Дечињата на возраст од 1 до 3 год. се вистински предизвик – љубопитни се и расположени да ги тестираат нервите на авторитетите. Бидејќи не доаѓаат со упатство за употреба, не е грев ако грешиме при воспитувањето. Родителството се учи и истото може да биде забавно доколку ги воочите своите слабости.

Не сте константни

Децата се непогрешливи кога знаат точно што ги очекува – кога е време за бањање, за спиење, за играње или со кои последици ќе се соочат доколку не се послушни. Колку правилата на игра се постојани и предвидливи, толку е полесно да ги контролирате и да се договарате со нив.

• Стратегија 1: Трудете се да наметнете рутина во домот. Ова не е лесно, бидејќи кога го напуштате домот на сцена настапуваат баба, дедо или дадилката, а со нив и нови правила. Тековно договарајте се за секоја нова ситуација на пример, како да постапите ако детето фрла храна на подот и погрижете се сите да држат до договорот. Бабите важат за попустливи, но одлично воспоставуваат ред. Угледајте се на нив и заборавете на кафето со пријателите кога е време малото да спие, така нема да имате проблем со дисциплината.

Премногу часови за семејството

Забавно е кога сите се на куп, но некои родители, особено мајките, претеруваат форсирајќи заеднички активности. Клиничкиот психолог Thomas Phelan, автор на „1-2-3 Magic“, вели: „Децата го ценат времето поминато само со едниот родител.“ Тој истакнува: „Дружењето еден на еден им годи и на родителите, бидејќи тогаш престанува несвесниот натпревар што го водат еден со друг.“

Стратегија 2: Не е потребна којзнае каква организација за да поминете квалитетно време со детето, едноставно седнете на под и поиграјте си. Уште подобро е да си ги поделите активностите како родители, едниот нека биде задолжен за спорт, друг за читање приказни пред легнување – на овој начин детето ќе создаде уникатна врска со секој од вас.

Нудите премногу помош

Скокнувате во истата секунда кога вашето малечко ќе се соочи со потешкотија да изведе нешто? Пред да укажете помош, размислете дали можеби ќе му испратите порака дека не може само. „Со преголемо помаѓање го саботирате капацитетот на детето да стане самостојно,“ вели Betsy Brown Braun, автор на „You’re Not the Boss of Me“.

Стратегија 3: „Неопходно е да ги научите децата да бидат толерантни, особено кога водат битка со себеси,“ вели Braun. Но, ова не значи дека е забрането да ги охрабрите и да ги бодрите да не се откажуваат и да ги наградите со аплауз отпосле.

Премногу зборувате

Влеговте во дискусија со своето 2 годишно дете дека не смее да јаде колачи пред ручек и тоа заврши вака: зборување-убедување-карање-викање-удирање?! Ова е шемата во која најчесто запаѓаат родителите во 90% од случаите. Децата не се возрасни заробени во мало тело, тие не размислуваат логично и вашите објаснувања не им го задржуваат вниманието.

• Стратегија 4: Штом упатите наредба до детето, не дискутирајте понатаму и избегнувајте контакт со очи. Ако детето не ве послуша, упатете кратко вербално предупредување или избројте до три. Ако детето повторно одбива послушност, пратете го во ќош или казнете го по ваше. Без објаснување, а удирање нека не ви паѓа на памет!

The post 4 стартни воспитни стратегии appeared first on Аптеки PlusPharma.

Праќањето на детето во ќош е дисциплинска мерка која до ден-денес ја применуваат и родителите и воспитувачите во градинките. Во теорија, оваа мерка звучи брилијантно: детето е немирно, го праќате во ќош за да остане само и за да се смири и, ете, одново е соработливо. Но, практиката тврди нешто друго: детето одбива да остане само, плаче додека е под казна и е уште повознемирено отпосле. Според неодамнешното истражување на Универзитетот за здравје и наука „Орегон“ во Портланд, 85 проценти од родителите кои го користат овој метод прават клучни грешки кои ја намалуваат неговата делотворност. На пример: разговараат со децата додека се во ќош, им дозволуваат да си понесат играчка со себе додека се под казна, пречесто ја користат мерката. 

Праќањето на детето во ќош не е комплетно безопасна мерка. Кога детето доживува тантрум или се соочува со голем наплив на нервоза поради неможноста да излезе на крај со сопствените емоции, праќањето во ќош може да биде контрапродуктивно. Во овие ситуации, на вашето малечко му е потребна утеха, всушност, нему сте му потребни кога му е најтешко, па неговото праќање во ќош може да делува како да сте го напуштиле. Да, одењето во ќош може да биде делотворно сѐ додека се користи во вистински ситуации, на соодветен начин кај деца над три години, не помали. 

> Само едно предупредување во однос на мерката може да ги редуцира седењата во ќош за 74%, ако детето не почне да соработува по 5 секунди, применете ја!

ВООБИЧАЕНИ ГРЕШКИ

> Пречесто ја користите мерката

Одењето во ќош не треба да биде со цел да го натерате детето да учи преку лошите дела што ги направило, примарната функција на оваа тактика е да спречи нештата да ескалираат. Никогаш, ама баш никогаш во историјата не се случило некое дете да појде во соба и навистина да размисли што лошо направило. Напротив, додека е под казна, детето размислува за тоа колку се сурови неговите родители. Имајте на ум дека едукативниот процес започнува по завршување на казната, тогаш детето е смирено и е спремно за разговор. Ќошот е мерка за смирување, едукативнот дел, пак, ви останува вам како задача.

> Му обрнувате внимание на детето додека е под казна

Детето е неопходно да почувствува блага последица по заминувањето во ќош, во спротивно ништо не сте постигнале. Поголемиот дел од времето детето пати за вниманието на родителите, па е спремно тоа да го предизвика и преку лоши дела. Бидете внимателни, тактизирајте, бидејќи ако му дадете преголемо значење на лошото однесување, тоа може да донесе уште полошо однесување. Детето го добило посакуваното внимание и сега му останува само да го повторува она што ги натера мама и тато да го караат. Праќањето во ќош воопшто не мора да го поврзувате со столче или агол во собата, доволно е да му го скратите вниманието на детето на краток временски период. Неопходно е детето да заклучи дека со неговото однесување предизвикало да го изгуби она што најмногу му значи. 

> Ја користите мерката за погрешна цел

Истражувањето на Државниот универзитет во Оклахома „Стилвотер“, откри дека тајмаутот најдобро делува кај малите деца кои обожаваат да контрираат, се однесувaат пакосно удирајќи или намерно го прават споротивното од она што ќе го побарате, но само ако прво пробате со поблаги мерки. Ако детето го ставите во ќош за различни типови проблеми или ако пречесто се користи мерката, однесувањето може да се влоши. Малите деца кои „кенкаат“ за чоколада или плачат за да играат на мобилен, подобро реагираат на други мерки. 

> Не користете фрази како: „Стопати те предупредив!“ – и тоа се смета за обрнување внимание.

Кој го смислил седењето во ќош?

Оваа воспитна техника датира од 60-тите години како похумана алтернатива на строгите мерки кои биле вообичаени за тоа време. Благодарение на д-р Артур Стаатс, просветните работници престанаа да ги удираат децата со линијар, а родителите заборавија на ременот, стапот и  чешелот. Денес, ваквите мерки се назамисливи и строго забранети!!! Цели декади посветени на истражувања покажаа дека децата кои редовно се тепани, е поверојатно да станат агресивни или да се соочат со депресија и анксиозност понатаму во животот. 

> Колку време да седи во ќош? Една минута за секоја година од возраста на детето. 

The post Ваш психолог – Оди во ќош! appeared first on Аптеки PlusPharma.

Што е опстипација?

Опстипацијата, генерално, се дефинира како нарушување кое се карактеризира со постојана тешкотија или навидум нецелосна столица и/или ретки движења на дебелото црево (еднаш на 3-4 дена или поретко). Таа е симптом, а не болест.

Се карактеризира со (Rome III критериуми)
-изразена тешкотија при празнење;
-чувство на нецелосно празнење;
-тврда столица;
-помалку од 3 движења на дебелото црево, неделно.

Запекот (опстипацијата) е чест проблем во текот на детството и често се мисли дека е нормална варијанта на дефекација, која ќе се реши како што децата ќе станат постари.
Хронична опстипација: кога симптомите траат најмалку 12 недели (не последователно) во текот на 1 година и се појавуваат > 25% од столиците.

Опстипацијата во 95% од случаите се должи на функционалната опстипација, а само помалку од 5% се должи на органски нарушувања.
Во патогенезата на болеста има две различни патофизиологии кои често се преклопуваат:
-Нарушување на движењето на дебелото црево;
-Нарушено варење на храната.
Дебелото црево има функција:
-апсорпција на течност;
-бактериска ферментација;
-формација на столицата;
-елиминација на столицата.

Дијагностички пристап
Во дијагностичкиот пристап, главна цел е :

• Исклучување на органско заболување или опстипација предизвикана од лекови;
• Разликување на типот на функционална опстипација (нормално или бавно празнење или;
• Ефикасен и безбеден третман на проблемот (олеснување на дефекацијата и отстранување на поврзаните симптоми).
Опстипацијата, односно фекалната инконтиненција, во само 5% од случаите се должи на органска природа, како што се аноректалните и спиналните малформации. Таа дури во 95% се должи на функционалната природа, односно, за нејзино постоење нема вистинска болест како подлога. Водечки причини за појава на функционалната опстипација кај децата се лошата исхрана, несоодветниот тренинг за дефекација, потоа психолошката поврзаност во однос на лошото однесување со детето, неадаптација кај децата, страв од дефекација итн.
Овој тип опстипација најчесто се појавува по 2. година, не постои абдоминална дистензија, децата добро напредуваат во телесната тежина, нема малнутриција, аналниот тонус е нормален, имаме измет во ректалниот простор, и, ако се прави иригографија или ректална биопсија, тие се со уреден наод.   Во дијагностичкиот пристап кај функционалната опстипација, секогаш треба да исклучиме секакво сомнение за органска подлога на проблемот. Потоа, да направиме диференцијација дали се работи за нормално или за бавно празнење. Целно и најважно за пациентите, треба да се даде ефикасен и безбеден третман за да се реши проблемот на опстипацијата, односно, да се олесни дефекацијата и да се отстранат симптомите кои се поврзани со неа.

Третман

Во однос на терапијата и мерките кои може да се преземат за справување со опстипацијата, секогаш се почнува со нефармацевтски интервенции. Тоа е пристап во кој се советува внесување течности, внесување млеко до 500 мл/24 часа, нутритивни интервенции (сокови и овошје – сливи, круши, праски, киви, портокал, цреши, смокви, избегнување адсорбентска храна), како и внесување суплементи со влакна. Меѓутоа, сите интернационални „водичи“ за оваа состојба, заклучуваат дека нефармацевтската интервенција најчесто не е доволна. Како прва линија на препарати кои се советуваат за третман на опстипацијата се осмотските лаксативи (PEG, Laktulose) CBT, BF, PPT лаксативи. Како прв избор на лаксативно средство за деца, препорачано од ESPGHAN, е PolyethyleneGlycol (PEG) или Macrogol 3350. Тој има уникатни особини и механизам на дејство кои се разликуваат од другите осмотски лаксативи. Има помалку несакани ефекти, претставува инертна супстанција – нула ефект врз микрофлората, не создава гасови. Неговиот осмотски ефект е послаб, поради што е и помал ризикот од дехидратација и од губење електролити (особено важно кај мали деца).

Долгорочно надминување на проблемот

Кога веќе ќе се реши проблемот на опстипација, односно, кога детето ќе има нормална конзистенција на столицата, се пристапува кон тренингот за дефекација. Тоа е многу важен сегмент од третманот на оваа состојба кај децата, затоа што со правилен тренинг нема да дојде до повторување. Тренингот се  изведува во домашни услови на начин што детето се остава седнато на тоалет 5-10 минути на ден, околу 30 минути по оброк/јадење. Потребно е да се води дневник за дефекацијата на детето и тој се дава на лекарот. Овој тренинг се изведува во период од 2-3 месеци, за да му се даде време на детето да стекне навика за дефекација, а без притоа да му се прави психолошка пресија.

Асс. д-р Наташа Чучкова Никчевска, специјалист педијатар, ПЗУ „Жан Митрев“

The post ФУНКЦИОНАЛНА ОПСТИПАЦИЈА КАЈ ДЕЦА appeared first on Аптеки PlusPharma.

Секое дете е приказна за себе, и затоа е многу важно да не ги споредувате децата во изеденото количество, без разлика дали се работи за браќа или сестри, или за најблиското другарче.

Специфично за тодлерите е тоа што се пребирливи, па така, некоја од следниве реакции е сосема нормална за нив:
–       Да одбијат храна/намирница само затоа што не им се допаѓа бојата, текстурата или мирисот
–       Да консумираат само неколку (2-3) различни намирници или оброци со месеци
–       Да одбијат да пробаат ново
–       Да изгубат интерес за храна што дотогаш ја обожавале
–       Да сакаат да јадат само со лажица или само со виљушка.
Со овие реакции, детето сака да покаже контрола и да вежба независност. Ако и покрај овие реакции, детето напредува во растот и развојот, тогаш немате причина за загриженост. Ви останува само да му обезбедите лесно достапна, здрава храна и да го научите на навиките за здрава исхрана.

Децата не треба и не можете да ги храните со сила. Но, можете да им пружите забавни оброци и да ги научите на здрави навики за јадење.

Здрави навики за јадење
–       Оставете го детето да одбере колку ќе изеде. Подобро е да му понудите мала порција со што  ќе оставите простор детето само да побара повеќе.
–       Бидете трпеливи. Нудете нови намирници почесто. Најверојатно, по 15-тото одбивање, детето конечно ќе го проба тоа што му се нуди. А, може да се послужите и со неколку „бели“ лаги. Искористете ја приказната за Попај морнарот и спанаќот, но Попај заменете го со неговиот/нејзиниот омилен јунак, а спанаќот со проблематичниот зеленчук. Вообичаено, дава одлични резултати.
–       Бидете забавни. Исечете ја храната во различна невообичаена форма (можете да користите калапи за колачи). Направете мини-верзии на вообичаените оброци. Креирајте приказна во чинијата на детето. Заедно можете да смислите и посебни имиња за овошјето и за зеленчукот (на пример, поединечните цветови брокола се бебешки дрвја), со што ќе го зближите детето со храната што треба да ја изеде, а и ќе го направите оброкот позабавен.
–       Понудете избор. Наместо само да инсистирате да јаде зеленчук, оставете го да избере, на пример: „Дали сакаш брокола или карфиол за ручек?“
–       Мешајте старо со ново. Ако сакате да воведете нова намирница, не нудете ја само неа, туку направете комбинација во оброк со намирница што веќе ја сака. Вака, новото може да помине незабележано.
–       Користете здрави сосови. Хумус, салца, павлака, густи сосови за салата се одличен избор за „мацкање“ на парчињата овошје или зеленчук.
–       Бидете пример. Децата се одраз на однесувањето на родителите. Доколку вие се храните здраво, и вашето дете полесно и побрзо ќе ги прифати здравите навики.

Пријатни оброци
–       Најавете му на детето околу 15 минути порано пред да биде готов оброкот за да може да заврши со играта навреме, да ги измие рацете, но и за да сфати дека оброкот е важен настан кој не смее да го пропушти.
–       Децата обожаваат рутина, и, всушност, само така и можат да функционираат. Рутината е потребна заради дисциплина, но и за да се превенира глад што ќе направи „кенкави“ деца. Затоа, зададете термини за главните оброци во текот на денот, и одредете место за седење околу масата за секој член на семејството.
–       Оброците се време за дружење со семејството. Тогаш не треба да се гледа телевизија, да се сурфа или да се игра на мобилниот телефон, да се игра со играчки на масата. Тоа е време да се праша како поминал денот, да се направи план за забавни активности по оброкот. Пожелно е децата и возрасните да останат покрај масата додека не заврши со јадење и последниот член на семејството.
–       На оваа возраст не наметнувајте правила околу користењето на приборот. Децата повеќе ја сакаат лажицата отколку виљушката, па и да не е соодветен избор, оставете, и фокусирајте се на тоа што ќе го изеде детето.

Воспоставете ред во оброците
Тодлерите треба да јадат на секои 3-4 часа, а тоа значи 3 оброци, 2 ужини и многу течности (најмногу вода, а минимално сокови и млеко) во текот на денот. Колку многу и да ви се чини дека изеле за време на главниот оброк, всушност, не е така, и тоа нема да ги остави полни мешињата до следниот главен оброк. Затоа, пожелно е да му понудите здрава ужина како овошен јогурт, парчиња јаболко или интегрални грицки. Но, важно е ужината да биде неколку часа пред оброкот, за да може повторно да огладни до главниот оброк.
Ако детето не сака да го изеде главниот оброк, тогаш понудете му здрава хранлива ужина неколку часа подоцна. Ако не сака да ја изеде ужината, понудете му повторно храна на следниот оброк. Вообичаено, децата попуштаат на вториот оброк.

Што не смеете да правите
Не присилувајте ги децата да ја испразнат чинијата, ниту да јадат кога сте вие гладни. И децата, иако мали и сè уште во развој, имаат внатрешни показатели кои им кажуваат кога се гладни или кога им е доволно. Почитувајте го тоа и верувајте на тоа. Дополнително, тоа влијае и на нивната самодоверба и пребирливост.
Не гответе повеќе различни оброци истовремено исполнувајќи ги желбите на секој член на семејството, вашиот дом не е ресторан. Децата може и треба да учествуваат во изборот на менито за ручек, и преговарањето завршува тука. Тоа што е одбрано да се зготви, треба и да се изеде. Доколку некој се премислил, може да ја почека ужината или следниот оброк, но не и да добие друга опција за ручек.

Многу е важно да не ја покажувате вашата загриженост и вознемиреност за одбивањето да јаде пред детето. Ниту, пак, да правите индиректен притисок врз него. Детето чувствува притисок и кога не е директен, како: „Мораш да го изедеш спанаќот!“Детето и онака постојано бара внимание, ова само ќе му помогне полесно да дојде до тоа, а ќе се обиде да го искористи и за други потреби во иднина.

The post Зошто вашето дете не сака да јаде и како да се справите со тоа appeared first on Аптеки PlusPharma.

Каде се родителите во оваа приказна? 

Изгубени во постојаната бркотница по време и по пари, сосема забораваат на себе и на својот сопружник. Некои забораваат и какви личности биле и што правеле пред да го зголемат неколкукратно своето семејство. И точно, да се создадат деца и да се израснат во благородни личности е најголемиот благослов и подарок што може некој да си го подари себеси или на светот, но не и причина да се изгуби или да се заборави сопствениот идентитет.

За среќни и здрави деца, потребни се среќни и здрави родители

Затоа што, за да се создадат среќни деца, потребни се среќни родители. Ако ги послушате експертите или родителите кои практикуваат да се грижат и за себе, а не само за своите деца, ќе видите дека за да имате среќно семејство, потребно е да се негувате себеси и бракот истовремено. Типичен пример за ова се Данците, Холанѓаните и останатите скандинавски народи, кои важат за оние кои живеат по овој принцип. Данска е неколкупати по ред прогласена за најсреќно место за живеење, а Данците за најсреќен народ во светот, а децата во Холандија се најсреќните деца во светот според „Уницеф“.

Тогаш, во што е тајната и кои се  нивните правила и навики?

Данците, на пример, не го претпочитаат тепањето како дисциплинска мерка. Напротив, користат емпатија за да се поврзат со децата, означувајќи јасни граници, но избегнувајќи ултиматуми или барајќи послушност. Родителите работат на развивање на заемната почит со децата, објаснувајќи им ги причините зад поставените правила и смирено одговарајќи на проблематичното однесување кај децата. Ако, како родител, чувствувате дека ја губите контролата над ситуацијата, тогаш е подобро да си дадете пауза. Ако родителот е смирен, и децата ќе бидат смирени. Ако детето поминува низ изливи на бес, тогаш вие мора да го водите и да го извлечете од тоа, без самите да одговорите со бес и со лутина. Затоа, оставете го детето да ги искаже емоциите и порачајте му да дојде кај вас кога ќе биде подготвено за разговор. Доколку вниманието не е насочено кон него, најверојатно и плачот побрзо ќе престане и побрзо ќе може да се поразговара зошто сето ова се случило и како да не се повтори. И точно, секое дете е различно, има полесни и потешки деца за справување, и не постои едно универзално решение на проблемите, но никој никогаш не рекол дека да се биде родител е лесна и едноставна работа. Меѓутоа, доколку постојано работите на развојот на сопствената личност (човекот учи додека е жив, нели), полесно ќе ви биде и справувањето со фазите на развој на сопствените деца. Семејството се создава и се гради во текот на целиот живот, како што се развива и идентитетот на вашите деца.

Родителската улога има почеток, но нема крај, и не е воспитување само во периодот кога децата се вознемирени или кога го тестираат нашето трпение. Како им приоѓаме во периодот кога се мирни, исто така директно влијае на нивната благосостојба, но и на тоа како тие ќе реагираат на средината околу нив и колку ќе имаат разбирање и сочувство за другите луѓе.

Времето поминато заедно е особено важно

За Данците, многу е важно времето поминато заедно. И тоа не е тренд, туку е секојдневен начин на живот. Точно се знае и се почитува работното време на родителите, така што секојдневно останува доволно време за дружење. Притоа, децата не се запишани на безброј активности надвор од училиштето. Без разлика дали се тоа семејни оброци, прошетки во природа, семејна игра за забава или некој направи сам проект, децата кои имаат редовни дружења со своите родители имаат поголема самодоверба и се посреќни.

Поддржете ја нивната самостојност и независност

Покрај честото дружење, на децата им овозможуваат да станат независни, така што сметаат дека слободната игра сами надвор или дома е клучот за среќно детство. Дури и да бидат авантуристи. Децата најмногу учат едни од други. Дополнително што дружењето со деца на различна возраст им помага во градењето на самодовербата и им дава чувство на контрола над ситуацијата. Помалите учат од поголемите, а поголемите учат како да се грижат за помалите. Кога детето се дружи со помали деца, учи да биде лидер, но кога се дружи со поголеми – учи да следи, а тоа се подеднакво битни процеси во развојот на децата. И доколку дојде до конфликт во детската игра, и почувствувате дека треба да се вмешате, почекајте малку. Не секоја ситуација бара ангажман на родител. Децата сами треба да го најдат решението, а притоа ќе ги градат своите способности за преговарање.

Бидете искрени со децата

На пример, кога вашето дете ќе ви го донесе сопственото „ремек-дело“ од цртеж, наместо само да го фалите колку добар уметник е, подобро е да развиете дискусија со него што е точно нацртано, зошто е тоа нацртано, зошто се одбрани тие бои… Истражувањата покажуваат дека децата на кои постојано им било кажувано дека се паметни, полесно и побрзо се откажуваат кога ќе се соочат со тешки ситуации како возрасни. Фалете ги, но со мера, и фалете го процесот и вложениот труд, а не нивната способност.

Одвојте време за себеРодителите треба да одвојат време за себе, и поединечно и како пар. Ако обврските не дозволуваат еднаш неделно, тогаш барем еднаш или двапати месечно разгалете се со заедничка вечера надвор од домот. А, бидејќи тоа некогаш може да биде технички неизводливо (нема кој да ги чува децата), или ве оптоварува финансиски, тогаш можете да организирате романтична вечера дома. Заспијте ги децата, згответе го омиленото јадење, исклучете го телевизорот, запалете неколку свеќи, пронајдете ја темата за разговор и вашето време за релаксација може да започне.

Многу брачни парови сметаат дека бракот им е јак затоа што многу ретко или воопшто немаат конфликтни ситуации. Но, вистинскиот убиец на бракот е, всушност, отуѓувањето меѓу сопружниците за сметка на мирот во домот. 

Се посветувате на работата или на родителството за да избегнете справување со ситуации што можат да доведат до конфликт. Децата најмногу го чувствуваат губењето на блискоста меѓу родителите. Децата од вакви бракови полесно може да се најдат во проблематични ситуации, да имаат академски проблеми или проблеми со однесувањето, за разлика од децата кои израснале со среќни родители. Замислете ја вашата врска како емоционална средина во која вашите деца живеат. Како што посакувате да дишат чист воздух и да пијат чиста вода, така треба да израснат и во средина полна со љубов.

The post Среќни родители – среќни деца appeared first on Аптеки PlusPharma.

Пубертет е период од животот кога децата доживуваат големи физички и емоционални промени, со што од деца полека преминуваат во возрасни личности. Растењето започнува во првата половина на пубертетот, и завршува кога завршува и пубертетот. Покрај физичкиот раст и физичките промени на телото, пубертетот претставува „бурна доба“ кога се во прашање емоционалните и психичките промени и доживувања кај адолесцентите.

Кога започнува пубертетот?

Сите деца на светот поминуваат низ пубертет. Кај девојчињата, пубертетот, вообичаено, се случува помеѓу 10. и 14. година, додека кај момчињата малку подоцна, помеѓу 12. и 16. година. Во текот на годините, годишната граница за влегување во пубертет постојано се намалува. Просечна возраст за појава на прв менструален циклус во 1900 год. била 15 години. До 1990-тите веќе се намалила на 12,5 години, и продолжува да се намалува под 10 години. Видот на исхрана, храната богата со пестициди и загаденоста на околината (воздух и почва) се главните причини за овој тренд.

На годината на појава на првите знаци влијаат и генетските фактори и семејната историја за пубертетот на родителите. Постојат случаи на прерана или на задоцнета појава на пубертет. Доколку првите знаци се појават пред 6. година (девојчиња црна раса), или 7. година (девојчиња бела раса), или пред 9. година кај момчињата се смета за преран пубертет. Доколку првите знаци се појават по 13,5 години (девојчиња) и по 14. година (момчиња), се смета за одложен пубертет. За секое двоумење, најдобро е да се консултира прво лекар, пред да се носат какви било заклучоци.

Првите промени

Пубертетот е фаза од биолошкиот развој во која децата стануваат сексуално зрели суштества подготвени за размножување. Кај момчињата, првите промени што ги предизвикуваат хормоните се во тестисите – евидентно е нивното зголемување и создавање на тестостерон и сперма. Кај девојчињата, првите промени се насочени кон зголемување на градите. Потоа, се појавуваат првите влакна под пазувите, и на и околу гениталиите. Последната физичка промена кај момчињата се влакната на лицето, т.е. брада и мустаќи. За време на тие 2-3 години, додека трае фазата пубертет, се вели дека телото расте нагло или одеднаш. Некои деца се случува да пораснат и по 10 см годишно.

Меѓутоа, телото не се менува одеднаш цело, туку дел по дел. Како резултат на создавањето на тестостеронот, кај момчињата се случуваат неколку промени во обликот на телото. Рамениците стануваат пошироки, телото повеќе мускулесто, гениталиите се зголемуваат, накратко и градите се зголемуваат, но најчесто и се повлекуваат назад на крајот на пубертетот. Момчињата стануваат мажи и кога гласот ќе им мутира и ќе им стане подлабок. Телото на девојчињата се пополнува и се заоблува. Колковите се шират, градите растат, за почеток со мал оток под брадавиците, и нерамномерно, едната града побрзо од другата, но на крај најчесто се изедначуваат. Најчесто, по 2 години откако ќе почнат да растат градите кај девојчињата, се случува уште една значајна промена – првиот менструален циклус. Циклусот вообичаено трае од 2 до 7 дена и може да биде проследен со болки со помал или со поголем интензитет. За полесно надминување на првиот циклус, од голема важност се соодветните подготовки и разговори со родителите (најчесто со мајката).

Не сите промени се пријатни

Најголемиот дел од децата поминуваат низ уште една промена – појава на акни. Кај некои, кожата сама се чисти за неколку месеци, а кај некои акните се проблем кој трае со години. Најчесто, доволно е лицето да се мие 2 пати дневно со млака вода и благ сапун или тоник, но, доколку е потребно, може да се консултира козметичар или кожен лекар. Во никој случај не е препорачливо децата сами да ги третираат и да користат препарати на своја рака. Уште една не многу пријатна промена е новиот мирис на телото, конкретно под пазувите. Под  дејство на хормоните, започнуваат со работа жлездите во кожата, вклучувајќи ги потните жлезди во пазувите. Кога потта и бактериите на површината на кожата ќе се измешаат, се создава непријатен мирис. За да се намали појавата на телесниот мирис, најдобро е децата да се тушираат секој ден, и задолжително веднаш по спортска активност, со користење на благи и природни средства за хигиена.  Сите промени во текот на пубертетот се нормални, иако се повеќе или помалку непријатни. Кај девојчињата, дополнително може да се појави бел вагинален исцедок, а кај момчињата се појавуваат ерекции. Во почетокот, ерекциите се појавуваат многу често, дури и без причина. Но, како изминуваат годините на пубертетот, така и честите ерекции се намалуваат. 

Луди години
Физичките промени можеби полесно се поднесуваат. Но, емоционалните се оние поради кои овој период го викаат „луди години“. Тинејџерите се збунети, чувствителни, лесно се вознемируваат, темпераментни се, реагираат бурно и  различно од претходно, што е збунувачки за околината и особено за родителите. Многу е важно во овие години родителите да се присутни што е можно повеќе во животот на своите деца, и покрај сите одбивања, што најверојатно ќе ги добијат, бидејќи фазата е таа, родителите не се повеќе ни авторитет, ни доволно забавни за друштво. Меѓутоа, со интензивна комуникација и некогаш и со стручна помош, доколку е неопходно, треба да им се објасни на децата за процесот во кој минуваат и за важноста од нивната адаптација кон новонастанатите промени. 

Кон крајот на пубертетот, се интензивираат и сексуалните чувства и потреби. Децата имаат многу неодговорени прашања, измешани чувства, и затоа е важно да зборуваат за тоа со родителите или со друг возрасен со кој се чувствуваат доволно слободни да разговараат на оваа тема. Важно е да ги добијат вистинските одговори. Меѓутоа, не се сите емоции лоши. Ова е време кога тинејџерите осознаваат за своите интереси и цели, и учат како да комуницираат со средината на зрел начин.

Пубертетот не започнува кај сите деца од класот или кај другарчињата од едно друштво истовремено. Кај некои порано, кај некои подоцна, но, на крајот, сите стигнуваат на истата цел. 

The post ПУБЕРТЕТ – фази во развојот кај девојчињата и момчињата  appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кога започнува доењето
Првото доење, доколку здравствената состојба на мајката дозволува, треба да биде во првите триесет минути по породувањето. Практично доењето со мајчино млеко започнува половина час или не подолго од 6 часа после рагањето и бебето почнува да се храни со т.н. прво млеко или колострум –  жолтеникава течност богата со хранливи и заштитни елементи. Колострумот е полн со антитела кои го штитат бебето од микроорганизми и го смалуваат ризикот  од алергии подоцна во живитот. Од вториот до шестиот ден на лактацијата бебето се храни со т.н преодно млеко, а од 7 ден до три недели од лактацијата се формира веке т.н. зрело млеко кое понатаму ги задоволува сите потреби  на Вашето бебе.

Уникатно по својот состав
Мајчиното  млеко содржи белковини од сурутка и казеин, јаглени хидрати во облик на лактоза, масти вклучувајки ги и полинезаситените масни киселини со долги ланци (многу важни  за развојот  на мозокот на Вашето  бебе), витамини и  минерали. Мајчиното  млеко ги  задоволува потребите  на Вашето  бебе да  може  да  расте и нормално да се развива, помага во развојот на имунолошкиот систем на бебето и го штити од болести. Така бебињата хранети со  мајчино млеко помал е ризикот од

Економски еколошки и општествени предности
Освен што е најдобра храна мајчиното млеко е синоним за инсттинкт, запознавање, препознавање, блискост, сигурност, љубов, заштита, безгришност, задоволство. На крај мајчиното млеко е совршено и достапно веднаш по  раѓањето, секогаш е свежо, има идеална температура, совршено заштитено и секако беплатно. Како најекономична, евтина храна, доењето е корисно и за семејството. Допонителните ефекти на развој на поздрава популација води кон намалени трошоци за здравствена заштита, од што корист има и пошироката општествена заедница.

The post МАЈЧИНО МЛЕКО – се што му е потребно на вашето доенче appeared first on Аптеки PlusPharma.

„Какви родители – такви деца“ е одамна позната изрека која, секако, има свое значење. Каков е односот меѓу родителите, такви ќе бидат и децата – можеби е вистинско дополнение на оваа изрека.

Различни улоги

Добар и лош полицаец. Речиси секој родител се нашол во ваква улога кога станува збор за воспитување на децата. Често може да се слушне како еден од родителите ја има улогата на строг, додека другиот – на попустлив и мек. Кога мајката и таткото имаат различни улоги, децата знаат на кој родител за што треба да му се обратат. Во ваквата поделба нема ништо лошо освен погрешнотo етикетирање на родителите како добар или како лош. Доколку само едниот родител поставува барања кон детето, а другиот е целосно одземен од таквата улога, односот и поврзаноста во релацијата родител-дете би можел да се наруши. Доколку мама и тато не се сложни во начинот на воспитување, тогаш детето не се учи што е добро, а што лошо или што е дозволено, а што е недозволено однесување. На овој начин, децата се збунети и несигурни. Доколку едниот родител охрабрува и поддржува одредено однесување кај детето, а другиот родител е против тоа и го осудува, детето нема да биде сигурно во себе и во своите постапки, ниту пак во своите родители и во нивните реакции.

 Двонасочен однос

Добар дел од карактеристиките на личноста децата ги наследуваат од своите родители, но добар дел од градењето на својот личен карактер и однесување ќе бидат преземени и усвоени од моделот и од климата која владее меѓу родителите и родителско-партнерскиот однос. Важно е да се знае дека и детето со својата индивидуалност, со склопот на личноста кој е карактеристичен само за него, влијае на тоа како родителите ќе го воспитуваат. Паметен и посветен родител со сигурност ќе почувствува и ќе знае на каква мерка неговото дете најдобро ќе реагира. Некое дете подобро ќе реагира на казна, друго, пак, ќе биде попродуктивно доколку почесто го пофалувате. Бидете паметен родител бидејќи здравата средина, мирот во куќата и здравиот психолошки развој на детето се најважни за секој родител.

Родителскиот сојуз и неговата функционалност се многу важни алки во системот наречен „семејство“. За да биде успешен овој сојуз, мора да го сочинуваат сложни членови, со иста мисија и со усогласени чекори и стратегија.

 Неколку совети:

• Никогаш не покажувајте различни воспитни ставови пред детето. Ставовите и за тоа кој е најдобар, утврдете ги во негово отсуство.
• Бидете рамноправни. Поделете ги задолженијата за да ви биде полесно.
• Бидете отворени во комуникацијата со детето. Создадете услови за детето да ви се доверува и на двајцата.
• Носете ги заедно одлуките за важни прашања.
• Поддржувајте се еден со друг во присуство на детето. На овој начин дејствувате одлучно и давате добар пример како мама и тато треба да се однесуваат.
• Не запоставувајте го брачниот однос. Задоволството од брачниот однос во голема мера влијае на успешноста и во другите семејни релации.
• Обидете се да се синхронизирате на ниво на сојуз, барања, пофалби и критики упатени кон однесувањето на детето.

The post ДОБАР И ЛОШ ПОЛИЦАЕЦ appeared first on Аптеки PlusPharma.

Форми на злоупотреба

Веќе е вообичаено секојдневно да  читаме за опасностите и разните ситуации на кои се изложени нашите деца користејќи го интернетот, како и за разните форми на насилство реализирано преку овој канал кое неретко завршува и со  кобни последици.
Можеби најголемото зло е вовлекување на децата во порнографски, педофилски и слични форми на сексуална злоупотреба. Но покрај овие непосредни опасности, малолетните деца се изложени на контунуирано бомбардирање и со непристојни содржини  и штетни тематики  поврзани со религија, самоубиства, наркотици, говор на омраза и сл. Сајтови со тн. корисни совети и некредибилни текстови може да бидат многу опасни бидејќи навидум не изгледаат опасни, но имаат силно влијание врз младите со последици кои се во рангот на физички и ментални нарушувања, повреди па дури и смрт.

Притаено зло

За да биде проблемот далеку посложен жртвата најчесто наседнува на пријателски страни, содржини и понуди. Неретко напаѓачите се сосема легално регистрирани организации, клубови , советувалишта , невладини или хуманитарни асоцијации. Истите за цел имаат да таргетираат соодветни групи на млади луѓе на кој им е потребна токму нивната помош. Но за жал под велото на хуанизмот се крие притаено зло чии крајни цели се користење на децата за нивни лични потреби. Паралелно на овие постојат и страни и групи со јасна криминална структура кој делуваат сосема илегално но со добро поставена мрежа и структура. На крајот тука се вбројуваат и поединци најчесто психијатриски случаи кои имаат директен пристап до жртвата. Целите на овие поединци најчесто е реализација на контакти заради сексуална злоупотреба. Заедничката карактеристика на овие “ловци”е начинот на пристап кој е полн со емоции, сочувство и разбирање на потенцијалната жртва.

Најчести облици на злоуптреба на децата е:

Блудничење – Статистички ова е најчеста форма на злоуотреба. Секое четврто девојче и секое шесто момче имаат доживеано некаква форма на сексуална злоупотреба. Овие напади најчесто се случуваат преку социјалните мрежи, разноразни форуми и “чат”соби преку системот на лажно претставување.

Кражба – во директна или индиректна форма е уште една врста на злоупотреба. Преку разни облици на нудење помош и скенирање на профилот на малолетникот  се прават обиди за извлекување на важни информации, наплата на дадените услуги или пак директна кражба на податоци од сметки и банкарски картички.

Сугестија– наведување на жртвата кон практицирање на одредени ритуали, техники, диети, телесни вежби и сл. Оваа форма на напад може да биде и многу опасна бидејки може да резултира со последици по телесното и ментално здравје, болести па и смртни исходи.

Насилство – ваквиот тип на злоупотреба опфаќа вовлекување на малолетникот во дискусии и групи кои подтикнуваат говор на омраза,  напади на приватност, ширење на насилни пораки, навредливи коментари и слични форми на злобно и недолично однесување. Тука се вклучени и форми на исмејување поврзано со статусот, физичкиот изглед и карактерот на жртвата која е цел на ваков напад.

Бело робје– можеби најтешката форма на злоупотреба која може да е резултат на претходна обработка или напад на жртвата со други форми како претходница, со цел истата да биде доведена пред свршен чин и крајно изманипулирана. За жал овој вид на злоупотреба е добро организиран, зема се поголем замав и е контролиран од моќни криминогени структури.

Дали е можна заштита

Заштиитата на децата подразбира психичка, физичка и морална безбедност на детето во текот на активностите кои ги изведува на интернет. Овде покрај пребарувањето, разговорите, социјаните мрежи,  се вклучени и активностите кои детето ги прави  во едукативни цели (барање на информации, зададени задачи од учииште и сл). Целта е да се заштитат децата од непримерните содржини , негативте ефекти  од користењето на интернетот како и подигање на свеста за последиците од оваа виртуална свера. Многу е важно да се осознае  кој е прагот на впуштање во дигиталниот свет за да истиот биде безбеден и без последици.

Колку родителите го познаваат интернетот

Сепак се чини дека главниот проблем не е во технологијата или начините кои ќе овозможат безбеден пристап , туку нивото на познавање на интернетот од страна на родителите, и грижата за тоа колку и како децата го поминуваат времето во текот на денот. За жал голем дел од децата  се оставени сами на себе и лично се заслужни за своето вопитување бидејќи родителите “страдаат”од недостаток на време

Не е интернетот тој кој ги оттуѓува или злоупотребува дeцата, туку  презафатеноста или негрижата на родителите!

Затоа најдобра заштита е времето кое ќе го посветите на вашите деца и секако лично да го разберете начинот на кој функционира интернетот. Без ваше познавање на овој свет можностите вашето дете да биде следна жртва се многу веројатни.
Секако тука се и низа на технолошки помагала во форма на софтвери и програми кои ке ви помогнат во секое време да ја следите активноста на вашето дете додека е наинтернет.  Исто така постјат и алатки преку кои ке се ограничи или забрани пристапот кон одредени страни или содржини.  Ова се таканаречени  програми за родителска заштита и контрола. Сепак за да искористите било каква форма на заштита неопходна е ваша  информатичка едукација и секако следење на трендовите кои ги следат и вашите деца.

The post ТЕМНАТА СТРАНА НА ИНТЕРНЕТ КОМУНИКАЦИИТЕ – Kако да ги заштитиме нашите најмили? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Краткорочни решенија

Сидро

Не учете ги и не принудувајте ги вашите деца да ги потиснуваат емоциите.

The post ТИЕ СЕ САМО ДЕЦА appeared first on Аптеки PlusPharma.

За почеток наоружајте се со оптимизам

Многу е важно да се разговара со детето и да му објасните дека веќе е време кога треба само да спие во својот кревет. Бидете оптимисти и охрабрувајте го детето за тоа. Доколку негодува, секогаш бидете смирени. Дури и кога сте на крајот од трпението, бидете одлучни и секогаш во настојувањата внесувајте доза хумор.

Направете соодветен амбиент

Приспособете ја детската соба или катчето во кое е сместен креветот соодветно за возраста и за афинитетите на детето. Изборот на формата на креветчето и неговата боја може да го олеснат процесот, па детето полесно да го прифати новото место за спиење. Ѕидовите можете да ги украсите со слики од омилените ликови, а на таванот можете да поставите ѕвездено небо на кое секој ден може да дополнувате по една звезда како награда. Омилената кадифена играчка нека биде придружникот со кој некое време вашето дете ќе го дели своето креветче.

Внимавајте на пладневното спиење

Доколку детето спие преку ден, обидете се да го контролирате времето. Најдобро е ако овој пладневен одмор завршува некаде до 14.00 часот. Ограничете го дневниот одмор на најмногу 2 часа. Доколку детето спие повеќе и подоцна во текот на пладнето,  многу потешко ќе оди вечерното заспивање, па можни се многу други изговори и барања. Создадете услови детето природно да го совлада потребата само да си легне.

Утврдете распоред и следете го

Нештата правете ги по утврден распоред. Со тек на време, тие ќе станат рутина и најава дека е време за спиење. По вечерното туширање, миењето на забите и читањето на омилените сказни, детето ќе биде подготвено да заспие. Во текот на овие активности, постојано потсетувајте го дека по нив, сам ќе оди во својот кревет. Правете го тоа на позитивен и охрабрувачки начин. Покажате му дека сте радосни и дека неговите постапки укажуваат дека тој полека станува доволно голем, па потребата да спиете заедно веќе и не е толку добра идеја.
Не прилегнувајте со него додека му читате. Можно е сонот попрво вас да ве совлада. Завршете со  читањето, кажете му дека го сакате, бакнете го и посакајте му добра ноќ.

Што ако ве повика или ако почне да плаче?

Доколку ви изгледа исплашено, останете мирни и настојувајте да го охрабрите, но немојте да го поттикнувате таквиот страв и да останувате во собата додека да заспие. Доколку детето е премногу вознемирено, бидете тивки и седете до неговиот кревет со минимален контакт. Само колку да забележи дека сте тука или со сосема мал контакт и нежен допир по косата или раката. Избегнувајте разговор и не вадете го од креветот. Кога целосно ќе се смири, повторно посакајте му добра ноќ и излезете од собата. Кажате му дека одите да се напиете вода или во тоалет и дека ќе се вратите повторно. Сепак, одржете го ветувањето и дојдете за некоја минута. Дотогаш, веројатно детето ќе заспие. Доколку сè уште е будно, пофалете го што останало во креветот и повторно излезете. Враќајте се сè додека не заспие, но најважно е да не чекате во собата додека да заспие.

Не затворајте ја вратата

Доколку детето го напушти креветот, нежно вратете го назад. Повторувајте го ова сè додека не заспие. Ова може да се повторува некое време, па затоа имајте трпение. Не затворајте ја вратата од собата во којашто детето спие, туку само подзатворете ја. Со затворена врата детето може да се чувствува исплашено, отфрлено или, пак, казнето, а вие ќе немате контрола што прави детето.

Добро е да бидете во близина

Пожелно е по заспивањето на детето и вие да појдете на спиење. Доколку детето се буди во текот на ноќта и ве бара или, пак, само ќе се појави во вашиот кревет, нежно вратете го во неговата соба и неговиот кревет и постапете исто како при заспивањето. Немојте да попуштате и да му дозволите да заврши во вашиот кревет. Ова само ќе го забави и ќе го отежне процесот на учење. Децата коишто редовно во текот на ноќта преминуваат во креветот на родителите, го доживуваат својот кревет само како привремено место за заспивање. Ова не само што им пречи на родителите, туку му штети и на детето, бидејќи го нарушува квалитетот на неговото спиење. Детето треба да разбере дека неговото место е постојано и безбедно за спиење.

И утрата се важни

Кога ќе се разбуди детето наутро,  покажете му ја вашата радост и задоволство за тоа што само било во својот кревет. Дајте му утринска доза љубов и милување и започнете го денот во хармонија.

Целта ги оправдува средствата

Повторувајте ги постапките секојдневно по истиот распоред, како при подготовките за заспивање, така и во текот на заспивање. Не обесхрабрувајте се ако резултатите не се видливи веднаш или не се во склад со вашите очекувања. Не заборавајте дека е ова процес на учење и дека ќе трае некое време. Како и за сè друго, и за овој процес успехот е неизбежен доколку останете доследни и истрајни. Привикнувањето на самостојно спиење е индивидуално. Кај деца на двегодишна возраст, вообичаено се доволни две до четири ноќи на привикнување и самостојно спиење. Некаде може да е потребно подолго време. Сепак, на крајот, детето ќе ги научи и ќе ги присвои новите навики на спиење.

The post КОГА БРАЧНИОТ КРЕВЕТ Е “ПОД ОКУПАЦИЈА” appeared first on Аптеки PlusPharma.