Депресијата е почеста кај момчињата под 10 години

Како да ја препознаете детската депресија?

Симптомите се различни меѓу децата и честопати се протнуваат под радарот на родителите, бидејќи се доживуваат како нормални промени. Детската депресија доаѓа во маскирана форма и нештата стануваат јасни дури кога детето ќе почне да покажува агресија. Депресијата кај децата стартува исто како и кај возрасните, со тага, чувство на безнадежност и променливо расположение.

СИМПТОМИ:

• Иритабилност или гнев
• Постојано чувство на тага и безнадежност
• Социјална изолација
• Чувствителност од одбивање
• Промени во апетитот – намален или зголемен
• Промени во спиењето – несоници или сонливост
• Плачење
• Слаба концентрација
• Умор и недостиг на енергија
• Физички поплаки (стомачни тегоби или главоболка) кои не реагираат на третман
• Намалена способност за нормално функционирање при различни настани и случувања дома, во училиште, избегнување на хоби
• Чувство на безвредност или вина
• Самоубиствени мисли

Не сите деца ги имаат сите овие симптоми. Повеќето манифестираат различни симптоми во различно време и при различни околности. Иако некои деца функционираат нормално во структуирана околина, поголемиот број страдаат од забележливи промени во однос на социјалните активности, намален интерес кон училиштето, слаби оцени и промени во физичкиот изглед.

По 16-тата година, ризикот за депресија се зголемува кај девојчињата

Кога да побарате стручна помош?

Ако симптомите на депресија кај детето траат најмалку две недели, неопходно е да појдете кај матичниот лекар со цел тој да утврди далиможеби зад нив се крие физички фактор, па потоа да ве упати кај специјалист.

Нека не ве изненади барањето на матичниот лекар или специјалистот да поразговара со вашето дете насамо. Не постојат конкретни тестови за да се утврди депресијата, но прашалниците во кои е вклучено целото семејство и сите споделени лични информации ја олеснуваат евалуацијата. Третманот е ист како и кај возрасните, психотерапија пропратена со антидепресиви по потреба.

Што плус можете да сторите како родители?

Да се погрижите за здравиот животен стил на детето со цел побрзо да ја надмине депресијата. Да ве потсетиме, зборуваме за болест, а не за минливо чувство или фаза.

• Исхрана која изобилува со овошје, зеленчук, зрнеста храна (грав, леќа, грашок), семиња, јаткасти плодови и чисти протеини
• Физичка активност најмалку 60 минути дневно, секој ден
• Спиење според препорачаните часови соодветни за возраста
• Практикување техники за релаксација

Зошто токму децата?

Да, нивниот живот треба да е безгрижен и честопати не е јасно што ја поттикнува депресијата. Многу фактори можат да влијаат, почнувајќи од самата биологија и темперамент на детето. Траума, стрес, понижување, малтретирање (физичко и психичко), отфрлање од средината, наследна депресија од родителите – се дел од можните причинители.

Девојчињата се посклони да извршат обид за самоубиство, но момчињата најчесто одат до крај

The post Детска депресија appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кога ние возрасните, ќе го најдеме далечинското во фиоката од ладилникот, ваквата расеаност ќе ја препишеме на недостигот на сон и на преголемиот број обврски. Но, ваквите инциденти за многумина претставуваат начин на живот кој до пред некоја година психијатарите го дијагностицираа како анксиозност, биполарно растројство, депресија, а всушност станува збор за Синдром на невнимание и хиперактивност (ADHD). Илјадници возрасни се соочуваат со синдромот кој обично им се препишува на децата и на адолесцентите и тоа е главната причина заради која проблемот се продлабочува.

Во последнава декада, менталното здравје постојано ни е во фокус. Луѓето нагло ја подобрија свесноста за себеси –„60 до 70 проценти можат да ги препознаат клучните симптоми на депресијата, а речиси половина од нив знаат да препознаат анксиозност штом ја почувствуваат“, се вели во последните истражувања. Но, кога ќе се спомене ADHD(или доволно е само хиперактивност), повеќето од нас замислуваат дечиња кои трчаат како муви без глава мавајќи си ја главата од ѕид. Ваквиот стереотип е толку тешко да се избегне, што најчесто води до погрешна дијагноза. Најмногу изложени на ризик? Жените! Некои институти за ментално здравје во светот веќе работат на тоа да ги унапредат насоките кон пациентите и, пред сѐ,докторите да размислат одново пред да ги дијагностицираат вообичаените ментални состојби.

ПОГРЕШЕН МАРКЕТИНГ
„Синдромот на невнимание и хиперактивност го карактеризираат три основни однесувања: хиперактивност, импулсивност и невнимание, со тоа што страдалниците искусуваат или предоминантни симптоми на невнимание или комбинација од трите“, објаснува д-р Роб Баскинд, консултант психијатар и експерт за ADHDкај возрасни. „Станува збор за невронска состојба или нарушување на системот одговорен за контрола на концентрацијата и транспорт на одредени невротрансмитери.“ Вообичаена е за момчињата и, секако, многу од децата ја надраснуваат, но се верува дека 65 % од децата со ADHDсѐуште се соочуваат барем со некои од симптомите додека наполнат 25 години, а некои остануваат заглавени со нив со декади.

ADHDкако состојба меѓу возрасните беше препознаена во 2008-ма и оттогаш на луѓето чии симптоми значително влијаат врз најмалку еден домен од нивното секојдневие, им се препорачува да појдат кај специјалист со цел да добијат соодветен третман –рецепт за метилфенидат (риталин) или курс по когнитивна бихејвиорална терапија. И сето ова звучи многу едноставно, но од старт имаме проблем со свесноста меѓу луѓето, па дури и докторите.
Возможно е да ги имате симптомите и пак да не успеете да ги поврзете со болеста, а со оглед на преклопувањето на симптомите својствени за други состојби, очигледно е дека и докторите ја губат загатката. И додека децата изведуваат тантруми, возрасните ги потиснуваат емоциите од причина што трескањето од земја станува општествено неприфатливо. Во превод, тие не манифестираат никакви симптоми, а тоа ја усложнува дијагнозата.
Ревизијата на болеста од 2014-та меѓу девојчињата и жените го потврди следното: Поради начинот на кој жените ги манифестираат симптомите, тие најчесто спаѓаат во категоријата на невнимателни отколку хиперактивни;тие отпаѓаат од групата пациенти кои се соочуваат со трите основни симптоми истовремено;честопати не им бил дијагностициран ниту еден симптом. Затоа, нагласете колку често ви се случува да ја оставите рерната вклучена, да ги изгубите клучевите од дома, да ги заборавите документите на шалтер.

Синдромот на невнимание и хиперактивност го карактеризираат три основни однесувања: хиперактивност, импулсивност и невнимание.

ПОГОДЕНА ДИЈАГНОЗА
Студијата од Норвешка епрва која го испитуваше опсегот на останатите ментални состојби меѓу жените со ADHD. Потпирајќи се на податоците собрани од 40.000 Норвежани со ADHDи 1.6 милиони без, истражувачите открија дека кај жените кои страдаат од синдромот, анксиозноста, депресијата, биполарните нарушувања и растројствата на личноста, се поопсежни. Но, дали животот без дијагностициран ADHDможе да предизвика развој на други ментални состојби? „Ако сте едни од ретките луѓе кај кои синдромот е присутен и во возрасното доба, тогаш голема е веројатноста да се соочувате со жестока состојба и нагласени симптоми, за разлика од другите чии симптоми стивнуваат после адолесценцијата“, вели д-р Ашок Рој, водечки психијатар по интелектуален хендикеп во Ројал колеџот за психијатари. „Колку подолго живеете без дијагноза, толку е поголема веројатноста да развиете секундарни состојби како директни резултати. И токму тука ќе паднете во магична замка, ако ги третирате секундарните состојби без да препознаете дека ги поттикнува синдромот, тогаш несомнено имате борба без крај.“

Поткревањето на свеста на сите фронтови (пациенти и лекари) може да направи најголема разлика. „Синдромот има неверојатна дарежлива особина, бидејќи штом го утврдите и почнете да работите на него, несомнено ќе почувствувате разлика. Не подразбира комплексен психолошки третман, одговорот на третманот обично е брз, а кај некои луѓе лекарствата прават разлика за неколку дена“, објаснува д-р Рој.

Додека децата изведуваат тантруми, возрасните ги потиснуваат емоциите од причина што трескањето од земја станува општествено неприфатливо и затоа проблемот останува маскиран.

ДЕФИНИРАЈТЕ СЛУЧАЈ
Како да направите разлика помеѓу чудниот расеан момент и менталната состојба со која можеби живеете цел живот? За почеток заборавете на стереотипите. Синдромот обично стартува со невнимание –ви паѓа концентрацијата сред читање, постојано скокате од една на друга задача, редовно губите предмети. На врвот на овие особини можно е и хиперактивно или импулсивно однесување – менување планови во последна минута, владеење со вниманието во просторијата и непрекинато и брзо зборување.
Ако мислите дека си имате работа со синдромот, појдете кај матичниот доктор и посочете му го да ве упати кај специјалист. Дојдете подготвени и наведете ги сите симптоми, бидејќи ретко кој ќе ве ислуша повеќе од 3 минути. Пожелно е да нагласите КАКО симптомите влијаат на вашиот живот. Ако го имате синдромот, симптомите ќе ги чувствувате многу често, најверојатно секојдневно и истите ќе влијаат на неколку аспекти од вашиот живот. Опасен возач, неможност да задржите работно место, тешкотии во формирањето пријателства, се примери за значително влијание на симптомите. Со оглед на развојната природа на синдромот, размислете дали истите симптоми ги имавте и како дете. Ако ви биде дијагностициран ADHD, третманот подразбира лекарства, терапија или комбинација од двете. Најдоброто од сѐе тоа што не постои опција за неуспех.

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) е состојба која е својствена за момчињата и за возрасните жени.

The post ADHD – Анксиозни? Депресивни? Хиперактивни? Дефокусирани? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Пубертет е период од животот кога децата доживуваат големи физички и емоционални промени, со што од деца полека преминуваат во возрасни личности. Растењето започнува во првата половина на пубертетот, и завршува кога завршува и пубертетот. Покрај физичкиот раст и физичките промени на телото, пубертетот претставува „бурна доба“ кога се во прашање емоционалните и психичките промени и доживувања кај адолесцентите.

Кога започнува пубертетот?

Сите деца на светот поминуваат низ пубертет. Кај девојчињата, пубертетот, вообичаено, се случува помеѓу 10. и 14. година, додека кај момчињата малку подоцна, помеѓу 12. и 16. година. Во текот на годините, годишната граница за влегување во пубертет постојано се намалува. Просечна возраст за појава на прв менструален циклус во 1900 год. била 15 години. До 1990-тите веќе се намалила на 12,5 години, и продолжува да се намалува под 10 години. Видот на исхрана, храната богата со пестициди и загаденоста на околината (воздух и почва) се главните причини за овој тренд.

На годината на појава на првите знаци влијаат и генетските фактори и семејната историја за пубертетот на родителите. Постојат случаи на прерана или на задоцнета појава на пубертет. Доколку првите знаци се појават пред 6. година (девојчиња црна раса), или 7. година (девојчиња бела раса), или пред 9. година кај момчињата се смета за преран пубертет. Доколку првите знаци се појават по 13,5 години (девојчиња) и по 14. година (момчиња), се смета за одложен пубертет. За секое двоумење, најдобро е да се консултира прво лекар, пред да се носат какви било заклучоци.

Првите промени

Пубертетот е фаза од биолошкиот развој во која децата стануваат сексуално зрели суштества подготвени за размножување. Кај момчињата, првите промени што ги предизвикуваат хормоните се во тестисите – евидентно е нивното зголемување и создавање на тестостерон и сперма. Кај девојчињата, првите промени се насочени кон зголемување на градите. Потоа, се појавуваат првите влакна под пазувите, и на и околу гениталиите. Последната физичка промена кај момчињата се влакната на лицето, т.е. брада и мустаќи. За време на тие 2-3 години, додека трае фазата пубертет, се вели дека телото расте нагло или одеднаш. Некои деца се случува да пораснат и по 10 см годишно.

Меѓутоа, телото не се менува одеднаш цело, туку дел по дел. Како резултат на создавањето на тестостеронот, кај момчињата се случуваат неколку промени во обликот на телото. Рамениците стануваат пошироки, телото повеќе мускулесто, гениталиите се зголемуваат, накратко и градите се зголемуваат, но најчесто и се повлекуваат назад на крајот на пубертетот. Момчињата стануваат мажи и кога гласот ќе им мутира и ќе им стане подлабок. Телото на девојчињата се пополнува и се заоблува. Колковите се шират, градите растат, за почеток со мал оток под брадавиците, и нерамномерно, едната града побрзо од другата, но на крај најчесто се изедначуваат. Најчесто, по 2 години откако ќе почнат да растат градите кај девојчињата, се случува уште една значајна промена – првиот менструален циклус. Циклусот вообичаено трае од 2 до 7 дена и може да биде проследен со болки со помал или со поголем интензитет. За полесно надминување на првиот циклус, од голема важност се соодветните подготовки и разговори со родителите (најчесто со мајката).

Не сите промени се пријатни

Најголемиот дел од децата поминуваат низ уште една промена – појава на акни. Кај некои, кожата сама се чисти за неколку месеци, а кај некои акните се проблем кој трае со години. Најчесто, доволно е лицето да се мие 2 пати дневно со млака вода и благ сапун или тоник, но, доколку е потребно, може да се консултира козметичар или кожен лекар. Во никој случај не е препорачливо децата сами да ги третираат и да користат препарати на своја рака. Уште една не многу пријатна промена е новиот мирис на телото, конкретно под пазувите. Под  дејство на хормоните, започнуваат со работа жлездите во кожата, вклучувајќи ги потните жлезди во пазувите. Кога потта и бактериите на површината на кожата ќе се измешаат, се создава непријатен мирис. За да се намали појавата на телесниот мирис, најдобро е децата да се тушираат секој ден, и задолжително веднаш по спортска активност, со користење на благи и природни средства за хигиена.  Сите промени во текот на пубертетот се нормални, иако се повеќе или помалку непријатни. Кај девојчињата, дополнително може да се појави бел вагинален исцедок, а кај момчињата се појавуваат ерекции. Во почетокот, ерекциите се појавуваат многу често, дури и без причина. Но, како изминуваат годините на пубертетот, така и честите ерекции се намалуваат. 

Луди години
Физичките промени можеби полесно се поднесуваат. Но, емоционалните се оние поради кои овој период го викаат „луди години“. Тинејџерите се збунети, чувствителни, лесно се вознемируваат, темпераментни се, реагираат бурно и  различно од претходно, што е збунувачки за околината и особено за родителите. Многу е важно во овие години родителите да се присутни што е можно повеќе во животот на своите деца, и покрај сите одбивања, што најверојатно ќе ги добијат, бидејќи фазата е таа, родителите не се повеќе ни авторитет, ни доволно забавни за друштво. Меѓутоа, со интензивна комуникација и некогаш и со стручна помош, доколку е неопходно, треба да им се објасни на децата за процесот во кој минуваат и за важноста од нивната адаптација кон новонастанатите промени. 

Кон крајот на пубертетот, се интензивираат и сексуалните чувства и потреби. Децата имаат многу неодговорени прашања, измешани чувства, и затоа е важно да зборуваат за тоа со родителите или со друг возрасен со кој се чувствуваат доволно слободни да разговараат на оваа тема. Важно е да ги добијат вистинските одговори. Меѓутоа, не се сите емоции лоши. Ова е време кога тинејџерите осознаваат за своите интереси и цели, и учат како да комуницираат со средината на зрел начин.

Пубертетот не започнува кај сите деца од класот или кај другарчињата од едно друштво истовремено. Кај некои порано, кај некои подоцна, но, на крајот, сите стигнуваат на истата цел. 

The post ПУБЕРТЕТ – фази во развојот кај девојчињата и момчињата  appeared first on Аптеки PlusPharma.