në komunikimin me të tjerët, kur i zbatojnë udhëzimet tuaja, kur tentojnë të mësojnë diçka të re, sidomos kur tentojnë t’i bëjnë detyrat e shtëpisë. Nëse e lëvdroni fëmijun sepse tregon dëshirë të mësoj diçka të re ose për shkak të durimit të tij kur mëson, atëherë do ta motivoni që të vazhdoj të tentoj edhe në të ardhmen.Shumë ëshrtë me rëndësi që lëvdratën ta jepni menjëherë kur të vëreni sjelle të mirë te fëmija. Vetëm ashtu fëmija do të mund ta lidh lëvdatën me atë çka e bën dhe do ta mbaj mend se çka duhet të bëj në të ardhmen. Lëvdroni shpesh, pozitivisht, dhe lëvdroni mundin, jo rezultatin, sepse kështu e ndërtoni vetbesimin te fëmija. Në vend që të lëvdroni fëmijun për atë që ka marr pesë në test në shkollë, lëvdroni dëshirën dhe mundin e tij për të mësuar për test. Radhën tjetër ndoshta nuk do të jetë pesë, por me rëndësi është që të ruhet dëshira te fëmija për të mësuar dhe të bëhet më i mirë. Kur themi lëvdratë pozitive, kjo do të thotë ta potencojmë sjelljen që dëshironi ta shihni më shpesh, e jo ta kritikoni sjelljen që dëshironi ta çrrënjosni te fëmija.

Sistemi për shpërblime

Kur bëhet fjalë për shpërblime, atëherë nuk është keq që bëni sistem të shpërblimeve. Fëmijut i takon një yll për punën e mbaruar me sukses.Me mbledhjen e një numëri ë mjaftueshëm të yjeve(prindi vendos numërin),fëmijut i takon shpërblim material sipas dëshirës së tij. Ky është parimi, kurse yjet mund t’i zëvendësoni me denarë, gurë, rruaza, dhe tjerë., kurse për ruatjen e tyre, fëmiju mund të zgjedh kuti që do të qëndron në dhomën e saj/tij. Kështu do të mund të numroj kohë pas kohe dhe do të motivohet të ndjek udhëzime ose të bëj vepëra të mira që të fitoj më shumë. Ky sistem i shpërblimit është i mirë kur dëshironi plotësisht të ndryshoni ndonjë sjellje. Dhe mos harroni se yllin duhet t’ja jepni menjëherë pas kryerjes së detyrës.

Nëse nuk i arrini shpejt ndryshimet e dëshiruara, mos u dëshproni. Vazhdoni të tentoni.Ndoshta yjet janë të lehta për t’i fituar ose shpërblimet që i ofroni nuk janë mjaft interesante, edhe fëmiju nuk është i interesur.

Shpërblimet nuk janë patjetër dhe nuk duhet të jenë gjithmonë materiale. Nëse i pyesni fëmijët se çfarë dhurate dëshironi, me siguri shumë shpesh do të dëgjoni se duan një përqafim.Dhurata ose shpërblimet jo materiale mund të jenë shëtitje në pak, shkuarje në kinema ose vaditja e luleve, një përrallë më shumë para gjumit…Provoni që më shumë të shpërbleni me dhurata jo materiale.

Ky sistem i lëvdratave dhe dhuratave (shpërblimeve) funksionon shumë mirë te fëmijët që shkojnë në shkollë. Ofroni lëvdrata dhe shpërblim simbolik pas çdo detyrë të kryer.Nëse detyra e shtëpisë është më e madhe, atëherë mund ta ndajmë bashkë me fëmijun në disa pjesë, dhe sërish të vijoj shpërblimi pas mbarimit në fund të çdo dite. Shpërblimi mund të jetë akullore, përqafim ose diçka tjetër sipas dëshirës së fëmijës.

Prindër, bëhuni pozitiv, më pak kritikoni dhe vëreni më shumë reagimet pozitive të fëmijëve tuaj, ndryshime në më mirë sigurisht që do ketë.

The post Ndëshkimi dhe shpërblimi – cila është domethënia e tyre dhe si t’i zbatojmë të njejta në procesin e edukimi të fëmijëve appeared first on Аптеки PlusPharma.

Në ndërkohë, efektet e dëmshme të dritës së diellit te një idivid janë të shumëta, madje ndonjëherë mund të jenë edhe fatale.Si t’i shfrytëzoni dobitë nga dielli, dhe të mos dëmtoni vetveten? Si ta gjeni masën e duhur?Këto janë disa dilema dhe pyetje të cilët e shqetësojnë secilin nga ne, sidomos në periudhën e verës.Mijëra vite, njeriu, me vetëdije ose pa vetëdije, ka zhvilluar mënyra të ndryshme të përshtatjes dhe mbrojtjes nga ndikimet e dëmshme të rrezeve të diellit, që ta shfrytëzoj vetëm më të mirën, dhe të mbrohet nga pasojat e dëmshme.

Dielli është miku i shëndetit, por, në të njejtën kohë ekspozimi i tepërt ndaj rrezeve të diellit shkakton edhe vështirës serioze shëndetsore.

Alergjitë nga dielli

Edhepse shumë nga ne i gëzohen verës dhe shkuarjes në ranishte, numri vazhdimisht rritet i atyre për të cilët vera bëhet vërtetë një ankth i vërtetë. Arsyeja? Alergjitë e shpeshta nga dielli.
A mund dikush të jetë alergjik ndaj diellit? Gjithsesi, edhepse shumë i njohim alergjitë nga disa lloje të ushqimit ose nga disa barna, diellin me pa të drejtë gjithmonë e lëmë anësh kur bëhet fjalë për alergji. Edhepse nuk dihet shkaktari kryesor për alergjitë e diellit, besohet se “fajtori” është parapëlqemi gjenetik, gjegjësisht supozohet se është përgjigje e sistemit individual imunitar. Sërish, ekzistojnë edhe disa faktorë të rrezikut, siç është përdorimi i dia barnave, kurse reagim mund të shkaktojnë edhe disa kimikate të caktuara që gjenden në deodorante, parfemë, sapune dhe shampo.Ajo që më shqetëson është e dhëna se alergjitë nga dielli janë dukuri vazhdimisht e më e shpesht, kurse numri i personave alergjik ndaj diellit vazhdimisht rritet.

Skuqe, kruarje, ndezje, fluska ose gungëza të sëmura në lëkurë– jo vetëm që janë të pakëndshme, por edhe paraqitje e dhimbshme që mund të jenë arsye për probleme serioze shëndetsore. Për disa ditë, madje edhe për disa minuta pas ekspozimit të parë në diell, këto simptome mund të paraqiten, por alergjia mund të ndodh më vonë, për këtë arsye shumë njerëz nuk e vërejnë.

Llojet e alergjive nga dielli

Ekzistojnë disa lloje të alergjive të diellit, paraqiten me ekspozimin ndaj rrezeve të para të diellit dhe vazhdimisht e më shumë njerëz ankohen për këtë problem.

1. Erupsioni ndriçues polimorfikështë alergjia më e shpesht e diellit.Paraqitet disa orë pas ekspozimit në diell.E karakterizon: ndezja, krurja dhe skuqja e lëkurës, me paraqitje të ëntjeve, e ngjajshme me pickimin nga insektet. Më shpesh vjen deri te ndryshimi i lëkurës në pjesën e poshtme të qafës, anën e pasme të duarve dhe këmbëve. Kjo alergji zhuket pas 2deri3 ditë, kurse ekspozimi i shpesht ndaj diellit gjatë verësi ndihmon trupit që të përshtatet, kështu që paraqitja e këtij llojit të alergjisë reduktohet gjatë një stine.
2. Erupsioni fotoalergjikpoashtu është një nga llojet e alergjive të diellit.Paraqitet në kontakt me kimikate të caktuara të lëkurës.Disa barna, poashtu mund të shkaktojnë simptome të këtij lloji të alergjisë.Karakterizohet mendezjetë kuq, kruarje dhe me fasha të vogla të cilat paraqiten një ose dy ditë pas ekspozimit në diell.
3. Urtikaria solare ndodh disa minuta pas ekspozimit ndaj diellit, kurse shumë lehtë mund gabimish të diagnostifikohet dhe të ngatërrohet me diegie nga dielli.

 Alergjia mund të paraqitet pas disa minutave ose disa ditëve pas ekspozimit ndaj diellit.

Preparatet kozmetike dhe barnat–arsye për alergjitë sekondare në diell

Disa preparate dhe barna mjeksore kozmetike mund të jenë arsye për alergji, pra para se ta fajsoni diellin, kontrolloni përbërjen e barnave dhe kozmetikës të cilët i përdorni. Nëse barnat përmbajnë substanca fototoksike, mos harroni ta reduktoni ekspozimin ndaj rrezeve UV dhe ta rrisni faktorin mbrojtës ose të provoni ta zëvendësoni me ndonjë produkt tjetër i cili nuk është foto i ndjeshëm.

Disa nga barnat më të shpesht fotosenzitiv përfshijnë:

– barnat për trajtim të akneve(sidomos retinoide)
– antihistaminet
– barnat antiinflamatore jo steroide
– dia antibiotik(si tetraciklin dhe fluorokinolon)
– barnat kundër infeksioneve këpurdha
– antidfiabetikët oral
– diuretikët
– mjetet për qetësim(barnat kundër shqetësimit, nervozës dhe anksiozitetit)
– antidepresivët triciklik

Alergjia e diellit te fëmijët

Në ditët e ngrohta, me diell, të gjithë gëzohemi, kurse më së shumëti fëmijët.A mund të kënaqen me “lojërat pakufi” në diell?Për shkak të aletgjive në diell, me rëndësi është t’i kushtohet vëmendje rrezitjes së fëmijëve. Fëmijët janë shumë të ndjeshëm edhe daj djegieve nga dielli sepse kanë lëkurë të hollë, të ndjeshme, shumë më e ndikueshme ndaj efekteve dëmtuese të rrezeve UV. Prandaj, shkuarja në ranishte rekomandohet në periudhën mes orës 9-11. Fëmijët në plazh duhet të jenë të roba tëlehta dhe të qëndrojnë në hije të rëndë. Poashtu, fëmijët nuk duhet të ekspozohen në diellë më shumë se 15 minuta.Fëmijët e vegjël nën moshën 6 mujore aspak nuk duhet të ekspozohen në diell. Ekspozimi i tepërt në diell mund të shkaktoj jo vetëm alergji por edhe diegie serioze te fëmijët.Alergjia e lëkurës te fëmijët mund të shkaktohen edhe nga kremërat me faktor UV. Prandaj, me kujdes përdorni ata. Te fëmijët më shpesh paraqiten fashat e imëta që shkaktohen nga ekspozimi ndaj diellit, por poashtu edhe nga uji i detit dhe nga djersitja e tepërt.

Mbrohuni nga dielli në mal

Qëndrimi në mal me fëmijët kërkon edhe më shumë kujdes sepse me rritjen e lartësis rritet edhe rrezatimi UV: rreth1.000 metra rritet rreth 15%, kështu ka mundësi të mirë për djegie më shumë në mal se në plazh.

Nuk ekziston mbrojtje universale

Për shkak të paraqitjes së vrimave të ozonit, rriten edhe sasirat e rrezeve të dëmshme UB, për çka edhe kremërat me faktor mbrojtës prej 50 ose më shumë nuk do të na sigurojnë rrezitje të rehatshme. Vlera e këtyre faktorëve bën fjalë vetëm për kohën kur të lyer mirë mund ta kalojmë në diell pa skuqje të lëkurës, në raport me rrezitjen pa mbrojtje që zakonisht është 10deri20 minuta.

 Si gjthmonë, bari ose ilaçi më i mirë për alergjinë e diellit është prevenimi.

Këshilla për mbrojtje nga dielli

– Faktori më i rëndësishëm për parandalimin e reaksioneve alergjike të diellit është ekspozimi i ndërgjegjshëm ndaj diellit, gjegjësisht evitimi i rrezitjes kur indeksi UV është më i lartë në periudhën nga ora 10 deri17.

– Nëse tashmë rrezitni, sidomos nëse jeni rrugës, duhet të ekspozoheni gradualisht ndaj rrzeve të diellit dhe gradualisht ta përshtatni lëkurën
– Përdorni faktorë mbrojtës çdo dy orë.
– Duhet menjëherë të pushoni me rrezitje me shenjat e para të alergjisë.

Kur duhet t’i drejtoheni mjekut?

Nëse paraqitet ndonjë reaksion i butë alergjik, simptomet qetësohen me përdorimin e kompresave të ftohta dhe masave konvencionale për mbrojtje nga rrezet UV.Nëse simptomet janë më intenzive, atëherë duhet të paraqiteni te mjeku.

 Ushqimi para dhe pas rrezitjes mund të ndihmoj në prevenimin e saj

 Gjatë verës, nevojitet konsumi i ushqimit që lehtë ndihmon ftohjen e trupit.

Në ushqim së paku dy herë në javë të konsumohet peshk detit.Ajo është e pasur me omega 3 acide yndyrore që kanë fuqi mahnitëse dhe stimulojnë funksionimin e barazpeshuar të mbrojtjes së organizmit nga ndikimi i jashtpm.Kjo jo vetëm që do ta pengoj ose do t’i lehtësoj simptomet alegjike, por edhe pozitivisht do të ndikoj në shëndetin e përgjithshëm.

Pemët dhe perimet e kuqe dhe të portokallta

Ekspertët rekomandojnë se vetëm katër domate në ditë (ose dy gota lëng domatesh) mund ta pengojnë reaksionin alergjik. Nëse tashmë ka ndodhur alergjia e diellit, ajo në masë të madhe do t’i liroj iritimet e pakëndshme dhe kruarjen. Për tiparet e tyre meritor janë pigmenti likopen, i cili poashtu gjendet te shalqini dhe te grejpfruti i kuq.Jini të sigurt se nëse përfshini në ushqimin tuaj perime si lakër,lakër jeshile,lulelakërdhe brokoli– me siguri do t’i pengoni ose do t’i zbusni vështirësitë e shkaktuara nga alergjitë e diellit.

Ajo që është më me rëndësi, ju dhe fëmijët tuaj duhet të konsumoni shumë lëngje që ta shmangni dehidratimin.

Në vend të pijeve të gazuara, stimuloni fëmijët tuaj të konsumojnë ujë. Poashtu, mund të bëni edhe limonadë freskuese. Pemët e freskëta dhe lëngjet freskuese të pemëve janë të shkëlqyer për ditët e nxehta verore, dhe gjithsesi edhe fëmijët i pëlqejnë shumë. Nxisni fëmijët që të konsumojnë më shumë pemë, bëni një pjatë atraktive duke prerë forma të ndryshme të shalqinit të ftohtë, pjepërit, mollës ose portokallitEvitoni ushqimin e skuqur dhe me erëza, sepse ushqimet e tilla edhe më tej do ta rrisin temperaturën e trupit.

The post ALERGJITË NGA DIELLI appeared first on Аптеки PlusPharma.

Vlerë familjare

Përveç periudhës për relaksim dhe largim të vëmendjes nga obligimet e përditshme, pushimi bëhet edhe kohë për lidhshmëri familjare. Duke pasur parasyshë përditëshmërinë stresuese që e përjetojmë, dhe të dhënat statistikore nga studimet në tërë botën tregojnë se pushimi familjar(edhe ideal do të ishte nëse ndodh disa herë në vit) është i domosdoshëm për gjeneratat e shëndosha fizikisht dhe psiqikisht në të ardhmen:

• 2/3 e bisedave mes prindit dhe fëmijës kanë të bëjnë me rutinën ditore;
• 65% e prindërve thonë se vetëm ndonjëherë luajnë me fëmijët;
• 1 në çdo6 baballarë thotë se nuk dinë si të luajnë me fëmijët e tyre, kurse 1/3 e baballarëve thjeshtë nuk kanë kohë të luajnë me fëmijët e tyre.
• vetëm një çerek (1/4) e fëmijëve bisedojnë me prindërit më shpesh se një herë në javë për diçka të rëndësishme.

Brengosja më e shpesht e prindëve është shëndeti fizik i fëmijëve të tyre, por njëlloj vëmendje duhet t’i kushtojnë edhe marrëdhënieve mes prindëve dhe fëmijëve dhe se si ajo ndikon te shëndeti mental i fëmijës.

I rëndësishëm për zhvillimin kognitiv dhe mental të fëmijëve

Shumë neurolog dhe psikolog të fëmijëve bëjnë thirrje për pushime aktive familjare për shkak të efektit të cilin e kan ata mbi zhvillimin e trurit te fëmijët. Pushimet aktive familjare janë ata në të cilët prindërit dhe fëmijët bashkarisht luajnë dhe hulumtojnë.Mjedisi në të cilin e kaloni pushimin, qoftë në plazhë ose në mal, ka kushte për aktivizimin dhe zhvillimin e disa pjesëve të trurit të cilat i kemi nga lindja, por rutina e përditshme nuk na lejon që t’i zhvillojmë.Prandaj, bëni kështjella prej rëre, kërceni në valët e detit, studioni plazhin për guaska ose malin për bimë të ndryshme. Duken si lojëra banale, por këto përvoja te ju dhe te fëmijët tuaj shkaktojnë tajimin e hormoneve dhe neurotransmiterëve të cilët e reduktojnë stresin dhe krijojnë ndjenjën e ngrohtësis dhe sigurisë. Me këto aktivitete e ushtroni trurin dhe ia zhvilloni inteligjencën sociale, që në të ardhmen, lojërat fëmijrore të zëvendësohen me ide dhe studime (hulumtime), të cilat fëmijët tuaj mund t’i bëj sipërmarrës ose lider të suksesshëm.

Loja në natyrë e përmirëson koncentrimin dhe vëmendjen te fëmijët. Rrethimi me mjedis të gjelbërt ndikon më mirë edhe se barnat te fëmijët meADHD(dëmtimi me reduktim të vetëdijes dhe hiperaktivitet). Duke pasur këtë parasyshë, në disa vende skandinave ka çerdhe të hapura(çerdhe në natyrë) ku fëmijët pothuaj nuk kalojnë kohë në hapësirë të mbyllur.

Shëtitja në natyrë është e mirë edhe për prindërit edhe për gjyshet edhe për gjyshërit. E qetëson trupin, e ul shtypjen, madje edhe kolesterolin. Japonia qysh nga viti 1982 e ka zbatuar“larjen në pyll” si terapi në programën nacionale për shëndet.

Disa studime shkojnë aq largë sa që pohojnë se pushimi aktiv me fëmijët e rrit edhe IQ e tyre, si rezultat i aktivizimit të pjesëve të lartëpërmendura të trurit që zakonisht në përditshmëri në shtëpi nuk i zhvillojmë. Studimet tregojnë se fëmijët të cilët udhëtojnë kanë nota më të larta në shkollë krahësuar me ata që nuk udhëtojnë.Te kjo, pa dyshim shumë ndikon edhe nevoja që të organizohet dhe të shfrytëzohet koha për të mësuar më mirë dhe në mënyrë më efikase.

Argëtim për të gjithë
Pushimi familjar mund të jetë shumë argëtues dhe pa stres për përindërit, nëse:
– Planifikoni më herët– vizitoni më shumë vende për pushim, jepu detyra edhe fëmijëve që të hulumtojnë dhe bashkarisht sjellni vendim se ku do të shkoni në pushim, pastaj studijoni vendin ku do të dëndroni kur jeni akoma në shtëpi dhe bashkarisht dakordohuni për gjithçka që do të vizitoni dhe cilat aktivitete argëtuse do t’i keni. Kështu, nuk do të keni diskutime çdo mëngjes, e cila është e humbje kohe nga ato ashtu ashtu pak ditë për pushim.

– Mos ndjeni brejtje të ndërgjegjes sepse mund të shkoni në pushim, kurse kolega juaj ose miku juaj nuk ka mundësi, ose, për shkak se dëshironi ta kontrolloni postën elektronike. Për disa njerëzu, më mirë është ta kontrollojnë rregullisht postën elektronike se sa ditën e parë në punë pas pushimit të fillojnë me nivel të lartë të stresit për shkak qindra prosive të palexuara.

– Bëjeni pushimin aventurë– dilni nga zona e rehatisë dhe hulumtoni, kështu do të krijoni përvoja që do të mbahen mend gjatë dhe do të rrëfehen. Kjo është shumë me rëndësi për fëmijët, për zhvillimin e kureshtjes së tyre dhe sepse ata mësojnë me anë të asaj që e bëjnë ose që e përjetojnë vetë. Për fëmijët është shumë me rëndësi të njohin kultura të ndryshme, gjuhë të ndryshme, ushqim, se ekziston edhe një botë më ndryshe nga bota e tyre, dhe me anë të aktiviteteve të reja t’i testojnë kufijtë e tyre dhe më mirë ta njohin veten.

– Fotografohuni– madje shumë, sepse vetëm me anë të fotografive mund ta freskoni kujdesën kohë pas kohe, kurse me këtë do të provokoni ndjenja pozitive te vetvetja dhe te familja, sidomos kur jeni të dëshpruar ose kur kur jeni të ekspozuar ndaj stresit.

Për pushim të mirë, shpeshherë nuk është me rëndësi lokacioni, sa është i shptrejtë dhe ekskluziv pushimi dhe se sa ditë zgjat, por kujtimet të cilat bashkarisht do t’i krijoni gjatë pushimit.

The post Pushimi familjar – hallkë e rëndësishme për shëndetin fizik dhe mental të tërë familjes appeared first on Аптеки PlusPharma.

Rahiti është sëmundje në periudhën fëmijërore, gjendje e cila na shpien te eshtrat e butë dhe të dobët te fëmijët. Më shpesh shkaktohet nga mungesa e vitaminës D, në kohën kur është më e nevojshme për zhvillimin dhe rritjen normale të fëmijëve.

Shkaku?

Paraqitja e rahitit mund të jetë rezultat i konsumit të pamjaftueshëm të vitaminës D3 nëpërmjet ushqimit, ekspozimit të pakët ndaj rrezeve të diellit, gjidhënies ekskluzive pa suplementimin e vitaminës D3, sëmundjesabdomeniale ose për shkak të gjendjeve të caktuara gjenetike.

Faktorët tjerë të cilët shkaktojnë rahitin janë konsumi i pamjaftueshëm i kalciumit ose fosforit. Rahiti është gjendje te e cila ekziston çrregullimi imineralizimit(inkorporimi i kalciumit dhe fosforit) te eshtrat që rriten. Diagnoza për rahitin vendoset në bazë të testimit biokimiksi kalciumi i ulët, fosfori i ulët, niveli i ulët i vitaminës D3, fosfataza e lartë alkale në kombinim me prezantimin klinik të simtomeve tipike për rahitin.

Për rritjen normale të eshtrave dhe për mineralizimin e tyre, nevojitet mjaft kalcium dhe fosfat, dy përbërësit kryesor të matricës së ashtit. Mineralizimi deficitar mund të na shpie te rahiti dhe/ose osteomalcia. Rahiti ka të bëj me mineralizimin deficitar në zonën e rritjes, si dhe me dëmtimin e arkitektonikës dhe strukturës së eshtrave. Mekanizmi bazë përfshin kalcifikimin insufiçient të eshtrave. Оsteomalacia nënkupton dëmtimin e mineralizimit të matricës së eshtrave. Rahiti dhe osteomalacia më shpesh ndodhin bashkë, për aq sa janë aktive zonat e rritjes në eshtra, kurse vetëm osteomalacia paraqitet kur rritja tashmë ka mbaruar. Vitamina D ka rolin e “kontrolluesit” të sasisë së kalciumit dhe fosforit të cilët me anë të ushqimit, nëpërmjet zorrëve arijnë deri në trup. Si pasojë e mungesë së vitaminës D, ulet edhe sasia e përgjithshme e kalciumit dhe fosforit, prandaj trupi reagon me aktivizimin e hormoneve të cilat i kompnezojnë këto minerale nga rezervat e trupit, gjegjësisht eshtrat.

Vitamina D– faktor kyç për rritjen dhe zhvillimin e drjetë të eshtrave

Rritja dhe zhvillimi janë kategori specifike të cilat janë karakteristikepër fëmijët. Rritje më intenzive shënojnë fëmijët nga mosha 1 vjeçare, në moshën e hershme parashkollore dhe në adoleshencë. Këto tre periudha janë më të ndjeshme sa i përket paraqitjes së rahitit. Vitamina D është prohomon, i cili sintentizohet në lëkurë pas ekspozimit të saj ndaj rrezeve ultravjollce ose mund të absorbohet nga ushqimi ose suplementet. Ky prohormon pastaj kalon, konvertohet, në fazë aktive në mëlçinë e zezë dhe pastaj në veshkë. Në këto tre periudha të ndjeshme të rritjes dhe zhvillimit fëmijëror, nëse nuk suplementohet rregullisht vitamina D, mund të rezulton rahiti.

Shumë pak produkte ushqimore përmbajnë sasi të mjaftueshme të vitaminës D. Burimi më i madh i vitaminës D janë peshqite mëdhej/të imët, si salmon, harengë, skumbri, sardna. Gjendet edhe në mish dhe në të verdhën e vezës.Vetëm një pjesë e vogël e këtyre produkteve konsumohen çdo ditë. Gjithsesi, kur janë në gji, fëmijët ushqehen me qumështin e nënës, i cili përmban shumë pak vitamin D. Sinteza e cila realizohet në lëkurë është burim kryesor i vitaminës D.

Çka ndodh te fëmijët nëse nuk konsumojnë mjaft vitamin D?

Shenjat klinike dhe simptomet e ranitit mund të përfshijnë ndjeshmëri, dhimbje në eshtra, prirje për fraktura të eshtrave, sidomos frakturat green stick, lodhje gjatë ecjes. Te fëmijët që ushqehen me gji, mund të paraqiten simptima të hershme skeletore, siç janë eshtrat e butë të kafkës– gjendje që njihet si kraniotabes, që është shenjë e parë e ranitit, kokë formë katërore dhe shtyrja ose vonesa në mbylljen e fontanelit, ndryshime në shtyllën kurrizore. Për shkak të dëmtimit në rritje, nëse skeleti nuk formohet siç duhet, nuk do të ketë rritje të mirë lineare dhe fëmija do të jetë me rritje nën mesataren.

Shenjat dhe simptomet tjera të mbetura janë: trashja e metafizavetë eshtarave të gjata, rruzorja rahitike,rudhat e Harisonit, kifoza rahitike në kohën e lindjes.Fëmijët e vegjël mund të kenë defomime të këmbëve në formë të shkronjës”O” ose “X”, fëmijët më të moshuar– probleme me gjurin. Shpesh, foshnjët kanë hipotoni diskrete – dobësim të muskulaturës, kurse vërehet edhe labilitet neurovegjetativ si irritimi, pagjumësi, djersitje e tepërt.Hipokalcemia, niveli i ulët i kalciumit në gjak, mund të rezultoj me tetania– spazme të pakontrollueshme muskulore. Poashtu mund të paraqiten vështirësi edhe me protezën e  dhëmbëve. Rahiti i manifestuar, i cili është diagnostifikuar siç duhet, me sukses shërohet me vitamin D me doza terapeutike.

Mënyra më e rëndësishme për t’u penguar zhvilimi i rahitit është prevenimi

Është e domosdoshme që të prevenohet përderisa qumështi është ushqimi kryesor i fëmijut, gjegjlësisht deri në moshën 1 vjeçare. Prandaj, sipas rekomandimeve të shoqatave pediatrike botërore, për rritje normale të eshtrave nevojitet suplement prej 400 njësi ndërkombëtare të vitaminës D3. Poashtu, pas moshës 1 vjeçare vazhdohet me suplementimin e rregullt prej 400 njësi ndërkombëtare gjatë muajve dimëror, deri sa të mbaroj rritja.

The post RAHITI Arsyet dhe pasojat appeared first on Аптеки PlusPharma.

Çka paraqet diarea e udhëtimit?

Diarea e udhtimit paraqet paraqitjen e më shumë se tre feceve të lëngshme për 24 orë. Me rëndësi është konsistenca, jo vetëm numëri i feceve. Paraqitet si pasojë i infeksioneve bakteriale (Escherichia coli, Salmonella, Shigella, Campylobacter), infeksioneve virale(Rota virus) dhe infeksioneve parazitale (Giardia lamlia, Entaneba mistolitica). Arsyeja më e shpesht për paraqitjen e diaresë gjatë udhëtimit është konsumi i llojeve të ndryshme të ushqimit,që përmban lloje të ndryshme të organizmave me të cilët organizmi i njeriut nuk është mësuar.

Simptomet e diaresë së udhëtimit

Mirë është të udhëtohet, por kjo shpesh na shpien te rreziku më i lartë nga diarea e udhëtimit. Rreziqet nga diarea e udhëtimit janë më të mëdha kur udhëtojmë në Azinë Jugore, Afrikën Ekuatoriale, dhe në pjesën dërmuese të Amerikës Jugore. Simptomet më të shpeshta dhe më të vështira burojnë nga bakteriet invazive dhe bartja e infeksionit më shpesh është me: konsum të ushqimit dhe ujit të ndotur, direkt nëpërmjet rrugës ajërore, me anë të duarve dhe objekteve të ndotura. Simptomet më të shpeshta që paraqiten gjatë diaresë janë:

• Temperatura e lartë, sidomos gjatë infeksionit me Salmonella;
• Vjellja dhe dhimbja e stomakut;
• fece të gjakosura gjatë infeksionit me Salmonella, Shigella dhe Escherichia coli;
• fece të vështira ujore gjatë infeksioneve virale.

Foshnjët dhe fëmijët e vegjël kanë peshë të ulët trupore, dhe jashtëqitjet e shpeshta të lëngshme kanë rrezik më të madh nga dëmtimet më serioze të barazpeshës ujë-elektrolit, gjegjësisht dehidratimi.

Prevenimi dhe trajtimi i diaresë së udhëtimit

Bazike në prevenimin e diaresë së udhëtimit është evitimi i kontaktit me fëmijë të sëmurë. Shumë me rëndësi është mbatja e higjienës personale, e cila nënkupton pastrimin e rregullt dhe tëshpesht të duarve me sapun dhe me ujë të ngrohtë, dhe përdorimin e mjeteve për desinfektim. Pastrimi themelor i perimeve dhe pemëve para konsumimit, përpunimi termik i vendit, pastrimi dhe desinfektimi i spërfaqeve, sidomos i lodrave të fëmijëve, përdorimi i ujit në shishe dhe e ujit të zijer.

Në trajtimin e diaresë së udhëtimit, primare është rehidratimi dhe përdorimi i probiotikëve, të cilët shumë shpejtë dhe në mënyrë efiksa e ndihmojnë që të rregullohet mikroflora e zorrëve.

Regjimi higjenik dhe dietal

Gjatë periudhës së verës, duhet të konsumohet ushqim më i lehtë. Kur fëmiju ka diare, nuk duhet t’i jepni lëngje pemësh dhe çarja me sheqer, sepse sasia e madhe e sheqerit e rrit diarenë dhe e prolongon kohëzgjatjen e saj. Përveç trajtimit simptomatik me probiotikët, rekomandohet:

– Qull mebollgur, banane, oriz dhe karotë, patate e zijer, bukë dhe mish pule;

– Ushimi me vlerë të lartë ushqyese dhe enrgjetike(pasta,bollgur misëri, drithëra, djath, sasira të vogla të gjalpit).

 Çka të mbani në farmacinë tuaj personale për udhëtim?

Barazpesha e brendshme e mikroflorës është me rëndësi të madhe për shëndetin e organizmit të njeriut. Diarea është mekanizëm mbrojtës për pastrimin e agjentëve, por na shpien te dëmtimi i barazpeshës së kulturave probiotike të cilët gjenden në traktin gastrointestinal. Prandaj, qasja bashkëkohore në trajtimin e diaresë së udhëtimit rekomandon:

• Probiotik klinikisht të testuar;
• Mjete për rehidratim.

Me marrjen e probiotikëve, bakteriet e “mira“krijojnë kushte jo të përshtatshme për zhvillimin e mikroorganizmave patogjen.Probiotikët mund të jenë efikas në trajtimin e diares së udhëtimit, sepse e renovojë mikroflorën e zorrëve dhe e përforcojnë mbrojtjen e organizmit.

d-r specialist pediatër
Slavica Fileva

The post Diarea gjatë udhëtimit appeared first on Аптеки PlusPharma.

Të ushqyerit e shëndetshëm ofron prevenim të shkëlqyer gjatë periudhës së dimërit. Gjithsesi, të ushqyerit e shëndetshëm nuk mund të ketë ndikim “brenda natës” ose kur shenjat e para të dobësimit të imunitetit tashmë janë paraqitur. Vetë të ushqyerit i balancuar, i rregullt dhe i shëndetshëm për një periudhë më të gjatë kohore mund ta përmirëson sistemin imunitar të organizmit.Ashtu si tashmë dihet, sistemi i shëndoshë imunitar është një nga parakushtet kryesore për shëndet të mirë. Prandaj, të ushqyerit i rregullt dhe i shëndetshëm i plotësuar me aktivitete fizik dhe gjumë të rregullt janë parakushte kryesore për sistem të fuqishëm imunitar i cili në stinën e dimërit mund të na mbroj nga infeksionet bakteriale dhe virale, gjegjësisht e minimizon kohëzgjatjen e tyre nëse paraqiten.

Cili ushqim duhet të konsumohet në periudhën e dimërit?

Dimëri është periudhë e vitit kur duhet t’i kushtojmë vëmendje më të madhe të ushqyerit, me qëllim që ta ruajmë shëndetin. Të ushqyerit në periudhën e dimërit patjetër të bëhet i balancuar dhe të mendohet me kujdes. Fatkeqsisht, oferta e reduktuar të pemëve dhe perimeve të ndryshme të freskëta në periudhën e dimërit, temperaturat e ulët dhe gostitë gjatë festave mund seriozisht ta dëmtojnë barazpeshën (balancin) në organizëm dhe më tej ta dobësojnë sistemin tonë imunitar. Për shkak të gjithë kësaj, të ushqyerit në periudhën e dimërit më shumë se kurrë duhet të jetë i balancuar dhe i shëndetshëm.
Është me rëndësi të përmendim se kjo periudhë, përveç kalorive plotësuese, organizmit tonë i nevojiten edhe vitamina plotësuese, mikro dhe makro elemente, proteina, karbohidrate të përbëra, acide të vajrave esenciale.
Te të ushqyerit e balancuar në periudhën e dimërit rekomandohet që të përfaqësohen artikujt e pasura me vitamina C, D, A, vitamina B kompleks, mineralet zinku dhe seleni, konsumi i mjaftueshëm i ujit, si dhe ushqim i pasur me kultura probiotike (bakterie të dobishme). Kjo nënkupton tryzë të pasur me pemë dhe perime të freskëta, drithra integral, bishtaja, fruta bërthamor, vezë, peshk, mish pa yndyrë, artikuj të fermentuara qumështore (kefir, kos, jogurt) dhe perime të fermentuar(lakëra kokë, turshi).

Ushqimi i pasur me vitamin C

Ekzistojnë shumë studime të cilat e konfirmojnë rëndësinë dhe rolin e vitaminës C në përforcimin e imunitetit dhe fuqinë e tij të madhe antioksiduese. Ky ndikim, para se gjithash, i detyrohet ndikimit sinergjik me pothuaj tërë vitaminet dhe mineralet në organizëm. Për shkak të përmbajtjes së lartë të vitaminës C dhe të bioflavonoideve, gjatë perudhës së dimërit me rëndësi të veçantë është konsumi i pemëve citruse(limoni, portokalli, mandarina, citroni),si dhe kivi, ananasi dhe molla. Nga perimet e freskëta që gjenden në periudhën e dimërit dhe të pasura me këtë vitamin rekomandohet konsumi i lakrës(lakra kokë), brokolit dhe pjesës më e madhe e perimeve me gjethe të gjelbërta(lakra jeshile, spinaqi, lakra gjeth…) E fundit, por jo më pak e rëndësishme, por e kundërta, do ta përmendja kaçen dhe çajin nga ky produkt, si burim shumë i begatë me vitamin C në këtë nënqiell.

Ushqimi i pasur me vitamin D

Vitamina D ndikon dukshëm në prevenimin dhe mjekimin e shumë sëmundjeve. Shumë studime shkencore kanë treguar se ky vitamin dyfish e redukton rrezikun nga kanceri në zorrën e trashë, gjoks dhe vezorë.E lehtëson depresionin, e përforcon imunitetin dhe prevenon ftohjen dhe gripin. Organizmi jonë mund ta sintetizoj vetë, për çka ka nevojë për dritë të diellit, e cila, fatkeqsisht, mungon në periudhën e dimërit.Te produktet ushqimore më i shprehur është te peshqit detar (salmoni, tuna), veza(e verdha), mëlçia e viçit,qumështi, këpurdha.
Dielli është burimi më i mirë natyror i vitaminës D dhe për shkak të ekspozimit të pamjaftueshëm gjatë periudhës së dimërit, rekomandohet që të konsumohet ushqim i pasur me vitamin D ose ai të sigurohet me konsum plotësues, gjegjësisht suplamentar.

Ushqimi i pasur me vitamin A

Vitamina A, gjegjësisht beta-karoteni si provitamin i tij, paraqet antioksidans të shkëlqyer i cili e rrit rezistencën ndaj infeksioneve virale dhe bakteriale, që është me rëndësi të madhe në periudhën e dimërit.Artikuj që e përmbajnë këtë vitamin janë: kungulli, karrota, patatja e ëmbël, portokalli, spinaqi, brokoli.

Ushqimi i pasur me vitamina të grupit B

Vitaminet e grupit B pozitivisht ndikojnë te metabolizmi,e mirëmbajnë vitalitetin e organizmit, e përforcojnë imunitetin, pozitivisht ndikojnë kundër stresit dhe depresionit. Te produktet ushqimore më të shprehura janë te drithërat integrale, bishtajat, frutat bërthamor(sidomos te gështenja), bananja, spinaqi, lakra jeshile.

Ushqimi i pasur me zink
Zinku paraqet mineralin i cili kujdeset për ruatjen dhe përforcimin e sistemit imunitar.Përveç që hyjnë në shumë reaksione enzimatike në organizëm, ai dukshëm e redukton edhe kohëzgjatjen e ftohjes dhe i shkatëron viruset, prandaj është shumë e rëndësishme të konsumojmë ushqim të pasur me zink në periudhën e dimërit. Artikujt e pasur me zink janë mishi, frutat e derit, vezët, farat e kungullit, susami, hudhëra.

Shtojcat në ushqim
Gjatë dimërit është shumë vështirë të planifikohet të ushqyerit i balancuar dhe i shëndetshëm i cili organizmit do t’ia ofroj tërë materiet ushqyese. Andaj, shpeshherë kohën e fundit rekomandohen shtojcat në ushqim. Rekomandimet më shpesh janë për marrjen plotësuese të vitaminës D, vitaminës C, zinkut, probiotikëve, vajit të peshkut, etj.

The post KËSHILLA PËR TË USHQYERIT E SHËNDETSHËM NË DIMËR appeared first on Аптеки PlusPharma.

Çka është kapsllëku?
Konstipacioni ose kapsllëku përgjithsisht definohet si çrregullim i cili karakterizohet me vështirësi të vazhdueshme ose thjeshtë me fece jo të plotë dhe/ose lëvizje të rralla të zorrës së trashë (një herë në 3-4 ditë ose më rrallë). Ajo është simptom, nuk është sëmundje.
Karakterizohet me (kriteret Rome III)
-vështirësi të thkeksuar gjatë defekimit;
-ndjenja e shkarkimit jo të plotë;
-fece të fortë;
-më pak se 3 lëvizje të zorrës së trashë, në javë.

Kapsllëku (konstipacioni) është problem i shpeshtë në periudhën e fëmijërisë dhe shpesh konsiderohet si variant normal i defekimit, cila do të zgjidhet kur fëmija të bëhen më i mëshuar.
Kapsllëku kronik: kur simptomet zgjasin më pak se 12 javë(rrjedhimisht) gjatë 1 viti dhe paraqiten > 25% e feceve. 

Kapsllëku te 95% e rasteve i detyrohet funksionalitetit të kapsllëkut, kurse vetëm më pak se 5% i detyrohet dëmtimit organik.
Në patogjenezën e sëmundjes kemi dy patofiziologji të ndryshme të cilat shpesh përputhen:
-Dëmtimi i lëvizjes së zorrës së trashë;
-Dëmtimi në tretjen e ushqimit.
Zorra e trashë ka funksion:
-absorbimi i lëngut;
-fermentimi bakterial;
-formacioni i feceve;
-eliminimi i feceve.

Qasja diagnostike
Në qasjen diagnostike, qëllimi kryesor është:
• Përjashtimi i sëmundjes organike ose i kapsllëkut të shkaktuar nga barnat;
• Diferencimi i tipit të kapsllëkut funksional (shkarkimi normal ose i ngadaltë ose fece jo konsistente);
• Trajtimi efikas ose i sigurt i problemit (lehtësimi i defekimitose eliminimi i simptomeve përkatëse).
Kapsllëkut (konsitpacioni), gjegjësish inkontinenca fekale, vetëm te 5% e rasteve është për shkak të natyrës organike, siç janë keqfunksionet anorektale dhe ato spinale. Ajo madje te 95% e rasteve është për shkakt të natyrës funksionale, gjegjësisht, prania e saj nuk ka sëmundje konkrete si bazë. Arsye kryesore për paraqitjen e konstipacionit funksional te fëmijët është të ushqyerit i keq, stërvitja jo e duhur për defekim, pastaj edhe lidhshmëria psikologjike sa i përket sjelljes së keqe të fëmijës, mospërshtatja te fëmijët, frika nga defikimi, etj.

Ky lloj i kapsllëkut më shpesh haset pas moshës 2 vjeçare, nuk ekziston distension (zgjerim) abdominal, fëmijët përparojnë mirë me peshën trupore, nuk ka kequshqyerje, tonusi anal është normal, kemi fece në hapësirën rektale, dhe, nëse zbatohet edhe irigografi ose biopsi anale, ata janë me sasira të rregullta.
Në qasjen diagnostike te kapsllëku funksional, gjithmonë duhet të përjashtojmë çdo dyshim për bazën organike të problemit. Pastaj, duhet të bëjmë dallimin nëse bëhet fjalë për shkarkim normal ose të ngadalshëm. Ajo që është edhe më e rëndësishme për pacientët, duhet të jepet trajtim efikas dhe i sigurt që të zgjidhet problemi i kapsllëkut, gjegjësisht, të lehtësohet defekimi dhe të eliminohen simptomet të cilët lidhen me të.

Trajtimi

Sa i përket terapisë dhe masave të cilat mund të ndërmerren për të trajtuar kapsllëkun, gjithmonë fillohet me intervenime jo farmaceutike.Ky është trajtim ku këshillohet konsumi i lëngjeve, konsumi i qumështit deri në 500 ml/24 orë, intervenime nutriente(lëngje dhe pemë– kumbulla, dardha, pjeshka, kivi, portokall, vishnje, fik, duke evituar ushqimin adsorbues), si dhe konsumi i suplementeve me fibra. Megjithatë, të gjithë “udhëheqësit” botëror për këtë gjendje, konkludojnë se intervenimi jo farmaceutik shpeshherë nuk është i mjaftushëm. Si linjë e parë e preparateve të cilat rekomandohen për trajtimin e kapsllëkut janë laksativët osmotik (PEG, Laktulose) CBT, BF, laksativët PPT. Si zgjedhje e parë e mjeteve laksative për fëmijë, që rekomandohet nga ESPGHAN, është PolyethyleneGlycol (PEG) oseMacrogol 3350. Ky ka aftësi dhe mekanizëm unik të veprimit që dallohen nga laksativët tjerë osmotik. Ka më pak ndikime anësore, paraqet substancë inerte– zero efekt mbi mikroflorën, nuk krijon gazra. Efekti i saj osmotik është më i dobët, andaj ka më pak rrezik nga dehidratimi dhe nga humbja e elektroliteve (që janë shumë të rëndësishëm te fëmijët e vegjël).

Tejkalimi afatgjatë i problemit

Pasi të zgjidhet problemi i kapsllëkut, gjegjësisht, kur fëmiju do të ketë konzistencë normale të feceve, atëherë kalojmë në stërvitjen për defekim. Ky konsiderohet si segment shumë i rëndësishëm i trajtimit të këtij çrregullimi te fëmijët, sepse me stërvitje të duhur nuk do të vjen deri te riparaqitja.Stërvitja bëhet edhe në kushte shtëpiake ku fëmijën e lëmë të ulur në tualet5-10 minuta pas ngrënies/vaktit. Është e nevojshme të mbahet një ditar për defekimin e fëmijës dhe ky ditar i jepet mjekut. Kjo stërvitje bëhet për një periudhë prej 2-3 muaj, që fëmijës t’i jepet kohë e mjaftueshme që të fiton shprehi për defekim, por në të njejtën kohë të mos i bëhet presion psikologjik.

Ass. dr. Natasha ÇushkovaNikoçevska, pediatër, IPSH„Zhan Mitrev“

The post KAPSLLËKU FUNKSIONAL TE FËMIJËT appeared first on Аптеки PlusPharma.