Fajtorët kryesor

Faktorët kryesor të cilët kanë të bëjnë me definimin e ndjenjës së lumturisë janë hormonet (neurotransmetuesit) e trupit tonë serotonini dhe dopamini. Ekzistojnë dy lloje të lumturisë dhe atë e qetë dhe e ndritshme që na jep ndjenjën konstante dhe të barazpeshuar të lumturisë dhe gëzimit, dhe lumturua e vrullshme e cila manifestohet me kënaqësi të pafund dhe eufori.Për tipin e parë të lumturisë përgjegjëse është serotonini, kurse për tipin e dytë është dopamini.

Çka është serotonini dhe ku gjendet?

Serotonini është neurotransmetues, element në tru i cili ndihmon për bartjen e sinjaleve  mes pjesëve të ndryshme të trurit. Në njeri mesatar i rritur ka mes 5-10 miligram serotonin në trup. Në hormon shëndrohet atëherë kur hyn në gjak

Edhepse prodhohet në tru, me të cilat kanë të bëjnë funksionet primare, pothuaj 90% e rezervave të serotoninit janë në traktin digjestiv dhe në pllakëzat e gjakut.

Sa i përket definicionit të neurotransmetuesve, seroitonini ndihmon me bartjen e të dhënave mes pjesëve të trurit. Mendohet se ndikon shumë psikologjikisht edhe në funksionet tjera të trurit. Ndikimi mbi qelizat e trurit ka të bëj me humorin, me dëshirën seksuale, me oreksin, me ëndërat, me kujdesën, me aftësinë për të mësuar dhe me disa sjellje sociale.

Kur e kemi fjalën për funksionet tona trupore, serotonini ndikon funksionimin e zemrës, të muskujve dhe të elementeve të ndryshme të sistemit endokrin. Shkenctarët kanë zbuluar se serotonini luan një rol edhe në prodhimin e qumështit te gratë që ushqejnë foshnjët e tyre me gji.

Mungesa e serotoninit

Nëse në tru mungojnë serotonini, simptomet janë:humori i keq, ankthi i rritur, lodhja, depresioni duke prëfshirë edhe edhe tipet më të rënda.

Simptomet e mbetura të mungesës së serotoninit janë:

• • tërbimi
• • ndjenja e pazakontë e dhimbjes
• • uri për karbohidrate dhe sëtrngopje obsesive
• • kapsllëku
• • dëmtimi digjestiv
• • ndjenja e stërngarkesës
• • pagjumësia
• • vetërespetk i ulët
• • migrena
• • funksione të reduktuar kognetive
• • lëvrija e veshëve

A mund të ndikojmë në lumturinë tonë?

Ndryshimi i shprehive jetësore, si dhe i shprehive për ushqim mund të ndikojnë shumë në rregullimin dhe rritjen e koncentrimeve të ‘hormonit të lumturisë’.

Mënyra më e thjeshtë dhe e disponueshme është të kalojmë aq kohë sa mundemi në dritë, nën rrezet e shkëlqyeshme të diellit ose rekomandohet ndirçimi më i mirë i shtëpisë.

Mënyra e dytë është të kujdesemi për trupin.Kurrizi i përulur dhe mos mbatja e trupit drejtë e redukton nivelin e serotoninit dhe me këtë paraqitet edhe ndjenja e turpit dhe te disa individë madje edhe ndjenja e fajit. Mbatja e drejtë e trupit e rrit nivelin e serotoninit, e rrit vetbesimin dhe humorin.

Lumturia është edhe në ushqim

Një mënyrë tjetër e rritjes së nivelit të serotonoinit në ushqim është të përdoren ato ushqime që e rrisin serotoninin. Me rëndësi është të theksojmë se serotonini si i tillë nuk në produkte. Produktet pprmbajnë triptofan të amino acideve nga të cilët organizmi më vonë prodhon serotonin.

Mbajtësi më i madh i triptofanit është dajthi i fortë. Sasi pak më të vogël të triptofanit përmban djathi i bitë, pastaj mishi pa yndyrë, vezët, thjerrzat, ananasi, djathi tofu, salmoni (dhe të peshqit), bajamet, lajthit, arrat, frutat e detit, bizelja, etj. Poashtu sasi të madhe të triprofanit mund të gjendet te kërpudhat, fasulja, djathi, drithra dhe hejda.

Niceli i ulët i serotoninit në organizëm mund të plotësohet edhe me ushqim me vitamina të grupit B kolpeks. Ata gjenden në mëlçin e zezë, hejdë, tërshërë, fasilja dhe në sallatën e gjelbërt. Edhe produktet që përmbajnë magnez siç është orizi, kumbullat e thata, kajsiat e thata,krundet e tërshërës, algat janë të mirë për humor

Që të rritet niveli i serotoninit konsumoni banane, pjepër, fik, kunguj, portokalla.

Përveç ushqimi të duhur ekzistojnë edhe burime tjera të serotoninit.

Për rritjen e serotoninit ndihmon edhe aktiviteti fizik. Ndani së paku 20 minuta në ditë që të merren me ndonjë sport (vrapim, notim, vallëzim, etj.) dhe së shpejti do të ndjeni rritjen e humorit dhe do të ndjeheni shumë më mirë.Nëse nuk mund të merreni me sport, atëherë ecni.

Aktiviteti fizik plotësohet edhe me gjumë të mirë. Ajëri i pastër (dhe sërish e potencojmë edhe dielli) poashtu ndihmojnë në rritjen e nivelit të seortoninit. Komunikoni më shpesh me miq dhe me njerëz që janë të sjellshëm me ju, bëni punën që e doni ose hobin, dëgjoni muzikën tuaj të preferuar, ofroni vetvetes momente të mira dhe kjo me siguri do të sjell edhe rezultate.

The post SEROTORNINI hormoni i lumturisë appeared first on Аптеки PlusPharma.

Uji luan një rol të rëndësishëm në të gjitha proceset e organizmit tonë. Paraqet një zbërthyes univerzal i të gjithë materieve organike dhe jo organike. Është me rëndësi të veçantë për ruatjen e tempertaurës normale trupore dhe shtypjes së gjakut, ajo është secenciale për mirëmbajtjen e qarkullimit të gjakut, luan rol të madh në mbartjen e materieve ushqyese deri te qelizat e organizmit tonë dhe zbërthimi i tyre,e ruan hidratimin e lëkurës (e përmirëson mirëmbatjen e elasticiteti të saj dhe prevenon paraqitjen e parakohshme të rruthave),e përmirëson tretjen dhe prevenon kapsllëkun, si dhe ndihmon eliminimin e toksineve nga organizmi.

Gjatë periudhës së verës, shumë më shumë kohë kalojmë jashtë, jemi fizikisht më aktiv dhe djersitemi më shumë, andaj është me rëndësi që të hidratohemi mirë. Rreth 2/3 e peshës së trupit në organizmin tonë i takojn ujit. Trupi i njeriut mund të mbijetoj një periudh të caktuar pa ushqim por pa ujë nuk mund të jetoj më shumë se disa ditë. Çdo ditë, organizmi ynë në mënyrë natyrore humbet ujë nëpërmjet veshkëve,mushkrëve të bardha dhe lëkurës. Në ditët e nxehta verore, me anë të djersitjes ne humbasim madje deri 1,3 l ujë në ditë.Në këto ditë të nxehta verore duhet t’i kushtojmë shumë kujdes një problemi shpeshherë të injoruar–dehidratimit.

Hidratimi i duhur i trupit tonë nuk nënkupton pirjen e ujit vetëm kur jemi të etur. Uji duhet të pihet shumë më herët para se të paraqitet ndjenja e etjes.

Simptomet e dehidratimit

Etja nuk është indikatorit më i mirë për nevojën për ujë.Nëse kemi përjetuar etje, kjo don të thotë se ne kemi dehidratuar. Dehidratimi i organizmit më shpesh ndodh gjatë verës, kur harrojmë të konsumojmë mjaftueshëm ujë dhe të konsumojmë më shumë lëngje dhe ushqime të pasura me ujë. Përveç etjes, simptomet tjera që mund të paraqiten si rezultat i dehidratimit janë tharja e gojës, urinë me ngjyrë të errët dhe erë të pazakontë, përgjumje dhe lodhje e vazhdueshme, erë e keqe e trupit, ligësi e muskujve, kokëdhimbje, marramendje, etj.Nëse dehidratimi është më serioz, atëherë kemi më shumë simptoma. Mirë është ta dëgjojmë trupin tonë, andajkushtoni vëmendje këtyre indikatorëve që tregojnë se trupi juaj ka dehidratuar dhe kan nevojë për ujë.

Siç thamë edhe më herët, trupi jonë përban2/3 ujë, prandaj efektet e dehidratimit vërehen menjëherë.Me dehidratim nënkuptohet barazpesha negative e ujit në organizëm. Dehidratimi fillon kur sasia e ujit që e humbasim nga organizmi jonë është më e madhe se sasia e ujit që e konsumojmë. Mungesa e ujit në organizëm paraqet pasoja të pa dëshiruara.Nëse dehidratimi vazhdon një kohë më të gjatë, atëherë pasojat mund të jenë edhe fatale.

Pyetja kyçe te hidratimi është sa ujë, gjegjësisht sa duhet të konsumohen lëngje që të plotësohen nevojat ditore njerzore. Nevojat trupore për ujë janë individuale dhe varen nga disa faktorë, siç janë:gjendja e përgjithshme shëndetsore, temepratura, nevojat metabolike, shkalla e aktiviteti fizik, etj.Sërish, më shpesh rekomandimet për konsumin e ujit mesatarisht janë 2 litra në ditë për femra dhe 3 litra në ditë për meshkuj. Meshkujt kanë nevojë më të madhe për ujë sepse kanë më shumë ind joyndyror (pra muskulor) në trup. Sipas rekomandimeve të OBSH(Organiazat botërore shëndetsore), hidratimi optimal arrihet me konsum të 80 % ujë si pije, kurse nëpërmjet ushqimit duhet të konsumohen 20% ujë në ditë.

Përveç konsumit të ujit gjatë periudhës së verës, për të ruajtur hidratimin me rëndësi është konsumi i produkteve që përmbajnë sasira të mëdha të ujit. Parashtrohet pyetje cili është ushqimi më i mirë për hidratim të organizmit.

Ja, disa produkte që më së miri e hidratojnë organizmin gjatë verës:

• Trangulli

Trangulli përmban rreth95% ujë dhe numërohen te produktet që përmbajnë sasia të lartë të ujit.Janë me pak kalori dhe përmbajnë vitaminën C, K, A, B6, kalium, magnez, fitonutrient, si dhe fibra dietale. Pasi vera është stiana e tyre, tani është koha që maksimalisht ta përdorni këtë ushqim të shijshëm dhe të shëndetshëm.

• Shalqini

Shalqini përmban rreth93% ujë(150 g shalqin përmban 115 ml ujë). Përveç shijes së tij të parezistueshme, ai paraqet një burim të begatshëm të kaliumit, vitaminës C, vitaminës A, vitaminës B6, kalciumit,magnezit, etj.Ajo përmnan likopen(karotenoid dhe antioksidant të fuqishëm) më shumë se çdo pemë dhe perim tjetër.

• Kungulleshka

Kungulleshka është perim i njohur veror që përmban rreth 95% ujë dhe është me pak kalori. Burim mjaft i mirë i fibrave dietale, viaminës A, C dhe K, acidit folik, magnezit, kaliumit, bakërit dhe manganit. Për shkak se gjatë përpunimit termik humb mjaft ujë, më së miri është që të konsumohet freskët.

• Domatet

Domati i kuq, i lëngshëm dhe i shijshëm është perim i pa evitueshëm në periudhën e verës. Përmban pothuaj95% ujë dhe numërohet mes produkteve më hidratuese. Përmban sasi të mjatushme të vitaminës A, C dhe K, kalium dhe mangan. Përveç kësaj, përmban likopen dhe fije dietale.

Uji me të vërtetë përmban eliksir për jetë. Duke shijuar të gjitha bukuritë që na i ofron vera, mos harroni të konsumoni ujë të mjaftueshëm dhe të konsumoni produkte të freskëta të pasura me ujë që më së miri do t’ju hidratojnë në periudhën e verës.

Trupi juaj do të jetë falënderues.

The post Hidratimi i organizmit gjatë periudhës së verës appeared first on Аптеки PlusPharma.

Vlerë familjare

Përveç periudhës për relaksim dhe largim të vëmendjes nga obligimet e përditshme, pushimi bëhet edhe kohë për lidhshmëri familjare. Duke pasur parasyshë përditëshmërinë stresuese që e përjetojmë, dhe të dhënat statistikore nga studimet në tërë botën tregojnë se pushimi familjar(edhe ideal do të ishte nëse ndodh disa herë në vit) është i domosdoshëm për gjeneratat e shëndosha fizikisht dhe psiqikisht në të ardhmen:

• 2/3 e bisedave mes prindit dhe fëmijës kanë të bëjnë me rutinën ditore;
• 65% e prindërve thonë se vetëm ndonjëherë luajnë me fëmijët;
• 1 në çdo6 baballarë thotë se nuk dinë si të luajnë me fëmijët e tyre, kurse 1/3 e baballarëve thjeshtë nuk kanë kohë të luajnë me fëmijët e tyre.
• vetëm një çerek (1/4) e fëmijëve bisedojnë me prindërit më shpesh se një herë në javë për diçka të rëndësishme.

Brengosja më e shpesht e prindëve është shëndeti fizik i fëmijëve të tyre, por njëlloj vëmendje duhet t’i kushtojnë edhe marrëdhënieve mes prindëve dhe fëmijëve dhe se si ajo ndikon te shëndeti mental i fëmijës.

I rëndësishëm për zhvillimin kognitiv dhe mental të fëmijëve

Shumë neurolog dhe psikolog të fëmijëve bëjnë thirrje për pushime aktive familjare për shkak të efektit të cilin e kan ata mbi zhvillimin e trurit te fëmijët. Pushimet aktive familjare janë ata në të cilët prindërit dhe fëmijët bashkarisht luajnë dhe hulumtojnë.Mjedisi në të cilin e kaloni pushimin, qoftë në plazhë ose në mal, ka kushte për aktivizimin dhe zhvillimin e disa pjesëve të trurit të cilat i kemi nga lindja, por rutina e përditshme nuk na lejon që t’i zhvillojmë.Prandaj, bëni kështjella prej rëre, kërceni në valët e detit, studioni plazhin për guaska ose malin për bimë të ndryshme. Duken si lojëra banale, por këto përvoja te ju dhe te fëmijët tuaj shkaktojnë tajimin e hormoneve dhe neurotransmiterëve të cilët e reduktojnë stresin dhe krijojnë ndjenjën e ngrohtësis dhe sigurisë. Me këto aktivitete e ushtroni trurin dhe ia zhvilloni inteligjencën sociale, që në të ardhmen, lojërat fëmijrore të zëvendësohen me ide dhe studime (hulumtime), të cilat fëmijët tuaj mund t’i bëj sipërmarrës ose lider të suksesshëm.

Loja në natyrë e përmirëson koncentrimin dhe vëmendjen te fëmijët. Rrethimi me mjedis të gjelbërt ndikon më mirë edhe se barnat te fëmijët meADHD(dëmtimi me reduktim të vetëdijes dhe hiperaktivitet). Duke pasur këtë parasyshë, në disa vende skandinave ka çerdhe të hapura(çerdhe në natyrë) ku fëmijët pothuaj nuk kalojnë kohë në hapësirë të mbyllur.

Shëtitja në natyrë është e mirë edhe për prindërit edhe për gjyshet edhe për gjyshërit. E qetëson trupin, e ul shtypjen, madje edhe kolesterolin. Japonia qysh nga viti 1982 e ka zbatuar“larjen në pyll” si terapi në programën nacionale për shëndet.

Disa studime shkojnë aq largë sa që pohojnë se pushimi aktiv me fëmijët e rrit edhe IQ e tyre, si rezultat i aktivizimit të pjesëve të lartëpërmendura të trurit që zakonisht në përditshmëri në shtëpi nuk i zhvillojmë. Studimet tregojnë se fëmijët të cilët udhëtojnë kanë nota më të larta në shkollë krahësuar me ata që nuk udhëtojnë.Te kjo, pa dyshim shumë ndikon edhe nevoja që të organizohet dhe të shfrytëzohet koha për të mësuar më mirë dhe në mënyrë më efikase.

Argëtim për të gjithë
Pushimi familjar mund të jetë shumë argëtues dhe pa stres për përindërit, nëse:
– Planifikoni më herët– vizitoni më shumë vende për pushim, jepu detyra edhe fëmijëve që të hulumtojnë dhe bashkarisht sjellni vendim se ku do të shkoni në pushim, pastaj studijoni vendin ku do të dëndroni kur jeni akoma në shtëpi dhe bashkarisht dakordohuni për gjithçka që do të vizitoni dhe cilat aktivitete argëtuse do t’i keni. Kështu, nuk do të keni diskutime çdo mëngjes, e cila është e humbje kohe nga ato ashtu ashtu pak ditë për pushim.

– Mos ndjeni brejtje të ndërgjegjes sepse mund të shkoni në pushim, kurse kolega juaj ose miku juaj nuk ka mundësi, ose, për shkak se dëshironi ta kontrolloni postën elektronike. Për disa njerëzu, më mirë është ta kontrollojnë rregullisht postën elektronike se sa ditën e parë në punë pas pushimit të fillojnë me nivel të lartë të stresit për shkak qindra prosive të palexuara.

– Bëjeni pushimin aventurë– dilni nga zona e rehatisë dhe hulumtoni, kështu do të krijoni përvoja që do të mbahen mend gjatë dhe do të rrëfehen. Kjo është shumë me rëndësi për fëmijët, për zhvillimin e kureshtjes së tyre dhe sepse ata mësojnë me anë të asaj që e bëjnë ose që e përjetojnë vetë. Për fëmijët është shumë me rëndësi të njohin kultura të ndryshme, gjuhë të ndryshme, ushqim, se ekziston edhe një botë më ndryshe nga bota e tyre, dhe me anë të aktiviteteve të reja t’i testojnë kufijtë e tyre dhe më mirë ta njohin veten.

– Fotografohuni– madje shumë, sepse vetëm me anë të fotografive mund ta freskoni kujdesën kohë pas kohe, kurse me këtë do të provokoni ndjenja pozitive te vetvetja dhe te familja, sidomos kur jeni të dëshpruar ose kur kur jeni të ekspozuar ndaj stresit.

Për pushim të mirë, shpeshherë nuk është me rëndësi lokacioni, sa është i shptrejtë dhe ekskluziv pushimi dhe se sa ditë zgjat, por kujtimet të cilat bashkarisht do t’i krijoni gjatë pushimit.

The post Pushimi familjar – hallkë e rëndësishme për shëndetin fizik dhe mental të tërë familjes appeared first on Аптеки PlusPharma.

Frutat përmbajnë acid limoni ose të mollës, amilopektin, flavonoide, vajra të dobishëm ose vitamin C. Poashtu, përmbajnë edhe vitamin B6, si dhe hekur, kalium dhe firbra.
Nga fara e shegëzës së ëmbël fitohet vaji i cili përmban acid linonik, acid oleinik dhe acid palmitinik. Gjen zbatime të ndryshme në prodhimin e kozmetikës dhe në ushqime.
Indianët të Amerikës Jugore e njohin shumë mirë shegëzën e ëmbël si bimë shëruese, andaj shpesh përdoret në mjeksinë alternative braziliane.

The post Zhegëza e embël appeared first on Аптеки PlusPharma.

• Sport pa kufizime
  Biçiklizmi, në esencë, është sport aerobik me të cilin mund të kënaqen njerëz të moshave të ndryshme. Kështu, kufizime të moshës pothuaj edhe nuk ekzistojnë. Ai mund të jetë serioz, por në të njejtën kohë edhe argëtues dhe mënyrë e lirë për rekreacion dhe aventurizëm. Biçiklizmi si formë e aktivitetit sportiv sjell shumë dobi shëndetsore për trupin e njeriut. Mes dobive më të rëndësishme që sjell vozitja e biçikletës, do të ndjamë këto:

  –  sistem të shëndosh kardiovaskular
  –   fuqi dhe fleksibilitet më të madhe muskulore
  –   përmirësim të lëvizshmëris së nyjeve
  –  ulje të stresit
  –  përmirësim të lëvizjes dhe kordinimit të trupit
  –  përforicim të eshtrave
  –  ulje të yndyrërave të trupit
  –  imunitet të përmirësuar dhe prirje më e ulët ndaj sëmundjeve
  –  koncentrim më të mirë dhe fokus më të madh mental
  –  ulje të anksiozitetit dhe depsionit

• Mjet transporti dhe mik i mjedisit
  Përveç kësaj, biçiklizmi si mjet transporti sjell shumë të mira shoqërore dhe individuale.Biçiklizmi në përgjithsi konsiderohet si model shumë efektiv dhe efikas për transport,ideal për distancë të mesme dhe të shkurtër. Biçikletat sigurojnë shumë dobi krahësuar me mjetet motorike, duke përfshirë edhe uljen e shpenzimeve të karburantit fosil,ndotje më të vogël të mjedisitdhe më pak zhurmë në qytete, rrëmujë më të vogël, parkim më të lehtë dhe vozitje më të lehtë. Te këto përparësi, gjithsesi bëjnë pjesë edhe shpenzimet e ulëta finciare, si për shfrytëzuesin ashtu edhe për shoqërinë si tërësi.

  Rreziqet dhe ekspozimi i ndotjes enorme

  Një shqetësim i cili shpe
  sh haset (si nga disa biçiklistë, ashtu edhe nga disa që nuk ngasin biçikletë) është siguria e biçiklistëve në rrëmujën në qytet, sidomos në mjediset me infrastrukturë të pazhvilluar sa duhet për biçiklizëm. Për shkak të kësa, përgjegjësia dhe respektimi i shenjave të trafikut është me rëndësi të madhe për lëvizje të sigurtë në mjediset urbane, por edhe jashtë tyre. Shumë aktuale është edhe ekspozimi ndaj ajërit të ndotur. Por, disa studime tregojnp se pikërisht biçiklistët janë më pak
  të ekspozuar ndaj ajërit të ndotur në raport me vozitësit e ngecur në veturat e tyre. Megjithatë, edhe në këtë rast rekomandohet që në raste me ndotje shumë të lartë të përdoren maska mbrojtëse dhe ushtrimet e planifikuara të jenë me intenzitet mesatar.

• Ana argëtuese e biçiklizmit
  Përveç të mirave shëndetsore, ekonomike dhe shoqërore, biçiklizmi ka edhe anën e vetë argëtuese. Në pjesën në vijim do të numërojmë disa fakte zbavitëse për biçikletat:
  –  biçikleta më e madhe tandem është me 35ulëse dhe është më i gjatë se 20m
  –  në hapësirën e njejtë që e zen një automobil mund të vendosen pothuaj 15 biçikleta
  –  shpenzimet për mirëmbajtjen e biçikletës janë20 herë më të ulëta në raport me shpenzimet për mirëmbajtjen e veturës
  –  nëse rritet numëri i biçiklistave trefish, normale fatkeqsive me motoçiklistë do të reduktohet për 50 %
  –  në botë në vit prodhohen rreth100 milion biçikleta
  –  fjala„biçikletë“ishte shpikur në 1860-tat
  –  gara„Tour de France“së pari herë u mbajt në vitin 1903
  –  në Kinë përdoren më shumë se 500 milion biçikleta
  –  biçiklisti më i shpejt është Amerikani Xhon Hauard
  – në botë ka dyfish më shumë biçikleta se sa automobila
  – fëmijët të cilët shkojnë me biçikletë në shkollë tregojnë rezultate më të mira në klasë

  Udhëtari i cili deri në punë nget biçikletë8km, katër ditë në javë, u shmanget 3220 km vozitje në vit, që është ekuivalente me 380 l benzin të kursyer dhe shmang 750 kg emisione tëСО2. Vetëm25 minuta ushtrime aerobike, siç është biçiklizmi, e përmirëson të menduarit kreativ dhe e rrit motivimin për punë.

The post Çiklizmi – jeta në dy rrota appeared first on Аптеки PlusPharma.