Мозокот е центарот што ги контролира сите функции во телото – од дишење и движење до размислување и емоции. Со стареењето, когнитивната функција природно се намалува, но начинот на живот, особено исхраната, има големо влијание врз ризикот од болеста.
Истражувањата проценуваат дека повеќе од 75 % од промените во мозокот поврзани со деменција се резултат на животниот стил.
Во продолжение се 12 намирници што можат да помогнат:
Масна риба
Масната риба како туна, лосос, пастрмка и сардини е богата со омега-3 масни киселини.
Мозокот во голем дел е составен од масти, од кои околу половина се омега-3. Тие се важни за градење мозочни и нервни клетки и имаат клучна улога во учењето и меморијата.
Истражувањата покажуваат дека омега-3 масните киселини го забавуваат менталниот пад и помагаат во спречување на Алцхајмерова болест. Ниското ниво е поврзано со проблеми со учење и депресија.
Луѓето што редовно јадат масна риба имаат повеќе сива маса во мозокот, која ги контролира меморијата, одлучувањето и емоциите.
Кафе
Ако шолја кафе е најубавиот дел од твоjот ден, имаме добра вест. Кафето содржи кофеин и антиоксиданти што го поддржуваат здравјето на мозокот.
Непосредните ефекти од кофеинот вклучуваат зголемена будност, подобра концентрација и подобрено расположение.
Истражувањата покажуваат дека когнитивните придобивки од пиењето кафе вклучуваат намален ризик од невролошки заболувања како Алцхајмерова и Паркинсонова болест.
Но, прекумерното внесување може да предизвика анксиозност, несоница и дигестивни проблеми, па затоа е важно да не се претерува.
Боровинки
Боровинките се сметаат за суперхрана која нуди бројни придобивки за здравјето на мозокот. Како и другите темно обоени бобинки, тие содржат антоцијанини – група растителни соединенија со антиоксидантски и антиинфламаторни својства.
Антиоксидантите помагаат во спречување на воспаление и оксидативен стрес, кои придонесуваат за когнитивно стареење и невродегенеративни болести.
Истражувањата покажуваат дека дел од антиоксидантите во боровинките можат да се акумулираат во мозокот и да ја подобрат комуникацијата помеѓу мозочните клетки.
Се препорачува консумација најмалку двапати неделно.
Куркума
Куркуминот, активната состојка во куркумата, може да ја помине крвно-мозочната бариера, директно да влезе во мозокот и да ги заштити клетките од старосно поврзано оштетување.
Истражувањата сугерираат дека куркуминот може да помогне во отстранување на амилоидните наслаги (карактеристични за Алцхајмерова болест) во мозокот. Исто така, се смета дека придонесува за раст на мозочните клетки и го забавува когнитивниот пад.
Најголем дел од истражувањата користат високо концентрирани додатоци со куркумин. Тие содржат многу повеќе куркумин отколку што обично се внесува преку куркума како зачин, која содржи околу 2-9 % куркумин.
Затоа, целосните придобивки најчесто се постигнуваат со суплементи.
Авокадо
Авокадото е богато со мононезаситени масти кои можат да помогнат во намалување на крвниот притисок и подобрување на циркулацијата на крвта – фактори што се поврзани со намален ризик од когнитивен пад.
Овие масти, исто така, помагаат во спречување на инсулинска резистенција и борба против дијабетес тип 2, кој е ризик-фактор за Алцхајмерова болест.
Содржи фолат, калиум и витамин К, кои се поврзани со подобро здравје на мозокот и превенција од деменција.
Брокула
Брокулата е богата со моќни антиоксиданти и содржи високо ниво на витамин К. Само половина чаша (125 мл) варена брокула обезбедува повеќе од 100 % од препорачаната дневна количина на витамин К.
Витаминот К е неопходен за создавање сфинголипиди – вид масти кои се густо распоредени во мозочните клетки. Истражувањата кај постари лица покажуваат дека поголемото внесување на витамин К е поврзано со подобра меморија и когнитивна функција.
Дополнителна придобивка е тоа што брокулата содржи различни соединенија со антиинфламаторно и антиоксидантско дејство, кои можат да помогнат во заштита на мозокот од оштетувања.
Експертите препорачуваат да се консумираат најмалку две порции брокула неделно, а шест или повеќе порции за максимални придобивки за мозокот.

Темна чоколада
Темната чоколада содржи флавоноиди, кофеин и антиоксиданти.
Флавоноидите се акумулираат во деловите од мозокот одговорни за учење и меморија.
Истражувањата покажуваат дека луѓето кои често консумираат темна чоколада постигнуваат подобри резултати на различни ментални задачи, вклучувајќи подобра функција на меморијата.
Темната чоколада (со најмалку 70 % какао во составот) е докажан подобрувач на расположението. Студиите покажуваат дека луѓето кои јадат чоколада доживуваат повеќе позитивни емоции во споредба со оние што јадат крекери.
Јаткасти плодови
Една студија покажала дека постари лица кои консумирале мешавина од јаткасти плодови во тек на 16 недели имале подобрена меморија и функција на мозокот.
Овие придобивки доаѓаат од хранливите состојки што ги содржат јаткастите плодови, како здрави масти, витамин Е и антиоксиданти. Витаминот Е ги штити клетките од оштетување предизвикано од слободни радикали и го забавува менталниот пад.
Иако сите јаткасти плодови се корисни за мозокот, истражувањата покажуваат дека оревите имаат мала предност, бидејќи се богати и со антиинфламаторни омега-3 масни киселини.
Се препорачува консумација најмалку петпати неделно.
Портокали
Со еден средно голем портокал, можете да внесете речиси целосна препорачана дневна количина витамин Ц. Истражувањата покажуваат дека витаминот Ц е од суштинско значење за здравјето на мозокот и игра важна улога во спречување на когнитивниот пад.
Една студија покажала дека повисокото ниво на витамин Ц во крвта е поврзано со подобри резултати во задачи поврзани со меморија, концентрација, внимание и брзина на донесување одлуки.
Витаминот Ц е исто така моќен антиоксидант кој го спречува оштетувањето на мозочните клетки.
Јајца
Јајцата се одличен извор на неколку хранливи материи поврзани со здравјето на мозокот, вклучувајќи витамини Б12 и Б6, холин и фолат. Холинот е важен микронутриент што телото го користи за создавање ацетилхолин (невротрансмитер кој помага во регулирање на расположението и меморијата).
Истражувањата покажуваат дека поголемото внесување на холин е поврзано со подобра вербална меморија.
За да го зголемите внесувањето на холин, неопходно е да јадете јајца, бидејќи жолчката е еден од најконцентрираните извори.
Истражувањата покажуваат дека витамините од групата Б во јајцата придонесуваат за намалување на нивото на хомоцистеин – аминокиселина поврзана со деменција и Алцхајмерова болест.
Зелен чај
Како и кафето, кофеинот во зелениот чај може да ги подобри меморијата, будноста, перформансите и концентрацијата.
Зелениот чај е богат со полифеноли – антиоксиданти кои имаат заштитно дејство. Ова е важно бидејќи истражувањата укажуваат дека тие го штитат мозокот од когнитивен пад и го намалуваат ризикот од Паркинсонова и Алцхајмерова болест.
