Стапалата се темел на секое движење и токму затоа најчесто не болат и најсилно не болат. Занемарувањето на болката во стапалата, нешто што сите го имаме направено, може да покрене сериозни последици врз севкупниот скелетен систем.

Ахилова тендинопатија

Еве за што станува збор: Воспалението на Ахиловата тетива (се протега од мускулот на ногата под коленото на задната страна до петицата) предизвикува остра болка и во случај да не се третира може да доведе до истегнување или кинење на тетивата.

Се појавува: Како последица на одново и одново истегнување од интензивни вежби или недоволно загревање пред интензивен тренинг.

Како да си помогнете: Вежбајте од 30 до 60 минути со послаб интензитет. Ставајте мраз на местото околу 15 минути 4 до 6 пати во текот на денот. зајакнувајќи ги мускулите на листовите, ќе го ослободите притисокот од тетивата и таа побрзо ќе заздрави. Ако забележите дека се движите невообичаено, или уште пострашно ако почнете да куцате, појдете на лекар!

Истегнат глужд

Еве за што станува збор: Истегнат глужд е општ термин за истегнување (благо) делумно скинати (средно) и комплетно скинати (сериозно) лигаменти на која било страна на глуждовите. Овие лигаменти ја одржуваат стабилноста на глуждовите.

Се појавува: Голема е веројатноста да сте го свиткале стапалото при згазнување на нерамна површина.

Како да си помогнете: Можете да одите без да се виткате? Ако можете, тогаш само напијте се аналгетик за да ја смирите болката, а од аптека побарајте нешто против воспаленија. Ставете мраз на повреденото место околу 15 минути за да се повлече отокот. Болката би требало постепено да исчезне во рок од една недела. Забележувате одново отекување? Појдете на лекар – можеби ви е потребна лонгета.

Стрес фрактура

Еве за што станува збор: Мала пукнатина на коската на стапалото која се развива со текот на времето и создава сериозна болка која се зголемува ако ја игнорирате.

Се појавува: Како последица на преголема активност, долго време, многу често.

Како да си помогнете: Колку порано ја дијагностицирате оваа состојба, толку подобро! Стрес фрактурата може да ви го забави животното темпо и до 10 месеци ако не реагирате навреме. Трчањето и спортовите со скокање се забранети барем еден месец. Разговарајте со вашиот лекар за тоа што смеете да тренирате во иднина и поработете на подобрување на густината на коските (зголемте го внесот на витамин Д и калциум во исхраната).

Плантарна фасција

Еве за што станува збор: Тапа, а потоа остра болка на бодење во средината на долниот дел од петата која се влошува во утринските часови.

Се појавува: При физички активности во коио притисокот најмногу паѓа на петиците, на пример долго трчање, пешачење или балет. Оваа состојба може да предизвика воспалување на Ахиловата тетива.

Како да си помогнете: За да ја опуштите фасцијата (мекото сврзно ткиво кое ги поврзува коските, мускулите, нервите итн.) поставете тениско топче под стапалата и движете го неколку минути во денот. Ако симптомите не се подобрат по две недели, појдете на лекар, можеби ви е потребен имобилизатор за ноќните часови. Во екстремни случаи, кога болката никако не се намалува, се препорачува кортикостеродина инјекција.

Оштетена кожа

За што станува збор: Плускавците и сличните појави ја штитат кожата од триење и воспалување.

Се појавува: Поради носење тесни и неудобни патики за трчање, кои предизвикуваат триење и голем притисок врз одредено место на кожата.

Како да си помогнете: Оставете ги плускавците да поминат сами од себе. Ако ги чепкате или се обидувате да ги откорнете, не само што ќе почувствувате болка, туку ќе ја изложите кожата на инфекции. Реагирајте единствено кога плускавецот ви го оневозможува движењето и мрдањето на прстите на нозете. Во тој случај, лекарот може да го острани плускавецот со стерилизирана игла и да го покрие местото со антибиотик и завој.

Терапија / рефлексологија

Ќе згрешите ако ја нарекувате масажа на стапалата. Ја намалува напнатоста и ја подобрува циркулацијата низ целото тело. Со помош на палците, цврсто притиснете ги овие делови од стапалото за да почувствувате олеснување.

За стрес и болки во грбот: По должина на лакот на стапалото.
Надуеност: Средишниот долен дел од задната на стапалото.
Главоболка: Меѓу секој прст на ногата, поединечно.
Притисок во синусите: Меките делови на прстите.

The post Спортски повреди на стапало appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ангиоедемот или отокот на очните капаци и на усните, често се појавува со акутна уртикарија и почест е кај децата и кај младите возрасни луѓе.

Симптоми. Уртиките чешаат. Интензитетот е различен, а некои пациенти може да имаат сосема мало чешање. Пруритисот (јадежот) е поблаг кај ангиоедемот. Ангиоедемот е локализиран каде било на кожата или на слузокожите, но најчесто се сретнува на лицето, очните капаци, усните, половите органи, јазикот, фаринксот и ларинксот. Кожата над отокот е со непроменета боја или е лесно розеникава, присутно е чувство на напнатост, а понекогаш и јадеж со различен интензитет. Отокот се создава брзо, а се повлекува по неколку часа, поретко трае повеќе од 24 часа. Рецидиви, односно повторени реакции, може да се појават на истото или на друго место по кожата. Ангиоедемот локализиран на ларинксот, може да биде опасен по живот, бидејќи може да доведе до гушење.

Клиничка слика. Уртиката е ограничена со раб, црвеникава или бела боја, најчесто малку над нивото на кожата и често е придружена со силен јадеж. Варијациите на боја, обично се присутни во површните уртики. Подебелите уртикариелни промени имаат еднаква боја. Таа може да биде различна во облик, најчесто има овална форма и може да трае само неколку часа, но дел од границата може да не се формира или да се реапсорбира, давајќи изглед на нецелосни прстени. Исто така, може да биде различна и во големина и тоа од 2 до 4 милиметри, па сè до гигантски уртики, чијашто една единствена промена може да покрие еден екстремитет. Средишниот дел може да биде посветол од рабовите на уртиката. Јадежот кој е често интензивен, се ублажува со триење или притискање, а не со чешање, што е многу важен знак за уртикаријата. Уртиките се појавуваат брзо, во текот на неколку минути и траат помалку од 24 часа. Истовремено, може да се појават нови уртики, поради што уртикаријата опстојува неколку дена или неколку недели. Поради тоа, развојот на уртикаријата е динамичен процес. Кога поминуваат старите, се појавуваат нови промени.

Неседативните антихистаминици се прв избор на лекување. Постарите седативни антихистаминици треба да се користат за лекување на тешка уртикарија, за пациентите со сериозен ангиоедем со отекување на лицето, јазикот и фаринксот. Антихистаминиците ја контролираат уртикаријата преку спречување на вазодилатацијата и загубата на течности од крвните садови. Тие не го спречуваат ослободувањето на хистамин. Доколку хистаминот се ослободи пред да се земе антихистаминикот, местата на рецепторот ќе се окупираат и антихистаминот нема да има никаков ефект. Антихистаминиците може да се употребуваат до 6 месеци. Антихистаминикот – деслоратадин е прв избор од антихистаминската терапија за третирање на сите видови уртикариски реакции. Деслоратидинот е антихистаминик од понова генерација со неседативно дејство кој одлично делува за третирање на алергиските реакции, како и за нивна премедикација.

д-р Дејан Филиповиќ
спец. дерматовенеролог

The post АЛЕРГИСКИ КОЖНИ РЕАКЦИИ – СИМПТОМИ И ТРЕТМАН appeared first on Аптеки PlusPharma.

Најчести причини за појава на ишијас
Ишијасот воглавно настанува како резултат на дегенеративни промени на дисковите помеѓу пршлените, недоволна физичка активност, како изаради:

·       Неправилно седење и одење
·       Носење високи потпетици
·       Кревање тежок товар и повреда
·       Дегенеративно заболување на интервертебралниот дискус во лумбален дел
·       Тумор на ‘рбет
·       Бременост. Промените низ кои поминува телото при бременоста, како зголемување на телесната тежина, притисок од плодот и хормонални промени, може да доведат до појава на ишијас
·      Секундарно, како резултат на некое примарно заболување како што е  дијабетес

Сигнал дека можеби на повидок се симптоми на ишијас

Главен симптом е остра, жаречка болка проследена со чувство на трнење, слабост, вкочанетост и здрвување. Во најголем дел од случаите се јавува на една страна, односно од половината се спушта по должина на едната нога. Одредени положби на телото може да влијаат врз интензитетот на болката, па така болката најчесто се зголемува при исправена положба, одење, клекнување или свиткување во половината, додека во лежечка положба, болката делумно се намалува или целосно исчезнува.
За правилна дијагноза на ишијас потребно е да се земе добра анамнеза и да се направи детален физикален и невролошки преглед.
Со цел да се одреди причината за појавата на ишијас, во некои случаи потребни се и дополнителни испитувања, како правење на електромиограм, рендген, компјутерска томографија и магнетна резонанца.

Превенција

За да се намали ризикот од појавата на ишијас потребно е да се обрне внимание на начинот и стилот на живење и да се направат соодветни промени како што се:
·     Лежење и спиење на тврд душек на страна и со свиени нозе и перница помеѓу колената. Да се избегнува спиење на стомак.
·     При седење потребно е максимална исправеност на ‘рбетот. Висината на столицата треба да се прилагоди така што колената да бидат под прав агол. Исто така, се препорачува да не се седи со прекрстени нозе.
·     При стоење тежината рамномерно да биде распределена на двете нозе.
·     Здрава исхрана.
·     Физичка активност.

Терапија

Постојат неколку опции за третман во зависност од причината која довела до појава на симптомите, како и нивниот интензитет.
Најчесто се користат аналгетици за ублажување на болката, мускулни релаксанти и др. Во потешки случаеви се применува кортикотерапија.
Понатамошното лекување вклучува физикална терапија, вежби и масажи.
Во одредени случаи, единствена опција за лекување е хируршка интервенција, која за среќа не е потребна кај најголем дел од пациентите

The post ИШИЈАС appeared first on Аптеки PlusPharma.

Причини

Не постои разлика во инциденцата на псоријаза помеѓу половите, а болеста може да се појави кај било која возраст (иако половина од случаите се јавуваат пред 25-годишна возраст). Псоријазата има повеќеслојна етиологија. Генетските и еколошките фактори (инфекции, ментален стрес, пушење, лекови, гојазност, повреди) заеднички делуваат од почетокот на болеста. Лековите како што се литиум, бета-блокатори, инхибитори на ангиотензин конвертирачки ензими и антималарични лекови се покажало дека ги отежнуваат симптомите. Наследоста на псоријазата е 35-90% и е многу комплексна, а доколку еден родител ја има дијагностицирано оваа состојба, можноста детето да ја наследи е 15%.

Симптоми
Симптомите на псоријазата се различни и се зависни од низа фактори како како што се временските фактори, инфекции, повреди на кожата, употреба на  лекови, стрес, пушење и алкохол.

Најчестите знаци и симптоми вклучуваат:
-Црвенило на кожата покриени со дебели, сребреникави лушпи
-Мали дамки по кожата (најчесто се гледаат кај децата)
-Сува, испукана кожа која може да крвари
-Задебелени нокти
-Чешање или болка
-Вкочанети зглобови кои отекуваат

Локализација
Најчесто се појавува на екстремитетите (типично на  лактите и колената), главата, стомакот, градите, ,гениталиите и многу ретко дланките, стапалата, и лицето. Големината на зафатеното место исто така може да варира од неколку милиметри до неколку сантиметри па дури и до целосно опфаќање на кожата по целото тело.

Во зависност од обликот и величината на промените се разликуваат повеќе типови на псоријаза и тоа:

Psoriasis vulgaris – најчест облик на псоријаза која се карактеризира со еритематозни, лушпести плакови кои подоцна може меѓусебно да се поврзат и да зафатат поголема површина на кожата. Вообичаени места за настанување на овие промени се лактовите, колената, скалпот, лумбосакралнта и периумбикалната регија.

Psoriasis guttata – еруптивна псоријаза, се карактеризира со појава на ситни еритематосквамозни жаришта густо поставени по трупот и кожата на екстремитетите. Најчесто се појавува кај децата и помладите, а обично и претстои стрептококна инфекција на горните дишни патишта.

Psoriasis intertriginosa е редок облик на псоријаза, кој ја опфаќа кожата на екстремитетите, пазувите, препоните, стомакот.

Psoriasis inversa е исто така редок облик каде промените се јавуваат на зглобовите, без зафатеност на екстензорните предели на зглобовите.

Psoriasis erythrodermica – клинички се карактеризира со црвенило и лушпи на кожата по целото тело вклучувајќи го лицето, дланките и стопалата. Во овој облик обично се јавува чешање и реактивно зголемување на лимфните јазли (дерматопатска лимфаденопатија).

Psoriasis pustulosa – се карактеризира со присуство на стерилни пустули било на кожата по целото тело (генерализирана пустуларна псоријаза), или на одредени локации (кожата на дланките и стапалата и акралните делови на рацете и нозете).

Psoriasis arthropatica – кога покрај кожата опфатени се и зглобовите, и се појавува кај 5-10% од пациентите.

Дијагноза
Во најголем број случаи, дијагнозата за псоријаза е многу едноставна. Се дијагностицира со земање на анамнеза и преглед на кожата, скалпот и ноктите. Може да се земе и мал примерок од кожата (лушпите) кој погледнат под микроскоп може да го утврди точниот тип на псоријаза вклучително и други болести.

Терапија
Терапијата е комплексен процес. Целта е пациентот да се доведе во период на ремисија (да се “успие” болеста) и да се одржува таа состојба што е можно подолго. Главната цел на третманот е да се спречат толку брзо растечките клетки на кожата. Прво и основно е да се отстранат наслагите (механички и/или медикаментозно, а со тоа и отстранување на воспалителниот инфилтрат). За таа намена се користи: тописки (надворешни) кератолитици (салицилна киселина, уреа, резорцин), тописки кортикостериоиди, калципотриол (Витамин Д3), тописки ретиноиди, индиферентни креми.

The post ПСОРИЈАЗА appeared first on Аптеки PlusPharma.

Фармацевтската грижа е тесно поврзана со сите дисциплини кои го формираат современиот фармацевт и може да се каже дека ги сумира и применува во пракса и добиените сознанија при директниот контакт со пациентот
Фармацевтската грижа е дел од фармацевтската пракса која бара директен взаемен однос на фармацевтот со пациентот со цел: грижа за потребите на пациентот поврзани со препишаните лекови. Основна цел на фармацевтските грижи е правилното и точно следење на здравствените потреби на пациентите за постигнување на сигурна, ефективна и хумана терапија. Од професионална и морална гледна точка, фармацевтот е должен да учествува во грижите поврзани со намалување на заболувањата и смртноста што се последица од неправилна употреба на лекови, при што, квалитетот на здравствената услуга е од првостепено значење.
Фармацевтот треба да ја добие довербата на пациентот користејќи ги сопствените вештини на комуникација и знаења за лековите и ефектите од терапијата. Стандардите за фармацевтската дејност треба да бидат воспоставени во рамките на националното законодавство и усогласени со меѓународните стандарди и правилата за Добрата фармацевтска пракса.

Основни елементи на фармацевтските грижи се:

• Благовремена идентификација на проблемот поврзан со употребата на лекот

• Употреба на сигурни, ефективни и соодветни лекови, наменети за секој пациент поединечно

• Издавање на лекови и совет за нивната употреба

• Следење на ефектите од терапијата

• Вклучување на пациентот во системот за фармацевтската грижа

• Создавање на база на податоци за секој пациент во аптеката

• Создавање на систем од параметри за оцена на резултатот од терапијата

За доследно реализирање на сите елементи на фармацевтските грижи е неопходно повеќегодишно ангажирање на законодавните и образовните установи, постојана едукација на фармацевтите, подигање на свеста на пациентите за значењето на правилната употреба на лековите и следењето на советите од фармацевтот. Исто така, потребна е подобрена комуникација фармацевт-лекар-пациент и примена на современите сознанија во медицинската и фармацевтската пракса.

Правилното применување на Фармацевтските грижи вклучува седум задолжителни чекори:

1. воспоставување на контакт со пациентот

2. навремено идентификување на проблемот поврзан со лекот

3. можност за издавање на сличен лек на пропишаниот со претходна консултација со пациентот

4. следење на терапијата

5. стимулирање на болниот активно да учествува во фармацевтската грижа

6. создавање на база на податоци за состојбата на секој индивидуален пациент во аптеката

7. создавање на систем од индикатори за оценка на резултататот од фармацевтската грижа

Особено е важно да не се потценува ниту еден од наведените чекори.

 Од особено значење е соодветниот пристап при спроведувањето на фармацевтските грижи кон различни категории на пациенти:

• Пациенти кои се особено чувствителни на здравствени проблеми заради физиолошката предиспозиција: деца, повозрасни и оние кои страдаат во помал или поголем степен од хронични болести на бубрезите, белите дробови или на црниот дроб

• Пациенти кои имаат потреба од непрекинат мониторинг и промена на терапијата со цел постигнување на оптимални резултати, како што се пациенти кои страдаат од дијабетес, астма и/или висок крвен притисок

• Пациенти изложени на многукратна терапија, со висок ризик од меѓусебни интеракции од типот:

• Лек/лек

• Лек/храна

• Лек/болест

• Пациенти за кои е потребна терапија со исклучително токсични лекови пропишани од лекар за да се избегне нивната неправилна употреба, како што се антикоагулансите, наркотичните лекови и други

• Пациенти со влошено здравје, кое е ризично по животот доколку применетата терапија е неефикасна, како што се инфекциите и диареја

За постигнување на целите на фармацевтките грижи, фармацевтите треба да ги превземат следните активности: 

• Водење на досиеја за секој пациент кои содржат важни податоци за историјата на болеста на пациентот, информација неопходна за оцена и индивидуализирање на терапијата на секој конкретен пациент

• Идентификација и оцена на проблемите, поврзани со самиот лек, како што се:

• Неправилна употреба

• Несакани дејства

• Интеракции меѓу лековите

• Случај на самолекување

• Корекција на веќе направениот план од страна на лекарот

• Воспоставување на тимска работа со лекарот и пациентот за лековите што се издаваат со лекарски рецепт

• Самостојно определување на стратегијата на терапијата од страна на фармацевтот за лековите без лекарски рецепт и за сите методи фокусирани врз промената на навиките и начинот на живот на пациентот, со тенденција на подобрување и зголемен квалитет

• Да обезбедат соработка на пациентот и стриктно да се придржуваат кон изготвениот план за фармацевтската грижа

• Следење (мониторинг) на терапијата и ефектите од истата – доколку не се добијат очекуваните резултати, изготвениот план за фармацевтски грижи треба да се прилагоди соодветно

• Фармацевтот треба да се одликува со способност за добра комуникација преку која oстварува контакт со пациентот и со матичниот лекар на пациентот (по потреба) со цел добивање најточна информација за состојбата и лековите што ги зема пациентот

• Со поставување на конкретни клучни прашања добива сознанија за познавањата на пациентот за болеста и терапијата и соодветно го советува пациентот за употребата на лековите со цел обезбедување на безопасна терапија

• Дава стручна и објективна информација за лекот на другите здравствени работници и на пациентот

• Обезбедува информации за лековите со користење и толкување на различни релевантни извори за потребите на здравствените работници и на пациентите

• Го насочува пациентот кон најсоодветната терапија преку компетентно советување

• Фармацевтот е должен да ја држи во тајност доверената информација за состојбата на секој пациент.

Во функција на реализација на сопствената дејност и одговорност, фармацевтот треба да соработува со останатите здравствени работници, националните професионални асоцијации, фармацевтската индустрија, државните органи, со пациентите и со општеството како целост.

Квалитетот на фармацевтската грижа и професионална одговорност вклучува 7 елементи: ефикасност, ефективност, оптималност, изводливост, применливост, законитост и непристрасност.

Непознавањето и различните сфаќања за фармацевтските грижи, како и улогата на одделните системи за издавање и распределба на лековите, води до појава на различни резултати. Секоја промена во структурата на овие системи води до промена во истите. Со доследното спроведување на системот за фармацевтските грижи ќе се постигне подобрување на здравјето и квалитетот на живеење на пациентот и ќе се зголеми улогата на фармацевтот во реализацијата на сеопфатните здравствени грижи.

Проф. д-р Бистра Ангеловска

The post ФАРМАЦЕВТСКИ ГРИЖИ appeared first on Аптеки PlusPharma.