Генетскиот материјал (ДНК) на генетските модифицирани организми, растенија или животни е променет на начин кој е невозможен да се случи природно. Но, промените се сметаат за безбедни, бидејќи се контролирани и тестирани пред да стигнат на пазарот.

И покрај сѐ, за дел од популацијата овој тип храна е неприфатлив, за други е сосема во ред.

Пожелно е добро да се информирате пред да одлучите дали сте за или против ГМ храна.

Типови ГМО

Генетската модификација се практикува за научни цели или како замена во снабдувањето со храна. Вообичаените генетски модификации вклучуваат:

• Додавање антибактериски гени на растенијата.

• Воведување гени кои ги прават организмите поголеми и поцврсти.

• Создавање нов тип храна преку комбинирање на гените од постоечката храна.

• Додавање животински гени на растенијата и обратно.

Вообичаена храна која содржи ГМО се шеќерната репка, оризот, пченката, млечните производи и сојата. Генетски модифицираните организми завршуваат и во месото најмногу поради тоа што илјадници животни во фармите ширум светот се хранат со генетски модифицирана храна.

Консументите најчесто не го знаат овој податок од причина што производите кои се генетски модифицирани не мора да бидат означени дека се.

Придобивки од ГМО

Она што е транспарентно и што го промовираат агробизнисите во однос на ГМО е следно:

Подобар квалитет и вкус на храната: Преку генетска модификација пченката добива посладок вкус, пиперките се позачинети, крушите имаат доминантен вкус на јаболко, а сите плодови имаат подолг рок на траење. Студиите покажуваат дека луѓето повеќе го претпочитаат вкусот на генетски подобрениот домат во однос на оној чиј вкус е природен.

Помалку здравствени проблеми за животните: Генетската модификација ги прави животните поотпорни на болести и поиздржливи во однос на условите на фармите.

Поефикасно производство на храна: Генетската модификација им заштедува време и труд на земјоделците. Тие може да го прескокнат прскањето на културите со пестициди, бидејќи храната секако е отпорна на штетници.

Храната е похранлива: Некои намирници се дополнително збогатени со минерали и витамини. Ова ја олеснува потрагата по разновидна храна за организмот.

Недостатоци од ГМО

Поборниците за органска храна го тврдат спротивното:

Поголеми еколошки ризици: Создавањето нови растителни и животински видови кои не постојат во екосистемот може да биде штетно за постоечките видови поради вкрстеното размножување и опрашување. Овие видови се отпорни речиси на сѐ, па нивното претерано разможување е тешко да се контролира.

Колатерална штета: Благодарение на отпорноста, ГМ организмите ненамерно ја зголемуваат моќта на бактериите, кои ќе стануваат сѐ потешки за уништување.

Слаб принос: ГМО не ги зголемува приносите на земјоделските култури! Студиите потврдија дека и на генетски модифицираната храна ѝ треба исто толку време за да порасне како природната.

Зголемен број на болни или умрени животни: Низа изолирани случаи потврдуваат дека животните кои се хранат со ГМ храна се разболуваат или умираат, а таа храна не е ништо поразлична од ГМ храната создадена за луѓето.

Сѐ почести алергии: ГМ храна ги зголемува и зачестува алергиските реакции кај луѓето.

Читајте етикети

Единствен начин за да бидете сигурни дека производот што го купувате не содржи ГМО е да побарате ознака дека истиот е органски. Дел од производителите нагласуваат дека, на пример, млекото е добиено од крави кои не примиле хормон за раст.

Единствен начин за да проверите дали ГМ храната му штети на вашиот организам се сигналите што тој ви ги праќа кога ја консумирате и кога свесно ја исклучувате.

The post Генетски модифицирана храна – за или против? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Што се генетски модифицирани организми?

Генетски модифицираните организми може да се дефинираат како организми во кои генетскиот материјал (ДНК) e изменет на вештачки начин. Технологијата со која ова се постигнува, често се нарекува „модерна биотехнологија“.  Генетски модифицираните организми (ГМО) се производ на генетски инженеринг, и кај нив, со цел да се подобри квалитетот и отпорноста, се менува генетската структура, без разлика дали станува збор за растение или за животно. Во минатото, овој процес кај растенијата се вршел селективно. Целта на овие методи на селекција бил да се утврди кој вид од некоја сорта житни растенија, зеленчук или овошје, најдобро успева во одредени климатски услови, колку е отпорно на ендемски штетници и колкав е неговиот принос. Слична селекција се вршела и кај животните, и со вкрстување на расите се постигнувал бараниот оптимум на производство. Со развојот на модерната биотехнологија, се оди чекор понатаму, што резултира со создавање ГМО. Под ГМО, за кои се води голема полемика, се подразбира специфичен начин на модификација на гените, кои во природата никогаш не би се случиле. Може да се добијат со генетски инженеринг, односно во лабораторија. Со овој инженеринг, ГМО во својата ДНК содржат сосема друг, надворешен ген, внесен во лабораториски услови со нови напредни техники. Изворот на овие гени се наоѓа во растителниот свет, во светот на микроорганизмите, инсектите, животните, вклучувајќи ги и најсложените видови. Доволно застрашувачки, зарем не?

Познавањето на технологијата на генетска модификација е многу важна како за научниците, така и за производителите, потрошувачите и населението кои веќе во голема мера се соочуваат со производи во кои како состaвен дел има и генетски модифицирани организми.

Употреба на ГМО – за или против?

Примената на оваа технологија е релативно нова и нема поминато доволно време за да се согледаат евентуалните штетни ефекти од примената на генетски модифицирани организми. Поради таа причина, покрај предностите кои модерната биотехнологија ги нуди, се поставуваат и одредени прашања за употреба и консумирање, пред сѐ на генетски модифицирана храна.

Иако науката сѐ уште не докажала ништо конкретно, за многумина самиот збор генетски модифицирана храна влева страв.

Зошто „против“?

Најголемата дилема е прашањето за тоа колку е безбедна генетски модифицираната храна и колкава е опасноста од појава на алергиски и токсични реакции со нејзина консумација.
Потоа, следува прашањето за заштита на животната средина и биодиверзитетот поради можноста за негативно влијание врз екосистемите и губење на дел од генетската разновидност. Секако, постојат и етички прашања, кои произлегуваат од нарушувањето на природните карактеристики на организмите, со воведување гени од (таксономски) друг организам. Најчесто поставувано е прашањето во однос на алергиите. Многу луѓе се алергични на разно овошје и зеленчук, јаткасти плодови (кикиритки, ореви, бадеми и сл.) Проблемот кој настанува е можното вметнување на гените од овие растенија во други, со што би се создале нови потенцијални алергени за кои купувачите не би биле ни свесни. Решението за овие проблеми е во јасното означување на генетски модифицираните производи и во подигнувањето на свеста во јавноста.

Зошто „за“?

Појавата на генетски модифицираните организми би требало, пред сѐ,да го реши прашањето за гладот во светот. Идејата за употреба на ГМ храна произлезе од предвидувањата дека светската популација ќе се удвои во наредните 50 години, што имплицира дека на некој начин треба да се нахрани таа популација. Со ГМО се добиваат поотпорни организми, со подобра толеранција на болести, штетници, корови и без употреба на хербициди и пестициди, а од друга страна, со зголемена биомаса т.е. принос. Но, прашањата кои се наметнуваат заради начинот на создавањето на ГМО, не се занемарливи. Со одговорот не треба да се избрзува, затоа што сѐ уште нема релевантни докази по безбедноста на здравјето кај консументите на овие производи.

Кои се најчестите генетски модифицирани култури во светот?

Во моментот се познати 16 генетски модифицирани култури: пченка, соја, памук, маслодајна репа, црвен домат, компир, шеќерна репка, ориз, пченица, тиква, тутун, цикорија, лен, диња, папаја и каранфил. Најголемиот дел од овие култури во светот, околу 60 %, се однесува на пченката, сојата и на маслодајната репа.Најголеми производители на ГМО се САД, Аргентина, Бразил, Кина и Индија.

Логично е дека секој човек сака да знае што јаде и какви последици по здравјето ќе има храната која ја консумира – не само за него, туку и за неговите деца и идните генерации.

Затоа е разбирливо дека прашањето дали треба во целост да се дозволи, ограничи или потполно да се забрани одгледувањето и продажбата на генетски модифицирани организми, секогаш предизвикува емотивни дебати, кои за жал, многу ретко се потпираат на веродостојни научни факти, а многу често на лобистички и сензационални информации.
Во научните кругови тешко се доаѓа до вистината, а уште потешко до консензус. Здравствените ризици поради консумација на ГМ храна сѐ уште се во областа на научни контроверзии. Конечни докази нема, а мислењата на научниците се разидуваат.

Единствено, согласни се дека потрошувачите треба да можат да избираат помеѓу конвенционалната и ГМ храна и јасно да бидат информирани за тоа кои производи во својот состав содржат ГМО.

Како да препознаете дали и која храна е генетски модифицирана?
Секогаш проверете ја декларацијата на производот. Артиклите означени со 100 % органско или направено од органски состојки се оние кои во себе не содржат ГМО. Исто така, барајте ознака на која пишува „Не содржи ГМО“ (GMO free).

Обрнете внимание на изгледот и на формата на производите.

ГМ храната е најчесто со еднаква форма и големина, со сјајни и јасни бои и без видливи оштетувања и знаци на расипување.

The post ГЕНЕТСКИ МОДИФИЦИРАНИ ОРГАНИЗМИ (ГМО) – за или против appeared first on Аптеки PlusPharma.