Цистичната фиброза е наследна болест која предизвикува сериозно оштетување на белите дробови, дигестивниот систем и другите органи во телото.
Цистичната фиброза влијае на клетките кои произведуваат слуз, пот и дигестивни сокови. Овие секрети најчесто се тенки и лизгави. Но, кај луѓето со цистична фиброза, под дејство на мутиран ген, излачените секрети стануваат густи и лепливи.
Наместо да делуваат како лубриканти, секретите ги затнуваат цевките, каналите и патиштата, особено во белите дробови и панкреасот.
Иако цистичната фиброза е прогресивна болест за која е неопходен дневен надзор и грижа, луѓето со цистична фиброза обично се способни да одат на училиште и да работат.

Денес, пациентите имаат далеку подобрен квалитет на живот за разлика од пред неколку декади, секако, доколку им се обезбедени неопходните услови за живот со болеста. Подобрувањата во скринингот и третманите донесе скок во животниот век за овие луѓе, па денес болните од цистична фиброза живеат во просек и до 50 години.

Симптоми

Во државите каде што се практикува комплетен скрининг на новороденчињата, цистичната фиброза може да се дијагностицира во првиот месец од животот, уште пред да се развијат симптомите. Кај остатокот од популацијата, оваа ужасна болест обично се дијагностицира по појавата на симптомите.
Знаците и симптомите на цистичната фиброза варираат во зависност од тежината на заболувањето. Кај еден пациент, симптомите може да се влошат или да се подобрат со текот на времето. Некои луѓе може да не искусат никакви симптоми сѐ до адолесценција или возрасното доба.
Луѓето на кои не им е дијагностицирана болеста сѐ до зрелоста, имаат поблага слика и голема е веројатноста да имаат атипични симптоми како повторливи напади на воспален панкреас, неплодност и честа пневмонија.
Луѓето со цистична фиброза имаат поголемо количество сол во потта. Родителите дури може да ја вкусат солта бакнувајќи ги своите деца. Поголемиот број од другите симптоми на цистичната фиброза ги зафаќаат респираторниот и дигестивниот систем.

Респираторни симптоми

Густата и леплива слуз, поттикната од цистичната фиброза, ги затнува тубите кои носат воздух во и надвор од белите дробови. Ова може да предизвика симптоми како:
• Постојана кашлица пропратена со густ секрет
• Отежнато дишење
• Тешко поднесување спорт и спортски активности
• Повторливи инфекции на белите дробови
• Воспаление на назалните шуплини и затнат нос
• Хроничен синузитис

Дигестивни симптоми

Густиот секрет, исто така, може да ги блокира тубите кои ги носат дигестивните ензими од панкреасот до тенкото црево. Без овие дигестивни ензими, цревата не се во можност целосно да ги апсорбираат хранливите материи од храната што ја консумирате. Последиците најчесто се следни:
• Мрсна столица со непријатен мирис
• Слабо зголемување на телесната тежина и раст
• Цревна блокада, особено кај новороденчињата (мекониум илеус)
• Хронична или тешка констипација, може да вклучува често напрегање при дефекацијата што на крајот резултира дел од ректумот да се испакне надвор од анусот (ректален пролапс)

Причини за појава на болеста

Цистична фиброза (ЦФ) е болест која настанува при мутација на генот „цистична фиброза трансмембрански спроводен регулатор“ – (CFTR).
Резултатот е густа, леплива слуз во сите делови на телото каде постојат жлезди со надворешно лачење особено изразено во белите дробови, панкреасот, органите за варење, жолчните патишта, репродуктивните канали и потните жлезди.
Може да се појават многу различни мутации во генот. Типот на генска мутација е поврзан со сериозноста на состојбата.

Децата треба да наследат по една копија од генот од секој родител за да ја имаат болеста. Ако децата наследат само една копија, нема да развијат цистична фиброза. Сепак, тие ќе бидат носители и би можеле да го пренесат генот на своите деца.
Од двајца родители кои се носители на ЦФ ген веројатноста дека ќе се роди новороденче со ЦФ е 25 %. Веројатноста дека новороденчето ќе биде носител на цистична фиброза ген е 50 %, додека пак веројатноста дека ќе се роди здраво новороденче е 25 %. Но, исходот од секоја бременост не може да се предвиди. Инциденцата на клиничката болест е 1 пациент на 2 500 жители.

Цистичната фиброза не е пренослива болест!

Кога да појдете на лекар?

Ако вие или вашето дете имате симптоми на цистична фиброза или ако некој од вашето семејство има ЦФ, разговарајте со вашиот лекар за тестирање за болеста.
Цистичната фиброза бара постојано, редовно следење од страна на лекар, најмалку на секои три месеци. Контактирајте го вашиот лекар ако почувствувате нови или влошени симптоми, како што се повеќе слуз од вообичаено или промена на бојата на слузот, недостиг на енергија, губење на тежината или сериозна констипација.
Побарајте итна медицинска помош ако кашлате крв, имате болки во градите или отежнато дишење или имате силна стомачна болка и надуеност.

Компликации

Компликациите на цистичната фиброза можат да влијаат на респираторниот, дигестивниот и репродуктивниот систем, како и на другите органи.

Компликации на респираторниот систем

Оштетени дишни патишта (бронхиектазии). Цистичната фиброза е една од водечките причини за бронхиектазија, хронична белодробна состојба со абнормално проширување и лузни на дишните патишта (бронхијални цевки). Ова го отежнува движењето на воздухот во и надвор од белите дробови и чистење на слузта од бронхијалните цевки.

Хронични инфекции.

Густата слуз во белите дробови и синусите обезбедува идеална почва за размножување на бактерии и габи. Луѓето со цистична фиброза често може да имаат синусни инфекции, бронхитис или пневмонија. Честа е инфекција со бактерии кои се отпорни на антибиотици и тешко се лекуваат.

Израстоци во носот (назални полипи).

Бидејќи поставата во внатрешноста на носот е воспалена и отечена, може да развие меки, месести израстоци (полипи).

Кашлање крв (хемоптиза).

Бронхиектазии може да се појават веднаш до крвните садови во белите дробови. Комбинацијата на оштетување на дишните патишта и инфекција може да резултира со кашлање крв. Често ова е само мала количина крв, но може да биде и опасна по живот.

Пневмоторакс.

Во оваа состојба, воздухот истекува во просторот што ги одвојува белите дробови од ѕидот на градниот кош, при што дел или целото белодробно крило колабира. Ова е почеста состојба кај возрасните со цистична фиброза. Пневмотораксот може да предизвика ненадејна болка во градите и недостиг на воздух. Луѓето често чувствуваат клокотење во градите.

Респираторна инсуфициенција.

Со текот на времето, цистичната фиброза може да го оштети ткивото на белите дробови толку силно што повеќе не функционира. Функцијата на белите дробови обично се влошува постепено, и на крајот може да стане опасна по живот. Респираторната инсуфициенција е најчеста причина за смрт.

Акутни егзацербации.

Луѓето со цистична фиброза може да доживеат влошување на нивните респираторни симптоми, како што се кашлање со повеќе слуз и отежнато дишење. Ова се нарекува акутна егзацербација и бара третман со антибиотици. Понекогаш може да се обезбеди третман дома, во спротивно пациентот мора да се хоспитализира. Намалувањето на енергијата и губењето на тежината, исто така, се чести пропратни симптоми на оваа состојба.

Компликации на дигестивниот систем

Недостиг на хранливи материи. Густата слуз може да ги блокира цевките што ги носат дигестивните ензими од панкреасот до цревата. Без овие ензими, вашето тело не може да апсорбира протеини, масти или витамини растворливи во масти, па не можете да внесувате доволно хранливи материи. Ова може да резултира со одложен раст, губење на тежината или воспаление на панкреасот.

Дијабетес.

Цистичната фиброза го зголемува ризикот од дијабетес. Околу 20 % од тинејџерите и 40 % до 50 % од возрасните со цистична фиброза развиваат дијабетес.

Заболување на црниот дроб.

Цевката што ја носи жолчката од црниот дроб и жолчното ќесе до тенкото црево може да се блокира и воспали. Ова може да доведе до проблеми со црниот дроб, како што се жолтица, замастување на црниот дроб и цироза, а понекогаш и камења во жолчката.

Гастроинтестинални проблеми.

Дистален интестинален опструктивен синдром (DIOS) или интестинално крварење (хематемеза и мелена).

Компликации на репродуктивниот систем

Неплодност кај мажите.

Речиси сите мажи со цистична фиброза се неплодни бидејќи цевката што ги поврзува тестисите и жлездата на простатата (vas deferens) е или блокирана со слуз или целосно ја нема. Одредени третмани за плодност и хируршки процедури понекогаш им овозможуваат на мажите со ЦФ да станат биолошки татковци.

Намалена плодност кај жените.

Иако жените со цистична фиброза се помалку плодни од другите жени, можно е тие да зачнат и да имаат успешна бременост. Сепак, бременоста може да ги влоши знаците и симптомите на ЦФ, затоа не заборавајте да разговарате за можните ризици со вашиот лекар.

Други компликации

Намалување на густината на коските (остеопороза).

Луѓето со цистична фиброза се изложени на поголем ризик да развијат опасно тенчење на коските. Тие исто така може да доживеат болки во зглобовите, артритис и болки во мускулите.
Нерамнотежа на електролити и дехидратација. Бидејќи луѓето со цистична фиброза имаат посолена пот, рамнотежата на минералите во нивната крв може да биде нарушена. Ова ги прави склони кон дехидратација, особено при вежбање или на топло време. Знаците и симптомите вклучуваат зголемен пулс, замор, слабост и низок крвен притисок.
Проблеми со менталното здравје. Справувањето со хронична болест која нема лек може да предизвика страв, депресија и анксиозност.

Превенција

Ако вие или вашиот партнер имате блиски роднини со цистична фиброза, и двајцата може да изберете да направите генетско тестирање пред да имате деца. Тестот, кој се изведува во лабораторија преку примерок од крв, може да помогне да се одреди ризикот од раѓање на дете со ЦФ.
Ако сте веќе бремени и генетскиот тест покажува дека вашето бебе може да биде изложено на ризик од цистична фиброза, вашиот лекар може да спроведе дополнителни тестови за вашето дете во развој.

The post Цистинча фиброза appeared first on Аптеки PlusPharma.

Mајчината душичка вирeе на места изложени на сонце и на топлина и, поради тоа, најчесто може да се сретне на суви каменести предели, планински пасишта, ливади и на места каде што има топла почва. Освен како мајчина душичка, народот ја нарекува и душица, див босилек, темјаника и сл. Цвета некаде кон крајот на мај, почетокот на јуни, а лековитите својства се наоѓаат во листот и во цветот.

Активни компоненти
Растението содржи високи концентрации на етерични масла. Најважна состојка во мајчината душичка е тимолот, кој го има во етеричното масло и тоа во количество од 20 до 54%. Покрај ова, содржи и танини, горки супстанции, железо, калциум и витамин Ц.

 Лековити својства
Мајчината душичка, пред сè, има антивоспалително и антимикробно дејство. Таа е добар антисептик на внатрешните органи, органите за дишење и на урогениталните органи.

Помага во искашлувањето на секретот од белите дробови и во намалувањето на  болката во градите. Токму поради ова, се употребува при лекување на воспаление на дишните патишта и на белите дробови (бронхитис, бронхопневмонија, бронхијална астма, ларингит и туберкулоза). Се препорачува за лекување и за олеснување на симптоми на мигрена, на бубрежни и желудочни тегоби. Поволно влијае на сите внатрешни органи, го смирува организмот и ги зајакнува нервите. Се препорачува при состојби на несоница и на депресија. Чајот од мајчина душичка е ефикасно средство за да се ослободите од стресните денови и за да се релаксирате.

Позната е и како ефикасен лек за женските болести. Го регулира менструалниот циклус и, во форма на етерично масло, се употребува против габични вагинални инфекции. Исто така, помага при болки и грчеви во матката, како и при менструални болки. Екстрактите од мајчината душичка, позната како Thymus mastichina, штитат од рак на дебелото црево. Екстрактите издвоени од мајчината душичка се покажале како многу ефикасни во третман на акни. Освен што ги уништуваат бактериите кои ги предизвикуваат акните, мајчината душичка делува благотворно и на сите воспалителни поцеси на кожата на лицето.

Подготовка на чај од мајчина душичка
Чајот од мајчина душичка никогаш не треба да се вари во отворен сад. Мајчината дишичка содржи лесно испарливи лековити состојки и, при варење во отворен сад, тие може да испарат, па, така, подготвениот чај губи дел од лековитите својства. Затоа, за да направите добар чај, ставете една супена лажица мајчина душичка, потопете ја во 200 г врела вода, поклопете го садот и по половина час исцедете ја течноста, засладете со мед и уживајте во вкусна топла напивка.

За инхалација
Мајчината душичка, исто така, може и да се инхалира. Со ова се постигнува двоен ефект при искашлувањето. Се обезбедува добра хидратација на организмот и водена пара која содржи лековити состојки од мајчината душичка, со што секретот во бронхиите успешно се разложува.

За испирање на усната шуплина

Во 1 дл ставете 5 г мајчина душичка и оставете да отстои преку ноќ. Наутро, процедете и вака подготвената течност користете ја за испирање на грлото или за чистење нечистотии и мозолчиња на кожата на лицето.

 Во кулинарството

Во кулинарството, може да се користи како зачин во различни јадења и тоа свежа или сушена. Се додава на јадења од зеленчук, месо, салати, чорби и сосови. Поради изразените ароматични својства, се употребува во мали количества. Исто така, се користи и за подготовка на чаеви и на напивки. Се употребува и како пријатен и безбеден конзерванс.

The post МАЈЧИНА ДУШИЧКА appeared first on Аптеки PlusPharma.

Белиот слез (Althaea officinalis) претставува повеќегодишно зелјесто растение. Се смета дека потекнува од Азија, но го има и во Јужна и Средна Европа, на рамни и влажни предели. Поради својата лековитост се одгледува насекаде ширум светот.

Цвета од јуни до август, а лековити својства имаат коренот, стеблото, листот и цветот. Може да порасне 1-2 метри, стеблото може да биде разгрането, обраснато со густи свиленкасти влакненца, а додека листовите се меки со сребрено-розикава боја. Цветовите се собираат додека цвета, листовите по цветањето, а коренот на пролет или на есен по цветањето.

Коренот се мие, се лупи надворешниот слој, се сече по должина и нагло се суши на тепмература од 40 степени. Кога ќе биде сув, се сече на ситни коцки. Од целото растение, коренот е најлековитиот дел.

Активни компоненти
Растението содржи слуз, скроб, пектин, танин, минерални соли, ензими, растителни влакна, растителни масти, етерични масла, инвертен шеќер, сахароза, скроб, јаглехидрати и фосфати.

Лековити својства
Белиот слез е извонредно средство кое помага во лекување болести на дишните органи. Бидејќи ја раствора слузта и ја обложува слузокожата, го поттикнува искашлувањето и се употребува при настинки, бронхитис, астма, воспаление на белите дробови и на грлото. Се употребува и при проблеми со мочниот меур, бубрезите, при воспаление на дебелото црево, дијареа, цревни болести и сл. Во комбинација со мед, од коренот на бел слез се прави смеса за облоги кои помагаат за акни, гнојни чирови, изгореници, воспаление на очите, апсцеси и сл.

Белиот слез помага и при грчеви во желудникот, опстипација и при инфекции на половите органи.

Свежите здробени листови помагаат при убод од инсекти.

Белиот слез, исто така, може да го употребуваат и пушачите, за намалување на сувата кашлица.

Најчесто од белиот слез се прави чај од бел слез и сируп од бел слез.

Чајот од бел слез се подготвува на следниот начин:

Две лажички корен од бел слез се преливаат со 2,5 дл млака или ладна вода и се остава да отстои 2 часа, за да може да се екстрахира доволно слуз. По желба, чајот може да се заслади со малку мед и се пие трипати на ден.

Многу често белиот слез се комбинира и со други лековити растенија (нане, камилица и сл.).

Со чајот од коренот од бел слез може да се прочистува и нос, најчесто се употребува при затнат нос, со капалка се капнуваат  1-3 капки трипати на ден.

Важно
Коренот од бел слез никако не се потопува во врела вода!

Начин на подготовка на сируп:

Во тенџере се ставаат 2 лимона исечкани на коцки, се додаваат по две лажици жалфија, анасон, корен од бел слез, ленено семе и 200 г шеќер. Потоа, се прелива со 2 дл вода. Се вари околу 20 минути, се трга од шпорет и се остава да се олади. На деца им се дава трипати дневно по една мала лажичка од овој сируп, додека на возрасни им се дава трипати дневно по една голема лажица.

Белиот слез е безбеден за употреба кај деца. Дури и за мали бебиња, се препорачува чај од бел слез, секако, со претходна консултација со педијатар. Доколку се подготвува за бебе, треба да се користи превриена, па изладена вода.

The post БЕЛ СЛЕЗ пријател на дишните патишта appeared first on Аптеки PlusPharma.