Но, екранот му е поинтересен од вас?
Време е да го смените тоа!
Кога ќе се сетите на вашето прекрасно детство, ви се крши срцето секогаш кога ќе го видите внучето заробено пред екранот, задлабочено во виртуелен свет што нема никаква врска со реалноста.
А што се случува штом мора да го остави мобилниот телефон или таблетот? Лавина од агресивни испади, неконтролирано плачење, бес, фрустрација, трескање од земја што наликува на тантрум од двегодишно дете кое не умее да ги процесира сопствените емоции.
Сигурно ве избезумува и ве загрижува ваквото однесување?!
Можеби не сте знаеле, но за сè е виновен допаминот! Допаминот е невротрансмитер кој игра клучна улога во системот за наградување на мозокот. Кога децата играат на телефон, особено видеоигри или гледаат брзи, интерактивни содржини, нивниот мозок ослободува големи количини допамин. Ова создава чувство на задоволство и возбуда, слично на ефектот што го даваат чоколадата и останатите шеќерни задоволства.
Кога ќе му го земете телефонот на детето, нивото на допамин нагло паѓа. Овој пад може да доведе до фрустрација, раздразливост, дури и агресивност, бидејќи мозокот очајно бара да продолжи со активноста што му носи награда.
Дигиталните игри и видеа стимулираат премногу сетила истовремено, предизвикувајќи ментален замор. Ова ја намалува способноста на детето да контролира емоции и реакции, што може да доведе до избувливост или агресија.
Ако детето редовно игра игри на телефон, може да развие зависност од дигиталната стимулација. Тоа значи дека без неа може да се чувствува вознемирено, нервозно, па дури и депресивно, што дополнително ја засилува агресивната реакција.
Многу експерти сугерираат дека ограничувањето на времето поминато пред екран е решение за овој проблем, но скорешните анализи покажаа дека мерката не е докрај ефикасна. Поголемиот број деца го надоместуваат загубеното време штом го земат телефонот во рака.
Во просек, децата поминуваат по 7 часа дневно пред екран, што несомено негативно влијае на нивниот когнитивен и социјален развој.
Најважното прашање што сигурно многупати сте си го поставиле е како да го убедите детето да прави што било друго освен да игра игри на телефонот? Сигурно посакувате, додека вие сте на смена за чување, да го поттикнете на креативност, на учење нови работи и вештини?!
Може да ви успее, ако пробате да наметнете заеднички (нека бидат и тајни) ритуали кои ќе го зајакнат вашиот однос и ќе ја сменат атмосферата дома.
Тие не мора да бидат сложени или да бараат многу време и труд, најважно е да ве радуваат вам и внучињата, и да ги дочекувате со нетрпение и радост.
Само, едно предупредување на старт!!! Неопходно е да бидете трпеливи, упорни и доследни, не дозволувајте да ве дразнат нечистите прозори, хаосот во домот и слични неважни работи, вашата цел е далеку поголема.
Бидејќи поминувањето време со баба или дедо не само што помага во создавање драгоцени спомени, туку и го поттикнува интелектуалниот и емоционалниот развој на детето.
Наместо часови пред екран, овие активности можат да создадат вистинска врска и значајни животни вештини. Затоа, следниот пат кога вашето внуче ќе посегне по таблетот, вие предложете…
Заедничко готвење и пекарство
Готвењето не само што е забавно, туку ја развива фината моторика кај децата и ја зајакнува поврзаноста меѓу генерациите. Контра мајките кои практикуваат „нежно“ родителство, стојат експертите на ставот дека децата смеат дури и да сечкаат со нож, сè додека се под надзор. А сите деца со задоволство би одбрале да сечкаат или да си играат со тесто.
Затоа, замесете кифли и дозволете им сами да изработат фигури, да ги премачкаат со жолчка од јајце, да ги наросат со сусам и ќе видите дека на крај со сласт ќе ги изедат.
Истражувањата покажуваат дека децата кои активно учествуваат во подготовка на оброците, развиваат поздрави навики во исхраната и се порасположени да дегустираат различни вкусови.
Семејни и пишани приказни
Читањето и раскажувањето приказни го поттикнува говорот и имагинативното размислување. Според истражување на Универзитетот во Сасекс, читањето приказни ги намалува стресот и анксиозноста кај 68 % од децата.
Штом книгите здодеат, отворете го семејниот албум и раскажувајте им анегдоти од вашиот живот и интересни случки за нивните родители. Подгответе се за куп прашања и потпрашња, а во меѓувреме, задржете го возбудливиот тон на говорење.
Рачни изработки и креативни проекти
Сигурно и вашето внуче не се разликува од останатите, па на располагање има куп боенки, секаков тип боици, тетратки со најубави корици, но и покрај сè не покажува интерес да црта. Штом е така, фатете се за игла и конец.
Поттикнете ја неговата креативност преку плетење, шиење, изработка на накит, детето со сигурност ќе биде воодушевено. Ако имате машина за шиење, уште поубаво, искористете ја за да сошиете облека за сите меки играчки или кукли.
Сè што доаѓа од вашето време, им е ултра интересно на новите генерации, имајте го тоа на ум.
Ако сакате аргумент плус, знајте го и ова: Студија од Универзитетот „Харвард“ покажа дека уметничките активности кај децата ги зголемуваат концентрацијата и когнитивниот развој.
Заеднички прошетки и истражување на природата
Прошетките во природа имаат позитивен ефект врз физичкото и менталното здравје. Истражувањето на Националниот институт за здравје покажува дека времето поминато на свеж воздух го подобрува расположението и ја намалува хиперактивноста кај децата.
Но, ако прошетките низ маало се сè помалку интересни, само сменете го пристапот. Како? Искористете го интернетот за да соберете информации за растенијата, дрвата, билките што растат во вашата околина и појдете во истражување. На детето, несомнено, ќе му го задржите вниманието преку интересните податоци за околината што секојдневно ја гледа, а сега ќе ја гледа со други очи.
Предложете му да направите хербариум, па тој нека биде задолжен за собирање уникатни примероци од природата.
Градинарство
Работењето во градина не само што е корисно за здравјето, туку и го учи детето на одговорност, слично како и чувањето милениче. Истражување од Универзитетот во Корнел покажува дека децата кои се занимаваат со градинарство имаат повисока самодоверба и чувство на одговорност.
Ако немате услови за градина, искористете ги саксиите. Но, излезете од шаблонот, па наместо цвеќиња засадете билки, јагоди, шери домати, што било што подоцна може да се искористи во кујната. Тоа дополнително ќе го мотивира детето да продолжи со активноста.
Друштвени игри и сложувалки
Настрана забавата, друштвените игри ги подобруваат когнитивните способности, стратешкото размислување и социјалните вештини кај децата. Според студија од Универзитетот во Кембриџ, играњето друштвени игри може да ги подобри меморијата, фокусот и трпението кај децата, а да го намали ризикот од деменција кај возрасните. Ова не значи дека треба да потрошите илјадници денари за нови типови игри што едвај ќе ги разберете – карти, шах, јамб, табла, подеднакво ќе завршат работа.