Секој кој ја искусил оваа специфична ноќна мака може да ја посведочи моќта на потсвеста која нанесува терор, вознемиреност, страв, збунетост, срам, понижување. (Иако на јаве не излеговте од дома без долна облека, сонот беше толку реален што имате чувство како вистински да сте го доживеале.)Светлината на денот прави и највознемирувачките кошмари да изгледаат глупаво. Но, последните истражувања ги поврзуваат кошмарите (особено ако се чести) со менталната добросостојба, дали тоа значи дека соновите имаат темна страна?

Од каде доаѓаат кошмарите?

Не постои возрасен кој како дете не се плашел да заспие поради вештерки, чудовишта и останати фиктивни ликови. Денес, ваквиот страв кај децата е уште поголем, благодарение на YouTubeи достапноста на несоодветна содржина за возраста, но и живописните игрици исполнети со насилство. Дали е возможно ваквиот страв кој стартува во детството да остане заробен сѐ до возрасното доба? Дали проблемот е многу подлабок од хиперактивна имагинација?

Д-р Bryony Sheaves, истражувачки клинички психолог одинститутот „Sleep and Circadian Neuroscience“при Универзитетот „Оксфорд“, предводел студија во која ги анализирал психолошките и физиолошките фактори кои имаат потенцијал да предизвикаат кошмари. „Обично, кошмарите се поврзуваат со децата, бидејќи тие природно повеќе време поминуваат во РЕМ фазата (брзо движење на очите, фаза во која настапува сонот) во однос на возрасните, објаснува таа. Но, годините не се штит од кошмари, особено не ако сте жени.“

„Во литературите за сонот постои тврдење кое вели дека жените почесто имаат кошмари отколку мажите – интересно, но разликата во половите се јавува во адолесценцијата“, додава таа. „Првичните откритија сугерираат дека жените генерално повеќе ги запомнуваат соновите и затоа поверојатно е да ги задржат и да им се вратат. Од друга страна, жените се склони на чувствата како анксиозност и грижа, а грижењето е еден од најдобрите предвидувачи на кошмарите.“ Оттука, она што го сонуваме е директно поврзано со маките кои нѐ мачат додека сме будни.

Додека врската помеѓу кошмарите и стресот одамна е потврдена, голем број истражувања заговарат теорија дека зачестените кошмари се симптом за нешто повеќе. Кошмарите се вообичаен симптом на синдромот на пострауматски стрес (PTSD)– толку чест, што стануваат критериум за дијагноза. Во една од најобемните студии која ја проучува поврзаноста помеѓу кошмарите и менталното здравје, објавена во магазинот „Scientific Reports“, во 2017-та, психолозите од „University of Turku“ во Финска заклучија дека кошмарите треба да бидат сфатени како ран индикатор за кое било ментално растројство.

„Нашата група испитаници покажа дека луѓето кои често имаат вознемирувачки кошмари е поверојатно да развијат анксиозност, параноја, депресија и халуцинации“, додава д-р Sheaves. Ова не значи дека сите луѓе кои страдаат од кошмари имаат или ќе развијат ментални потешкотии, но шансите за истите се повисоки.

Губење на сонот

Последните истражувањаотворија клучно прашање: како да знаеме кога кошмарот е повеќе од кошмар? Прво, многу е важно да правите разлика помеѓу кошмар и други ноќни маки. „Кошмарите најчесто се дефинираат како интензивни негативни сонови кои се случуваат во последната третина од ноќта и предизвикуваат значителен стрес по будењето“, објаснува д-р Michelle Carr, истражувач во лабораторијата за сон при „University of Swansea“. „Тие се разликуваат од другите облици на препреки при спиењето, како ноќните терори или конфузните возбуди, по тоа што за кусо време сте будни и свесни и чувствувате одредени физички симптоми како срцебиење, потење и забрзано дишење.“

Ваквите интензивни симптоми го потенцираат стравот, а се должат на тоа што телото е многу поблиско до фазата будење кога настапува кошмарот што не е случај кога сонувате обичен сон. „Мускулната тензија е нагласена, човекот многу повеќе прета со нозете и срцевиот ритам е неправилен – со слични реакции би се соочиле доколку наидете на негативни емоции во реалниот живот“, додава д-р Carr.

Кошмар со отворени очи

Експертите се согласуваат дека повремените кошмари не се причина за грижа и дека треба да побарате помош штом нивната зачестеност влијае на редовното спиење – штом се соочите со несоници. Во моментов, истражувачите работат на терапија при која човекот треба да се потпре на својата имагинација и да напише позитивни алтернативни завршници на кошмарите. Засега, ефектите се позитивни, но потребно е време оваа терапија да влезе во практика.

Што се однесува до целокупното здравје, ментално и физичко, секој обид да го контролирате  расположението и нивото на стрес-хормоните е од помош. Од помош се и сите тактики за релаксирање пред легнување како медитација, јога вежби, топла бања или апликации со бели звуци. Ако кошмарите пак се појават, но се случуваат повремено, не кревајте паника. Во суштина, кошмарите се одлични алатки за да го препознаете стресот што ве напаѓа во вистинскиот живот, но кој потсвесно или свесно сте одлучиле да го потиснете. Работете на тоа да се ослободите од нервозите, а чудниот кошмар не е вреден за да ви го украде сонот.

Декодирање на соновите

Anna-Karin Bjorklund, советодавен психолог и автор, открива што всушност сигнализираат оние добропознати сонови.

ПАЃАТЕ

„Овие сонови се случуваат кога нештата не се одвиваат според планираното и промените се случуваат многу брзо. Ако паѓате и паднете, можеби ќе имате корист ако прифатите дека нештата не се по ваше. Ако се разбудите сред паѓање, тоа можеби е знак дека е време да ги свртите нештата во сосем друг правец.“

ГОЛИ СТЕ

„Дали имате чувство дека премногу се изложивте себеси? Можеби споделивте тајна или откривте нешто за себе поради што сега стравувате дека ќе бидете погрешно интерпретирани?“

ВЕ БРКААТ

„Бидејќи соновите се интерпретација на нешто што тлее или се развива во вас, ако сонувате како ве брка некој или нешто, запрашајте се дали има нешто во вас од кое бегате. Можеби се срамите или ви е неудобно од некои свои реакции?“

НАЗАД ВО УЧИЛИШТЕ

„Ако сонувате како одново сте ученик или полагате испит, голема е веројатноста да се соочувате со недостиг на самодоверба. Овој тип на сон е индикација дека е време да се фокусирате во животот и да истражите што е она што може да ви ја развие самодовербата.“

The post Науката зад кошмарите appeared first on Аптеки PlusPharma.

Дали би се премислиле доколку ви кажеме дека попладневната дремкане само што ќе ви го реши проблемот со поспаноста, туку и ќе ви ја зголеми продуктивноста, креативноста, меморијата и ќе ви го подобри расположението? Последните истражувања велат дека пладневниот сон го подобрува имунитетот и го намалува ризикот од кардиоваскуларни заболувања. Сепак, имајте на ум дека спиењето на пладне е како меч со две острици, преспивањето сигурно ќе ви донесе контраефект – нервоза, бунило и мамурлак. За максимум позитивни ефекти, следете ги правилата во продолжение:

ГЛЕДАЈТЕ ГО ЧАСОВНИКОТ

Ако сте поспани и ви недостасува живост и енергија дури и за секојдневните активности, тогаш треба да дремнете од 15 до 30 минути. Проценето е дека оваа времeнска рамка е сосем доволна за човекот да го рестартира организмот. Но, ако ви треба рестарт на мозокот, бидејќи сте заробени во ментална блокада, тогаш резервирајте си 90 минути. „Дремката со траење од 90 минути ќе ви помогне да го намалите притисокот што го чувствувате и ќе поттикне проток на креативност, бидејќи временската рамка го покрива целиот циклус на спиење, почнувајќи од најлесната, па носејќи ве во најдлабоките фази на сонот и назад“, вели Сара Медник,професор на Калифорнискиот универзитети автор на „Дремни! Промени си го животот“ („Take a Nap! Change Your Life“).Предупредување: будењето сред циклус (кога сте во најдлабоката одморна фаза) може да предизвика безволност, летаргичност, тромавост – состојба која е тешко да се надмине – исто како и преспивањето. За да не згрешите, послужете се со будилникот или за посигурно, закажете некоја активност или средба која ќе ве поттикне да станете.

СПОРТУВАЊЕТО ДОАЃА ПОТОА

Најчесто луѓето имаат дилема дали да вежбаат пред или по дремката. Одберете ја втората опција, бидејќи вежбањето го стимулира мозокот отежнувајќи го заспивањето. Вежбањето ја поттикнува енергијата на свој уникатен начин, но во никој случај не го овозможува неопходниот закрепнувачки одмор на телото и мозокот. И самите фитнес-експерти се согласни дека дремките што траат најмногу 30 минути, влијаат на издржливоста и моќноста на оние што вежбаат. Ако ваквата стратегија никако не се вклопува во вашиот распоред, тогаш потрудете се да вежбате барем два часа пред да си легнете. Тоа е сосем доволно време за телесната температура и срцевиот ритам да се вратат во нормала за да заспиете полесно.

БИДЕТЕ ТОЧНИ

Обидете се да дремнувате одоколу во исто време секој ден (дури и ако ваквата навика ќе ви стане само задоволство за викенд). Ако го запазувате распоредот, за многу кратко време телото ќе научи кога треба да се исклучи со цел да одмори, значи полесно и побрзо ќе заспивате и ќе бидете помалку дезориентирани кога ќе се разбудите. Најчесто на луѓето им се приспива помеѓу 14:00 и 16:00 часот, но ако телото покажува знаци на умор (ви паѓа главата, зевате, видот ви е замаглен) порано или подоцна од назначениот термин, тогаш послушајте го. Ако не стигнавте да дремнете минимум 3 или 4 часа пред главното спиење, сметајте ја дремката за пропадната. Подобро легнете си половина час порано, отколку да го саботирате ноќниот сон.

НЕ ОТКАЖУВАЈТЕ СЕ ОД КОМФОРОТ

Да дремнете, не значи дека треба да се мачите и да спиете седејќи, непокриени, додека работи телевизорот, за случајно да не се успиете. Така само ќе се вртите, бидејќи нема да ви биде удобно и залудно ќе го потрошите времето. Да не споменуваме дека на долг рок ризикувате да го загрозите брзото заспивање и одржувањето на сонот. Затоа, најдете си удобно местенце и земете си ќебе. Не мора да биде тоа спалната, испружете се на друг кревет за мозокот полесно да прави разлика помеѓу дневен и ноќен сон. Запомнете, најважен предуслов за полезна дремка е константноста.

Речиси 40% од луѓето не чувствуваат никакви бенефиции од преспивањето преку ден. Ако не сте по дремките, тоа значи дека најверојатно сте навикнати на монофазно спиење водејќи се според денот и ноќта и не можете да заспиете тукутака во кое било време. Или, можеби сте доволно наспани и одморени. Пред целосно да се откажете од пладневните дремки, обидете се да ги практикувате во рок од еден месец така што ќе дремнувате 3 пати неделно. Ако и по тоа сѐ уште не можете да заспиете или се будите кенкави, обидете се со медитација или со тивок одмор – седете будниво полутемна просторија. Ваквата техника може да го цементира знаењето за 10 минути, откри една нова студија.

The post Уметноста на совршената дремка appeared first on Аптеки PlusPharma.

Се согласувате ли дека нема нешто подосадно од тоа да слушате за нечиј сон? Ве уверуваме дека темава за сон нема да биде ист случај!  Ви се случило ли досега, сред сон да станете свесни дека сонувате, па дури и до го смените текот на сонот? Веруваме дека да. Всушност станува збор за луцеден сон – состојба при која сонувачот е свесен дека сонува при тоа, тој самиот може да го контролира сценариото. Истражувачите велат дека токму овој тип на сон, освен тема за разговор наредниот ден, може да ни биде од голема корист. 

Во студијата од 2014-та, истражувачите од Универзитетот Линколн, открија дека луцидните сонувачи покажуваат поголем капацитет при соочувањето со проблемите во реалниот живот. Предмет на друго истражување, објавено во Journal Of Sport Sciences, била поврзаноста помеѓу луцидното сонување и подобрениот фокус и перформанси на спортистите. 

Денес, она што ги интересира истражувачите, а богами и нас, е дали ваквиот сон може да биде искористен во облик на техника преку која би го менаџирале менталното здравје? Наводно, луцидниот сон може да помогне при состојби на стрес и анксиозност, а послужил и како интервенција кај пациенти кои се соочуваат со посттрауматски стрес и кошмари. 

Школа за спиење? Токму така, првата школа за спиење му припаѓа на Charlie Morley, чии книги на темата, досега, се преведени на 15 јазици, а неговиот видео-курс за луцидно спиење е достапен на интернет веќе 9 години. Тој објаснува дека првиот чекор за да ѝ пристапите на потсвеста при состојба на спиење, е да се потрудите да ги запаметите соновите штом се разбудите. Најчесто, луѓето сонуваат од 4 до 5 сона во текот на ноќта и клучот за да се сетите на сите, е дневникот што ќе го чувате покрај креветот,a и телефонот може да послужи. Бележете сѐ во случај да се разбудите, бидејќи наредниот ден голема е веројатноста да се сеќавате на половина од работите. 

Откако ќе научите да ги меморирате соновите, следува фаза два. Луцидното сонување е во суштина наметнување контрола на потсвеста, а тоа воопшто не е лесна задача. Morley советува да почнете така што ќе влијаете на содржината на сонот пред да заспиете. Едноставно наредете си што ќе сонувате ноќта. На овој начин, ќе можете да изберете тема што ве прави анксиозни со цел да се обидете да ја решите, во сон. Теоријата вели дека со оглед на тоа што ги ангажирате деловите од мозокот во кои е невозможно да се влезе при свесна состојба, истовремено ќе продрете до сите мудрости што сте ги акумулирале – мудрости што ќе ви помогнат да го решите проблемот. 

Третата фаза подразбира вежби за подобрување на меморијата, онаа додека сте будни, кои ќе ви ги отворат вратите на луцидниот сон. Обидете се, на пример, да го запаметите бројот на кредитната картичка или матичниот број на сопругот и децата или едноставно појдете на пазарување меморирајќи го списокот во глава. 

За крај, Morley советува да го подесите будилникот неколку часа пред вашиот официјален термин за будење. На пример, ако станувате во 8, станете во 5 часот наутро во текот на последните етапи од РЕМ фазата. 

Не оптоварувајте се ако не успеете да дојдете до комплетен луциден сон, тоа воопшто не е лесно ниту брзо се постигнува. Но, вреди да се обидете, бидејќи секако ќе стекнете неколку бенефити како: дисциплина во спиењето, чисти сонови и закотвување во сегашноста додека сте будни – тоа е всушност вештина која се пренесува во соништата, на тој начин што ќе знаете дека сонувате додека сѐ уште спиете. 

Теории за сонот

Научниците не можат со сигурност да потврдат што се обидуваат да ни кажат соновите, но сепак имаат неколку идеи…

Теоријата на Фројд 

Тој верувал дека соновите ги исполнуваат несвесните (читај: потиснати, чудни, загрижувачки) желби на поприфатлив начин. Сон: Задавивте овца? Значење: Тоа најверојатно е вашиот претпоставен, оној со многу влакна по телото, што би го задавиле. Морничаво, нели?

Теорија за симултана закана 

Ова ги објаснува оние лавови што ве бркаа, а вие сакавте да бегате, но нозете ви беа небаре цементирани за земјата. Соновите во суштина служат за да ги симулирате сите заканувачки сценарија, со цел да се подготвите за нив. Сон: Појдовте на интервју боси? Значење: Доцните со сработеното и тоа ви создава паника. 

Теорија за решавање проблеми

Соновите се потсвесен обид да ги решиме сите оние проблеми што нѐ мачат додека сме будни. И да, во нив сѐ е лесно како песна. Сетете се колку тестот по математика беше лесен на сон?

The post Сонувајте по свое appeared first on Аптеки PlusPharma.

Одамна знаеме дека храната влијае на расположението, но новите истражувања со потекло од Австралија, сугерираат дека блискоста до рестораните за брза храна влијае на менталното здравје. Во еден експеримент, истражувачите откриле дека луѓето кои имаат лесен пристап до брза храна, поверојатно е да страдаат од депресија за разлика од луѓето од соседниот остров кои консумираат исклучиво морски плодови и риба.

Ноќта е за одмор!

Дали знаевте дека човечкото тело е почувствително на стрес навечер? Главната причина е намалената продукција на кортизол, стрес хормон кој ни помага да излеземе на крај со стресната ситуација. Лошиот мејл нека почека до утре!

Срамот не се дави во алкохол 

Не е некоја нова вест дека срамежливите луѓе пијат по некој чаша алкохол за да се пресрамат во дадени ситуации, на пример, кога се додворуваат. Но, истражувачите лоцираа проблем  наредниот ден, бидејќи кај овие луѓе бил забележан пораст во анксиозноста.

Свежа брокола против рак на мочен меур

Идеален природен лек за луѓето коишто боледуваат од рак на мочен меур е свежата брокола, од причина што ја намалува стапката на смртност дури за 43%. Ова се вели во студијата што траела цели 8 години, а во неа биле вклучени повеќе од 230 пациенти. Научниците подеднакво го испитувале ефектот на свежата и сварената брокола врз ракот на мочниот меур, при што било потврдено дека суровата има далеку поголем ефект врз болеста. Броколата содржи висок процент на изотиоцијанат, соединенија кои имаат силно антипролиферативно дејство врз клетките на ракот. Тие се уништуваат при варењето.

547 дена – потребно време за една мајка повторно да се чувствува секси

Испуканите брадавици и мирниот сон се далечно минато откако добивте бебе? Не треба многу за „свежите“ мајки да се уверат дека животот никогаш повторно нема да биде ист. Но, научниците го тврдат спротивното. Тие пресметаа дека се потребни 18 месеци (547 дена) за една мајка повторно да се почувствува како жена. Во истражувањето биле вклучени 3 илјади жени од Британија, од кои две третини се изјасниле дека се чувствуваат дебело и неатрактивно по породувањето. 6 од 10 жени тврдат дека доживеале крах на нивната самодоверба откако виделе дека не ги собира во старите алишта, додека 39% се чувствуваат неатрактивно во сѐ што ќе облечат. Една четвртина од испитаниците признале дека секојдневно се натпреваруваат со останатите мајки со тоа која побрзо ќе успее да намали тежина по породувањето. Но, недостигот на шминка и парфем не значи дека нема да бидете среќни. Мајчинството ги менува приоритетите во животот, токму затоа 9 од 10 жени изјавиле дека повеќе работата не делувала толку важна како порано, додека 79% воопшто не сакале да се вратат на работа.

The post Мои навики – мое здравје appeared first on Аптеки PlusPharma.

Сонот е подеднакво важен колку и здравата исхрана и физичката активност. Со добар сон на телото му се овозможува да се ослободи од сиот вишок на штетни материи акумулирани во текот на денот. Мускулите, меѓу кои е и срцето, се обновуваат за време на спиењето.

Колку сон е доволно за децата?
Должината на сонот во голема мера зависи од возраста на детето:

• новороденчиња не постари од 2 месеци – 10 до 18 часа сон вкупно (со неколку паузи од 1-3 часа кога се будни)
• бебиња од 3–12 месеци од 9 до 14 часа (со 2 дремки од по 2 часа во текот на денот)
• деца од 1–3 години од 12 до 14 часа (со 1 дремка во текот на денот)
• деца од 3–5 години од 11 до13 часа
• деца од 5–12 години од 10 до 11 часа
• тинејџери 8 до 10 часаСепак, треба да се има на ум дека овие вредности се менливи и може да бидат различни за секое дете, бидејќи на истите влијаат и други фактори, како што се: температурата, самата околина, наследните фактори и др.

  
  Постигнувањето на правилен распоред на спиење и будење е еден од главните цели за детето и за неговиот правилен емоционален развој. Промените во животот на детето, промените на неговите навики и тензичните семејни односи можат негативно да делуваат врз распоредот на спиење.

Навиките ги креираме ние

Во брзото и хаотично време во кое живееме, децата најчесто се препуштени сами на себе. Родителите работат сè повеќе и сè подолго, па времето потребно за здрави семејни односи и креирање на здрави навики е сè пократко. Во контекст на ова, сè почесто ги изоставуваме ритуалите важни за процесот на спиење.

Почнувајќи од новороденчињата, сите деца треба да имаат ритуал за заспивање што трае не повеќе од 30–40 минути со вклучено капење. И исто време на заспивање секоја вечер. За децата до 10 годишна возраст тоа значи дека најдоцна до 21 часот веќе треба да се во кревет. И тинејџерите не треба да се исклучок од правилата за одење во кревет. Кај нив, покрај природната желба да се биде буден во текот на доцните часови, неконтролираната употреба на електронски уреди дополнително ја комплицира состојбата. Воведување на некаков ред и држење на ситуацијата под контрола е важно и за оваа возрасна група. Собата за спиење треба да биде затемнета, проветрена и со нормална температура, без електронски уреди на кои местото не им е во оваа соба. Употребата на телефон, таблет или компјутер непосредно пред спиење може да го намали за 22% нивото на мелатонин во организмот, супстанца што природно се создава во организмот навечер и му сигнализира на телото дека е време за спиење.Децата пожелно е да имаат омилена играчка за спиење и омилена приказна за заспивање.Ако детете потешко заспива, тогаш погрижете се креветот да му симболизира само спиење, но не и место каде може да игра или пишува домашна задача.Ноќниот амбиент во домот треба да е релаксирачки и смирен. Избегнувајте расправии и дискусии кои можат да предизвикаат анксиозност пред спиење.

 Важноста на добриот сон

1. Сонот го подобрува растењето
   Хормонот на раст примарно се ослободува за време на длабок сон. Природата се погрижила бебињата да го добијат потребниот раст, така што околу 50% од времето го поминуваат во длабок сон. Квалитетниот сон е важен за нормален раст за сите деца генерално, само што кај најмалите, разликата во растот е воочлива од ден на ден.
2. Сонот влијае врз телесната тежина

Сè поголем број докази покажуваат дека премалку сон кај децата доведува до гојазност, почнувајќи уште од најмала возраст. Секој плач на бебето не е заради храна. Доколку родителите се едуцираат за разликите во плачот за храна и плачот за друга итна потреба на бебето и како да го утешат, а да не користат храна при тоа, тогаш е голема веројатноста дека бебињата ќе спијат подобро, и помала е веројатноста дека ќе бидат гојазни.

Врската меѓу недостатокот на сон и хормонот што ни сигнализира кога сме сити (лептин) е присутна уште од раѓање. Па така и децата кои не спијат доволно и се изморени, имаат тендеција постојано да бараат храна и тоа најчесто со висока содржина на масти или јаглехидрати, а од друга страна, повеќе седат или лежат (но не спијат), што не придонесува за согорување на калориите.

3. Сонот помага во борбата против настинките

За време на спиењето, кај децата (и возрасните) се создаваат протеини (цитокини) со кои организмот се бори против инфекции, настинки и стрес. Помалку сон, значи и помалку од овие протеини „подготвени за борба“.

4. Со повеќе сон до помалку повреди

Децата стануваат несмасни и повеќе импулсивни кога спијат помалку од потребното. Ова е особено изразено кај децата на училишна возраст кои спијат помалку од 9 часа секоја вечер.

5. Сонот ги подобрува способноста за учење и концентрацијата

Кај децата до 3 годишна возраст кои континуирано спијат помалку од 10 часа секоја вечер, постои 3 пати поголема веројатност да се јават проблеми со хиперактивност, импулсивност и анксиозност до 6-тата година од животот. Децата што се изморени и ненаспани првично се борат против заморот (природна реакција на организмот) или, поточно, се обидуваат да останат будни и заинтересирани за случувањата.Тоа резултира со поголемо лачење на хормони што ги прави хипер будни, но исцрпени. Наскоро следува фазата на нерасположени и нервозни. Со вакво расположение во никој случај не можат да бидат внимателни и да учат. Вака „наелектризирани“ не можат лесно ни да заспијат.

Поголемиот број деца после 5-тата година ја губат потребата за дремка во текот на денот. Сепак,  дремките во текот на денот за децата што одат на училиште се вистинска магија за нивната способност за брзо помнење и учење. Сонот му е потребен на мозокот за да може да ги потврди работите што ги научил во текот на денот и да ги зачува долгорочно. Недостатокот на сон кај децата може да биде поврзан  со лоши резултати и ниски оценки во училиште.

The post Добриот сон – половина здравје appeared first on Аптеки PlusPharma.

Што е ноќна апнеа?

Апнеата претставува престанок на дишењето за време на сон, односно периоди на изостанок на дишењето кои вообичаено траат 10-тина секунди, а можат да се појават и до 40 пати во тек на еден час. Кај лицата кои страдаат од ова нарушување квалитетот на сонот е значително намален, ретко се достигнува состојба на длабок сон и најчесто се будат поспани и изморени. Лицето кое страда од ова нарушување вообичаено не е свесно за тоа што му се случува, па семејството е тоа кое првично може да ја препознае состојбата. Понекогаш, поради чувство на давење и душење, лицето се буди  и станува свесно дека нешто не е во ред.

Два типа на ноќна апнеа:

Опструктивна ноќна апнеа

Опструктивната ноќна апнеа е почест тип на нарушување. Причината за појава на овој тип апнеа е опструкција на системот за дишење и се јавува  кога мекото ткиво и мускулите во задниот дел на грлото се опуштаат и ги блокираат дишните патишта во текот на спиењето.

Централна ноќна апнеа

За разлика од опструктивната ноќна апнеа, централната ноќна апнеа не се појавува заради опструкција на дишните патишта, туку заради нестабилност во респираторниот центар. Оваа нестабилност оневозможува мозокот да ги испрати потребните сигнали до мускулите што го контролираат дишењето.

Последиците можат да бидат и повеќе од сериозни

Последиците од престанокот на дишењето за време на спиење и губењето на квалитетот на сонот не се случуваат веднаш. Ова е нарушување што остава последици на долга патека. Ако не се третира соодветно, може да предизвика и посериозни здравствени нарушувања како: висок крвен притисок, аритмии, срцев и мозочен удар, дијабетес, глауком, промени на концентрацијата, отежнато извршување на секојдневните обрски и генерално нарушување на квалитетот на животот. Лицата кои страдаат од апнеа често се раздразливи, депримирани, па дури и импотентни. На работа често може да бидат протолкувани како неработници заради тешкотијата да останат сконцентрирани и будни. Чести се случаите и на откази од работното место пред да се открие вистинскиот причинител.

Откривање на „кошмарот“

Симптомите на болеста може тешко да се утврдат, бидејки истите се јавуваат ноќе додека спиеме.

Симптомите може да бидат различни кај различни луѓе. Најчесто се манифестира со дневна поспаност и со замор, но може да се открие и по проблеми со срцето или висок притисок што не може да се регулира. Апнеата има манифестации што се типични, но не мора секој да ги има истите симптоми и затоа некогаш тешко се препознава и останува не откриена се додека не се јави симптомот на постојана поспаност во текот на денот. Овие луѓе можат при самото седнување да заспијат. Се случува да заспијат додека возат автомобил, кога чекаат на семафор или во сообраќаен метеж.

Ова се некои од знаците кои може да покажат дека можеби сте под влијание на овој проблем:

• Многу силно ’рчење
• Отежнато дишење
• Поспаност во текот на денот
• Немирен сон
• Често одење во тоалет многу рано наутро
• Будење со сува уста или грло
• Утринска главоболка
• Неможност за концентрација во текот на денот
• Промени на расположението
• Раздразливост
• Депресија
• Спиење во чудни позиции
• Прекумерно потење во текот на ноќта
• Кошмари
• Дишење преку устата

Ризични групи и ризик-фактори

Апнеата како пореметување најчесто се јавува по триесеттата година од животот. Може да се појави и порано, па дури и кај децата. Кај мажите е почеста појавата на апнеа, сè до периодот на менопауза кај жената, кога се изедначуваат. Можноста за појава на апнеа е до трипати поголема кај пушачите од оние што не пушат цигари. Семејна историја со апнеа може да е фактор, но тоа не значи дека мора да се појави, бидејќи зависи и од други фактори. Апнеата се јавува и кај оние со вродени деформитети на мекото непце, јазикот, долната вилица, ждрелото и на носната преграда. Сето тоа ја зголемува можноста пациентот да ‘рчи. Колку е поинтензивно и секојдневно ‘рчењето толку се поголеми и шансите за апнеа за време на спиењето. Педесет отсто од овие лица имаат апнеа во сон. Но, не мора да ‘рчите за да имате апнеа во сон. Зголемената телесна тежина, и прекумерната употреба на алкохол, исто така, се вбројуваат во еден од ризик-факторите.

Лекување и третирање на ноќна апнеа

Апнеата е состојба што останува цел живот, a со примена на соодветна терапија или измени во начинот на живот, на пациентот му се дава можност да живее поквалитетно и, секако, да се избегнат последиците од неа. Третман за нејзино дефинитивно елиминирање не постои. Оттука нејзиното лекување може да вклучи различни третмани и терапии од кои, во зависност од сериозноста, некои може да се практикуваат во домашни услови, додека за некои е потребна медицинска помош.

Кај поблаги форми на апнеа доволни се некои од препораките во однос на:

• Промена во начинот на исхрана и  избегнување на прејадување, особено навечер
• Намалување на телесната тежина
• Редовно одење на спиење
• Често менување на положбата на спиење
• Прекин на консумација на алкохол
• Избегнување на спиење на грб

Кај посериозни случаи потребен е медицински третман кој може да вклучи:

• Носење на специјални маски и апарати за дишење, коишто кога пациентот ќе престане да диши, земаат воздух однадвор и под зголемен притисок го внесуваат во дишните патишта
• Хируршки зафат или операција

The post НОЌНА АПНЕА ПРЕСТАНОК НА ДИШЕЊЕТО ВО СОН appeared first on Аптеки PlusPharma.