Сигурно и во вашето опкружување има личност која избегнува глутен во исхраната. Се чини дека диетета без глутен е актуелен тренд, а луѓето ја применуваат од различни причини:

• за да ја намалат телесната тежина,
• да ја подобрат концентрацијата, расположението и
• општата здравствена состојба.

Што е глутен?

Пред да му пресудите на глутенот, добро е да научите што точно претставува тој за да расчистите со сите недоумици кои произлегуваат од трендот наречен безглутенска диета. Иако повеќето луѓе мислат на една специфична работа кога велат „глутен“, всушност тоа е термин што се користи за група протеини (проламини) кои можат да се најдат во пченицата, `ржта, јачменот и овесот.

Проламините кои најчесто се наоѓаат во житарките се глутенин, глиадин и хордеин. Протеините на глутен се многу отпорни на протеаза – протеолитичкиот ензим во нашиот дигестивен тракт. Поради нецелосното разградување на овие протеини, големите аминокиселински единици на глутен минуваат низ ѕидот на тенкото црево, каде што можат да активираат имунолошка реакција, како во случајот со целијачна болест.

Каде се наоѓа глутенот?

Во пченица, спелта, јачмен, `рж, овес! Заменете ги овие зрна со леќа, пченка, просо, киноа, амарант или ориз. Начинот на кој се чуваат овие намирници е многу важен, бидејќи контаминацијата со глутен е можна и преку воздух или невнимание при подготовка на друга храна во кујната. Се препорачува производите без глутен да се чуваат на посебно место во кујната во кое ќе има само безглутенски производи. Исто така, подготовката на храна без глутен не треба да се врши паралелно со подготовката на друг оброк кој може да содржи глутен.

Зошто глутенот е штетен?

Често се дискутира за штетноста на глутенот, а се фаворизираат производи без глутен. Не смееме да заборавиме дека, ако навистина нема причина за тоа (целијачна болест или лош генетски статусс на цревната флора), не е неопходно да се намалува глутенот од исхраната. Замената на глутенот со ориз, пченка, пченкарен скроб и компир подразбира зголемен внес на намирници со висок гликемиски индекс кои може да предизвикаат проблеми кај пациентите со дијабетес и кај оние кои сакаат да ја намалат телесната маса.

Од друга страна, во житариците има големо количество вакна кои обезбедуваат храна за добрите бактерии во цревната флора, кои ја спречуваат апсорпцијата на мастите и влијаат на одржувањето на идеалната телесна маса и на регулирањето на липидниот статус.

Што е Целијачна болест?

Целијакија е хронична, системска болест која се активира кога засегнатото лице внесува глутен преку храна. Се смета за воспалителна, автоимуна болест која погодува околу 1 % од светската популација. Во Европа дури 1 од 130 до 1 од 300 луѓе во различни земји ја имаат оваа болест. Ризикот за болеста кај членовите на семејство каде што има болен од целијакија е 10 пати поголем.

Најпрво, автоимуната реакција се локализира во тенкото црево. Со текот на времето се оштетува слузницата на тенкото црево како последица на воспаление, а се намалува можноста за апсорпција на хранливи материи. Оштетувањето на цревата може да предизвика дијареа, замор, губење на тежината, надуеност и анемија, а може да се развијат и сериозни компликации. Постојати атипични форми на болеста, и бидејќи кај деца се почести типичните кои полесно се дијагностицираат, порано се сметало дека тоа е болест која започнува во детството.

Денес е докажано дека е еднакво застапена кај двата пола, но кај возрасните предоминираат атипичните форми на болеста поради што поретко се дијагностицира. Се претпоставува дека на еден дијагностициран болен од целијакија има 7 кои не се дијахностицирани. Од појавата на првите симптоми до поставување на дијахнозата на глутенска етеропатија просечно минуваат 10 години. Болеста зафаќа многу органи и системи, па денес целијакијата се дефинира како мултисистемска болест.

Симптоми

• хронична дијареа или запек
• бледа столица со карактерисичен мирис
• грчеви и болки во стомакот
• надуеност и гасови
• гадење и повраќање
• афти во устата
• малаксаност
• губење тежина

Можеби во моментов и вие сте на мисла да го исклучите глутенот од исхраната, па затоа добро е да знаете дека нема докази кои тврдат дека глутенот сам по себе е нездрав! Тој е опасен само за одредена категорија луѓе кои имаат целијачна болест – болест која се активира во присуство на глутенот.

Дијагноза

Постојат два типа тестови кои помагаат да се дијагностицира оваа болест:

Серолошко тестирање – се зема примерок од крв и се проверува присуството на одредени антитела во серумот кои укажуваат на имунолошки одговор на глутен. Важно е да се нагласи дека нивото на овие антитела релативно брзо опаѓа при диета без глутен и затоа лицето не треба да го исфрли глутенот од исхраната пред тестот, бидејќи во тој случај резултатите може да бидат навидум уредни.

Генетско тестирање – се зема примерок од крв и се проверува дали лицето е носител на гени кои имаат предиспозиции за развој на целијачна болест. Ако целијачна болест се открие со овие тестови, особено ако лицето има малку покачена или негативна серологија со позитивен резултат од генетско тестирање, честопати лекарот го упатува пациентот на ендоскопија и биопсија за да се утврди степенот на оштетување на слузницата на тенкото црево.

Некои групи луѓе имаат поголем ризик за развој на целијачна болест од општата популација, вклучувајќи:

Членови на семејството на засегнатото лице – поради генетска предиспозиција, шансата за развој на целијачна болест се зголемува многукратно. Пациенти коио страдаат од други автоимуни заболувања (дијабетес тип 1, автоимун тироидитис, воспалителни болести на цревата итн..) Лица кои страдаат од хромозомски нарушувања (даунов синдром, Тарнеров синдром, Вилијамс синдром итн ..).

Покрај гастроентеролошките проблеми кои ја прдружуваат целијачната болест, може да се појават и симптоми кои не се поврзани со дигестивниот тракт, а се манифестираат и на други органи:

• анемија
• недостаток на витамини и минерали
• губење на косеканата маса (остеопороза)
• оштетување на забната глеѓ
• болки во зглобовите
• чешање и осип на кожата (дерматитис херпетиформис)
• депресија
• анксиозност
• главоболка
• низок раст кај децата или застој во растот
• проблеми со пубертетскиот развој (одложен пубертет)

Лекување

Единствениот можен лек кој им овозможува на луѓето кои боледуваат од целијачна болест да живеат нормален живот, е строга и доживотна безглутенска диета. Доколку заболените не се придржуваат до таа диета, може да дојде до оштетување на слузницата на тенкото црево, како и бројни компликации кои произлегуваат од дигествини нарушувања и апсорпција на хранливи материи, па дури и до малигнитет. Дури и во присуство на глутен во трагови во исхраната, што не предизвикува симптоми на активна целјачна болест, исто така може да предизвика воспаление и оштетување на дигестивниот тракт.

Глутенот е присутен во речиси сите индустриски производи, дури и во оние каде што не се очекува негово присуство – во многу лекови, суплементи, пасти за заби, козметички производи, пијалаци, кафе, чоколада, бонбони. Целосното исфрлање на глутенот од исхраната постепено ќе го намали восплаението во тенкото црево, поради што симптомите брзо ќе исчезнат и лочноста ќе се чувствува подобро, а постојните оштетувања ќе почнат да заздравуваат. Кај децата, процесот на закрепнување е уште побрз отколку кај возрасната популација.

Доколку лицето кое боледува од целијачна болест има недостаток на хранливи материи, лекарот ќе препише орални додатоци на витамини и минерали кои се дефицитарни. Доколку е загрозена апсорпцијата кај овие пациенти, суплементацијата може да биде и во форма на инјекции.

Како да се воведе глутен кај бебето?

Според препораките на Светската здравствена организација, до шестиот месец на бебињата им е доволно само мајчиното млеко кое не содржи глутен, бидејќи и покрај тоа што мајката го консумира, не стигнува до нејзиното млеко. Со воведување на диета без млчени производи, не е неопходно да се исклучи глутенот од житариците за бебиња, освен ако веќе постои сомневање за целијачна болест, која не може да се дијахностицира пред 9-18 месеци, а дијагнозата на алергија на глутен често се меша со другидигестивни проблеми.

Кога воведувате житарки, прво почнете со ориз и палента, а потоа полека почнете да внесувате глутенска храна една по една, а не пред шестиот или седмиот месец.

Докажано е дека глутенот што се содржи во 1/48 дел од обично парче глутенски леб може да биде причина за одржување на активна болест. Во светот е прифатено дека сите продукти кои не содржат глутен, при нивното лиценцирање добиваат знак на клас од пченица кој е прецртан.

The post Целијакија appeared first on Аптеки PlusPharma.

Се сеќавате ли на времето кога храната беше уживање? Кога пазарувавте без да губите време во читање декларации? Денес доволно е да посакате да зготвите месо за да ве фати паника што да купите.

Да биде ослободено од хормони, антибиотик, нитрати и да доаѓа со специјална белешка дека кокошката е одгледувана во чиста средина ослободена од стрес. Во ред, барем некој бил ослбооден од стрес. Не сте ништо побезбедни ако се откажете од месо, бидејќи зеленчукот и овошјето се толку преплавени со пестициди, што слободно може да се декларираат како канцерогени бомби.

И сега како слободно да јадете омлет без да се заапрашате дали кокошката што ги снела јајцата била на пеницилинска терапија? Одамна квантитетот го надмина квалитетот, а прехранбената индустрија започна се повеќе да ни ги отежнува работите. Преплавени од разноразни ознаки, решивме да направиме мала поделба и да ви ги разјасниме работите.

Што значи органско?

Производството се смета за органско доколку производот е растен без конвенционални пестициди, синтетички или отпадни води и кое било друго вештачко ѓубриво. Спакуваната храна мора да содржи барем 95 проценти потврдени органски состојки кои не смеат да бидат процесирани со користење на лабараториски ламби, зрачења или со генетички инженеринг. Што се однесува на органското месо, животните мора да бидат хранети со органска храна, не смеат да примаат, антибиотици или хормони и мора да бидат одгледувани во природни услови за живот каде што ќе можат слободно да се движат и да пасат.

Органската храна звучи многу здраво, но колку е хранлива?

Универзитетот „Стенфорд“ направи анализа на 237 истражувања посветени на органската и вообичаената храна, и нивните резутлати покажаа дека нема никаква разлика во хранливата вредност, ниту во однос на ризиците по здравјето помеѓу овие две категории. Но, во British Journal of Nutrition излезе студија во која се вели дека органската храна содржи повисоко ниво на антиоксиданти. Заклучокот на студијата е дека човекот ќе успее да ги задоволи потребите од антиоксиданти само преку храната, но само ако истата е органска во целост. Истражувањето покажува и дека органската храна речиси и да не содржи пестициди.

Докажано е дека одредени пестициди се екстремно опасни за здравјето, поттикнуваат раст на канцерогените клетки, го ослабуваат имуниот систем, го зголемуваат ризикот од прекумерна тежина, дијабетес и деменција. Истото важи и за антибиотиците кои се даваат на животните, па со сигурност се знае дека нивното укинување ќе значи поткревање на квалитетот на здравјето кај човекот. Најголемо подобрување се прогнозира кај уринарните инфекции, чија резистентност на лековите често се поврзува со консумација на месо од животните кои се одгледуваат на фарма.

Можните здравствени ризици кои со себе ги носат пестицидите и антибиотиците се реалност, но исто така се познати и придобивките од овошјето, зеленчукот и чистите протеини без кои не би можеле да опстанеме. Секогаш кога сте во можност дајте и предност на органската храна, особено кога се работи за месо и млечни производи и намирници кои многу полесно ги апсорбираат штетните супстанци, а меѓу нив се: јаболка, грозје, праски, јагоди, пиперки, целер, домати, краставици, боранија и спанаќ.

Што значи природно?

Речиси 60^ од потрошувачите го бараат називот „природно“ на производите додека пазаруваат, тврди истражувањето на Consumer Reports. Од вкупниот број на оние кои се во потрага по оваа ознака, две третини мислат дека истото значи дека производот не содржи пестициди, вештачки додатоци или ГМО.

Со овој термин најчесто се означува храната која нема вештачки додатоци, вклучувајќи ги и конзервансите, но во секој случај изостанува официјален став за тоа дали оваа храна е добра или лоша за здравјето. Ниту на самата декларација не е означено каде и како е одгледувано животното од кое потекнува месото, со што се хранело и дали примало некакви антибиотици или ГМО состојки. Многу е важно терминот „природно“ да не се поистоветува со „здраво“. На пример, многу растенија содржат отрови кои се природни, но тоа не значи дека се добри за човекот. Многу попаметно е да обрнете внимание на составот на производот, отколку да робувате на ознаката „природно“, советуваат нутриционистите.

Трагајте по добри состојки како растителни влакна, протеини, витамини, минерали и што помалку лоши состојки како рафинирани шеќери или заситени масти или збунувачки состојки како натриум бензоат.

Што значи безглутенско?

Една третина од нацијатае заразена со безглутенска манија. Тоа се луѓе кои веруваат дека глутенот е виновен за нивниот константен умор, недостиг на енергија и вишок килограми.

Храната без глутен стана поим за храна која содржи многу малку јаглехидрати. Но, колку е тоа вистина?

Дел од експертите за храна се на ставот дека производите без глутен како колачите и лебот, содржат дополнителни количества масти и шеќери со цел да се надомести и недостатокот на вкус кој се губи при отстранување на глутенот.

Покрај ова, уште еден недостаток е високата цена на производите кои се означени како безглутенски. Потрошувачите се лесна мета за манипулација, па затоа поризоводителите многу често на своите производи  пишуваат дека се без глутен, иако истите по природа воопшто не содржат глутен (како оризови снегулки или пуканки) се со цел да ја покачат цената. Мал процент од населението страна од целијачна болест (автоимуно нарушување кое предизвикува симптоми на гадење, надуеност, болка, хронична дијареја или констипација секојпат кога во телот ќе внесат глутен). Во овој случај, исфрлањето на протеинот е задолжително.

Ако сте едни од 18-те милиони кои се чувствителни, но не и алергични на глутен, доволно е да го намалите внесот на глутен. Но, доколку единствено се обидувате да ја намалите телесната тежина, тогаш изберете храна што изобилува со хранливи материи и ќе добиете двојно повеќе, ем здравје, ем витка фигура. На следното пазарување, наместо со безглутенски, наполнете ја корпата со риба, пилешко, телешко, јогурт, производи кои само по себе не содржат глутен, а кои ќе ве заситат.

The post Органско, природно или безглутенско appeared first on Аптеки PlusPharma.