Функцијата на солзите ја надминува улогата на изразување на нашите емоции и се од суштинско значение за виталноста на нашите очи. Еве една анализа зошто солзите се императив за благосостојбата на нашите очи.

1. Емолиентна функција:

Солзите служат како природен омекнувач, кој се дистрибуира низ очната површина со секое трепкање. Ова подмачкување го ублажува триењето помеѓу рожницата и очниот капак, со што се гарантира беспрекорна и удобна окуларна подвижност.

2. Испорака на хранливи материи:

Солзите даваат клучни хранливи материи на окуларната површина, вклучувајќи протеини и електролити. Оваа храна го зајакнува здравјето на рожницата и конјунктивата.

3. Заштита од патогени:

Течноста од солза поседува антимикробни карактеристики, помагајќи да се отстранат инфекциите. Постоењето на лизозим, ензим во солзите, може да ја пробие клеточната структура на специфични бактерии, функционирајќи како природен заштитен механизам.

4. Одржување на видна острина:

Солзениот филм учествува во целокупната рефрактивна моќ на окото, така стабилниот филм е неопходен за јасна и стабилна оптичка површина на рожницата. Ова гарантира прецизно прекршување на влезната светлина, придонесувајќи за јасен вид. Нарушувањата во солзниот филм може да доведат до заматен или искривен вид.

5. Исфрлање на остатоци:

Солзите имаат витална функција во исфрлањето на остатоци, прашина и туѓи честички кои можат да дојдат во контакт со очите. Ова непрекинато дејство на плакнење ја одржува чистотата на очите и спречува иритација и оштетување на површините.

6. Емоционална манифестација:

Иако не се директно поврзани со физичкото здравје на очите, солзите исто така исполнуваат емоционална улога. Емоционалните солзи, поврзани со силни чувства, можат да дадат катарзичен ефект и да помогнат во ублажување на стресот. Плачењето исто така може да го стимулира производството на ендорфин, обезбедувајќи чувство на олеснување.

Разбирањето на разновидните улоги на солзите ја нагласува нивната важност за зачувување на оптималното здравје на очите. Без разлика дали ги навлажнуваат очите, штитат од инфекции или придонесуваат за јасен вид, солзите преземаат незаменлива улога во зачувувањето на здравјето и функционалноста на нашите очи.

Постојат бројни фактори кои придонесуваат за синдром на суво око, а фармацевтските препарати можат да бидат суштински виновник. За да разбереме како лековите го попречуваат производството на солзи, корисно е повторно да погледнете како вашите очи остануваат навлажнети, чие отсуство предизвикува симптоми на суво око.

Компонентата што ја изолира вашата рожница од отворената средина е солзниот филм. Тој се состои од 3 слоја.

Тоа се липидниот слој, водениот слој и слојот на муцин. Меибомските жлезди се задолжени за производство на липидниот слој, коњуктивалните пехарести клетки се задолжени за муцинскиот слој, додека солзната жлезда го генерира водениот слој.

Ако некој слој претрпи недоволно производство, тоа може да ја наруши рамнотежата на составот на солзениот филм, што кулминира со некоја форма на суво око. Сега ајде да истражуваме некои категории на лекови кои можат да ја нарушат оваа рамнотежа.

Оваа статија навлегува во врската помеѓу лековите и синдромот на суво око, нагласувајки ги фармацевтските препарати кои потенцијално можат да ја поттикнат или влошат оваа состојба.

Фармацевтски препарати кои можат да придонесат за синдром на суви очи:

Антихистаминици:

Антихистаминиците, кои обично се користат за ублажување на симптомите на алергија, исто така може да го намалат производството на солзи, што доведува до суви очи. Антихистаминиците ги попречуваат рецепторите на хистамин H1 на мастоцитите и третираат одредени симптоми на алергија. Додека постарите орални антихистаминици од прва генерација може да ги намалат симптомите, како што се насолзени очи и течење на носот, тие исто така може значително да го намалат волуменот на солзите како негативен ефект. Ова може да доведе до појава на суви очи или да ги влоши симптомите кај оние со синдром суво око. Ако забележите симптоми на суво око по давање антихистаминици, консултирајте се со вашиот лекар за алтернативни опции или дополнителни терапии за справување со алергиите.

Деконгестиви:

Одредени деконгестиви, како оние што се користат за ублажување на назална конгестија, може да предизвикаат суви очи како негативен ефект. Овие лекови го намалуваат протокот на крв во солзните жлезди, што резултира со намалено производство на солзи. Ако често користите деконгестиви и имате симптоми на суво око треба да се разгледаат можните алтернативи или да се вклучи додатна терапија за да се зголеми навлажнувањето.

Формулации на антидепресиви:

Специфични категории на антидепресиви, како што се селективни инхибитори за репреземањето на серотонин (SSRI) и трициклични антидепресиви (TCAs), се поврзани во синдромот на суво око. Овие лекови може да ја нарушат редовната работа на солзните жлезди, предизвикувајќи сувост и нелагодност. Користење антидепресиви и почуствувате манифестации на суво око, ангажирајте го вашиот лекар.

Лекови за хипертензија:

Одредени фармацевтски препарати кои се користат за регулирање на покачениот крвен притисок, вклучувајќи бета-блокатори, диуретици и АКЕ инхибитори, се поврзани со суво око. Овие лекови можат да бидат поврзани со секрецијата на солзи, што кулминира со сувост. Ако сте погодени од суви очи и исто така внесувате лекови за крвен притисок, разговарајте за вашите симптоми со вашиот здравствен работник за да ги испитате заменските терапевтски пристапи.

Хормонална заменска терапија:

За жените кои се во менопауза, терапијата за замена на хормони е доста распространета. Сепак, одредени препарати за хормонална заменска терапија, особено оние што содржат естроген, се поврзани со суво око. Ако сте подложени на хормонална заменска терапија и страдате од манифестации на суво око, ангажирајте го лекар специјалит да ги процени вашите алтернативи.

Справување со суво око при користење на лекови:

Ако наидете на манифестации на суво око додека внесувате фармацевтски производи, постојат мерки што можете да ги преземете за да ги ублажите непријатностите:

Комуницирајте со вашиот лекар и важиот офталмолог: известете го вашиот лекар за вашите манифестации на суво око. Тие можат да ги проценат лековите за замена или да ја модулираат дозата за да ги намалат негативните ефекти врз секрецијата на солзите.

Засилете ја влажноста: Зголемувањето на влажноста во вашата околина, особено во суви или климатизирани простори, може да помогне во намалувањето на манифестациите на суво око. Размислете за користење навлажнувач или поставување сад со вода во непосредна близина на системот за греење или ладење.

Правете чести паузи и трепкајте: Кога користите компјутери или други дигитални екрани на подолги периоди, правете редовни прекини. Дополнително, свесното трепкање почесто може да помогне да се распределат солзите низ очите, давајќи олеснување.

Користете вештачки солзи: Вештачките солзи се најдобриот и наједноставниот начин за справување со сувите очи. Вештачките солзи може да обезбедат привремена удобност со подмачкување на очите. Овие капки за очи можат да помогнат во ублажување на сувоста и нелагодноста поврзани со суво око. Денес постојат алтернативи без конзерванси кои ни овозможуваат продолжена употреба.

Додека фармацевтските препарати можат да бидат од суштинско значење за администрирање на различни здравствени состојби, од клучно значење е да се знае потенцијалниот несакан ефект на сувото око. Разберете ги лековите што ги внесувате и нивното можно влијание врз секрецијата на солзи. Ако наидете на манифестации на суво око, ангажирајте го лекар или офталмолог да истражи замена за фармацевтски производи или дополнителни стратегии за администрирање на суво око и за одржување на здравјето на очите.

Д-р. Душан Кемера
специјалист офталмолог и хирург

The post Лекови и суво око: разбирање на поврзаноста appeared first on Аптеки PlusPharma.

Синдромот на суво око се јавува кога очите не произведуваат доволна количина солзи или кога солзите премногу брзо испаруваат. Без солзите, кои се заштитниот слој на очите, доаѓа до неправилно навлажнување на површината на очите при што настанува поголемо триење со непријатност и болка, и потенцијално оштетување на очите.

Кои околности можат да бидат причина за оваа состојба?

• Продолжено време пред екраните: долготрајното гледање во екраните ја намалува фреквенцијата на трепкање, што доведува до сушење на окото и недоволно подмачкување на рожницата (површината на окото).
• Намалено трепкање: интензивното фокусирање во екранот често предизвикува нередовност на трепкање, што влијае на распределбата на солзите и доведува до сувост.
• Лоши услови на осветлување: недоволното или прекумерното осветлување може да ги напрегне очите, влошувајќи ги симптомите на суво око.
• Фактори на животната средина: сувиот воздух, како што е оној во климатизираните канцеларии, може да придонесе за испарување на солзите и суви очи.

Кои се симптомите кои можат да ве насочат кон сомнение дека можеби се работи за суви очи?

• Чувство на сувост или чувство дека нешто има во окото
• Иритација или гребење на окото при трепкање
• Чувство на печење, особено кога е изложено на надразувачки фактори
• Црвенило на очите
• Заматен вид при интензивна употреба
• Чувствителност на светлина
• Чувство на тежина во очите при продолжени периоди на визуелна концентрација

Важно е да се напомене дека симптомите варираат од личност до личност, а одредени поединци можат да искусат само неколку од симптомите, додека пак други можат да искусат повеќе симптоми истовремено.

Како да го спречите „Синдромот суво око“?

• Правете редовни паузи: Следете го правилото 20-20-20 – на секои 20 минути погледнете подалеку од екранот и фокусирајте се на нешто оддалечено 20 метри, најмалку 20 секунди. Ова ќе помогне да се релаксираат вашите очни мускули и да се намали напорот.
• Трепкајте често: Потсетете се да трепкате почесто додека работите. Трепкањето помага да се шират солзи низ површината на вашите очи, одржувајќи ги влажни и спречувајќи сувост.
• Прилагодете ги поставките на екранот: приспособете ги нивоата на осветленост и контраст на вашиот екран на удобно ниво. Намалувањето на осветленоста и користењето потопла температура на бојата може да го намали напрегањето на очите.
• Користете соодветно осветлување во просторијата во која престојувате: проверете дали осветлувањето на вашиот работен простор е соодветно. Избегнувајте отсјај од прозорците или надземните светла, бидејќи тоа може да го зголеми заморот на очите.
• Користете вештачки солзи: подмачкувачки капки за очи или вештачки солзи можат да помогнат во ублажување на сувоста и да обезбедат привремено олеснување. Користете капки без конзерванси и избегнувајте ги оние со состојки кои го намалуваат црвенилото.
• Одржувајте правилно држење на телото: Поставете го екранот на компјутерот на ниво на очите и одржувајте добро држење за да го минимизирате оптоварувањето на очите и на вратот.
• Користете навлажнувач: ако воздухот во вашиот работен простор е сув, користете навлажнувач за да додадете влага во воздухот, што може да помогне да се спречи сушење на очите.
• Останете хидрирани: Пијте многу вода во текот на денот за да ја одржите целокупната хидратација, што исто така може да ви помогне да ги задржите вашите очи влажни.

Што ако со овие мерки симптомите продолжат и понатаму?

Во тој случај барате стручна помош.
Ако симптомите продолжат или се влошат, консултирајте се со специјалист за очи за сеопфатна проценка и персонализиран совет. Специјалист за очи може да препорача дополнителни третмани, како што се капки за очи на рецепт, за да се ублажат симптомите на суво око.
Вештачките солзи се вообичаен и ефикасен третман за суви очи. Тие се подмачкувачки капки за очи кои помагаат да се навлажнат очите и да се ослободат од сувост, иритација и непријатност.

Кога да ги користите вештачките солзи?

• Сувост и непријатност: Вештачките солзи може да се користат секогаш кога ќе почувствувате симптоми како што се чувство на песок или чувство на печење, црвенило или прекумерно триење на очите.
• Продолжено време на екранот: Ако поминувате долги часови работејќи на компјутер или други дигитални уреди користејќи вештачки солзи пред, за време и по работните сесии, може да помогнат во спречување или ублажување на симптомите на суво око.
• Фактори на животната средина: Вештачките солзи се корисни во ситуации кога воздухот е сув, како на пример во климатизирани или загреани средини или во ветровити и суви клими.

А зошто да користите вештачки солзи?

• Подмачкување: Вештачките солзи помагаат при подмачкување на очите, обезбедувајќи ослободување од сувоста и од непријатноста предизвикани од недоволното производство на солзи или брзото испарување на солзите.
• Навлажнување: Тие додаваат влажност на очите, спречувајќи ги да станат суви или иритирани.
• Заштита: Вештачките солзи можат да помогнат да се заштити површината на очите од оштетување и да се намали ризикот од компликации поврзани со суви очи, како што се абразии (гребнатини) на рожницата или инфекции.
• Подобра удобност: со користење на вештачки солзи можете да доживеете зголемена удобност, намален напор на очите и подобрен вид, што на крајот ќе ја подобри вашата целокупна благосостојба и продуктивност.

Како се користат вештачките солзи?

• Изберете го вистинскиот тип: Достапни се различни видови вештачки солзи, вклучувајќи ги оние без конзерванси и оние со конзерванси. Капките без конзерванси се препорачуваат за лица со чувствителни очи или за оние кои треба често да ги користат капките.
• Следете ги упатствата: Прочитајте ги и следете ги упатствата дадени од производителот. Некои вештачки солзи може да бараат тресење пред употреба, додека други може да имаат специфични препораки за дозирање.
• Земете ги капките: навалете ја главата наназад, малку повлечете го долниот очен капак и стискајте го шишето за да испуштите една или две капки во просторот помеѓу долниот очен капак и окото. Избегнувајте да ги допирате очите или трепките со врвот на шишето.
• Трепкајте и затворете ги очите: Откако ќе ги впиете капките, нежно затворете ги очите и трепнете неколкупати за да се рашират солзите по површината на очите. Ова помага подмачкувањето да се дистрибуира рамномерно.
• Повторете по потреба: Можете да користите вештачки солзи онолку често колку што е потребно во текот на денот, во зависност од тежината на симптомите. Генерално е безбедно да ги користите повеќепати на ден, но секогаш е најдобро да се консултирате со специјалист за очи.

Кој тип вештачки солзи би го препорачале?

Најважно е да се напомене дека не се сите вештачки солзи исти, а вистинскиот тип за вас може да зависи од вашите специфични потреби. Поради тоа размислете за користење вештачки солзи без конзерванси, бидејќи тие се со помала веројатност да предизвикаат иритација и може да се користат почесто во текот на денот.
Сувите очи може значително да влијаат на благосостојбата и на продуктивноста на компјутерските професионалци. Со разбирање на причините и спроведување на превентивни мерки, компјутерските професионалци можат да ја минимизираат непријатноста поврзана со сувите очи. Редовните паузи, соодветното осветлување, вештачките солзи и одржувањето добра хигиена на очите се од суштинско значење за спречување и управување со симптомите на суво око. Давање приоритет на здравјето на очите не само што ќе ја подобри удобноста, туку и ќе ги подобри работната ефикасност и севкупниот квалитет на живот.

The post Професионална опасност: суво око кај компјутерски професионалци appeared first on Аптеки PlusPharma.

Што е во суштина суво око?

Според дефиницијата од Националниот институт за суво око, синдром на суво око претставува квантитативно или квалитативно нарушување на солзниот филм, кое резултира со нарушување на очната површина. Обично, кога ќе споменеме суво око, веднаш помислуваме на недостаток на солзи т.е квантитативно нарушување на солзниот филм, меѓутоа пореметувањето што многу почесто се јавува е, во суштина, квалитативно и е поврзано со зголемено испарување на солзите, односно евапорација.

Типови суво око

Синдромот на суво око настанува заради: намалено создавање солзи (квантитативно пореметување), зголемено испарување (квалитативно пореметување) или како комбинација на двата фактора (мешан тип). Квантитативниот тип на суво око, за среќа поредок, се обично болести поврзани со солзната жлезда. Тука спаѓаат Сјогреновиот синдром (автоимуно заболување), обструкција на каналот од солзната жлезда, внес на одредени лекови што го намалуваат лачењето на солзите и други.
За квалитативно нарушување (испарување) на солзниот филм се одговорни: внатрешни фактори, како нарушена функција на Мајбомови жлезди кои се одговорни за масниот (липидниот) слој на солзниот филм, абнормално затворање на капаците (после оперативен зафат на капаци), намалено трепкање и други. За абнормален солзен филм придонесуваат и какви било оперативни зафати на окото (ласерска корекција, операција на катаракта или глауком и др.) и одредени кожни заболувања (себореичен дерматит, розацеа и др.).

Надворешни фактори кои влијаат на нарушување на солзниот филм се: недостаток на витамин А, конзерванси од капки, носење контактни леќи, разни хемикалии и др.
Мешаниот тип, можеби и најтежок, е комбинација од двата фактора.

Солзниот филм со дебелина од само неколку микрони е прва линија на одбрана на окото

При излачување на солзите од солзната жлезда и помошните жлезди, течноста се распоредува рамномерно на површината на окото и се формира т.н солзен филм, кој се состои од три дела: воден дел, мукозен дел (слуз) и липиден (масен) дел, а дебелината на солзниот филм изнесува само неколку микрони.
Сигурно си мислите дека солзниот филм чија дебелина изнесува само неколку микрони (поточно 5-7 микрони) не игра никаква улога при заштита на очите, а уште помалку на вашиот вид.
Меѓутоа, не е така.
Солзниот филм со слоевите што ги споменавме претставува прва линија на одбрана на окото. Тоа значи дека какво било туѓо тело (прашина, хемикалија, бактерија, вирус итн.) прво се соочува со солзниот филм. Со самото трепкање солзите го испираат окото и поголем дел од страната содржина се истиснува во солзниот канал. А, од друга страна, солзите содржат природни антитела и ензими (лизозим) кои делуваат против надворешните бактерии и вируси.
Освен ваквата заштитна улога, солзите имаат и рефрактивна улога, односно улога во јасно формирање на сликата. Тоа го прават на начин што ја одржуваат рожницата глатка, мазна и сјајна, а со тоа прекршувањето на светлосните зраци е правилно. Доколку настане нарушување на кој било од слоевите или на сите, може да дојде до намалување на видот, односно заматување на сликата. Тоа се случува во суштина заради промена на рефрактивната (прекршувачка) моќ на рожницата, која има најголем удел во диоптриската моќ на окото.
Уште една улога, не помалку важна, е самото подмачкување на окото и одржување на влажноста, којашто е битна за рожницата, конјунктивата (сврзница) и за нормален акт на трепкање.
Напредниот стадиум на суво око може да доведе до оштетување на рожницата, промена на рефрактивната моќ, заматен вид, честа појава на инфекции на окото и последователно оштетување на видот.

Како да бидам сигурен/сигурна дека имам суво око?

Синдромот на суво око, според направените истражувања во Америка, се јавува кај 7 % од популацијата и се зголемува со возраста.
Симптомите кои укажуваат на суво око се: чувство на туѓо тело во очите, отежнато трепкање, пецкање, повремено заматување на видот кое се подобрува со трепкање, чувство на замор при подолго читање или работа на компјутер.
Доколку се пронајдовте во погоре наведените симптоми, тогаш е многу веројатно дека имате некаков степен на суво око.
Еден практичен тест којшто може да ви помогне за да го испитате квалитетот на солзниот филм е да се фокусирате на една точка или предмет и да измерите колку долго можете да издржите без трепкање. Нормално, распукувањето на солзниот филм настанува после 10 секунди. Доколку трепнавте порано веројатно имате некаков степен на нарушување на солзниот филм и можеби е време да размислите како да ги заштитите очите.
За конечно дефинирање на состојбата, секако, потребен е преглед од специјалист офталмолог, кој ќе ви направи неколку тестови за да ја потврди дијагнозата.

Кои се ризик-фактори?

Инциденцата на суво око е зголемена во последните години. Со развојот на технологијата и честото користење на компјутер (по неколку часа дневно), воздухот од клима уредот на работа, дома и во автомобил, нечистиот воздух, преголемата топлина, изложеноста на сонце, прашината и уште редица фактори, го зголемуваат испарувањето на солзите, а тоа води до синдромот на суво око. Правени се студии кои укажуваат на тоа дека при долготрајна работа на компјутер поретко трепкаме (нормалното трепкање изнесува 12-15 пати во минута), а истото се случува и при долготрајно читање, работа со документи или седење пред каков било екран.

Како да си помогнете?

Доколку имате симптоми слични на наведените, многу е веројатно дека имате некаква форма на суво око. Терапијата на суво око е различна, зависно од типот и степенот на развиеност. Меѓутоа, како прва линија на терапија се вештачките солзи. Постојат различни типови вештачки солзи кои заменуваат различни компоненти на солзниот филм и олеснуваат различни симптоми. Затоа, најдобро е пред да почнете да користите какви било вештачки солзи да се консултирате со лекар офталмолог.
Она што можете секако да го направите е да ја промените работната атмосфера. Како?
– доколку морате на работа или дома да седите со клима, избегнувајте да седите директно под неа;
– на паузите наместо да проверувате Фејсбук или Инстаграм, или да читате блогови и хороскоп, излезете надвор;
– правете паузи од компјутерот на секои два часа;
– пијте доволно течности, но не газирани сокови и какви било засладени пијалаци. Во текот на работниот ден треба да испиете најмалку 1,5 литри вода или чај без шеќер;
– избегнувајте долготрајно седење директно на сонце или ветер;
– носете со себе вештачки солзи и на секои 2-3 часа капнувајте си по една капка. Веднаш ќе забележите освежување на очите;
– внесувајте доволно витамини, особено витамин А, јадете овошје, зеленчук и риба.

Колку пати да капнувам во текот на денот, дали вештачките солзи може да ми наштетат?

Вештачките солзи може да се капнуваат неограничено, заради тоа што немаат несакани ефекти, освен ако не сте алергични на некоја компонента, а тоа е многу ретко. Препорачано е за луѓето кои долго користат компјутер (програмери, гејмери, сметководители итн.), дневно да капнуваат онолку пати колку што поминуваат часови пред екранот. Доволно би било и 3-4 пати дневно. Луѓето кои имаат развиен степен на суво око капнуваат и до 12 пати дневно, односно на секој час.

Вештачки солзи во секој дом?

Вештачките солзи се прва помош при каков било проблем со очите. Без разлика дали сте шетале или ви влегла прашина, дали очите ви се црвени, имате чешање или пецкање – капнувањето вештачки солзи може во истиот момент да ви го олесни дискомфорот и да ви купи време додека отидете на очен лекар.
На различни блогови ќе најдете најразлични совети за капнување и облоги од разни чаеви, млеко итн., кои често знаат да бидат токсични за окото и да го искомплицираат проблемот. Она што сигурно нема да ви наштети се вештачките солзи.

Дали вештачките солзи може да се користат превентивно?

Секако, да. Во секој проблем од медицината подобро е да спречите отколку да лечите.
Во денешно време најголем дел од професиите бараат работа на компјутер, изложени сме на воздух од клима уреди, парно греење, седиме дури по неколку часа на мобилните телефони, изложени сме на топол воздух, сонце, ветер итн.
Без разлика дали имате веќе некакви потешкотии или не, добро би било да почнете да ги заштитувате очите и да применувате дел од советите за заштита.
Не заборавајте, очите се прозорец кон светот, одржувајте го сјаен!

Д-р Маја Иванова

The post Дали можеби имате суво око и како да си помогнете? appeared first on Аптеки PlusPharma.

The post СУВО ОКО appeared first on Аптеки PlusPharma.