Потекнува од Јужна и Средна Америка, коe било култивирано уште за време на владеењето на Ацтеките и Инките. Во Европа, прв пат е донесен на подрачјето на Шпанија и Португалија кон крајот на 15-тиот век.
Поради својата енергестска, хранлива и лековита вредност станал омилена салата, храна и прелив. Денес е дел од секојдневната медитеранска кујна, бидејќи одлично се комбинира со голем број приготвени јадења, како што се тестенини, ориз, сирење, јајца, месо и риба…Доматот е сезонско овошје, кое се одгледува во период од мај до октомври, но благодарение на стаклените градини може да се најде во текот на цела година.

Зошто домат?
Ниската калорична вредност во комбинација со високите вредности на анти-оксидансните материи вклучувајќи го и ликопенот го прават овој продукт едноставно перфектен .Ликопенот е моќен антиоксиданс, кој го штити човековото здравје од многу болести. Заслужен е и за раскошната црвена боја, која го прави и попривлечен. Нашето тело неможе само да создаде ликопен, па затоа е потребно да се внесува со исхраната. Иако, останатото овошје и зеленчук ја содржи оваа важна состојка, ниедно од нив неможе да се спореди со доматот.

Ризница на витамини и минерали
Доматот е нискокалоричен, богат со билни масти, јаглехидрати и витамини А, B C, D, и K, додека минерали застапни во доматот се: железо, калиум, магнезиум, калциум, натриум и фосфор. Содржи високи концентрации на лутеин, минерални соли, хлорогенска, кофеинска и ферулинска киселина како и бројни други корисни состојки. Во мали количини содржи и ретки минерали како манган, бакар, бор и кобалт.

Ликопен – чудотворна состојка на доматот
Ликопенот е одговорен за големиот интерес за проучување на доматот. Поради тоа се спроведуваат се повеќе истражувања на тема лековитоста на доматот.
Докажано е дека внес на големи дози ликопен може да спречи рак на црева, рак на грло на матка и многу други врсти на тумори. Делува против алергии, артритис, анемија, астма, срцеви болести и болести на крвни садови, егземи, истегнати мускули и лигаменти, го зајакнува имунитетот , како заштита на  организмот од инфекции и настинки. Докажано е и дека е делотворен во превенција на тумор на простата, па поради тоа е пропорачливо машката популација да конзумира во поголеми количини. Продолжениот список на заболувања кај кои се препорачува  доматот се: мигрената, остеоппроза, покачен холестерол во крвта, катаракта, висок крвен притисок.

Сокот од домат, го смалува ризикот за слепување на тромбоцитите и на тој начин спречува тромбоза, особено кај заболени од дијабетес тип 2. Познато е дека дијабетичарите имаат зголемен ризик од созадавање на тромб, кој во понатамошниот тек на болеста е најчест причинител за инфаркт на срце и мозок.

Најдобар пријател во борба против стареење
Благодарение на високите концентрации на ликопен и витамин Ц, доматот по мислење на стручни истражувачи претставува најдобра храна против стареењето. Овие две сосотојки се совршено складни во борба против слободните радикали, со што ликопенот ги одржува ткивата помлади и еластични, додека витаминот Ц како антиоксиданс го зајакнува имунитетот и го штити организмот од инфекции. Здружени заедно, ликопенот и витамин Ц, претставуваат вистински еликсир за убавина и младост. Ликопенот е исто така и каротеноид, па затоа добро е и да се конзумира во поголеми количини и за време на изложување на кожата на сонце

Целогодишна намирница
Иако е сезонски одгледувана билка, на нашите простори  може да се најде во текот на цела година во свежа состојба а исто така и како конзервиран во разни форми. Најдобро е кога се конзервира без адитиви,  шеќер и вештачки бои и обработен исклучиво по механички пат, со ладна постапка без загревање. Доколку  е приготвен во комбинација со маслиново масло, се смета за вистински еликсир.
Интересно е дека е здрав и во приготвена состојба, бидејќи при приготвењето искористеноста на ликопенот расте, а не се смалува.

500ml на доматен џус на ден се доволни за да се добијат бенефитите од ликопенот.  Една чаша на ден редовното конзумирање на на доматорт во исхраната  има огромен потенцијал да не направи, поздрави и помлади.

The post ДОМАТ – Господар на трпезата и здравјето appeared first on Аптеки PlusPharma.

ШТО Е ДОБРО?
Избалансираната исхрана, секако, треба да содржи сирова и обработена храна. При обработка на зеленчукот може да сe изгубат одредени нутриенти, како што се витамините Б и Ц, но добро избалансираната храна, која би ги вклучила и двата начини на подготовка, подразбира дека нашето тело ќе ги добие сите потребни состојки. Секако, доколку се обработува, препорака е зеленчукот секогаш да се обработува на пареа и тоа што е можно пократко.Одредени, пак, намирници, при термичка обработка ја зголемуваат содржината на хранливите компоненти. На пример, термички обработени моркови, домат, зелка,  обезбедуваат повеќе антиоксиданси, отколку кога би ги јаделе свежи и во сиров облик.

СИРОВО ИЛИ ВАРЕНО?

Морков

Богатството со бета-каротен гo чини морковот многу важен во исхраната, ако се знае дека истиот е од витално значење за нормално функционирање на многу органи и ситеми во нашето тело. Од одржување на нормален метаболизам, до добар и здрав вид, кожа и имун систем. Истражувањата потврдуваа дека со термичка обработка се зголемуваат вредностите на бета-каротенот во морковот.
Препорака: најдобро варено

Црвена пиперка

Сировата пиперка е одличен извор на витамин Ц. Таа има дури двапати повеќе витамин Ц од портокалот. Витаминот Ц е нестабилен на топлина, па во случај на обработка на пиперката, неговите концентрации ќе се намалат. Јадењето во сирова форма или подготовка на свежи салати со пиперка се идеални за максимално искористување на нејзините вредности
Препорака: најдобро сирово

Домат

Ликопен, пигментот кој му ја дава бојата на доматот, има изразени антиоксидантни карактеристики и со докажани антиканцерогени ефекти. Во однос на неговата расположливост во доматот, утврдено е дека поголеми концентрации на ликопен има во конзервираниот домат кој е обработен.
Препорака: најдобро варено

Брокола

Броколата се смета за изразено здрава намирница. Поседува широк спектар на фитонутриенти корисни за нашето здравје. Сировата брокола има многу повеќе корисни состојки од варената. Топлината оштетува одредени ензими и затоа се препорачува употреба во сирова форма или со многу лесна обработка на пареа. На овој начин ќе бидеме сигурни дека добиваме најмногу од оваа едноставна намирница.
Препорака: најдобро сирово

Спанаќ

Спанаќот е инзвонреден лиснат зеленчук. Богат е со калиум, витамин А и Ц, и други хранливи материи важни за имунолошкиот систем. Зелените лисја се богати со калциум, магнезиум и манган, и сите заедно со улога за здрави и цврсти коски. Листата на неговите здравствени предности е голема, а за истата цел најдобро е да се консумира во сирова форма или лесна термичка обработка на пареа. Обработен, спанаќот се консумира веднаш и не треба повторно да се подгрева.
Препорака: најдобро сирово

Зелка

Преполна е со витамин Ц, калциум, бета-каротен, лутеин и низа други активни компоненти. Зелката ја подобрува дигестијата, делува превентивно кај настинки, кашлица и заздравување на рани. Одличен избор при запек и регулирање на телесната тежина.
Препорака: најдобро варено

Кељ

Богат со витамин А и витамин Ц, и двата важни за здрава кожа и здрав имунитет. При обработка на оваа намирница се губи голем дел од витаминот Ц, па е исправно кељот да го подготвите во што помалку вода и да го обарите сосема малку, и тоа на пареа со додаток на маслиново масло.
Препорака: најдобро сирово

Прокељ

Прокељот е богат со витамин Ц, витамин К, фолна киселина и важни фитохемикалии, заради кои има епитет на потенцијален „убиец“ на канцерогените клетки. Доволно е да консумирате девет главици прокељ на пет дена, и тоа најдобро подготвен на пареа не повеќе од 5 минути.
Препорака: најдобро варено.

Сировата храна е здрава, но најдобро е да направите баланс и да внимавате кои намирници ги внесувате сирови, а кои термички обработени. Со термичката обработка одредени витамини и минерали можат да се уништат, но, од друга страна, пак, многу антиоксиданси се активираат при обработката. Затоа, јадете разновидна храна и балансирајте го внесот на сировите и термички обработените продукти! На овој начин ќе внесете соодветно количество на витамини, минерали и на антиоксиданси. 

The post ОД ЗДРАВО ПОЗДРАВО ПРАКТИЧЕН ВОДИЧ ЗА ОБРАБОТКА НА ЗЕЛЕНЧУКОТ appeared first on Аптеки PlusPharma.