Дефиниција

Паничниот напад е ненадејна епизода од интензивен страв која поттикнува одредени физички манифестации (Биење на срцето, вртоглавица, губење на воздухот), иако не постои реална причина за тоа.

„Губам контрола!“
„Ќе полудам!“
„Ќе добијам срцев удар!“
„Ќе умрам!“

Ова се мислите во кои верува лицето кое во моментот се соочува со паничен напад. Паничните напади претставуваат најбрза и најкомплексна промена позната во човековото тело. Чувство на огромен страв без можност да се контролира, чувство дека е во прашање сериозна болест, чувство дека се умира или се губи разумот. Човекот добива внатрешен импулс да избега, да излезе или да се сокрие некаде. Кога наеднаш ќе се случи, животот на личноста драматично се менува и повеќе ништо не е како што било. Но, тоа не значи дека не може да се скрши кругот на постојани напади и иживот во страв. Колку и да звучи неверно, постои начин да излезете од паничното заробеништво!

Симптоми

Паничните напади се случуваат ненадејно, без предупредување. Можат да се случат во кое било време на кое било место – додека возите, на сред состанок, додека сте на фризер, додека сте во кино, буквално секаде! Траат од 5 до 30 минути, а кулминацијата на симптомите се случува во првите 10 минути. По паничниот напад, човекот се чувствува истоштено, умпорно и сонливо.

Дали сте ги почувствувале овие телесни сензации?

1. Кнедла во грлото и градите – недостиг на воздух
2. Тахикардија и прескокнување на срцето?
3. Бранови жештина и потење на дланките?
4. Вртоглавици и губење на рамнотежата?
5. Чувство дека сте надвор од сето она што се случува со вас?

Најлошиот момент кај паничнит енапади е интензивниот страв дека истиот ќе се повтори. Човекот е во состојба толку многу да стравува од нов паничен напад (Фаза позната како страв од стравот), што може да почне да го избегнува кафулето каде што го искусил првиот, да одбива да се качи во автобус или авион, плашејќи се дека таму ќе го снајде истото. Накусо, ги избегнува местата и околностите во кои се случил нападот верувајќи дека така ќе спречи нов. Најстрашна фаза е кога човекот ќе престане да излегува од дома, бидејќи таму се чувствува најсигурно. Психолозите велта дека човекот е вистински излекуван во моментот кога ќе престане да се заморува и да се плаши од тоа дека повторно ќе го снајде паничен напад.

Кога да појдете на доктор?

По можност веднаш, бидејќи не само што е тешко сами да се изборите со паничните напади, туу ќе се поштедите од низа испитувања и тестови верувајќи дека боледувате од некоја болест. Паничните напади ги наведуваат луѓето да мислат дека се болни од срце, дека имаат рак, астма, дека им слабее видот и низа други медицински состојби, кои всушност се преземени дијагнози од луѓето кои го опкружуваат лицето кое се соочува со паничен напад.

Што го предизвикува паничниот напад?

Не постои конкретно дефинирана причина за појавата на паничните напади, но овие фактори може да имаат некаква улога:

1. Генетски наследна појава
2. Голем стрес
3. Темпераментот на човекот (најчесто е својствен на перфекционистите)
4. Одредени промени во функционирањето на мозокот

Некои истражувачи сугерираат дека човековиот природен одговор при опасност има врска со паничниот напад. На пример, кога ќе ве нападне мечка, вашето тело инстинктивно реагира, па срцето и дишењето ќе се забрзаат, водопади од стимуланси и хормони – адреналин, епинефрин, гликоген, корикол, норепинефедрин – надоаѓаат преку крвотокот во телесните клетки подготвувајќи го телото да се соочи со заканата. Слична е реакцијата на телото соочено со паничен напад, иако не постои никаква реална закана. Паничните напади најчесто се јавуваат во доцните тинејџерски години, а жените се посклони да се соочат со паничен напад.

Ризик

Доколку не се третираат, паничните напади можат сериозно да го комплицираат животот на личноста. Можно е да се развие фобија да излегува од дома, да се социјализира со луѓе, да има проблеми на работа, да развие депресија или да стане зависник од лекови, алкохол или во најлош случај наркотици, и тоа само проади стравот да не му се потвтори нападот.

Како сами да си помогнете?

Помошта од психолог и работата на себе е најдобтиот начин да се уверите дека паничните напади се само состојба на умот. За некои луѓе е доволно да се информираат за паничните напади и да ги окончаат, на други им е потребна поголема поддршка. Проверете што функционира за вас и ќе се уверите дека можете да ги надминете.

Контактирајте со други пациенти

Дружењето со луѓе кои страдаат од панични напади како вас ќе ви помогне да се соочите со проблемот и да разберете дека не сте сами.

Држете се до третманот – соочувањето со стравовите е тешко, но само на тој начин ќе се ослободите од чувството на заложник. Следете ги советите на психијатарот, тоа што треба да пиете лекови и да одите на сеанси не ве правислаби личности.

Бидете физички активни

Аеробните вежби го смируваат расположението исто како и прошетката на воздух и сонце.

Наспијте се – обезбедете си доволно сон за да не бидете расеани, бидејќи паничните напади најчест о се случуваат преку ден.

1. Околу 7,2% од возрасните или 1 од 15 луѓе имале панично нарушување.
2. 1/3 од популацијата во развиените земји имале најмалку еден паничен напад.
3. Само 22% од луѓето што страдаат од панични напади побарале помош.
4. 10% од луѓето кои неколку месеци живеат во паника, се затвораат дома и не е способни сами да излегуваат.
5. 30% од луѓето кои неколку години живеат со панични напади ја губат работатат.
6. 17% од лицата со паничен напад се подложни на ризик од алкохолизам, а 40% од хронична депресија

Избегнувајте кофеин, алкохол и нелегални супстанци – Сите овие може да го поттикнат или да го влошат паничниот напад.

Прифатете го тоа што го чувствувате

Обидете се да разберете како ви делуваат емоциите. Правете разлика помеѓу паника и страв. Логично е да се плашите ако пешачите во ноќта и нешто шушне, но паничите ако чувствувате необјаснив страв иако е ден и има луѓе наоколу.

Научете и практикувајте неколку техники за опуштање – На пример, јога, длабоко дишење (вдишување преку нос, полнење на градите и стомакот со воздух, па издишување преку уста) и прогресивно мускулно опуштање – стартувајте со прстите на нозете, стегнете ги најсилно што можете, па опуштете ги. Од стапалата продолжете нагоре, се додека стасате до мускулите на лицето.

Замислете го вашето среќно место

Тоа ќе биде вашето островче на кое ќе бегате секогаш шштом се соочите со паничен напад. Потрудете се да го замислите до детаљ, ако е плажа, замислете ги и мирисот на морето и звуците на брановите.

Пронајдете објект на кој ќе се фокусирате – Изберете предмет на кој ќе го насочите целото внимание со цел да ги оттргнете мислите од паничната состојба. Анализирајте го предметот до ситница, неговата боја, форма, големина, текстура, а потоа размислувајте што би смениле кај него.

Обидете се со методот 5,4,3,2,1

Паничните напади можат да направат личноста да се чувствува одвоена од реалноста.

Оваа техника помага да се насочи фокусот подалеку од изворот на стрес.

Погледнете 5 одделни објекти – Размислете за секој од нив кратко време

Слушнете 4 различни звуци – Размислете од каде потекнуваат и што е карактеристично за нив.

Допрете 3 објекти – Размилете за нивната текстура, температура и која е нивната употреба.

ПОмирисајте 2 различни мириси – Земете едно нешто кое ќе го вкусите. Забележете како е вкусот.

The post Паничен напад appeared first on Аптеки PlusPharma.

Фармацевтската грижа е тесно поврзана со сите дисциплини кои го формираат современиот фармацевт и може да се каже дека ги сумира и применува во пракса и добиените сознанија при директниот контакт со пациентот
Фармацевтската грижа е дел од фармацевтската пракса која бара директен взаемен однос на фармацевтот со пациентот со цел: грижа за потребите на пациентот поврзани со препишаните лекови. Основна цел на фармацевтските грижи е правилното и точно следење на здравствените потреби на пациентите за постигнување на сигурна, ефективна и хумана терапија. Од професионална и морална гледна точка, фармацевтот е должен да учествува во грижите поврзани со намалување на заболувањата и смртноста што се последица од неправилна употреба на лекови, при што, квалитетот на здравствената услуга е од првостепено значење.
Фармацевтот треба да ја добие довербата на пациентот користејќи ги сопствените вештини на комуникација и знаења за лековите и ефектите од терапијата. Стандардите за фармацевтската дејност треба да бидат воспоставени во рамките на националното законодавство и усогласени со меѓународните стандарди и правилата за Добрата фармацевтска пракса.

Основни елементи на фармацевтските грижи се:

• Благовремена идентификација на проблемот поврзан со употребата на лекот

• Употреба на сигурни, ефективни и соодветни лекови, наменети за секој пациент поединечно

• Издавање на лекови и совет за нивната употреба

• Следење на ефектите од терапијата

• Вклучување на пациентот во системот за фармацевтската грижа

• Создавање на база на податоци за секој пациент во аптеката

• Создавање на систем од параметри за оцена на резултатот од терапијата

За доследно реализирање на сите елементи на фармацевтските грижи е неопходно повеќегодишно ангажирање на законодавните и образовните установи, постојана едукација на фармацевтите, подигање на свеста на пациентите за значењето на правилната употреба на лековите и следењето на советите од фармацевтот. Исто така, потребна е подобрена комуникација фармацевт-лекар-пациент и примена на современите сознанија во медицинската и фармацевтската пракса.

Правилното применување на Фармацевтските грижи вклучува седум задолжителни чекори:

1. воспоставување на контакт со пациентот

2. навремено идентификување на проблемот поврзан со лекот

3. можност за издавање на сличен лек на пропишаниот со претходна консултација со пациентот

4. следење на терапијата

5. стимулирање на болниот активно да учествува во фармацевтската грижа

6. создавање на база на податоци за состојбата на секој индивидуален пациент во аптеката

7. создавање на систем од индикатори за оценка на резултататот од фармацевтската грижа

Особено е важно да не се потценува ниту еден од наведените чекори.

 Од особено значење е соодветниот пристап при спроведувањето на фармацевтските грижи кон различни категории на пациенти:

• Пациенти кои се особено чувствителни на здравствени проблеми заради физиолошката предиспозиција: деца, повозрасни и оние кои страдаат во помал или поголем степен од хронични болести на бубрезите, белите дробови или на црниот дроб

• Пациенти кои имаат потреба од непрекинат мониторинг и промена на терапијата со цел постигнување на оптимални резултати, како што се пациенти кои страдаат од дијабетес, астма и/или висок крвен притисок

• Пациенти изложени на многукратна терапија, со висок ризик од меѓусебни интеракции од типот:

• Лек/лек

• Лек/храна

• Лек/болест

• Пациенти за кои е потребна терапија со исклучително токсични лекови пропишани од лекар за да се избегне нивната неправилна употреба, како што се антикоагулансите, наркотичните лекови и други

• Пациенти со влошено здравје, кое е ризично по животот доколку применетата терапија е неефикасна, како што се инфекциите и диареја

За постигнување на целите на фармацевтките грижи, фармацевтите треба да ги превземат следните активности: 

• Водење на досиеја за секој пациент кои содржат важни податоци за историјата на болеста на пациентот, информација неопходна за оцена и индивидуализирање на терапијата на секој конкретен пациент

• Идентификација и оцена на проблемите, поврзани со самиот лек, како што се:

• Неправилна употреба

• Несакани дејства

• Интеракции меѓу лековите

• Случај на самолекување

• Корекција на веќе направениот план од страна на лекарот

• Воспоставување на тимска работа со лекарот и пациентот за лековите што се издаваат со лекарски рецепт

• Самостојно определување на стратегијата на терапијата од страна на фармацевтот за лековите без лекарски рецепт и за сите методи фокусирани врз промената на навиките и начинот на живот на пациентот, со тенденција на подобрување и зголемен квалитет

• Да обезбедат соработка на пациентот и стриктно да се придржуваат кон изготвениот план за фармацевтската грижа

• Следење (мониторинг) на терапијата и ефектите од истата – доколку не се добијат очекуваните резултати, изготвениот план за фармацевтски грижи треба да се прилагоди соодветно

• Фармацевтот треба да се одликува со способност за добра комуникација преку која oстварува контакт со пациентот и со матичниот лекар на пациентот (по потреба) со цел добивање најточна информација за состојбата и лековите што ги зема пациентот

• Со поставување на конкретни клучни прашања добива сознанија за познавањата на пациентот за болеста и терапијата и соодветно го советува пациентот за употребата на лековите со цел обезбедување на безопасна терапија

• Дава стручна и објективна информација за лекот на другите здравствени работници и на пациентот

• Обезбедува информации за лековите со користење и толкување на различни релевантни извори за потребите на здравствените работници и на пациентите

• Го насочува пациентот кон најсоодветната терапија преку компетентно советување

• Фармацевтот е должен да ја држи во тајност доверената информација за состојбата на секој пациент.

Во функција на реализација на сопствената дејност и одговорност, фармацевтот треба да соработува со останатите здравствени работници, националните професионални асоцијации, фармацевтската индустрија, државните органи, со пациентите и со општеството како целост.

Квалитетот на фармацевтската грижа и професионална одговорност вклучува 7 елементи: ефикасност, ефективност, оптималност, изводливост, применливост, законитост и непристрасност.

Непознавањето и различните сфаќања за фармацевтските грижи, како и улогата на одделните системи за издавање и распределба на лековите, води до појава на различни резултати. Секоја промена во структурата на овие системи води до промена во истите. Со доследното спроведување на системот за фармацевтските грижи ќе се постигне подобрување на здравјето и квалитетот на живеење на пациентот и ќе се зголеми улогата на фармацевтот во реализацијата на сеопфатните здравствени грижи.

Проф. д-р Бистра Ангеловска

The post ФАРМАЦЕВТСКИ ГРИЖИ appeared first on Аптеки PlusPharma.