Во медицинската литература се користи терминот метаболно-асоцирана масна болест на црниот дроб (МАFLD), кој ја нагласува тесната поврзаност со метаболниот синдром, дебелината, инсулинската резистенција и дијабетес тип 2.

Како настанува?

Основниот механизам е нарушена рамнотежа меѓу внесот, синтезата и разградувањето на масните киселини во хепатоцитите (клетките на црниот дроб). Инсулинската резистенција игра клучна улога: кога клетките стануваат помалку чувствителни на инсулин, се зголемува ослободувањето на масни киселини од масното ткиво и нивното натрупување во црниот дроб.

Дополнителни фактори на ризик се:

• дебелина, особено абдоминална
• дијабетес тип 2
• покачени триглицериди
• хипертензија
• седентарен начин на живот
• генетска предиспозиција

Важно е да се нагласи дека замастениот црн дроб може да се појави и кај лица со нормална телесна тежина, особено доколку постои метаболна дисфункција.

Симптоми – зошто се нарекува „тивка“ болест?

Во најголем број случаи, состојбата е асимптоматска. Пациентите често немаат никакви тегоби, а промените се откриваат случајно, при рутински лабораториски анализи или абдоминален ултразвук.

Кога постојат симптоми, тие се неспецифични:

• чувство на тежина или притисок под десниот ребрен лак
• лесен замор
• надуеност

Токму поради отсуството на јасни симптоми, болеста може да напредува незабележано.

Од стеатоза до цироза

Едноставната стеатоза може да премине во воспалителна форма – стеатохепатитис, состојба која подразбира оштетување на хепатоцитите и воспаление. Со тек на време, хроничното воспаление може да доведе до фиброза (создавање сврзно ткиво), а во напреднати случаи и до цироза на црниот дроб.
Цирозата претставува сериозна, потенцијално животозагрозувачка состојба и значително го зголемува ризикот за развој на хепатоцелуларен карцином.

Како се поставува дијагнозата?

Најчесто, прв индикатор се покачени вредности на ензимите на црниот дроб (ALT, AST). Сепак, вредностите може да бидат и нормални, што не ја исклучува болеста.
Ултразвучниот преглед е најчеста дијагностичка метода. Во одредени случаи се користат и дополнителни методи како еластографија или магнетна резонанца за проценка на фиброза.

Лабораториската проценка на липиден профил, гликемија и HbA1c е важна за утврдување на придружните метаболни нарушувања.

Терапија и превенција

Во моментот не постои специфична фармаколошка терапија одобрена исклучиво за замастен црн дроб. Основата на третманот е промена на животниот стил.
Научните податоци покажуваат дека намалување на телесната тежина за 7–10 % може значително да ги намали масната инфилтрација и воспалението. Се препорачува:

• балансирана исхрана со намалено внесување на преработени јаглехидрати и заситени масти
• редовна физичка активност (најмалку 150 минути неделно умерено интензивно движење)
• контрола на шеќерот и липидите
• ограничување на алкохол

Раното откривање и интервенција се клучни, бидејќи во почетните фази состојбата е реверзибилна.

Замастениот црн дроб не е само „бенигна“ наслага на масти, туку системска метаболна болест што може да има сериозни последици доколку не се третира навреме. Со оглед на неговата тивка природа, редовните превентивни прегледи и свесноста за ризик-факторите се од суштинско значење.

The post Замастен црн дроб – тивка метаболна болест со сериозен потенцијал appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кроновата болест е доживотна состојба и симптомите може значително да го нарушат секојдневието. Иако засега нема лек за трајно отстранување на болеста, постојат ефикасни третмани кои можат да помогнат во контролирањето на симптомите.

Што е Кронова болест?

Кроновата болест е вид воспалително заболување на цревата (IBD). Кај оваа состојба, имунолошкиот систем погрешно го напаѓа сопствениот организам, предизвикувајќи воспаление и болни чиреви во дигестивниот тракт.

Други форми на IBD се улцеративниот колитис и микроскопскиот колитис. Иако овие заболувања се слични, тие се разликуваат по местото каде што се јавува воспалението. Кај колитисот, воспалението е ограничено на дебелото црево и анусот, додека Кроновата болест може да зафати кој било дел од дигестивниот тракт – од устата до анусот.
Кроновата болест се разликува и од синдромот на иритабилно црево (IBS), кој е функционално а не автоимуно нарушување, и не предизвикува трајни оштетувања на дигестивниот систем.

Типот на Кронова болест зависи од тоа кој дел од цревата е засегнат. Најчесто заболува последниот дел од тенкото црево и/или дебелото црево и анусот.

Кои се симптомите на Кронова болест?

Секој пациент може да има различни симптоми, зависно од погодениот дел од дигестивниот тракт.
Често има периоди на добро здравје – ремисија – и периоди на влошување кога симптомите се поинтензивни. Понекогаш може да се чувствувате одлично со малку или без симптоми, а во други периоди болеста може да биде потешка за контрола.

Најчести симптоми се:

• Силна абдоминална болка, чија локација зависи од засегнатиот дел на цревата.
• Дијареа што може да содржи гној, слуз или крв. Можно е и чувство на итна потреба за одење во тоалет.
• Анемија. Недостатокот на железо доведува до анемија, бидејќи телото нема доволно црвени крвни клетки за пренос на кислород. Ризикот расте при губење крв, недоволно внесување на железо или слаба апсорпција на хранливи материи.
• Губење апетит и тежина. Воспалението ја намалува апсорпцијата на хранливи материи.
• Екстремен замор што може да се јави поради самата болест, слабокрвност, несоница или губење тежина.
• Општо чувство на слабост, висока температура или треска.

Иако Кроновата болест е заболување на цревата, хроничното воспаление може да предизвика и други компликации.
Според Crohn’s & Colitis UK, околу половина од пациентите развиваат воспаление на очите, зглобовите или кожата. Други можни проблеми се опаѓање на косата, жолчни и бубрежни камења, како и фистули.

Кроновата болест и менталното здравје

Кога се живее со хронично заболување, честопати фокусот е само на физичките симптоми, но Кроновата болест може да влијае и на менталното и на емоционалното здравје.
Истражувањата покажуваат значајна поврзаност помеѓу IBD и нарушувањата на менталното здравје. Лицата со Кронова болест имаат двојно поголема веројатност да развијат проблем на ментално ниво.

Редовната болка, заморот и непредвидливите потреби за во тоалет можат да бидат вознемирувачки. Некои пациенти имаат нарушен сон, намалено расположение, страв да го напуштат домот поради потенцијални незгоди. А бидејќи симптомите често не се видливи, многу луѓе ги потценуваат своите потешкотии.
Дијагнозата често може да биде шок, особено кај луѓе кои претходно немале гастроинтестинални проблеми.

Стручњаците сѐ повеќе истакнуваат дека врската меѓу менталното здравје и IBD е двонасочна. Се смета дека лошото ментално здравје може да го зголеми ризикот од нови воспаленија. Тоа се објаснува преку т.н. оска стомак – мозок, што ја опишува комуникацијата помеѓу цревата и централниот нервен систем.

Кроновата болест и ризикот од рак на дебелото црево

Во одредени случаи, Кроновата болест може да го зголеми ризикот од развој на карцином на дебелото црево, иако тој ризик е релативно мал.
Ризикот се зголемува ако болеста зафатила делови од дебелото црево повеќе од 8–10 години или ако постојат стриктури (стеснувања на цревниот тракт).
Доколку имате зголемен ризик, редовно ќе добивате препораки за колоноскопија. Добрата контрола на симптомите исто така помага да се намалат долгорочните ризици.

Кои се причините за Кронова болест?

Кроновата болест се јавува поради променет имунолошки одговор. Наместо да ги напаѓа штетните микроорганизми, имуниот систем почнува да го напаѓа сопствениот дигестивен тракт.

Точните причини не се целосно познати, но се смета дека улога имаат:

• генетски фактори – идентификувани се над 200 варијанти на гени кои го зголемуваат ризикот;
• промени во микробиомот – недостаток од добри бактерии;
• нарушена бариерна функција на цревата;
• надворешни фактори, како стрес, пушење и одредени лекови.

Иако овие фактори можат да влијаат, нема докази дека човекот може да ја спречи болеста.

Како се дијагностицира Кронова болест?

Доколку имате необјасниви проблеми со варењето или сомнеж за Кронова болест, важно е да се обратите кај матичниот лекар.
Бидејќи симптомите се слични на други болести на цревата, потребни се различни тестови. Лекарот може да земе примерок од столица за исклучување на инфекција (на пример, гастроентеритис). Исто така, ќе направи физички преглед и ќе ја испита чувствителноста на стомакот.

Ако постои сомнеж за IBD, ќе ве упатат кај специјалист, кој може да препорача:

• Компјутерска томографија или рентген;
• колоноскопија или сигмоидоскопија;
• земање примерок од ткиво (биопсија).

Кои се опциите за третман?

Откако ќе биде поставена дијагнозата, пациентите ги следи специјалист кој обезбедува поддршка при влошување на симптомите, дава совети за исхрана, ја објаснува терапијата и сл. Иако нема лек, третманите помагаат да се намалат или контролираат симптомите. Видот на третманот зависи од тежината на болеста и од засегнатиот дел од цревата.

Терапијата може да вклучува:

1. Медикаментозен третман

Најчесто се користат:

• кортикостероиди;
• имуносупресиви;
• специјални течни формули богати со хранливи материи.

Доколку симптомите не се подобрат, можно е да се препишат биолошки лекови.

2. Хирургија

Се препорачува ако лековите не делуваат, квалитетот на живот е значително нарушен или има компликации.
Најчестата операција е ресекција – отстранување на воспалениот дел од цревата и поврзување на здравите делови.
Некои пациенти привремено добиваат илеостома, со стома кесичка, за цревата да заздрават, по што повторно се спојуваат.

3 совети за полесно живеење со Кронова болест

1. Грижете се за менталното здравје

Дијагнозата може да биде тежок товар. Нормално е да чувствувате анксиозност, тага или несигурност. Дајте си време да ги обработите емоциите и побарајте поддршка кога ви е потребна.

2. Откријте што функционира за вас

Секој пациент е различен. Некои забележуваат дека исхраната или стресот влијаат на симптомите, други не. Некои добиваат корист од јога, медитација, акупунктура или пробиотици. Водење дневник на симптоми може да ви помогне да ги препознаете вашите поттикнувачи.

3. Изградете мрежа на поддршка

Многу пациенти се двоумат да зборуваат за болеста, но разговорот со блиски луѓе многу олеснува, додека групите за поддршка со пациенти засегнати од самата болест се вистинско олеснување за безброј дилеми што ќе се јават.

The post Кронова болест – симптоми, третман и начини за полесно справување appeared first on Аптеки PlusPharma.

Во потрага по поздрава храна и намалување на шеќерот, многумина се свртуваат кон вештачките засладувачи. Тие ветуваат сладок вкус без калории, но дали навистина се толку безопасни колку што изгледаат? Истражувањата откриваат дека одговорот не е толку едноставен.

Што се вештачки засладувачи?

Вештачките засладувачи се хемиски соединенија што се користат за засладување на храна и пијалаци, кои речиси и да немаат никаква нутритивна вредност. Иако имаат сличен вкус на шеќер, тие се многупати послатки, па потребната количина е толку мала што практично не обезбедува калории.

Како функционираат засладувачите?

Нашиот јазик е покриен со бројни вкусни папили кои содржат рецептори за различни вкусови. Кога некоја молекула совршено се вклопува во рецептор, таа испраќа сигнал до мозокот кој го препознава вкусот. На пример, молекулите на шеќер се врзуваат за рецепторот за слатко, дозволувајќи му на мозокот да го идентификува тој вкус.

Молекулите на вештачките засладувачи се доволно слични на оние на шеќерот за да бидат препознаени од рецепторите за слатко, но во повеќето случаи се премногу различни за телото да може да ги разгради. Поради тоа, овие засладувачи создаваат сладок вкус, без дополнителни калории.

Постои мал број засладувачи кои телото може делумно да ги разгради во калории, но бидејќи се користат во многу мали количини, тие практично не додаваат калории.
Некои од најчестите одобрени вештачки засладувачи се: ацесулфам-К, аспартам, сахарин, сукралоза и сорбитол.

Вештачките засладувачи се разликуваат од нутритивните засладувачи, како што се шеќерните алкохоли (на пример сорбитол), кои додаваат јаглехидрати и калории, но речиси и да не содржат витамини или минерали.

Дали вештачките засладувачи се безбедни?

По правило, сите вештачки засладувачи треба да поминат низ строги безбедносни проверки пред да бидат одобрени за употреба. Законот прецизно ги регулира дозволената количина и видот на производите во кои може да се користат. Затоа, сите одобрени засладувачи се сметаат за безбедна и прифатлива алтернатива на шеќерот.

Сепак, не се погодни за сите. На пример, луѓето со фенилкетонурија (PKU) – ретко наследно нарушување, треба да избегнуваат аспартам, бидејќи тој содржи фенилаланин, аминокиселина што нивниот организам не може да ја метаболизира. Ако некој производ содржи аспартам, тоа мора да биде наведено на декларацијата – со зборот aspartame или со неговиот Е број E951.

Истражувањата за влијанието на вештачките засладувачи врз здравјето даваат мешани резултати, со бројни потенцијални придобивки, но и ризици.

Вештачките засладувачи и апетитот

Податоците за тоа како вештачките засладувачи влијаат на апетитот и тежината се противречни.

Некои студии покажале дека тие можат да го зголемат апетитот и да придонесат за зголемување на телесната тежина. Една од теориите е дека не успеваат да ги активираат патиштата во мозокот одговорни за награда кои создаваат чувство на ситост по јадење.

Исто така, бидејќи имаат сладок вкус, но не содржат калории, тие можат да го збунат мозокот и да предизвикаат продолжено чувство на глад, па дури и желба за шеќер.
Во една студија, луѓето кои пиеле повеќе од 21 диетален пијалак неделно, имале двојно поголема веројатност да се здебелат во споредба со оние што не консумирале такви пијалаци. Интересно е истражувањето спроведено на лабораториски глувци, кое покажало дека повеќето од нив го избирале засладувачот сахарин пред кокаинот – што упатува на потенцијален ризик од зависност.

Од друга страна, други студии откриле дека вештачките засладувачи можат да помогнат во намалување на апетитот и контролата на желбата за храна, особено кога се користат како замена за шеќер. Учесниците во едно истражување изјавиле дека чувствувале помал глад и внесувале помалку калории по замената на засладените производи со диетални.
Врз основа на овие резултати, вештачките засладувачи се поврзуваат со помала телесна тежина, помал процент на масти и потесна половина.

Сепак, изборот на диетални производи нема да доведе до слабеење ако човекот ја компензира разликата со други калорични намирници. А бидејќи секој организам реагира различно, важно е да се пронајде сопствениот баланс.

Вештачките засладувачи и здравјето на цревата

Човечкото црево содржи до 1 000 видови бактерии, познати како цревна микробиота, кои играат клучна улога за варењето и за општото здравје.
Истражувањата покажуваат дека составот на овие бактерии зависи од исхраната – вклучително и од внесот на вештачки засладувачи. Неколку студии укажуваат дека тие можат негативно да влијаат на рамнотежата на корисните бактерии.

Во едно истражување, кај глувци кои консумирале сахарин, се забележале промени во микробиомот и намалување на бројот на добри бактерии. Слични резултати се добиени и за сукралозата. Други студии откриле дека луѓето кои редовно користат вештачки засладувачи имаат поинаков профил на бактерии во цревата од оние што не ги користат.

Сепак, некои истражувања укажуваат дека овие ефекти можеби се јавуваат само кај дел од луѓето, па потребни се дополнителни студии.

Некои истражувања предупредуваат дека одредени нутритивни засладувачи, познати како полиоли (сорбитол, ксилитол, еритритол), можат да имаат лаксативен ефект ако се внесуваат во поголеми количини. Според законот, ако полиолите сочинуваат повеќе од 10 % од некој производ, тоа мора да биде означено на пакувањето.

Вештачките засладувачи и ракот

Според Cancer Research UK, нема убедливи докази дека вештачките засладувачи предизвикуваат рак.

Сепак, некои истражувања укажуваат дека ефектот зависи од количината што се консумира. Прекумерниот внес може да има негативни последици.

Во едно истражување, секојдневната консумација на диетален пијалак била поврзана со 36 % поголем ризик од метаболен синдром – состојба која опфаќа пет ризик-фактори (висок притисок, зголемен холестерол и шеќер во крвта), а која е поврзана со поголем ризик од неколку видови рак.

Вештачките засладувачи и оралното здравје

Диетата богата со шеќер е добро познат ризик-фактор за појава на кариес. Замената на шеќерот со вештачки засладувачи може да има позитивен ефект врз здравјето на забите.
Според Colgate, за разлика од шеќерот, вештачките засладувачи не се кариогени, односно не придонесуваат за развој на кариес. Некои студии дури сугерираат дека можат да помогнат во одржување на рамнотежата на pH вредностите во устата и да го намалат бројот на бактерии што ја напаѓаат глеѓта.

Сепак, диеталните пијалаци содржат и киселини кои можат да ја оштетат глеѓта, па затоа Harvard Medical School советува умереност – замената на шеќерот со вештачки засладувачи не значи дека пијалакот станува здрав.

Вештачките засладувачи и исхраната

Иако можат да помогнат во намалување на внесот на шеќер, прекумерната употреба на засладувачи може да влијае на начинот на кој го доживуваме вкусот.
Бидејќи се екстремно слатки, тие можат да направат природно засладените намирници, како овошјето, да изгледаат помалку привлечни, а зеленчукот дури непријатен за јадење. Ова, пак, може да доведе до намалено внесување на витамини, минерали и растителни влакна кои се клучни за здравјето на срцето и за превенција од дијабетес.

Вештачките засладувачи и дијабетесот

Главната цел на вештачките засладувачи е да го намалат внесот на шеќер, па затоа можат да бидат особено корисни за луѓето со дијабетес – нудејќи сладост без нагли промени во нивото на шеќер во крвта.

Истражувањата покажуваат дека тие не влијаат на нивото на глукоза или инсулин, но умереноста е клучна. Едно истражување открило дека секојдневната консумација на диетални пијалаци е поврзана со 67 % поголем ризик од дијабетес тип 2 во споредба со луѓето кои не ги пијат.

The post Вештачки засладувачи appeared first on Аптеки PlusPharma.

Секојдневно ја игнорираме, а всушност урината е еден од најдобрите показатели за внатрешната состојба на телото. Без скапи прегледи или уреди, нејзиниот изглед, боја и мирис можат да дадат рани сигнали за болести што сè уште немаат симптоми. Не случајно анализата на урина е меѓу најчестите лабораториски испитувања – таа открива многу за функцијата на бубрезите, црниот дроб, метаболизмот, хормоните, па дури и за нивото на хидратација.

Зошто е важна урината?

Бубрезите ја филтрираат крвта и ги отстрануваат отпадните материи, вишокот течности, солите и хемикалиите преку урината. Секое отстапување од нормалниот состав или изглед може да укаже на:

• Проблеми со бубрезите
• Инфекции на уринарниот тракт
• Дехидрација
• Дијабетес
• Хормонски дисбаланс
• Метаболички нарушувања

Бојата на урината – главен индикатор за низа состојби

• Светложолта (провидна) –  Здрав и хидриран организам
• Темножолта/златна – Мала дехидрација – пијте повеќе течности
• Темно килибарна Сериозна дехидрација или проблеми со црниот дроб
• Розова/црвеникава Можна хематурија (крв) – итна лекарска проверка
• Кафеава Болест на црниот дроб или мускулна деградација
• Млечнобела Инфекција, гној, фосфати – може да значи инфекција на уринарниот тракт
• Пенеста Протеини во урината – знак за бубрежна дисфункција

Имајте на ум дека одредена храна (како цвекло или боровинки), витамини или лекови, може привремено да ја променат бојата на урината.

Мирис и фреквенција

• Силен, слаткаст мирис може да биде знак за дијабетес (поради кетони)
• Мирис на амонијак сугерира дехидрација или бактериска инфекција
• Често мокрење ноќе (ноктурија) може да значи дијабетес, зголемена простата или срцева слабост
• Горење при уринирање речиси секогаш укажува на инфекција на уринарниот тракт

Анализата на урина – што покажува?

Обичниот тест на урина испитува:

• Боја и густина
• pH вредност (киселост)
• Протеини – нормално не треба да има
• Глукоза – можен индикатор за дијабетес
• Кетони – знак за глад или дијабетична кетоза
• Леукоцити и нитрити – инфекции
• Еритроцити (крв) – траума, камења, тумори
• Билирубин и уробилиноген – црнодробни нарушувања
  За подлабока анализа, пациентите се упатуваат на микроскопски преглед: клетки, бактерии, кристали (камења), цилиндри (бубрежни оштетувања).

Кога треба да реагирате?

Ако забележите некој од следните симптоми, дури и само еден, направете лабораториска анализа и посетете лекар:
Крв во урината (хематурија)
Може да биде знак за инфекција, камења, циститис или нешто посериозно како тумор.
Пенеста или меурлива урина
Присуство на протеини, што може да укажува на бубрежна дисфункција.
Силен, необичен мирис што трае повеќе од неколку дена
Особено ако е сличен на амонијак, риба или овошје (дијабетес).
Печење, болка или често мокрење
Чест симптом на уринарна инфекција, особено кај жени.
Темна, кафеава или портокалова урина
Може да биде знак за проблем со црниот дроб, дехидрација или мускулно оштетување.

Како да ги чувате урината и бубрезите здрави?

Пијте доволно вода – 1.5 до 2 литри дневно, според потребите.
Ограничете го внесувањето на сол – солта го оптоварува бубрежниот филтер.
Избегнувајте засладени пијалаци – го зголемуваат ризикот од камења.
Бидете физички активни – спортот ги подобрува метаболизмот и функцијата на бубрезите.
Јадете храна богата со антиоксиданти – брокола, боровинки, лубеница.

Совети што секој нефролог ќе ви ги каже!

Не игнорирајте ги симптомите, преку нив телото ви зборува – важно е да го слушнете навреме.
Не лекувајте се сами со аналгетици подолго од 3-5 дена. Лекови како ибупрофен, диклофенак, па дури и некои антибиотици, можат да ја нарушат бубрежната функција при редовна употреба.
Не пијте премногу течности „насила“. Премногу вода, особено кај луѓе со веќе ослабена бубрежна функција, може да предизвика електролитни нарушувања и натриумска интоксикација.
Не користете „детокс“ чаеви и суплементи без совет од лекар. Некои билки (како Aristolochia) се нефротоксични и можат да предизвикаат трајни оштетувања.

Болка што не се заборава: Што значи кога во урината има камен?

Еден од честите проблеми со уринарниот систем, кој често дава знаци преку урината, е камен во бубрегот или медицински познат како нефролитијаза.
Што се бубрежни камења?
Тоа се тврдокорни минерални наслаги што се формираат кога урината е пренатрупана со кристали: калциум, оксалати, фосфати и други материи. Наместо да се излачуваат, тие се таложат и создаваат каменчиња од неколку милиметри до неколку сантиметри.

Како се создаваат?

Најчести причини:

• Недоволно внесување вода
• Прекумерно внесување сол, месо, оксалатни намирници (спанаќ, ореви, чоколада)
• Генетска предиспозиција
• Некои суплементи и лекови (на пример, прекумерно внесување витамин Д, калциум, диуретици)
• Хронични инфекции или болести на бубрезите

Симптоми

Додека каменот мирува, симптоми нема. Но, кога ќе се придвижи, настанува:

• Интензивна болка во половината, што може да оди кон препоните.
• Мачнина и повраќање.
• Крв во урината (хематурија) – урината станува розова, црвена или кафеава.
• Печење при мокрење, често ако има инфекција.
• Блокада на уринарниот тек – итна состојба.

Дијагноза

Уринална анализа – покажува микроскопска крв, кристали, pH вредност
ЕХО (ултразвук) или CT-скен – открива точна локација и големина
Лабораториски тестови – за проценка на калциум, оксалат и други параметри во крв и во урина

The post Што ни кажува урината за здравјето? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Недостатокот на сон не изгледа страшно – сѐ додека не ги почувствувате последиците како лошо расположение, висок притисок и забрзано стареење на мозокот

Сигурно знаете дека треба да спиете од 7 до 9 часа секоја ноќ. Но, колку често навистина го правите тоа? Ако вашиот одговор е: „Јас со 6 часа функционирам одлично“, оваа статија е токму за вас! Бројни студии покажуваат дека спиењето помалку од 7 часа, особено помалку од 6, може сериозно да влијае на телото и на умот, дури и ако ви се чини дека сѐ е во ред.

Според Светската здравствена организација, 1 од 3 возрасни лица страда од хроничен недостаток на сон. А според Центрите за контрола и превенција на болести, дури 40 % од Американците постојано спијат помалку од препорачаното.
Иако нашата култура дава предност на продуктивноста на сметка на сонот, тоа не е здраво, а на долг рок станува и контрапродуктивно.

Што значи доволно сон?

Не постои магична бројка што важи за сите луѓе, но просекот е јасен – околу 7 до 8 часа во текот на ноќта. Според д-р Анита Наик, пулмолог и специјалист по медицина на спиење: „Доволен сон е оној што ви овозможува да бидете будни и функционални, без потреба од кафе или попладневна дремка.“
Некои луѓе навистина функционираат со само 6 часа сон, но тие се исклучок, а не правило. Повеќето од нас, без доволно сон, влегуваат во циклус на замор, слаб имунитет и лошо расположение.

Од друга страна, не е важна само вкупната должина на спиењето, туку и колку квалитетно спиете, вклучувајќи колку често се будите во текот на ноќта.
Ако се будите освежени, активни и не ви е потребно да пиете повеќе кафе или да дремнете напладне, тогаш веројатно спиете доволно.
Има и алатки за мерење, како Epworth Sleepiness Scale, која преку неколку прашања (проверете подолу) покажува дали страдате од дневна поспаност.

Што се случува кога спиете 6 часа или помалку?

На почетокот нема да почувствувате некои драматични ефекти (нема да заспиете на работното место или во автобус), па затоа ќе мислите дека добро се справувате со помалку сон.
Но, според Националната фондација за спиење, со текот на времето, можете да станете пораздразливи, анксиозни или дури и депресивни.
Вашата концентрација може да опадне, а расудувањето и брзината на реакција да се влошат. Тоа носи ризик од лоши резултати на работа или сообраќајна незгода, вели д-р Анита Наик. Исто така, може да почнете да зависите од стимуланси, како кофеин, за да останете будни.

Ако сонот ви се намали под шест часа, вашето здравје може да се влоши.

Истражување објавено во списанието The Lancet во 2023 година покажа дека спиењето под шест часа, во комбинација со интензивна физичка активност, може да доведе до побрзо когнитивно опаѓање – поголем ризик од деменција – во споредба со оние кои се помалку активни, но исто така малку спијат.
Сонот е клучен за закрепнување на телото. Без него може да се намалат нивоата на тестостерон (тој се обновува во текот на ноќта), да се покачи крвниот притисок и да се зголеми ризикот од кардиоваскуларни болести, вели д-р Наик.

Со текот на времето, хроничниот недостиг на сон може да го забави метаболизмот, да доведе до зголемување на телесната тежина и да ја ослаби имунолошката функција, според Националниот институт за срце, бели дробови и крв (NHLBI).

Како да изградите и да одржувате добри навики за спиење?

Ако редовно спиете само шест часа, не е тешко да се организирате и да го зголемите спиењето за еден час.

Еве неколку совети:

• Легнувајте и станувајте во исто време секој ден, вклучувајќи го и викендот
• Избегнувајте попладневни дремки
• Исклучете ги телевизорот и телефонот најмалку еден час пред спиење
• Не јадете и не пијте алкохол и кофеин пред спиење
• Спијте во темна и ладна просторија
• Вежбајте најдоцна два часа пред легнување ако тренирате навечер

Избегнувајте „ноќни маратони“ со седење пред телевизор или пред компјутер. Иако можеби мислите дека ќе постигнете повеќе ако останете будни цела ноќ, тоа ќе ве чини многу. Само една непроспиена ноќ може да доведе до сериозни последици како: заматен говор, проблеми со видот и со слухот, тремор и слаба координација, според клиниката „Кливленд“.

Кога да побарате помош?

Ако имате хронични проблеми со заспивање, често се будите ноќе или се чувствувате уморни и после 8 часа сон – консултирајте се со матичен лекар. Можно е да имате нарушување на сонот кое може да се дијагностицира.

Лекарот ќе ја разгледа вашата здравствена состојба и историјата на спиење, ќе провери дали имате навики како ‘рчење или будење со главоболки и ќе утврди дали постои основна здравствена причина за тоа, а можеби ќе ве упати и на специјалист.

Сонот не е луксуз – тоа е основна биолошка потреба. Без него, ниту енергијата, ниту хормоните, ниту мозокот, ниту срцето не функционираат како што треба. Затоа, уште вечерва исклучете го телефонот, спуштете ролетни и посветете 8 часа на она што му е најпотребно на вашето тело: квалитетен одмор.

The post 6 часа сон не се доволни! appeared first on Аптеки PlusPharma.

Како нација седиме премногу, нели?! Седиме на работа, седиме пред телевизор, омилено ни е долгото седење на кафе, тука е и седењето во омилената фотелја со добра книга или со телефонот, седиме дури и кога готвиме – особено ако не нè држат нозете.

Но, долготрајното седење, дури и кога изгледа безопасно, може да доведе до сериозни последици по здравјето на нашите вени. Една од нив е тромбозата на длабоките вени (ТДВ) – состојба која често доаѓа без предупредување, но која може да биде опасна по живот.

Што точно претставува тромбозата на длабоките вени?

ТДВ е состојба при која се создава крвна грутка (тромб) во длабоките вени, најчесто во ногата. Кога крвта не циркулира доволно – како што се случува при долготрајно седење или мирување – постои поголема шанса да дојде до абнормално згрутчување на крвта. Овој тромб може да го блокира нормалниот проток на крв и да предизвика болка, оток и воспаление. Најсериозна компликација е ако тромбот се одвои и отпатува до белите дробови – состојба позната како белодробна емболија, која бара итна медицинска помош.

Што може да предизвика длабоката венска тромбоза?

Длабоката венска тромбоза може да настане како резултат на различни фактори кои ја оштетуваат внатрешната обвивка на вените. Секое оштетување на оваа обвивка, било да е тоа поради хируршка интервенција, повреда или како одговор на имунолошкиот систем, може да предизвика формирање на тромб.
Дополнително, кога крвта е густа или кога циркулира премногу бавно, станува подложна на згрутчување. Ова е особено ризично кога се случува во вена која веќе е оштетена. На тромбозата може да влијаат и генетски фактори, хормонални промени или долгорочно седење во една позиција.

Кој е под ризик?

Се наоѓате во ризична група ако:

• Седите подолго време без да се движите, како што е случај со канцелариски работници или оние кои поминуваат многу време зад волан или пред телевизор.
• Патувате често со авион или воз.
• Сте постари од 60 години.
• Имате прекумерна тежина, хипертензија или други здравствени проблеми.
• Луѓето кои имаат канцер, кои се подложни на долготрајно лежење поради болест или операција.
• Пушачите.

Како се препознава оваа состојба?

Почетните симптоми може да се појават многу бавно и да бидат лесно занемарени:

• Болка или осетливост во ногата, најчесто на листот.
• Оток или чувствителност на кожата.
• Топлина и црвенило на местото каде што е присутен тромбот.
• Чувство на тежина во ногата.
  Не сите случаи имаат симптоми, затоа е важно да се обрне внимание на сите промени во циркулацијата.

Како да се заштитите?

Редовно движење: Иако можеби веќе не сте во можност да трчате, кратките прошетки или едноставни вежби за нозете помагаат во одржување на добра циркулација.
Компресивни чорапи: Овие чорапи ја стимулираат циркулацијата и спречуваат формирање на тромб, и се особено корисни при долготрајно седење.
Многу вода: Хидратацијата е важна за течноста на крвта, а и помага во превенција од згрутчување.
Контрола на тежината: Здравата тежина ја намалува веројатноста за тромбоза.
Редовно вежбање: Дури и на работа, важно е да станете и да се движите на секои 1-2 часа.

Кога да побарате лекар?

Во случај на следниве симптоми, одложувањето на консултацијата со лекар може да има сериозни последици:

• Болка или оток во едната нога.
• Тешка болка при одење или стоење.
• Чувство на замор и слабост, непосредно по седење.
• Кратко дишење или болка во градите (може да се случи ако тромбозата премине во белодробна емболија).

Што ако веќе се појави тромбоза?

Дијагнозата обично се поставува со ултразвук на вените, а третманот вклучува:
Антикоагулантни лекови – ја разредуваат крвта и помагаат во спречување на проширување на тромбот. Се внесуваат орално или преку инјекција. Антикоагулантите немаат способност да го разбијат тромбот, но спречуваат формирање на други тромбови и на телото му даваат време самото да го разбие постоечкиот тромб.
Третманот на длабока венска тромбоза со тромболитици вклучува лекови кои имаат способност да го разбијат тромбот. Овие лекови можат да предизвикаат сериозно крвавење, па затоа се користат само во итни ситуации. Тромболитиците се примаат интравенозно и се администрираат исклучиво во болнички услови, каде пациентот може да биде под постојан медицински надзор.

Во некои случаи, доколку тромбот се прошири, може да биде потребна хируршка интервенција.
Несакани ефекти од лековите за третман на длабока венска тромбоза
Антикоагулантите, лекови кои ја разредуваат крвта, ги прават пациентите подложни на модринки и почести крвавења. Внатрешното крвавење може да биде многу сериозно, па затоа кога користите антикоагуланти, важно е лекарот да се увери дека крвта не е премногу разредена. Некои од новите антикоагуланти не бараат постојан медицински надзор во поглед на ефектот на разредувањето на крвта.

Предупредувачки знаци за внатрешно крвавење

Внатрешното крвавење во стомакот може да се препознае преку силна болка, повраќање во форма на кафени зрнца или светлоцрвена течност. Ако се случи крвавење во мозокот, тоа може да предизвика силна главоболка или симптоми на мозочен удар, како што се неприродни движења, заматен вид и конфузија.
Не потценувајте ја тивката опасност!

Тромбозата на длабоките вени е болест која е тесно поврзана со модерниот начин на живот – постојаното седење и недостатокот на физичка активност ја зголемуваат веројатноста за нејзино појавување. Затоа, важно е да внимавате на малите промени во вашиот животен стил. Иако може да изгледаат неважни, тие можат да имаат големо влијание на вашето здравје. Ако сте постари и не се чувствувате свои, најдобро е да се консултирате со лекар за да избегнете сериозни последици.

Вежби за поттикнување на циркулацијата додека сте на работа

Додека седите на столот, почнете да ја подигате и спуштате едната нога, па потоа другата, како да марширате со нозете под биро. Ова ќе ја подобри циркулацијата.
Стојте и правете неколку кругови со зглобовите на стапалата (десно и лево).
Станувајте од столот секој час и прошетајте малку низ канцеларијата или домот. Овие кратки паузи ќе го поттикнат протокот на крв и ќе спречат згрутчување на крвта.

Длабока венска тромбоза за време на бременост

Жените се поподложни на длабока венска тромбоза за време на бременоста, а исто така и 4 до 6 недели по породувањето. Ова е резултат на поголемото ниво на естроген, кој ја прави крвта поподложна на згрутчување. Дополнително, притисокот од проширената матка може да го забави протокот на крвта во вените. Во некои случаи, одредени нарушувања во крвта можат дополнително да го зголемат ризикот од развој на тромбоза.

Длабоката венска тромбоза и долгите патувања

Патувањата на нови и далечни места можат да бидат многу возбудливи, но не и седењето на истото седиште за време на подолг меѓународен лет. Научните истражувања потврдуваат дека летовите кои траат подолго од 4 часа го зголемуваат ризикот од развој на длабока венска тромбоза. Овој ризик не важи само за авионските летови, туку и за патувања со автомобил, автобус или воз. Долгото седење без движење го забавува протокот на крвта и ја зголемува веројатноста за формирање на тромбови.

Што е белодробна емболија?

Белодробната емболија се случува кога тромбот се одвојува и патува до белите дробови, каде може да ја блокира артеријата која ги снабдува белите дробови со крв. Ова може да биде фатално ако не се третира навреме. Симптомите вклучуваат тешка болка во градите, отежнато дишење, брзо или нерамномерно чукање на срцето и кашлица со крв.

The post Тромбоза на длабоките вени appeared first on Аптеки PlusPharma.

Големата кашлица, позната и како пертусис или магарешка кашлица, е високо заразна респираторна инфекција која сè уште претставува закана, особено за бебињата и за малите деца. Иако многумина мислат дека оваа болест е дел од минатото поради вакцините, пертусисот сè уште циркулира, а бројот на заболени периодично расте, дури и во земји со висока стапка на вакцинација.

Болеста е позната по карактеристичната серија од брзи, силни напади на кашлица, кои често завршуваат со специфичен „магарешки“ звук при вдишување.
Кај доенчињата, пертусисот може да предизвика опасни компликации, како престанок на дишењето, пневмонија и тешки невролошки последици.
Но, колку е чест пертусисот денес, како да го препознаеме навреме и што можеме да направиме за да се заштитиме? Во оваа статија, ќе одговориме на најважните прашања поврзани со оваа болест.

Што е пертусис и што го предизвикува ова заболување?

Голема кашлица (пертусис) е акутно, заразно респираторно заболување кое се карактеризира со напади на кашлица, а го предизвикува бактеријата Bordetella pertussis.
Како се шири пертусисот?

Пертусисот се пренесува преку воздухот со инфективни капки и е многу заразен. Бактеријата се пренесува по капков пат, преку плунката и аеросолите кои болниот човек ги исфрла при кашлање и кивање. Индексот на заразност е многу висок, околу 80 %.

Колку време е потребно за да се појават симптоми по изложеност на бактеријата?

Инкубацискиот период на пертусис обично е 7 до 10 дена, со опсег од 4 до 21 ден.

Кои се симптомите на пертусис?

Пертусисот се развива во три фази:

ПРВ СТАДИУМ: Трае 1 – 2 недели и вклучува течење на носот, кивање, ниска температура и блага кашлица (слична на обична настинка).

ВТОР СТАДИУМ: Обично трае 1 – 6 недели, но може да потрае и до 10 недели. Главен симптом е серија од брзи, интензивни напади на кашлица, кои може да завршат со долг обид за вдишување придружен со висок звук (оттука и името „магарешка кашлица“). Кај доенчињата и малите деца, нападите на кашлица може да предизвикаат модрење на кожата, повраќање и сериозен дистрес.

ТРЕТ СТАДИУМ: Обично трае 2 – 6 недели, но може да трае и неколку месеци. Иако кашлицата исчезнува по 2 – 3 недели, пароксизмите можат повторно да се јават при следна респираторна инфекција.

Болеста е поблага кај адолесцентите и возрасните, но тие сè уште можат да ја пренесат на други, особено на невакцинирани или недоволно вакцинирани доенчиња.

Колку е сериозен пертусисот?

Пертусисот може да биде многу сериозна болест, особено за доенчињата. Децата помлади од 6 месеци имаат најголем ризик од компликации, хоспитализација и смрт. Потешкотиите со дишењето кои ги предизвикува болеста може да бидат многу стресни и за пациентот и за неговото семејство.

Иако возрасните поретко развиваат тешка форма на болеста, тие често прават повеќекратни посети на доктор и отсуствуваат од работа, особено кога кашлицата трае подолго време без да се дијагностицира пертусисот. Покрај тоа, возрасните можат несвесно да ја пренесат инфекцијата на доенчињата со кои се во близок контакт.

Кои се можните компликации од пертусис?

Младите пациенти имаат поголем ризик од компликации отколку постарите пациенти.

Најчеста компликација е секундарна бактериска инфекција, која е главна причина за смртните случаи од пертусис.

Пневмонија се јавува кај 1 од 20 случаи, а кај доенчињата помлади од 6 месеци овој процент е уште повисок.
Доенчињата исто така имаат поголем ризик од невролошки компликации, како напади и оток на мозокот, веројатно поради недостиг на кислород.
Други компликации вклучуваат: воспаление на увото, губење на апетитот и дехидрација.

Кај возрасните, компликациите можат да вклучуваат:

Пневмонија (до 5 % од случаите).
Скршени ребра од интензивната кашлица (до 4 % од случаите).
Губење на свеста, неконтролирано мокрење, хернии, ангина и губење на тежина.

Како да знам дали моето дете има пертусис?

Дијагнозата на пертусис најчесто се поставува врз основа на симптомите и физичкиот преглед. Дополнително, може да се направи лабораториско тестирање со земање брис од грлото или носот.

Постои ли лек за пертусис?

Антибиотиците се користат во третманот на пертусис.

Колку долго заразува лице со пертусис?

Лицата со пертусис се најзаразни во првиот стадиум и во првите две недели од појавата на кашлицата (отприлика 21 ден).

Колку е чест пертусисот во Македонија?

Во 2024 година, заклучно со 15 февруари, во Институтот за јавно здравје на Република Северна Македонија се регистрирани вкупно 39 случаи на голема кашлица (пертусис), што претставува инциденца од 2,1 на 100 000 жители. Ова е значително зголемување во споредба со претходниот петгодишен период (2019 – 2022), кога биле пријавени вкупно 9 случаи. Најголем број од случаите се забележани во Скопје (84,6 %), а најпогодена возрасна група се децата под 1 година.

Може ли да се заразите со пертусис повеќе од еднаш?

Реинфекцијата е ретка, но е можна. По природна инфекција, имунитетот може да ослабне по 7 години, а повторната инфекција често започнува со продолжена кашлица наместо со типичните симптоми на пертусис.

Вакцинација

Најдобар начин за превенција на голема кашлица е вакцинацијата.

Вакцинацијата против голема кашлица во Република Северна Македонија се спроведува со комбинирани вакцини:
– Hexaxim (DTaP-IPV-Hib-HepB)
– Pentaxim (DTaP-IPV-Hib)
– Tetraxim (DTaP-IPV)

Примарната серија на вакцинација се врши со три дози на комбинирана вакцина (Hexaxim или Pentaxim). Според Календарот за имунизација, првата доза на вакцина се дава на деца на возраст со навршени два месеци, втората доза на возраст од 4 месеци и третата доза на возраст од 6 месеци.
Првата ревакцинација се врши една година по комплетирањето на примарната вакцинација, со давање на една доза Pentaxim на 18-месечна возраст. Втората ревакцина се дава во второ одделение, односно на 7-годишна возраст, со апликација на една доза комбинирана вакцина Tetraxim.
Вакцината против голема кашлица на препорачанатa возраст на доенчињата го намалува ризикот од сериозна форма на болест.
Дополнително, возрасните, особено оние кои се во контакт со новороденчиња, треба да размислат за ревакцинација, а во поразвиените земји во светот се вакцинираат и бремените жени.

Големата кашлица останува сериозна закана за јавното здравје. Со зголемување на свесноста, редовна вакцинација и навремена дијагноза, може значително да се намали нејзиното ширење меѓу населението.
Останатите мерки за превенција спаѓаат во групата на општи мерки за превенција кои се практикуваат за сите респираторни заболувања.

Колку е ефикасна вакцината против пертусис?

По завршување на основната серија на DTaP или Td/Tdap вакцини, околу 95 % од луѓето развиваат заштитни нивоа на антитела против дифтерија, а 100 % против тетанус.
Заштитата од пертусис по вакцинација е околу 80-85 %, но почнува да се намалува по една година, па затоа се препорачуваат дополнителни дози.

Кои се несаканите ефекти на вакцината?

Чести несакани ефекти вклучуваат болка, црвенило и оток на местото на вакцината, како и блага температура.

Дали вакцината може да ја предизвика болеста?

Не!

The post Пертусис appeared first on Аптеки PlusPharma.

Во последната деценија, науката открива фасцинантна и комплексна врска меѓу цревниот микробиом и здравјето на целото тело. Микробиомот – милијарди микроорганизми кои живеат во нашите црева – има огромно влијание врз метаболизмот, имунитетот, па дури и врз психолошката состојба. Кога микробиомот е во баланс, телото функционира оптимално. Но, што се случува кога доаѓа до нерамнотежа?

Микробиомот не е само помошник на дигестивниот систем – тој е централна точка за здравјето на целиот организам. Разбирањето на врската меѓу микробиомот и хроничните болести отвора нови можности за превенција и за третман, кои не само што ќе го подобрат животот на индивидуите, туку и ќе помогнат во намалување на заболувањата.

Што е микробиом и зошто е важен?

Цревниот микробиом е екосистем составен од бактерии, вируси, габи и други микроорганизми кои живеат во дигестивниот тракт. Овие микроорганизми играат витална улога во:

• Варање на храната и апсорпција на хранливи материи.
• Продукција на есенцијални витамини, како Б-витамини и витамин К.
• Регулација на имунолошкиот систем – повеќе од 70 % од имунолошкиот систем е лоциран во цревата, каде што микробиомот игра клучна улога. Корисните бактерии ги тренираат имуните клетки да разликуваат пријател од непријател, спречувајќи прекумерни или автоимуни реакции.
• Заштита од патогени, преку создавање здрав бариерен систем. Микробите во цревата произведуваат масни киселини со краток ланец (SCFAs) како бутерат, пропионат и ацетат, кои имаат антивоспалителни својства и ја зајакнуваат функцијата на цревната бариера.
• Контрола на воспаленијата
  Цревниот микробиом влијае на нивото на воспаленија во телото. Нерамнотежата во микробиомот може да предизвика зголемено ниво на воспалителни молекули, што може да го влоши развојот на хронични болести како артритис, дијабетес и болести на срцето.
• Одржување на мозочната функција, благодарение на врската помеѓу цревата и мозокот.

Дисбиоза: Кога микробиомот е нарушен!

Нерамнотежата во микробиомот – дисбиоза – може да биде предизвикана од:

• Лоша исхрана богата со шеќери и масти.
• Прекумерно користење антибиотици или други лекови.
• Хроничен стрес.
• Недостаток на физичка активност.
  

  Инфекции или заболувања.

  Дисбиозата го слабее дигестивниот систем, овозможува ширење на штетни бактерии и предизвикува воспаление низ целото тело.

Микробиомот и автоимуните заболувања

Автоимуните болести како лупус, ревматоиден артритис, мултипла склероза и Хашимото тиреоидитис се карактеризираат со имунолошки систем кој напаѓа здрави ткива. Каква е улогата на микробиомот?

1. Воспаление како иницијатор: Дисбиозата предизвикува хронично воспаление што може да активира автоимуни реакции.
2. Синдром на пропустливи црева: Нерамнотежата во микробиомот може да доведе до зголемена пропустливост на цревната бариера, дозволувајќи им на токсините и на патогените да навлезат во крвотокот. Ова ги активира имуните клетки и ги зголемува автоимуните реакции.
3. Дисбаланс на корисни бактерии: Некои добри бактерии, како Lactobacillus и Bifidobacterium, се намалуваат, што дополнително го влошува имунолошкиот одговор.

Микробиомот и метаболичките нарушувања

Нерамнотежата на микробиомот е силно поврзана со болести како дијабетес тип 2, дебелина и метаболички синдром. Еве како:

1. Инсулинска резистенција: Некои штетни бактерии произведуваат токсини кои влијаат на способноста на клетките да реагираат на инсулин.
2. Апсорпција на масти: Дисбиозата може да го зголеми апсорбирањето на калории и на масти од храната.
3. Воспаление: Хроничното воспаление предизвикано од дисбиоза е еден од главните фактори за развој на метаболички синдром.
Истражувањата покажуваат дека подобрувањето на микробиомот преку зголемено внесување на пробиотици, пребиотици и ферментирана храна може да помогне во регулирање на шеќерот во крвта и на телесната тежина.

Микробиомот и психолошките нарушувања

Цревата и мозокот се тесно поврзани преку мозочно-дигестивна оска или акциса, која всушност претставува мрежа од меѓусебно поврзани неврони. Затоа, кога микробиомот е во дисбаланс, тоа може да предизвика:

1. Анксиозност и депресија: Штетните бактерии произведуваат токсини кои влијаат на нервниот систем и ја намалуваат продукцијата на серотонин – хормонот на среќата.
2. Когнитивна функција: Дисбиозата е поврзана со мозочна магла и со потешкотии во концентрацијата.
3. Стрес: Дисбиозата го зголемува нивото на кортизол (хормонот на стресот), што дополнително ја нарушува психолошката состојба.

Како да се одржи здрав микробиом?

Справувањето со дисбиозата и одржувањето на здрав микробиом бара промени во начинот на живот:
1. Баланс во исхраната:

Јадете повеќе влакна од зеленчук, овошје и цели житарки.
Внесувајте ферментирана храна, како јогурт, кисела зелка, кефир.
Ограничете шеќери и преработени масти.

2. Пробиотици и пребиотици:

Пробиотиците додаваат добри бактерии.
Пребиотиците (несварливи влакна) ги хранат постоечките добри бактерии.

3. Редовна физичка активност: Вежбањето позитивно влијае на разновидноста на микробиомот.

4. Намалување на стресот: Практикувајте техники како медитација, јога или длабоко дишење.

5. Ограничување на антибиотици: Користете ги само кога е неопходно.

Микробиомот и кожата

Здравјето на кожата е тесно поврзано со состојбата на цревниот микробиом. Промените во микробиомот можат да влијаат на кожни состојби како акни, егзема и псоријаза.
• Акни: Дисбиозата ја зголемува инфламацијата и ја нарушува хормоналната рамнотежа, што е директно поврзано со акните.
• Егзема: Намалувањето на корисните бактерии како Lactobacillus е забележано кај лица со егзема, што укажува на потенцијална терапевтска корист од пробиотиците.

Микробиомот и телесната тежина

Истражувањата покажуваат дека разновидноста на микробиомот има директно влијание врз ризикот од дебелина.
• Ефективност на калориската апсорпција: Одредени видови бактерии, како оние од родот Bacteroidetes, имаат помала способност да извлекуваат калории од храната, па луѓето кои имаат повеќе од овие бактерии во своите црева можат да имаат помала апсорпција на калории, што може да доведе до полесно одржување на телесната тежина или дури губење на тежина.
• Регулација на хормоните на глад и на ситост: Микробиомот влијае на производството на лептин и на грелин, хормони кои ги контролираат ситоста и апетитот.

3-дневен план за подобрување на микробиомот

Овој краток диетален план има за цел да го подобри дигестивното здравје преку зголемување на бројот на корисни бактерии во дебелото црево.
Целта на ресетирањето на цревата е да се врати балансот во микробиомот преку:
• Елиминирање на храната што ги храни штетните бактерии и предизвикува воспаление.
• Воведување на храна богата со пребиотици, која ги храни корисните бактерии.
• Прифаќање на здрави навики, како доволно спиење, физичка активност и хидрација.
Дали подобрувањето на микробиомот е исто што и детоксикација на цревата?
Детоксикацијата обично се користи за отстранување на токсини и губење тежина, додека подобрувањето на микробиомот има за цел да го подобри дигестивното здравје преку населување на корисни бактерии.
Сепак, потребни се повеќе истражувања за да се утврди дали овие краткорочни промени трајно го менуваат микробиомот.
Иако тридневното ресетирање може позитивно да влијае на микробиомот, подолгорочните промени во исхраната и животниот стил се клучни за трајни придобивки.

Подготовка за 3-дневно ресетирање

• Отстранете ја од дома храната што сакате да ја избегнете.
• Подгответе го менито и направете список за пазарување.
• Испланирајте време за подготовка на оброци, вежбање и одмор.

Ден 1: Елиминација на храна што поттикнува воспаление

Што да избегнете:

• додадени шеќери (фруктоза, гликоза)
• рафинирани јаглехидрати (тестенини, пецива)
• заситени масти (преработено месо)

Што да јадете:

• лиснати зеленчуци (спанаќ, кељ)
• шарени зеленчуци (пиперки, моркови)
• овошја со низок шеќер (бобинки, јаболка)
• маслинки, маслиново масло, семиња, ореви
• риба и немасни протеини

Хидрација: Пијте многу вода и заменете ги кафето и алкохолот со билни чаеви (мента, камилица).
Спиење: Редовниот сон е важен за здрав микробиом.

Ден 2: Зголемување на влакната

Што да воведете:

• сирови зеленчуци и салати
• мелено ленено семе
• грав и леќа

Влакната ја хранат корисната флора, но наглото внесување може да предизвика гасови или надуеност.
Физичка активност: Редовното вежбање, како пешачење, јога или таи-чи, може да го подобри микробиомот и да го намали стресот.

Ден 3: Ферментирана храна

Што да воведете:

• кисела зелка или туршија,
• кисело млеко, сурутка
• кефир, тофу, урда

  Ферментираната храна содржи пробиотици што имаат здравствени придобивки. Ако се јават гасови, тоа е обично привремено.
  Релаксација: Стресот го нарушува балансот на микробиомот. Практикувајте техники за релаксација како медитација, топли бањи или длабоко дишење.

Пример мени

Појадок:

• Грчки јогурт со боровинки и бадеми
• Смуди со спанаќ, јаболко и ленено семе
• Овесна каша со јаболко и цимет

Ручек:

• Салата со рукола, домати и краставици, со хумус и маслинки
• Зеленчукова супа
• Омлет со салата

Вечера:

• Пилешко со зеленчук во кокосово масло
• Лосос со зелени зеленчуци
• Тиквички со сос од леќа

Пијалаци: Пијте многу вода, билни чаеви и избегнувајте пијалаци со додаден шеќер.

The post Микробиом appeared first on Аптеки PlusPharma.

Според Светската здравствена организација (СЗО), депресијата е глобален здравствен проблем што зафаќа околу 280 милиони луѓе од сите возрасти. Оваа бројка опфаќа околу 3.8 % од светската популација, вклучувајќи 5 % од возрасните и околу 5.7 % од постарите лица (над 60 години). Ова ја прави депресијата една од најчестите ментални нарушувања во светот.

Истражувањата покажуваат дека приближно 50 % од луѓето кои добиваат соодветна терапија (медикаментозна, психотерапија или комбинација од двете) покажуваат значителен напредок во првите три месеци од третманот. Но, проблемот е што голем процент од луѓето не бараат помош навремено. СЗО проценува дека околу 75 % од луѓето во земјите со ниски и средни примања не добиваат никаква форма на третман за депресија поради стигмата, недостатокот на ресурси или неразбирањето на менталните заболувања.

Возраст: Депресијата најчесто почнува во младоста или средните години, но може да се појави на која било возраст. Возрасните помеѓу 18 и 29 години имаат 2.5 пати поголема веројатност да развијат депресија во споредба со постарите од 60 години.

Пол: Жените имаат двaпати поголема веројатност да развијат депресија во споредба со мажите. Причините за оваа разлика се биолошки, хормонални фактори, како и културолошки и социјални фактори (на пример, притисокот за исполнување на улогите во семејството и општеството).

Професија: Одредени професии се поврзани со повисоки стапки на депресија, особено оние кои вклучуваат постојан стрес, нередовно работно време или ризични услови.

Статистиките покажуваат дека професии како здравствени работници, учители, војници и работници во итни служби имаат повисоки стапки на депресија. Исто така, невработеноста е една од клучните фактори за појава на депресија.

За полесно да разберете дали се работи само за краткотрајна фаза или болест, психолозите измислиле едноставна формула за да ја идентификувате:

ДЕПРЕСИВЕН ЧОВЕК = ТАЖЕН + БЕСПОМОШЕН + БЕЗНАДЕЖЕН + БЕЗВРЕДЕН

Не е потребна стручна насока за да ги идентификувате симптомите на оваа болест, проблемот повеќе лежи во тоа колку ќе ги сфатите сериозно и дали ќе побарате помош. Депресијата не е неизлечива состојба, во многу случаи се покажала и како корисна, но 1 од 10 случаи завршуваат со фатален исход поради недоволно храброст да се побара помош.

Самопрегледување

Заокружете ги симптомите кои ги имате. Ако истовремено чувствувате 5 од дадените 9, размислете за опцијата да поразговарате со стручно лице. Ако тоа ви звучи како екстремен чекор во моментот, обидете се со некој близок член на семејството или пријател. Не оставајте се сами во борбата со мислите, бидејќи некогаш две сеанси се доволни за да ја видите светлината на крајот од тунелот.

• депресивно расположение во поголемиот дел од денот, особено наутро
• умор и недостиг на енергија, речиси секој ден
• чувство на безвредност и вина, речиси секој ден
• нарушена концентрација и нерешителност
• несоница или целосно преспивање на денот
• незадоволство и намален интерес за секојдневните активности
• константни мисли за смрт, самоубиствени сцени и страв
• нагло намалување или зголемување на телесната тежина
• немир и чувство на губење на здравиот разум

Физички симптоми

Голема е можноста депресивниот човек да ги потиснува чувствата пред околината и да глуми дека сѐ е во ред. Со цел да им олеснат на родителите полесно да разберат што се случува со нивните тинејџери, психијатарите издвоија неколку физички манифестации карактеристични за депресијата. Истите важат и за возрасните.

Глава/ врат

• пулсирање на челото
• несоница
• здрвен врат
• насолзени очи

Гради

• градна болка
• срцебиење

Стомак

• дијареа
• зголемен или намален апетит
• горчлив вкус во устата

Нозе/ стапала

• истакнати вени
• сврбење

Грб

• сврбење
• болки
• вкочанетост

Раце/ дланки

• здрвени мускули
• потреба за пукање на коските на прстите
• сврбење

Опис на докторскиот преглед – што да очекувате?

Освен прегледот и лабораториските испитувања, разговорот е најефикасната алатка на докторот за да ја дијагностицира депресијата од која страдате. Воопшто не треба да водите сметка за тоа дека вашиот разговор некому ќе биде пренесен. Уште при влегување во работната просторија, докторот ќе ви даде чувство на сигурност и слобода да зборувате за сето она што ве мачи и ве прави несреќни. Во повеќе од половина од случаите, пациентите ја вратиле волјата за живот по само еден разговор со психијатарот. Дали ќе треба да се вратите на повторна средба, да пиете антидепресиви или ќе биде доволно само да посетувате часови по јога, зависи од типот на депресијата што ќе ја констатира лекарот.

Кои прашања ќе ви бидат поставени?

• Што е она што ве загрижува?
• Кои симптоми ги забележувате кај себе?
• Дали пиете некои лекови?
• Дали во фамилијата имате историја на депресивно болни?
• Вашите животни навики и нервози?
• Што е она што ве интересира за депресијата?

Ако се срамите да зборувате наглас, побарајте овие прашања писмено да ги одговорите.

Домашно алтернативно лекување

Лекување со тревки – станува збор за чајни напивки кои делуваат смирувачки. Одамна е познато дека таков ефект има чајот од камилица, а во последно време како растение со најголемо антидепресивно својство се смета гинко билобата (повеќе на страна 6). Но, и ваквиот третман не смеете да го практикувате без консултација со доктор.

Медитација – ја забавува работата на симпатичкиот нервен систем, со тоа што го намалува потењето, лачењето на хемикалиите поврзани со стресот и лачењето на кортизолот (хормон на стресот), а ги смирува срцето и покачениот крвен притисок.

Масажа – допирите го опуштаат телото и го поттикнуваат излачувањето на ендорфинот, напоредно со тоа поттикнуваат позитивни мисли.

Рефлексологија – со притискањето на одредени точки на дланките и стапалата, се активира способноста на организмот да спроведе хармонија.

Вежбање – научно е докажано дека спортувањето го намалува стресот и ја редуцира депресијата. Дополнителното количество енергија е токму она што му треба на организмот за да се ослободи од болеста.

Акупунктура – старата кинеска метода која во прво време се користела за намалување на болките, денес се верува дека го поттикнува лачењето на хормоните на среќата и дека го активира серотонинот во мозокот.

Терапија со музика – лекување без хемија, а сè што ви е потребно е радио и празна соба. Благодарение на нејзиниот основач, математичарот и филозоф Питагора, оваа метода им помогнала на илјадници војници за време на Втората светска војна.

Во нашето онлајн издание на списанието на страна 26 е достапен дневник на сиптоми кој може да го превземете и преку кој може да знаете дали физичките симптоми се поврзани со депресијата. Водете го овој дневник и покажете му го на докторот за полесно да дојдете до соодветниот третман.

The post Дали вашата тага е симптом за депресија? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Секојдневниот стрес е вообичаенa појава. Но, колку стрес е премногу? Кога животот носи предизвици кои водат до прекумерна количина на стрес, несомено ќе дојде до психофизичка исцрпеност или модерно кажано burnout.

Стресот е во константен пораст изминатава деценија, а особено зема замав за време и после пандемијата со КОВИД-19, покажаа аналитиките од 2023 година. Всушност, 2023-та беше втора година по ред на рекордни нивоа на стрес.

Ваквата стресна атмосфера води до исцрпеност, особено на работното место. Повеќе од една четвртина од светската популација тврди дека понекогаш, често или постојано се соочува со симптоми на исцрпеност.

Ако некогаш сте се осетиле исцрпени, тогаш ви е позната онаа борба да останете на ниво на задачите и очекувањата, додека постојано се борите со ниската енергија и замор. Или можеби јадете повеќе од вообичаено или прескокнувате оброци.

Честопати на луѓето им е тешко да сфатат дали се во депресија или само се исцрпени, бидејќи и двете состојби делат слични симптоми. Еве што треба да знаете за исцрпеноста за полесно да ја идентификувате.

Што е „burnout“ или исцрпеност?

Исцрпеноста е состојба на хроничен физички и емоционален замор поттикнат од стрес кој најчесто потекнува од работното место и се однесува и на оние кои работат од дома. Ако ваквиот стрес не се контролира, тој може да предизвика физички, ментални и когнитивни последици.

Можно е да имате чувство дека треба да вложите дополнителен напор за да ги одржите задоволителните резултати. Во исто време, може да имате чувство дека вложувате труд како и обично, но резултатите сè уште ги нема.

Кога активностите ги надминуваат вашите нивоа на енергија, нормално е да чувствувате стрес. Кога високиот стрес е конзистентен во вашиот живот, се акумулираат симптоми што може да доведат до исцрпеност, бидејќи ги ставате потребите на другите пред себеси, па дури и вашата улога ја ставате пред себе.

Кои се вообичаените симптоми на исцрпеност?

Иако симптомите на исцрпеност на крајот се поврзани со работата, тие често предизвикуваат брановиден ефект кој се меша во други области од животот. Еве некои од најчестите симптоми на исцрпеност:

Несоница: Нарушување на спиењето и тешкотии при заспивање и останување во сон, што исто така може да доведе до физичка исцрпеност и раздразливост.

Болки: Може да почувствувате главоболки, мускулна тензија, друга физичка непријатност, па и мигрена.

Дигестивни проблеми: Раните фази може да вклучуваат гадење, запек и дијареа. Болките во стомакот и симптомите поврзани со ИБС се исто така чести.

Осаменост: Можно е да се чувствувате оттуѓено или да чувствувате негативна вибрација за колегите и задачите. Ова може да биде особено штетно за оние кои работат во тимска динамика.

Намалено внимание: Мозочната магла е еден од најчестите начини на кои се манифестира овој симптом. Може да доживеете и намален распон на внимание или ослабени когнитивни перформанси.

Намалено чувство за успех: Ќе почнете да чувствувате дека вашите напори не прават разлика, што може да доведе до чувство на беспомошност или недостиг на мотивација. Како резултат на тоа, може да се повлечете од обврските или да земете лекарско отсуство за да направите пауза.

Изолација: Можеби ќе почувствувате потреба да се повлечете од пријателите и од семејството, а тие може да се жалат на вашето често отсуство.

Како да спречите burnout или исцрпеност?

Ако сте на позиција на моќ во вашата компанија, преземете активни мерки за да создадете работна средина што ќе ги охрабри другите (а со тоа ќе се охрабрите и вие) да ѝ дадат приоритет на својата благосостојба. За оние кои немаат толкав авторитет на работното место, клучно е да научат да постават граници и да не се плашат да кажуваат „НЕ“.
Се разбира, ова е полесно да се каже отколку да се направи, но прв чекор е да разјасните со себе за тоа кои граници би сакале да започнете да ги поставувате и да бидете конкретни за вашите потреби кога разговарате со вашиот претпоставен.

На пример, ако имате навика да се логирате за време на викендите за да бидете во тек со вашата работа, и да кажете: „Сакам да работам помалку“, би било помалку ефикасно отколку да кажете: „Сакам да бидам слободна/ен за викенд за да можам да се одморам и да бидам попродуктивна/ен од понеделник“.

Имајте на ум дека можеби ќе се потребни повеќе разговори за да дојдете до целта, затоа во меѓувреме потрудете се да ја намалите анксиозноста со сите мерки што делуваат на вас.

Без разлика дали е јога или медитација, комбинирајте ја со редовни оброци и целосен ноќен одмор. Ако ви треба дополнителна поддршка, не плашете се да контактирате со пријателите, семејството, терапевтот, па дури и со вашите колеги.

Како се третира исцрпеноста?

Најдобра форма на третман е превенцијата. Штом сфатите дека сте исцрпени, почнете да водите поголема грижа за себеси. Ако и покрај тоа, чувството на немоќ не ве напушта, можеби ќе ви треба стручна помош. Кај кого ќе се обратите зависи од интензитетот на симптомите со кои се соочувате. Ако симптомите се благи, книгите за самопомош или тренер за мотивација и напредок може да ве избават од прегорување. Ако сте случај со потешки симптоми, обратете се кај вашиот матичен лекар за соодветни препораки.

Што се случува ако исцрпеноста не се лекува?

Ако не преземете чекори за лекување на исцрпеноста, симптомите порано или подоцна ќе почнат да ескалираат. Тие симптоми се начин на кој вашето тело се обидува да ве натера да паузирате, да размислите и да се ресетирате. Игнорирањето на истите може да доведе до некои од следниве состојби:

• Панични напади
• Намалување на работниот перформанс
• Зголемено отсуство од работа
• Зголемување или губење на тежината
• Загрозување на личните односи
• Намален имунитет

Ако исцрпеноста не се лекува подолг временски период, може да мутира во други психијатриски нарушувања и болести како што е клиничката депресија.

Која е разликата помеѓу исцрпеност и депресија?

Понекогаш е тешко да се забележи разликата помеѓу симптомите на исцрпеност и депресија, но сепак постојат карактеристики по кои се одвојуваат.

Најголемата разлика е во тоа што депресијата се смета за психијатриско нарушување, а исцрпеноста е резултат на условите на работното место која резултира со психолошки промени.

И двете може да се јават во блага или тешка форма, но депресијата не е директно поврзана со работата. Ако исцрпеноста ја третирате со конкретни промени во кариерата, ќе остетите подобрување во квалитетот на животот. Од друга страна, депресијата може да продолжи и покрај тие промени.
Ако не сте сигурни која состојба ја имате, разговарајте со психолог за повеќе насоки.

The post Работна исцрпеност appeared first on Аптеки PlusPharma.

Ви се случило ли да влезете во кино сала на 5-тиот кат од голем трговски центар и да си помислите што ако сега, во овој момент, земјата силно се затресе? Сите овие луѓе ќе ги фати огромна паника и ќе летаат како стампедо низ врата. Или ако некој од мирната загледана публика стане и почне да пука во луѓето? Ве лазат морници од самата помисла, зарем не?

Веќе во наредната минута сте благодарни што сте далеку од сите оние потресни приказни што ги слушате на вести. Но, за дел од популацијата ваквата помисла е опсесија, постојан страв кој го спречува нормалниот тек на животот и кој поттикнува голем умор.

Епидемија, војни, терористички напади, масовни убиства поттикнати од сосема обични луѓе, па дури и малолетници, сите овие немили настани поттикнуваат јавна паника дури и во општествата кои се илјадници километри оддалечени од местото на злосторството.

Кој е виновен за тоа?

Медиумите, но уште повеќе достапноста на интернетот, на информации и снимки кои ниту е етички ниту здраво да се објавуваат.

Последнава деценија туристичките патувања, концертите, спортските натпревари, божиќните базари и други среќни настани, освен забава, дружење, уживање, станаа асоцијација за масовен напад. А правопропорционално со бројот на напади се движи и бројот на луѓе кои живеат во страв.

Масовното пукање е дефинирано како пукање во кое се повредени или убиени 4 или повеќе луѓе на еден ист настан. Ваква практика сведочиме речиси секој втор месец во годината.

Медиумите постојано нè бомбардираат со грозни трагедии кои се случуваат на јавни места како стадиони, ноќни клубови, концертни сали, цркви, училишта, аеродроми. Суптилната порака?

Ниту едно место не е безбедно!

Сега сигурно се прашувате каква врска има сето ова со вас? Ако одговорот е: „Никаква!“, тогаш сè е во ред со вас. Во секој друг случај сте жртва на постојана медиумска изложеност на негативни информации кои вријат во мозокот, создавајќи непријатно чувство со сериозни последици.

Според една анкета, 40 % од Американците се загрижени дека тие или некој член на нивното семејство ќе биде убиен во масовно пукање. 4 од 10 луѓе избегнуваат големи јавни настани, а најмногу се исплашени младите на возраст од 18 до 34-годишна возраст. Ваквиот страв несомнено е распространет и на Балканот, но за истиот се молчи.
Експертите велат дека примарните рецептори на страв кои се наоѓаат во мозокот, а кои се развиле во минатото поради честите средби на луѓето со дивите животни, под дејство на дигиталните вести не се доволно приспособени соодветно да реагираат и да се носат со ситуацијата.

Токму поради тоа, се случува таканаречената секундарна траума. Многумина, додека гледаат или слушаат за некој ужасен настан што се случил во светот, искусуваат физиолошки стрес како одговор на таа вест. Секундарната траума е токму тоа – преживување на чувствата кое ги опишува некое лице кое доживеало некаква психичка или физичка траума.
Симптомите на секундарната траума се слични на оние на пострауматско растројство на стрес (несоница, депресија, анксиозни напади, негативни чувства), а најчесто ги искусуваат лицата кои работат во здравствени установи, социјалните работници и децата од проблематични семејства.

Секундарната траума постои и се случува по виден или чуен ужасен настан, а се манифестира со физиолошки и со психолошки стрес. Зачестеното изложување на секундарна траума прави да живееме со постојано наежен грб, накострешени како мачки, подготвени во секој момент да го вклучиме црвениот аларм, што ќе резултира со анксиозност и депресија, робување на стравот и скратување на многу задоволства во младоста: концерт на омилениот бенд, натпревар на омилениот тим и слично. Па наместо да уживате, ќе ја скенирате околната публика барајќи сомнителни лица, снајперисти или бомбаши самоубијци.

Срцето силно ви чука и тешко дишете кога сте во гужва? Секое ненадејно тропање или погласно смеење во вашите уши се претвора во предупредувачки звук? Никогаш не доседувате до крајот на концертот, ако воопшто соберете храброст да се појавите? Според Пем Рамсден, психолог од Универзитетот во Брадфорд, Англија, овие симптоми укажуваат на делегирано пострауматско растројство на стрес. Нејзиното истражување вели дека во просек 18 % од луѓето кои гледале слики од напади, бомбаши самоубијци, масовни пукања или терористички напади, пројавуваат симптоми на пострауматско растројство на стрес кои резултираат со депресија, несоница и злоупотреба на лекови.

Друго истражување покажува дека група луѓе кои повеќе од 6 часа биле изложени на медиумски стории за бомбите на Бостонскиот маратон, доживеале многу повеќе стрес од луѓето кои биле на лице место на настанот или познавале некој кој бил таму. Што е добар податок за оние кои имаат навика да гледаат документарци за масовни убиства.

Предодредени сме да се фиксираме на стресните настани, бидејќи на тој начин нашите предци се штителе себеси. Но, таа фиксација го тревожи мозокот. Високо подготвената состојба на мозокот за опасност можеби е добра ако сте во ситуација да спасувате глава од предатори во дивината, но е лоша кога станува трајна состојба на умот.
„Октривме дека луѓето кои читаат негативни вести лачат повеќе стрес хормон кортизол“, вели Соња Лупиен, доктор на науки и директор на Центарот за истражување на човековиот стрес во Монтреал. Високите нивоа на кортизол лесно се поврзуваат со депресија и знаат да се домаќини на други здравствени проблеми.

И покрај тоа што младите луѓе се свесни дека шансите за загинат во некој ваков инцидент се мали, стравот го победува здравиот разум кога утрото ќе ве дочекаат лоши вести. Па мозокот почнува да се бори да го калкулира сознанието дека секојдневните нешта што ги правиме се далеку поопасни од театралните настани за кои читаме онлајн.

Сепак, возможно е да се живее со стравот без тој да го контролира секојдневното функционирање. Првиот чекор е да се погрижиме за себеси откако ќе искусиме секундарна траума. Зборувајте самите со себеси дека ништо лошо нема да ви се случи. Ако не се тешите себеси, мозокот нема да добие шанса да се ресетира од првичната закана. Ако се чувствувате растревожено после чуена лоша вест, направете нешто што секогаш ве смирува: слушнете се со некој близок, пуштете си филм, излезете на прошетка. Наместо да се заморувате со деталите за некоја вест, обратете му се на Google за статистички податоци за да го смирите мозокот дека настанот е еден во милион. Знаењето ќе ве стави во позиција на моќ, а научно е потврдено дека тоа ќе направи да се чувствувате побезбедни. Во краен случај, ако стравот заземе доминатно место во вашето секојдневие, побарајте стручна помош.

Дури и да се случи нешто лошо, од кој било размер, не противете се на гужвата (туркањето нема да ви помогне, а бегањето во спротивна насока уште помалку), оставете го мобилниот телефон и заборавете на снимање (вашиот живот е многу поважен). Експертите велат дека во мозокот имаме цела машинерија која потсвесно ги лови и најмалите знаци на закана. Истиот тој систем честопати ни дава предупредувачки знаци, но ретко кој им верува. Тоа е всушност инстинктот за преживување кој отсекогаш сме го имале, но сме одлучиле да го замолчиме.

Запомнете: Само затоа што светот е страшно место, не значи дека треба да живеете во страв.

The post Секундарна траума appeared first on Аптеки PlusPharma.

Можете ли да се сетите на она чувство кога ќе најдете заборавени 100 денари во некој џеб, па ве усреќуваат небаре сте нашле цело богатство? Или кога во петок ќе ви соопштат дека можете да си заминете дома порано од работа?

Ваквата навидум ситна среќa му дава смисла на животот и добро е да знаете дека настанува во вашиот организам и вие сами може да ја поттикнете.

Ви го претставуваме нервот луталник – (vagus) – одговорен негувател на вашата добросостојба и воин од првите борбени редови против стресот.

Сега малку биологија: Целокупниот нервен систем е поделен на периферен и централен нервен систем. Додека вториот можеби е најкомплексен и се занимава со воспоставување совршен однос меѓу организмот и надворешната средина, периферниот има улога да го поврзува централниот нервен систем, преку нерви и ганглии, со жлездите и органите.

ериферниот се дели на соматски и автономен нервен систем. Автономниот уште се нарекува и вегетативен и се состои од симпатички и парасимпатички дел. Кога стигнавме дотука, сега е лесно.

Овие два дела сфатете ги како два ликови од филм кои одлично функционираат заедно, но се комплетно различни, како Бетмен и Робин.

Симпатичкиот дел се храни со стресот! За разлика од него, парасимпатичкиот дел е задолжен за чувството на мир и на спокој. Работата на овие два системи е автоматска, што значи дека ние воопшто не ја забележуваме нивната работа. Периферниот нервен систем кој ги содржи симпатичките и парасимпатичките делови се состои од 12 мозочни нерви и 36 ганглии (тоа се оние синаптички врски преку кои системите разменуваат пораки, но за тоа во друга прилика). Она што треба да ве интересира е 10-тиот од овие 12 мозочни нерви или гореспоменатиот нерв луталник.

Од долниот дел на мозокот, преку задниот дел на увото, покрај грлото, преку срцето и белите дробови, до стомакот и цревата – таму ќе ја најдете оваа нервна мрежа, која има и сензорна и моторна функција. Имајќи ја предвид неговата курирска природа, станува збор за еден од најголемите нерви во човековото тело кој ги пренесува пораките меѓу органите во телото и мозокот.

Овој нерв ужива голема популарност меѓу научниците, кои веруваат дека можеби тој претставува клуч кон решавање на многу модерни состојби во чија основа се крие стресот: анксиозност, несоница, синдром на нервозни црева, депресија, па дури и неплодност.

Иако имплантите за стимулација на нервот луталник веќе се користат во современата медицина за лекување епилепсија, мигрена и тинитус, фокусот на инхибирачката моќ на нервот луталник ги искусува своите 5 минути слава.

Истражувањето спроведено на Универзитетот во Тексас треба да објасни како стимулацијата на нервот луталник ќе помогне при растројство на посттрауматски стрес. Но, она што е докажано е дека традиционалните пристапи на себелекување, како јогата и медитацијата, имаат смирувачки ефект врз организмот, токму благодарение на нервот луталник.
Како тоа функционира во практика? Да речеме дека имавте стресна ситуација и под дејство на стресот се соочувате со: забрзано срцебиење, жештина, вцрвенето лице (чувствувате како ви горат образите), испотени раце, мачнина во стомакот, сите овие симптоми се предводени од симпатичкиот нервен систем.

После ваков стресен момент, најверојатно барате утеха во вкусен топол оброк со вклучен десерт. Празнината во стомакот ја снемува, на сцена настапува нервот луталник. Тој ја регистрира активноста во желудникот, праќа сигнал во мозокот и го смирува срцебиењето, го нормализира крвниот притисок и ве става во состојба на мир и на спокој.
Дека нервот луталник го регулира стресот открил германскиот физиолог, добитник на Нобелова награда, Ото Леви уште во 1921 година. Ото Леви прикажал дека со електрична стимулација на нервот луталник се намалува пулсирањето на срцето. Открил и дека поттикнува ослободување и на супстанцата наречена ацетилхолин, за која подоцна ќе се потврди дека е невротрансмитер кој игра клучна улога во релаксација на мускулите и спиењето.

Ова ја отвора вратата кон лекување состојби кои се карактеризираат со акутно или хронично воспаление (како ревматски артритис или воспалени црева) со помош на стимулација на нервот луталник.

Недамнешно истражување објавено во The Journal of Clinical Psychiatry, покажува дека луѓето со депресија имаат 46 % повисоки нивоа на маркерите за воспаление во крвта, за разлика од здравите испитаници. Професорот Едвард Булмор, невронаучник од Универзитетот „Кембриџ“ и автор на книгата The Inflamed Mind, ја сведува денешната епидемија на депресија, на воспаление предизвикано од хроничен стрес.

Па ако знаеме дека нервот луталник ги намалува последиците од стресот и прави да се чувствуваме подобро, каде е проблемот? Нажалост, луталникот не може да постигне да компензира за стресот на кој го изложуваме.

„Постои нескладност помеѓу еволуциското наследство на човековата генетика и нашата модерна животна средина“, вели д-р Ранган Читарџи, лекар по општа медицина и автор на The 4 Pillar Plan.

„Инстинктивниот механизам – бори се или бегај – се јавува во ситуација на опасност, но модерниот живот и темпото по кое живееме прави да се чувствуваме како постојано да сме под некоја закана. Додека ловците го чекале својот плен, неопходен за да обезбедат храна на трпезата, нивниот мозок лутал. Ние денес тој луксуз не можеме да си го дозволиме. И кога наводно одмораме, пак кроиме планови. Плус, голем дел од времето минуваме залепени за екраните, а тоа носи последици – и вие и вашиот нерв луталник сте преморени од работа.“

„Ако нервот луталник не ја извршува својата функција доволно добро, значи дека не работи или работи со мал капацитет и не може да го смири стресниот одговор на организмот“, вели д-р Магдалена Бак-Мајер, невронаучник.

„Кога сте во состојба на страв или паника и не можете да излезете од таа ситуација, нервот луталник е под голем притисок да го врати балансот. Токму затоа хроничниот стрес е толку штетен. Дури и самото сеќавање на страшниот и стресен настан може да го ослаби нервот луталник.“

Експертите препорачуваат редовно вежбање и тоа тренинг за нервот луталник.

„За почеток обидете се со она класично ОМ што доаѓа од јогата. Долгото испуштање на овој звук се рефлектира на горниот дел на устата и на задниот дел на грлото каде почнува нервот луталник“, објаснува Мерцедес Зиф, тренер по јога и позитивна психологија.

Нервот луталник реагира на тонови со ниска фреквенција како што се вибрациите, па оние кои се создаваат на задниот дел на грлото и градниот кош може да делуваат смирувачки на луталникот.

Истражувањето на професорот по психологија и неврологија од Универзитетот во Бостон, д-р Крис Стритер, укажува дека практикувањето јога многу влијае врз растројствата поврзани со стресот, затоа што ја зголемува работата на нервот луталник.

За пациентите кои страдаат од анксиозност и синдром на нервозни црева, д-р Читарџи ја препорачува техниката на дишење 3,4,5 (вдиши 3 секунди, задржи 4 секунди, издиши 5 секунди).

„Ако сте анксиозни, вашето дишење е плитко, додека длабокото дишење и релаксација го стимулираат луталникот“, вели тој. „Секако, нема ништо лошо да посетите психолог во врска со анксиозноста, но тоа е третирање на мозокот, а дишењето е третирање на телото.“

Не мора да страдате од конкретно растројство или состојба за да ја стимулирате работата на нервот луталник. Експертите за неплодност појаснуваат дека стимулацијата на нервот луталник преку акупунктура на ушите може да ги релаксира мозокот, телото и работата на цревата.

Стимулацијата на луталникот може да биде до некој степен корисна и во сексуалниот живот. Импотенцијата кај младите луѓе во 20-тите и 30-тите години од животот е сè почеста појава, а се јавува како резултат на постојан стрес. Стресот го активира симпатичкиот нервен систем, кој пак спречува да дојде до ерекција. Тоа предизвикува реакција кај парасимпатичкиот нервен систем каде се наоѓа нервот луталник кој го релаксира телото и му овозможува да постигне ерекција.

Чувството на безбедност е клучот до здравиот нерв луталник. Кога се чувствувате безбедно и искусувате позитивни социјални врски, вашиот луталник комуницира со органите во телото дека сè е во ред, намалувајќи го крвниот притисок и забавувајќи ја работата на срцето. Ова може да биде стимулирано преку насмевка, пријателско лице, интеракција со животни и природа и најчудно од сè, преку разговор со тоналитет на бебе. Луѓето се чувствителни на сензитивноста на мелодичната вокализација слична на мајчината приспивна песна, а тоа го смирува нервниот систем.

Оваа голема мрежа проширена во внатрешноста на телото допрва останува да биде откриена. Експертите веруваат дека токму стимулацијата на луталникот ќе биде клучно алтернативно решение за многу состојби кога луѓето не можат да примаат медицинска терапија.

Додека стигнат цврсти докази за овој начин на лекување од чумата на 21 век, С Т Р Е С О Т, еве неколку предлози како да го стимулирате нервот луталник, особено кога сметате дека ќе ви се спојат жичките, а солзите ви се на едно трепкање пред крај. Започнете со медитација. Специфичниот тип на будистичка медитација беше основата за истражување на научниците од Универзитетот во Северна Каролина во 2013-тата, кое покажа дека позитивните емоции и чувството на социјална поврзаност имаат висока корелација со нервот луталник. Пуштете тивка будистичка музика и замислете ги луѓето кои ги сакате и кои ве сакаат како ви праќаат топлина и љубов и како вие им враќате со иста мера.

Студениот туш е втора опција, бидејќи миењето на лицето со ладна вода го активира рефлексот за нуркање кој го стимулира нервот луталник. Докажано е дека со ладење на температурата на телото, истото се смирува. Па можеби по неколку екстремно ладни секунди, ќе го почувствувате тоа зен чувство.

The post Залутана стимулација appeared first on Аптеки PlusPharma.

Самиот збор остеопороза доаѓа од терминот порозни коски и претставува најчеста форма на коскено заболување кое доаѓа со годините.
Се проценува дека околу 8 % од населението во светот боледува од остеопороза. Околу 80 % од пациентите со остеопороза се жени, а околу 20 % се мажи.

Типови остеопороза

Остеопорозата се развива како примарна или како секундарна состојба.

ПРИМАРНА ОСТЕОПОРОЗА

Примарната остеопороза ја сочинуваат околу 95 % од случаите, а се разликуваат 3 форми:

Идиопатската остеопороза е ретка, а причинителите се непознати. Се јавува кај деца и млади лица кои имаат нормални вредности на хормоните, витамините и кај кои не постои очигледна причина за слабост на коските.

Остеопорозата тип 1 е последица на зголемена активност на остеокластите. 6 пати е почеста кај жените и е предизвикана од недостаток на естроген, женски полов хормон, кој помага во регулацијата на вградување на калциумот во коските кај жените. Се јавува помеѓу 51 и 75 година од животот.

Ниското ниво на тестостерон кај мажите ја зголемува активноста на остекластите, па повторно доаѓа до остеопороза тип 1. Кај оваа форма на остеопороза најчесто доаѓа до компресивни скршеници на ’рбетот или типични скршеници на палечната коска.

Остеопорозата тип 2 (сенилна) е последица на нормално, постепено намалување на бројот и активности на остеоблатот. Се јавува со стареењето. Се јавува кај лица после 60-тата година и е 2 пати почеста кај жените. Постарите жени често имаат комбинација на остеопороза тип 1 и 2. Кај нив доаѓа до компресивни скршеници на ’рбетот, скрешници на вратот, бутната коска, надлактицата и карлицата.

СЕКУНДАРНА ОСТЕОПОРОЗА

Секундарната остеопороза е одговорна за околу 5 % од сите случаи на оваа болест, а е поврзана со други болести или лекови. Нејзината појава може да ја предизвикаат ендокрини заболувања, болести на коскена срж, хронични заболувања, дефицитарни состојби, вродени грешки на метаболизмот, лекови и некои други супстанци.

Ризик-фактори

Голем број ризик-фактори може да ја зголемат веројатноста од развој на остеопороза, како возраста, начинот на живот, медицинските состојби, лекови и друго.

НЕПРОМЕНЛИВИ РИЗИК ФАКТОРИ

Некои од ризик-факторите за остеопороза се надвор од наша контрола:

• Пол – жените имаат поголем ризик од развој на остеопороза.
• Возраст – колку сте постари, толку имате поголем ризик од остеопороза.
• Семејна историја на остеопороза – доколку имате родители или роднини со остеопороза, изложен сте на поголем ризик.
• Телесна маса – лицата кои имаат помала телесна маса се изложени на поголем ризик од оваа болест..

ХОРМОНИ

Остеопорозата е почеста кај лица кои имаат премногу или премалку одредени хормони во телото.

Полови хормони – Намалувањето на нивото на естроген во менопаузата е еден од најсилните ризик-фактори за развој на остеопороза кај жените. Одредени терапии за лекување на рак може да предизвикаат опаѓање на нивото на естроген кај жените. Стареењето и некои терапии за рак на простата можат да го намалат нивото на тестостерон кај мажите. Намаленото ниво на полови хормони предизвикува слабеење на коските.

Проблеми со тироидната жлезда – Зголемените нивоа на тироидните хормони можат да предизвикаат губење на коскената маса.
Други жлезди – Остеопорозата исто така се поврзува со премногу активна паратироидна и надбубрежна жлезда.

НЕДОСТИГ НА ХРАНЛИВИ МАТЕРИИ

Остеопорозата е почеста кај лица кои имаат:

Недостаток на калциум – Недостатокот на калциум игра важна улога во развојот на остеопороза. Имено, недоволниот внес на калциум придонесува за намалување на коскената маса и го зголемува ризикот од фрактури на коските.

Нарушување во исхраната – Лицата со анорексија имаат поголем ризик од развој на остеопороза.

ЛЕКОВИ

Долготрајната употреба на кортикостероидни лекови може да го попречи процесот на регенерација на коските.

НАЧИН НА ЖИВОТ

Некои лоши животни навики можат да го зголемат ризикот од развој на остеопороза:

• Недоволна и несоодветна физичка активност
• Прекумерно консумирање алкохол и кафе
• Пушење

Зошто жените се посклони на остеопороза?

Ризикот за појава на остеопороза кај жените е повисок од причина што жените имаат помали и потенки коски од мажите. Но, постојат и други фактори кои прават жените да бидат поподложни на оваа болест, како прераното затајување на јајчниците и менопаузата.

Кога јајчниците не ја вршат редовно својата функција, а жената сѐ уште нема наполнето 40 години, тоа се смета за прерано затајување на нивната функција. Менопаузата останува да биде еден од најчестите причинители на остеопороза, затоа што во овој период од животот на жената се намалува нивото на естроген, а како резултат на тоа се засилува процесот на разградба на коскеното ткиво.

Симптоми

Премногу очигледни симптоми за остеопороза нема и најчестиот знак кој укажува на постоење на остеопороза е всушност кршењето на коските при некоја несериозна повреда, како обичен пад.

Пропратни симптоми:

• Постепено намалување на телесната висина
• Болка во грбот
• Болка која наликува на болка во мускулите или зглобовите, а всушност се должи на малите пукнатини во коските за кои честопати луѓето не се свесни.

Дијагноза

Дијагнозата на остеопорозата се поставува врз база на постоечката медицинска историја во комбинација со физички преглед од страна на доктор и спроведување тест за одредување на минералната густина на коските. За жените е многу важно да појдат на преглед уште пред да влезат во менопауза.

Сигурен метод за откривање на остеопороза е дензитометрија, односно мерење на минералната густина на коските. Промените во ’рбетот се откриваат порано отколку во колковите, но кај постарите лица колкот е подобар показател бидејќи спондилозата може да ја прикрие остеопорозата.

Дензитометрискиот скрининг се препорачува за жени над 65 години, како и за жени со ризик-фактори за остеопороза кои се на возраст меѓу 50 и 65 години.

Лекување

За остеопорозата не постои конкретен лек и затоа третманот е комбинација од лекови и промена на животниот стил. Во зависност од возраста, полот и медицинската историја, треба да се одреди најсоодветниот третман за секој пациент. Целта е да се постигне зацврстување на коските за тие да станат помалку подложни на кршење.
Првата промена што треба да ја направите е да се активирате. Почнете со секојдневни прошетки. Ако одлучите да вежбате одберете стручно лице што ќе ве насочува, како искусен физиотерапевт.

За пациентите кои страдаат од остеопороза како најдобра опција се смета вежбањето кое вклучува кревање тегови или вежби за зацврстување на мускулите со употреба на сопствената тежина на телото.

Брзото одење, џогирањето, тенисот и одбојката, како и вежби за подобрување на рамнотежата се подеднакво добар избор, особено оние за рамнотежа бидејќи можат да го намалат ризикот од паѓање во иднина.

Едни од најдобрите вежби за подобрување на балансот се:

• Таи чи
• Стоење со споени нозе
• Стоење на една нога
• Одење наназад

Одржувањето на нормална телесна тежина како и намалувањето на прекумерната телесна тежина е неопходен чекор за успешно менаџирање на остеопорозата.

Алкохолот е добро да се избегнува во целост, иако истражувањата покажуваат дека ако консумирањето алкохол се сведе на само 2 пијалаци на ден, тоа не би било ризично за цврстината на коските.
Во меѓувреме, потрудете се да не паднете така што ќе уредите домот да можете слободно да се движите, ќе носите удобни обувки и очила доколку е потребно.

Зошто ревматоидниот артритис го зголемува ризикот од остеопороза?

Луѓето што страдаат од ревматоиден артритис се соочуваат со болни или вкочанети зглобови, а тоа постепено ги слабее коските правејќи ги склони на скршенци.

Конкретни причини зошто ревматоидниот артритис го зголемува ризикот од остеопороза се:

Воспаление: Кога имате РА, имате воспаление низ целото тело, особено во зглобовите. Тие можат да отечат и да напукнат. Тоа може да ги ослаби коските околу зглобовите погодени од РА, како на пример зглобовите на рацете. Нашите тела се така дизајнирани да можат да создаваат коскена маса со која ќе се замени оштетената коска. Но, воспалението на ревамтоидниот артритис го прекинува овој циклус, дури и го забрзува губењето на коскената маса. Поради тоа, коските стануваат сѐ послаби, а тоа доведува до остеопороза. Воспалението, исто така, може да ја отежне апсорпцијата на хранливите материи што им се неопходни на коските за да останат силни, како калциум или витамин Д.

Болка: Ревматоидниот артритис предизвикува вкочанетост, болки и умор, па дури и симнувањето од кревет делува тешко. А ако не сте физички активни, вашите коски ќе почнат да слабеат со текот на времето. Ако ревматоидниот артритис е оној што ве спречува да бидете активни, тогаш несомнено сте изложени на поголем ризик од остеопороза.

Стероидни лекови: Кортикостероидните лекови како преднизон може да ги ослабат вашите коски ако ги земате подолго време. Некои луѓе со ревматоиден артритис се приморани да ги земаат овие лекови за да го контролираат воспалението. Лековите можат брзо да ја ублажат болката и отокот за да можете повторно да се движите. Но, тие можат и да му отежнат на телото да ги апсорбира калциумот и витаминот Д што ги примате преку храната, сонцето или суплементите, а кои се неопходни за да изградите здрав и стабилен скелет.

Ризикот од остеопороза е уште поголем ако сте жена во менопауза и сте земале стероиди 6 месеци или повеќе.

The post Помалку познати факти за остеопорозата appeared first on Аптеки PlusPharma.

Пневмонијата вклучува инфекција и воспаление во воздушните кеси на белите дробови, додека бронхитисот ги зафаќа бронхијалните цевки кои носат воздух до белите дробови.

Пневмонијата често е предизвикана од бактериски, вирусни или габични инфекции, додека бронхитисот често се активира од вирусни инфекции или надворешни надразнувачи како чад од цигари или загаден воздух.

Пневмонијата може да варира од блага до тешка, со потенцијал за хоспитализација, додека бронхитисот обично е помалку тежок и има тенденција да се реши сам во рок од неколку недели.

Запомнете!

Бронхитисот и пневмонијата се сериозни респираторни инфекции кои предизвикуваат непријатни симптоми и потенцијално тешки компликации. Разбирањето на причините за нивното настанување, препознавањето на симптомите и усвојувањето превентивни мерки за заштита, се клучни за ефикасно управување со овие состојби кои се особено актуелни во зима.

Бронхитис

Причини, симптоми, третман

Бронхитисот е распространета респираторна состојба која погодува милиони луѓе ширум светот секоја година. Ова заболување всушност подразбира воспаление на бронхијалните туби или воздушните премини кои носат воздух до и од белите дробови. Бронхитисот предизвикува непријатност, постојано кашлање и отежнато дишење. Колку подобро ја разберете оваа состојба, толку полесно ќе ги контролирате нејзините симптоми и ќе побарате соодветен лекарски третман навреме.

Видови бронхитис

1. Акутен бронхитис

Акутниот бронхитис е привремено воспаление на бронхијалните цевки, најчесто предизвикано од вирусни инфекции како што се вирусот на грип или риновирусот (кој предизвикува обична настинка). Често доаѓа по настинка или грип и обично трае неколку недели. Иако е непријатен, акутниот бронхитис обично не е тежок и може да се третира во домашни услови, без лекарски надзор.

2. Хроничен бронхитис

Хроничниот бронхитис е посериозна состојба која се карактеризира со долгорочно воспаление на бронхијалните цевки. Често се поврзува со постојана изложеност на надразнувачи како чад од цигари, загадување на воздухот или други фактори на животната средина. Хроничниот бронхитис се смета за вид на хронична опструктивна белодробна болест (ХОББ) и може да доведе до потешки компликации доколку не се лекува.

Причини за појава на болеста

• Вирусни инфекции Најчеста причина за акутен бронхитис се вирусните инфекции, кои често потекнуваат од истите вируси кои предизвикуваат настинки и грип.
• Бактериски инфекции Иако се поретки, бактериските инфекции исто така можат да предизвикаат бронхитис.
• Фактори на животната средина Хроничниот бронхитис често се поврзува со долготрајна изложеност на надразнувачи како чад од цигари, загадување на воздухот или хемикалии на работното место.

Симптоми

Симптомите на бронхитис може да варираат во зависност од видот и сериозноста на состојбата.

Постојана кашлица Примарен симптом и на акутен и на хроничен бронхитис е мачна кашлица која може да произведе чиста, жолта или зелена слуз.

Скратен здив и отежнато дишење Поединците со бронхитис може да доживеат тешкотии при дишењето, придружени со отежнато дишење или чувство на стегање во градите.
Замор и блага треска Чувството на умор и повремено ниска треска се исто така вообичаени симптоми.

Дијагноза

Ако постои сомневање за бронхитис, неопходно е да се побара лекарска помош. Лекарот најверојатно ќе изврши физички преглед и може да препорача дополнителни тестови, како што се рендгенски снимки на градниот кош или анализа на спутум (секрет) за да се утврди причината за бронхитисот.

Третман

За акутен бронхитис, третманот првенствено се фокусира на олеснување на симптомите. Ова може да вклучува одмор, хидратација и лекови без рецепт за ублажување на непријатноста. Лекувањето на хроничен бронхитис вклучува промени во животниот стил, како што се откажување од пушење, избегнување надразнувачи и употреба на лекови како бронходилататори или стероиди за отворање на дишните патишта и намалување на воспалението.

Превенција

Спречувањето на бронхитис вклучува усвојување здрави навики и минимизирање на изложеноста на потенцијални надразнувачи. Добра хигиена Практикување правилна хигиена на рацете и избегнување близок контакт со болни лица може да помогне да се спречи ширењето на вирусите кои водат до бронхитис.

Избегнување на надразнувачи Минимизирајте ја изложеноста на чад од цигари, загадувачи на воздухот и други респираторни надразнувачи. Имунизација Вакцинирањето против грип може значително да го намали ризикот од вирусни инфекции кои често доведуваат до бронхитис.

Кога да побарате медицинска помош?

Додека повеќето случаи на бронхитис поминуваат без компликации, одредени симптоми бараат итна медицинска помош:

• Тешко и отежнато дишење кое станува сѐ посериозно.
• Постојана болка или притисок во градите.
• Висока телесна температура ( над 38°C) придружена со треска.

Пневмонија

Причини, симптоми, третман

Пневмонијата е распространета респираторна инфекција која погодува поединци од сите возрасти ширум светот. Се јавува кога воздушните кеси во белите дробови се воспалуваат и се полнат со течност или гној, што доведува до тешкотии во дишењето, кашлање и други непријатности. Разбирањето на причините, симптомите и достапните третмани за пневмонија е од клучно значење за ефикасно контролирање и закрепнување од болеста.

Видови пневмонија

1. Пневмонија стекната од заедницата

Ова е најчестиот тип на пневмонија и се добива надвор од здравствените установи. Може да биде предизвикана од разни бактерии, вируси и габи.

2. Болничка пневмонија

Се јавува за време на болнички престој или посети на здравствена заштита. Има тенденција да биде потешка и може да биде предизвикана од бактерии кои се отпорни на антибиотици.

3. Вирусна пневмонија

Предизвикана од различни вируси, вклучувајќи го вирусот на грип, респираторниот синцицијален вирус (РСВ), коронавирус (КОВИД-19) и други. Вирусната пневмонија може да се движи од блага до тешка.

Причини за пневмонија

• Бактериски инфекции Бактериите како Streptococcus pneumoniae се вообичаени виновници за појава на пневмонија.
• Вирусни инфекции Грипот, РСВ и коронавирусот се меѓу вирусите кои можат да доведат до пневмонија.
• Габични инфекции Одредени габи, како што е Pneumocystis jirovecii, може да предизвикаат пневмонија, особено кај лица со ослабен имунолошки систем.
• Аспирација Вдишувањето храна, течности или повраќање во белите дробови може да предизвика тип на пневмонија позната како аспирациона пневмонија.

Како се пренесува?

Навлегување на патогените микроорганизми во белите дробови може да се случи преку:

• Внесување на микроорганизми од орофаринксот. Аспирацијата на пулмонални патогени микроорганизми е најчест механизам за настанување на пневмонија.
• Вдишување на инфективни аеросоли. Тоа се честички кои се помали од 3-5 микрони кои содржат микроби. Овие инфективни аеросоли се многу мали, па затоа може да навлезат длабоко во дишните патишта и да предизвикаат инфекција. Може да биде доволна и само една инфективна честитка за да се предизвика воспаление.
• Пренос на инфекцијата преку крвта. Расејување на патогените микроорганизми во белите дробови преку крвта најчесто се случува кај зависници од дрога, пациенти со венски катетери, заболени од ендокардитис.
• Стекнување на инфекција од убодни рани во бели дробови или при одредени медицински интервенции. Медицинските интервенции како трахеална интубација и трауматски повреди на белите дробови може да бидат причина за развој на пневмонија.
• Ширење на инфекцијата од околни ткива. Доколку е присутно воспалително жариште на органи и органски структури анатомски блиски до белите дробови, може да настане директен пренос на инфекцијата и да се развие пневмонија.

Симптоми

Симптомите може да варираат во зависност од причината, возраста и целокупното здравје на поединецот, но вообичаените знаци вклучуваат:

• Кашлица Често произведува зелена, жолта или крвава слуз.
• Треска Висока температура придружена со потење или треска.
• Скратен здив Тешкотии со дишењето, особено при извршување на секојдневните активности.
• Болка во градите Остра или прободувачка болка во градите, влошена со кашлање или длабоко дишење.
• Замор Чувство на невообичаен замор или слабост.

Дијагноза

Барањето лекарски совет е од клучно значење ако постои сомневање за пневмонија. Лекарот може да спроведе различни тестови, вклучувајќи:

Физички преглед Проценка на симптомите и слушање на белите дробови со помош на стетоскоп.
Рендген на граден кош За да се види колку од белите дробови се зафатени и дали има течност во нив.
Крвна анализа Да се провери присуството на инфекција и да се утврди специфичната причина.

Третман

Антибиотици или антивирусни лекови Пропишани за лекување на бактериска или вирусна пневмонија, соодветно.
Домашно лекување Многу одмор, течности и ОТЦ лекови за болка и за намалување на покачената телесна температура.

Хоспитализација Тешки случаи или лица со хронични здравствени состојби може да бараат хоспитализација за интравенски антибиотици и терапија со кислород.

Превенција

Спречувањето на пневмонијата вклучува неколку мерки:

• Вакцинација Вакцинирањето против грип и други болести што може да се спречат, може значително да го намали ризикот од пневмонија.
• Добра хигиена Практикување правилно миење на рацете и избегнување близок контакт со болни лица може да го спречи ширењето на респираторните инфекции.
• Здрав начин на живот Откажувањето од пушењето, одржувањето на добро целокупно здравје и балансирана исхрана може да го зајакне имунолошкиот систем и да го намали ризикот од инфекции.

Кога да побарате медицинска помош?

Одредени знаци укажуваат на потреба од итна медицинска помош:

• Тешкотии со дишењето, останување без здив или забрзано дишење.
• Постојана болка или притисок во градите.
• Ненадејна конфузија или дезориентација.

The post Бронхитис vs. Пневмонија appeared first on Аптеки PlusPharma.

Голема е веројатноста да сте слушнале за ендометриоза, особено ако сте жени. Ако уште малку ја разгорите љупобитноста и се обратите на интернет форумите, ќе најдете стотици жени од своето опкружување, кои на ваков или онаков начин се или биле засегнати од ендометриозата. Ендометриозата е тешка и комплицирана за дијагностицирање, бидејќи симптомите за нејзино откривање се многу слични на менструалните, како грчеви, болки во стомакот, промени во расположението, зголемен апетит.

Ендометриозата е болест при која внатрешниот слој кој ја обвива матката наречен ендометриум, (оној слој кој, ако не дојде до бременост, се исфрла надвор од организмот заедно со крвта и останатата слузница) расте на места на кои не би требало да расте, како на јајчниците, јајцеводите, малата карлица, па дури и бешиката и стомакот.

Ендометриумот кај здравата жена, која се наоѓа во внатрешноста на матката, под дејство на естрогенот ‒ кој во период на овулација го достигнува својот врв ‒ отекува, а потоа се распаѓа и на крај се исфрла надвор од оганизмот преку крвавењето во текот на менструацијата. Но, она ткиво надвор од матката кое останува заробено предизвикува воспаление, внатрешно крвавење и екстремни болки.

Бидејќи болките и грчевите својствени за менструацијата се рефлексија на симптомите на ендометриозата, никој не крева огромна паника и токму поради тоа станува премногу тешко да се дијагностицира болеста. Во просек, процесот на откривање на ендометриозата трае цели 7 години.

Според последните истражувања, секоја 10-та жена во светот има ендометриоза, што значи дека околу 176 милиони жени ширум светот страдаат од неподносливи болки. Ваквите бројки се показател дека ендометриозата стои рамо до рамо со дијабетесот и астмата.

Рутинската контрола кај гинеколог може да покаже специфична циста на ехо прегледот која понатаму се анализира со помош на тумор маркери. Сепак, единствениот начин за да бидете сигурни дека се работи за ендометриоза е да направите лапароскопија – мал хируршки зафат при кој во абдоменот се прави минимален отвор со помош на лапараскоп со кој се проверува дали има клетки или ткиво во форма на израстоци. Се прави биопсија за понатамошни испитувања или се отстранува со конзервативна операција. Во потешките случаи кога доаѓа до целосно оштетување на некој од репродуктивните органи, бидејќи ткивото на ендометриумот на некој начин ги кородира ограните на кои не припаѓа, потребна е покомплексна операција особено ако организмот не реагира на ласерската терапија.

Додека сите операции поврзани со ендометриозата имаат за цел да го отстранат ткивото, хистеректомија подразбира целосно отстранување на матката, а офоректомија и на јајчниците. Зависно од степенот на проблемот, може да бидат отстранети двата или едниот јајчник.

Уште еден проблем со ендометриозата е нејзиното непознато потекло. Станува збор за уште една во низата тивки и невидливи болести со фатални последици. Низа научни теории се обидуваат да објаснат зошто и како ендометриумот од внатрешните ѕидови на матката завршува на други органи. Една можност научниците гледаат во ретроградната менструација – менструална крв која за време на циклусот се враќа во телото на жената. На ваков начин постои можност ендометриумот да заврши во јајцеводите, малата карлица и абдоменалните празнини.

Фактори на ризик

Вообичаени фактори кои можат да го зголемат ризикот од ендометриоза се:

• Немање деца.
• Семејна историја: Член во семејството со ендометриоза.
• Стартување на менструалниот циклус пред 11-годишна возраст.
• Кратки менструални циклуси.
• Тешки менструални циклуси подолги од 7 дена.

Причината зошто доаѓа до ретроградна менструација е непозната, но познато е дека ова не е единствена причина за појава на ендометриоза, бидејќи не сите жени со ретроградна менструација развиваат ендометриоза.

Абнормалната промена во природата на клетките е уште една причина. Самиот слој со кој се обложени органите на карлицата, во себе содржи матични клетки кои имаат можност да се развијат во други форми на ткива како што е ендометриумот. Постои теорија дека клетките на внатрешниот слој на матката патуваат преку крвотокот и на тој начин стасуваат до различни органи во телото.

Истражувачите не ја исклучуваат ниту генетиката како причина за појава на ендометриоза. Ако постои семејна историја на жени со ендометриоза, таа се појавува во секоја нова генерација.

Постојат докази кои покажуваат дека некои жени со ендометриоза имаат нарушен имунитет, па тој не ги регистира абнормалностите, односно дека ткивата на ендометриумот не припаѓаат на одредени органи.

Ендометриозата се класифицира во 4 степени во зависност од точната локација, распространетоста, длабочината, како и присуството и сериозноста на таканаречената корозија или оштетување на ткивото. Најголемиот број случаи спаѓаат во првите две категории, додека вторите две се одликуваат со големи цисти и сериозно оштетување. Степенот на ендометриозата не е поврзан со големината и зачестеноста на симптомите, но неплодноста е многу чест симптом за ендометириоза од 4-ти степен.

На болеста ѝ е потребен голем временски период додека ги покаже симптомите. Некои од нив, како болките и грчевите, се исти како оние за време на менструалниот циклус и не откриваат многу. Болниот сексуален однос е вториот симптом кој би требало да ги насочи жените на гинеколог. Сепак, најчестата причина поради која докторите почнуваат да се сомневаат на ендометриозата е проблемот со зачнување. Жените кои имаат тешкотии да забременат, многу почесто имаат ендометриоза за разлика од оние кои веќе забремениле. Сепак, многу жени со дијагностицирана ендометриоза успеале да забременат, особено ако болеста е во втората или третата фаза. Се претпоставува дека 70 % од овие жени ќе забременат во првите три години од третирање на болеста. И покрај тоа, докторите препорачуваат забременување уште во првата година од лапароскопијата.

Едно од прашањата кои често се поставуваат е дали постои поврзаност помеѓу ендометриозата и ракот. За почеток, заедничкиот именител на ракот и ендометриозата е естрогенот, кој стимулира делба на клетка во јајчниците и дојките. Со текот на времето, клетките кои постојано се делат може да направат грешка, односно да дојде до неконтролирана поделба на клетки или рак.

Ендометриозата од друга страна е ткивото кое ја обвива матката, а кое расте на несвојствено место. Истото расте под дејство на естрогенот, па така самата болест зависи од естрогенот.

Големо истражување кое вклучува податоци од 114 илјади жени во болница во Данска, открива дека жените кај кои ендометриозата е дијагностицирана под 40-тата година од животот, имаат редуциран ризик за рак на дојка, додека оние со дијагноза меѓу 40-тите и 50-тите имаат 14 % поголеми шанси да фатат рак на дојка. За жените над 50-тата, шансите се исти без разлика дали имале или немале дијагностицирана ендометриоза.

Некои истражувања се темелат не теориите дека жените со ендометриоза имаат зголемени шанси за појава на некои типови рак на јајчници. Ризикот е најголем кај жени кои имале ендометриоза и проблем при примарна бременост (прво зачнување). Сепак, комбинацијата на орални контрацептивни пилули кои понекогаш се користат како терапија за ендометриозата, значително го намалуваат овој ризик.

Симптоми

• Болни циклуси. Болка во карлицата, грчеви, а понекогаш и болки во долниот дел на грбот и стомакот кои обично се јавуваат за време на менструалниот период. Тие понекогаш можат да започнат пред или да продолжат неколку дена по неговото завршување.
• Прекумерно крвавење. Жените со ендометриоза обично имаат обилни менструални периоди, а понекогаш и крвават помеѓу менструациите (пробивно крвавење).
• Болка при дефекација или мокрење.
• Болка за време или после сексуален однос.
• Гастроинтестинални или дигестивни потешкотии.
• Неплодност.
• Замор и недостиг на енергија.

Како храната може да помогне?

Здравите животни навики можат да го намалат ризикот од ендометриоза и значително да ги олеснат симптомите кај жените кои веќе боледуваат.

Избегнувајте:

• Глутен или сите производи од пченица како леб и тестенини со цел да се намалат подуеноста и болките во малата карлица, најмалку 4 до 6 недели.
• Ксеноестрогените, хемиски материи присутни во пестицидите, хербицидите, пластичните амбалажи, кои во телото се однесуваат како хормонот естроген, но со многу појако дејство.
• Алкохол. Студиите покажуваат дека прекумерното пиење алкохол може да ги зголеми нивоата на естроген, а тоа го зголемува ризикот од ендометриоза.
• Кофеин. Според една студија, прекумерните дози кофеин внесени преку кафе, зелен чај и газирани пијалаци го зголемуваат естрогенот кај некои жени.

Применувајте:

• Физичка активност. Важна е за ублажување на симптомите на ендометриозата. Редовната физичка активност може да ги зголеми нивоата на добрите естрогенски метаболити (компонентите кои се создаваат кога се разградува естрогенот) и да ги намали нивоата на лошите, но оваа теза сè уште не е докажана во целост.
• Редовна консумација на ферментирани производи како јогурт, кефир, ферментиран зеленчук со цел да се регулира дигестијата.
• Редовна консумација на омега-3 масни киселини, масло од јаглика, витамин Ц, витамин Е, цинк и Б комплекс (витамините ја контролираат простагландиската рамнотежа и имаат антивоспалително дејство), магнезиум (речиси кај сите жени со ендометриоза се забележува дефицит на минералот магнезиум), аминокиселината Л-метионин, бидејќи ја поттикнува детоксикацијата на вишокот естроген во црниот дроб. Соодветната доза на овие додатоци на исхраната ја дозира матичниот гинеколог.

The post Ендометриоза appeared first on Аптеки PlusPharma.

Хашимото тироидитис е автоимуно воспаление на тироидната жлезда. Тироидната жлезда е жлезда во облик на пеперутка која се наоѓа во основата на вратот веднаш под Адамовото јаболко. Одговорна е за производство на хормони кои регулираат низа функции и метаболични процеси.
Името на болеста е дадено по заслуга на јапонскиот лекар Хакару Хашимото кој прв ја дијагностицирал оваа состојба. Vо далечната 1912-та година, Хашимото прв ја изнел тезата за лимфоматозна струма од бениген карактер и спасил многу луѓе со Хашимото тироидитис од непотребни операции за вадење на тироидната жлезда.
Под влијание на сложени автоимуни процеси, имуниот систем создава антитела кои селективно ја напаѓаат тироидната жлезда. Болеста обично резултира со намалување на производството на хормони – хипотироидизам. Хипотироидизам значи дека тироидната жлезда не создава доволно од нејзините хормони со цел да ги задоволи потребите на организмот. Таа претставува хронична состојба која може да се развива постепено со текот на годините и да предизвика оштетување на тироидната жлезда.
Иако секој може да ја развие болеста Хашимото, таа е најчеста кај средовечните жени. Примарниот третман е замена на тироидните хормони. Болеста на Хашимото е позната и како Хашимото тироидитис, хроничен лимфоцитен тироидитис и хроничен автоимун тироидитис.

Симптоми

Болеста Хашимото напредува полека, со текот на годините. Голема е веројатноста пациентот да не забележи знаци и симптоми на болеста сè додека намалувањето на тироидните хормони не резултира со некоја од следните промени:

• Замор и забавеност
• Зголемена чувствителност на студ
• Зголемена поспаност
• Сува кожа
• Запек
• Мускулна слабост
• Мускулни болки и вкочанетост
• Болка и вкочанетост во зглобовите
• Неправилно или прекумерно менструално крвавење
• Депресија
• Проблеми со меморијата или концентрацијата
• Оток на тироидната жлезда (гушење)
• Надуено лице
• Кршливи нокти
• Губење на косата
• Зголемување на јазикот

Болеста настапува со симптоми на хипертироидизам (зголемена работа на тироидната жлезда). Се јавуваат зголемено потење, забрзано чукање на срцето, губење на тежината, замор, тремор, мрсна кожа и слаба меморија и концентрација. Симптомите обично траат неколку дена, но може да траат и до неколку недели.
Потоа се појавуваат симптоми на хипотироидизам (намалена активност на тироидната жлезда). Се јавуваат замор, летаргија, заборавеност, сонливост, многу слаба концентрација, забавен говор и движење, како и нагло зголемување на телесната тежина, запек и намален апетит. Во оваа фаза од болеста, срцето почнува да работи побавно, кожата е бледа и сува и пациентот чувствува мускулна слабост.
Многу често пациентите се соочуваат и со психолошки промени поттикнати од нивната безволност, па имаат чести промени во расположението. Кај мажите се намалува сексуалната желба, додека кај жените е нарушен менструалниот циклус.
Карактеристични симптоми кои треба да поттикнат сомнеж за оваа состојба вклучуваат нетолеранција на студ, оток околу очите и отечено лице, запек, засипнат глас, отежнато зборување и дишење поради зголемување на жлездата.
На самиот почеток на болеста симптомите се благи, едвај видливи или сосема отсутни. Многу ретко се случува пациентите да почувствуваат некаква вознемиреност во вратот.
Симптомите на болеста Хашимото варираат од човек до човек и плус не се специфични само за ова нарушување, напротив, може да произлезат од голем број други нарушувања.
Затоа, многу е важно што поскоро да се појде на лекар, за навремена и точна дијагноза.

Причини за појава на болеста

Конкретни причини нема, бидејќи Хашимото е автоимуно нарушување. Имунолошкиот систем создава антитела кои ги напаѓаат тироидните клетки како да се бактерии, вируси или некое друго туѓо тело. Имунолошкиот систем се бори против болест што не постои и на тој начин поттикнува клеточна смрт на комплетно здрави клетки.

Ризик-фактори

Следниве фактори се поврзани со зголемен ризик од Хашимото:
Пол. Жените имаат многу поголема веројатност да развијат Хашимото.
Возраст. Болеста Хашимото може да се појави на која било возраст, но почесто се јавува во средните години (најчесто меѓу 30 и 50 години).
Други автоимуни болести. Автоимуните состојби како ревматоиден артритис, дијабетес тип 1 или лупус, го зголемуваат ризикот од развој на Хашимото.
Генетика и семејна историја. Човекот е изложен на поголем ризик од Хашимото ако другите членови од семејството имаат нарушувања на тироидната жлезда или страдаат од други автоимуни болести.
Бременост. Типичните промени во имунолошката функција за време на бременоста може да бидат причина за болеста Хашимото која започнува по бременоста.
Прекумерен внес на јод. Премногу јод во исхраната може да делува како поттик за развој на Хашимото, но кај луѓето кои веќе се изложени на ризик од болеста.
Изложеност на радијација. Луѓето кои се изложени на прекумерно ниво на радијација се многу повеќе склони на Хашимотова болест.

Дијагноза

Болеста најчесто се открива случајно, на рутински преглед, кога ќе се утврди дека тироидната жлезда е зголемена. Развојот на болеста е многу бавен. Дијагнозата се постигнува со анализа на специфичните антитела против тироидна пероксидаза (АТПО) во крвта, како и со вредностите на тироидните хормони. Дополнително, се препорачува да се направи и ултрасонографија (ехо) на тироидната жлезда, затоа што пациентите со Хашимото тироидитис имаат специфичен ултрасонографски наод. Терапијата ја препишува лекар врз основа на состојбата и резултатите од прегледот.

Кај 20 % од дијагностицираните случаи на Хашимото се потврдува намалена функција на жлездата

Кај 80 % од дијагностицираните случаи на Хашимото е забележана ултразвучна промена (зголемување на жлездата), но и покрај тоа таа нормално функционира

Лекување

Третманот зависи од фазата во која е утврден Хашимото тироидитисот. Во некои случаи, Хашимото состојбата не предизвикува хипотироидизам. Кај пациентите со утврден хипотироидизам се започнува со заместителна хормонска терапија. Откако ендокринологот ќе постави терапија, потребно е истата да се мониторира согласно потребите.
Покрај тоа, одредени промени во начинот на исхрана може да бидат корисни.
Воспаленијата не ѝ одат во прилог на болеста, па затоа храната богата со додаден рафиниран шеќер, пржена храна, храна со трансмасти и сите високопроцесирани оброци кои го зголемуваат ризикот од разболување треба да се избегнуваат.
За дел од пациентите и исфрлувањето на глутенот од исхраната прави голема позитивна промена, особено за намалување на симптомите како подуеност, запек, грчеви, дијареа, па дури и главоболка. Позитивни ефекти пациентите забележуваат при редовен внес на витаминот Д и минералот селен во комбинација со здрава исхрана.

Компликации

Тироидните хормони се неопходни за нормална функција на многу телесни системи. Затоа, кога болеста на Хашимото и хипотироидизмот не се лекуваат, може да се појават многу компликации. Тие вклучуваат:

Гушење

Гушењето е всушност зголемување на тироидната жлезда и важи за еден од првите симптоми на болеста. При постојан напад на жлездата од страна на имуниот систем, таа станува многу активна обидувајќи се да се одбрани и да продолжи нормално да функционира, па како резултат на тоа хипертрофира. Овој циклус може да резултира со гушење. Генерално не е непријатно, но преголемото зголемување на тироидната жлезда може да влијае на изгледот и може да го попречи голтањето или дишењето. Со тек на време жлездата се истрошува, станува нефункционална, започнува да се намалува и на крајот атрофира.

Срцеви проблеми

Хипотироидизмот може да резултира со слаба работа на срцето, зголемено срце и неправилни отчукувања на срцето. Исто така, може да резултира со високи нивоа на липопротеински холестерол со ниска густина (ЛДЛ) – „лошиот“ холестерол – што е фактор на ризик за кардиоваскуларни болести и срцева слабост.

Проблеми со менталното здравје

Депресијата или други нарушувања на менталното здравје може да се појават на почетокот на болеста на Хашимото и може да станат потешки со текот на времето.

Сексуална и репродуктивна дисфункција

Кај жените хипотироидизмот може да резултира со намалена сексуална желба (либидо), неможност за овулација и неправилно и прекумерно менструално крвавење. Мажите со хипотироидизам може да имаат намалено либидо, еректилна дисфункција и намален број на сперматозоиди.

Лош исход од бременоста

Хипотироидизмот за време на бременоста може да го зголеми ризикот од спонтан абортус или предвремено породување. Бебињата родени од жени со нетретиран хипотироидизам се изложени на ризик од намалени интелектуални способности, аутизам, доцнење во говорот и други развојни нарушувања.

Микседематозна кома

Оваа ретка состојба, опасна по живот, може да се развие поради долгорочен, тежок, нетретиран хипотироидизам. Нејзините знаци и симптоми вклучуваат поспаност проследена со длабока летаргија и несвест. Микседематозна кома може да биде предизвикана од изложеност на студ, седативи, инфекција или друг стрес на телото. Оваа состојба бара итен медицински третман, бидејќи може да резултира со смрт.

The post Хашимото тироидитис appeared first on Аптеки PlusPharma.

Сигурно и во вашето опкружување има личност која избегнува глутен во исхраната. Се чини дека диетета без глутен е актуелен тренд, а луѓето ја применуваат од различни причини:

• за да ја намалат телесната тежина,
• да ја подобрат концентрацијата, расположението и
• општата здравствена состојба.

Што е глутен?

Пред да му пресудите на глутенот, добро е да научите што точно претставува тој за да расчистите со сите недоумици кои произлегуваат од трендот наречен безглутенска диета. Иако повеќето луѓе мислат на една специфична работа кога велат „глутен“, всушност тоа е термин што се користи за група протеини (проламини) кои можат да се најдат во пченицата, `ржта, јачменот и овесот.

Проламините кои најчесто се наоѓаат во житарките се глутенин, глиадин и хордеин. Протеините на глутен се многу отпорни на протеаза – протеолитичкиот ензим во нашиот дигестивен тракт. Поради нецелосното разградување на овие протеини, големите аминокиселински единици на глутен минуваат низ ѕидот на тенкото црево, каде што можат да активираат имунолошка реакција, како во случајот со целијачна болест.

Каде се наоѓа глутенот?

Во пченица, спелта, јачмен, `рж, овес! Заменете ги овие зрна со леќа, пченка, просо, киноа, амарант или ориз. Начинот на кој се чуваат овие намирници е многу важен, бидејќи контаминацијата со глутен е можна и преку воздух или невнимание при подготовка на друга храна во кујната. Се препорачува производите без глутен да се чуваат на посебно место во кујната во кое ќе има само безглутенски производи. Исто така, подготовката на храна без глутен не треба да се врши паралелно со подготовката на друг оброк кој може да содржи глутен.

Зошто глутенот е штетен?

Често се дискутира за штетноста на глутенот, а се фаворизираат производи без глутен. Не смееме да заборавиме дека, ако навистина нема причина за тоа (целијачна болест или лош генетски статусс на цревната флора), не е неопходно да се намалува глутенот од исхраната. Замената на глутенот со ориз, пченка, пченкарен скроб и компир подразбира зголемен внес на намирници со висок гликемиски индекс кои може да предизвикаат проблеми кај пациентите со дијабетес и кај оние кои сакаат да ја намалат телесната маса.

Од друга страна, во житариците има големо количество вакна кои обезбедуваат храна за добрите бактерии во цревната флора, кои ја спречуваат апсорпцијата на мастите и влијаат на одржувањето на идеалната телесна маса и на регулирањето на липидниот статус.

Што е Целијачна болест?

Целијакија е хронична, системска болест која се активира кога засегнатото лице внесува глутен преку храна. Се смета за воспалителна, автоимуна болест која погодува околу 1 % од светската популација. Во Европа дури 1 од 130 до 1 од 300 луѓе во различни земји ја имаат оваа болест. Ризикот за болеста кај членовите на семејство каде што има болен од целијакија е 10 пати поголем.

Најпрво, автоимуната реакција се локализира во тенкото црево. Со текот на времето се оштетува слузницата на тенкото црево како последица на воспаление, а се намалува можноста за апсорпција на хранливи материи. Оштетувањето на цревата може да предизвика дијареа, замор, губење на тежината, надуеност и анемија, а може да се развијат и сериозни компликации. Постојати атипични форми на болеста, и бидејќи кај деца се почести типичните кои полесно се дијагностицираат, порано се сметало дека тоа е болест која започнува во детството.

Денес е докажано дека е еднакво застапена кај двата пола, но кај возрасните предоминираат атипичните форми на болеста поради што поретко се дијагностицира. Се претпоставува дека на еден дијагностициран болен од целијакија има 7 кои не се дијахностицирани. Од појавата на првите симптоми до поставување на дијахнозата на глутенска етеропатија просечно минуваат 10 години. Болеста зафаќа многу органи и системи, па денес целијакијата се дефинира како мултисистемска болест.

Симптоми

• хронична дијареа или запек
• бледа столица со карактерисичен мирис
• грчеви и болки во стомакот
• надуеност и гасови
• гадење и повраќање
• афти во устата
• малаксаност
• губење тежина

Можеби во моментов и вие сте на мисла да го исклучите глутенот од исхраната, па затоа добро е да знаете дека нема докази кои тврдат дека глутенот сам по себе е нездрав! Тој е опасен само за одредена категорија луѓе кои имаат целијачна болест – болест која се активира во присуство на глутенот.

Дијагноза

Постојат два типа тестови кои помагаат да се дијагностицира оваа болест:

Серолошко тестирање – се зема примерок од крв и се проверува присуството на одредени антитела во серумот кои укажуваат на имунолошки одговор на глутен. Важно е да се нагласи дека нивото на овие антитела релативно брзо опаѓа при диета без глутен и затоа лицето не треба да го исфрли глутенот од исхраната пред тестот, бидејќи во тој случај резултатите може да бидат навидум уредни.

Генетско тестирање – се зема примерок од крв и се проверува дали лицето е носител на гени кои имаат предиспозиции за развој на целијачна болест. Ако целијачна болест се открие со овие тестови, особено ако лицето има малку покачена или негативна серологија со позитивен резултат од генетско тестирање, честопати лекарот го упатува пациентот на ендоскопија и биопсија за да се утврди степенот на оштетување на слузницата на тенкото црево.

Некои групи луѓе имаат поголем ризик за развој на целијачна болест од општата популација, вклучувајќи:

Членови на семејството на засегнатото лице – поради генетска предиспозиција, шансата за развој на целијачна болест се зголемува многукратно. Пациенти коио страдаат од други автоимуни заболувања (дијабетес тип 1, автоимун тироидитис, воспалителни болести на цревата итн..) Лица кои страдаат од хромозомски нарушувања (даунов синдром, Тарнеров синдром, Вилијамс синдром итн ..).

Покрај гастроентеролошките проблеми кои ја прдружуваат целијачната болест, може да се појават и симптоми кои не се поврзани со дигестивниот тракт, а се манифестираат и на други органи:

• анемија
• недостаток на витамини и минерали
• губење на косеканата маса (остеопороза)
• оштетување на забната глеѓ
• болки во зглобовите
• чешање и осип на кожата (дерматитис херпетиформис)
• депресија
• анксиозност
• главоболка
• низок раст кај децата или застој во растот
• проблеми со пубертетскиот развој (одложен пубертет)

Лекување

Единствениот можен лек кој им овозможува на луѓето кои боледуваат од целијачна болест да живеат нормален живот, е строга и доживотна безглутенска диета. Доколку заболените не се придржуваат до таа диета, може да дојде до оштетување на слузницата на тенкото црево, како и бројни компликации кои произлегуваат од дигествини нарушувања и апсорпција на хранливи материи, па дури и до малигнитет. Дури и во присуство на глутен во трагови во исхраната, што не предизвикува симптоми на активна целјачна болест, исто така може да предизвика воспаление и оштетување на дигестивниот тракт.

Глутенот е присутен во речиси сите индустриски производи, дури и во оние каде што не се очекува негово присуство – во многу лекови, суплементи, пасти за заби, козметички производи, пијалаци, кафе, чоколада, бонбони. Целосното исфрлање на глутенот од исхраната постепено ќе го намали восплаението во тенкото црево, поради што симптомите брзо ќе исчезнат и лочноста ќе се чувствува подобро, а постојните оштетувања ќе почнат да заздравуваат. Кај децата, процесот на закрепнување е уште побрз отколку кај возрасната популација.

Доколку лицето кое боледува од целијачна болест има недостаток на хранливи материи, лекарот ќе препише орални додатоци на витамини и минерали кои се дефицитарни. Доколку е загрозена апсорпцијата кај овие пациенти, суплементацијата може да биде и во форма на инјекции.

Како да се воведе глутен кај бебето?

Според препораките на Светската здравствена организација, до шестиот месец на бебињата им е доволно само мајчиното млеко кое не содржи глутен, бидејќи и покрај тоа што мајката го консумира, не стигнува до нејзиното млеко. Со воведување на диета без млчени производи, не е неопходно да се исклучи глутенот од житариците за бебиња, освен ако веќе постои сомневање за целијачна болест, која не може да се дијахностицира пред 9-18 месеци, а дијагнозата на алергија на глутен често се меша со другидигестивни проблеми.

Кога воведувате житарки, прво почнете со ориз и палента, а потоа полека почнете да внесувате глутенска храна една по една, а не пред шестиот или седмиот месец.

Докажано е дека глутенот што се содржи во 1/48 дел од обично парче глутенски леб може да биде причина за одржување на активна болест. Во светот е прифатено дека сите продукти кои не содржат глутен, при нивното лиценцирање добиваат знак на клас од пченица кој е прецртан.

The post Целијакија appeared first on Аптеки PlusPharma.

Симптоми

IBS може да се манифестира со некои или со сите од следниве симптоми:

• Надуеност
• Болки во стомакот
• Гасови
• Дијареа
• Констипација

Симптомите на оваа состојба не се постојани, доаѓаат и си одат од ден за ден или се менуваат од недела во недела. Некои луѓет забележуваат намалување на болките во стомакот при движење на цревата, додека кај други болката може да се влоши. Бидејќи има толку многу варијации во типот и зачестеноста на симптомите, третманите се прилагодуваат според индивидуалните потреби на пациентот. Она што делува кај една личност, може да не делува кај друга.

Дијагностицирање

Не секоја болка, грч, надуеност, стомачна тегоба, подразбира IBS. Доколку симптомите се повторуваат и се присутни најмалку еднаш неделно во период од 12 недели, постои можност за IBS. Покрај тоа, абдоминалната болка мора да биде присутна заедно со две или повеќе од следниве симптоми:

• Движење на дебелото црево
• Промена на фреквенцијата на столицата
• Промена во формата на столицата
  Кај некои луѓе синдромот на нервозни црева е проследен со зачестена дијареа, кај други доминира констипацијата (запек), а пак има и такви кои наизменично се соочуваат со двете.

Фактори на ризик:

• Синдром на пропустливи црева
• Чувствителност на млечни производи или нетолеранција на лактоза
• Чувствителност на пченица/глутен
• Употреба на вештачки засладувачи
• Прекумерна употреба на антибиотици
• Семејна историја на IBS

Поврзани медицински состојби со IBS

IBS не доаѓа изолиран, одредени состојби се провлекуваат заедно со симптомите наведени погоре во статијата. Голем број медицински експерти велат дека состојбите наведени подолу се јавуваат поради слабото здравје на цревата. Практиката покажува дека подобрувањето на дигестивното здравје истовремено подразбира и подобрување на овие состојби.

• Фибромијалгија
• Рефлукс на киселина
• Синдром на хроничен замор
• Мигренозни главоболки
• Автоимуни состојби
• Депресија
• Анксиозност
• Несоница
• Хипотироидизам

Фокусирајте се на овие точки за да го подобрите дигестивното здравје во целост:

1. Отстранете ги поттикнувачите на симптомите
Отстранете ги патогените организми и штетната храна на која сте чувствителни. За многумина тоа обично се млечните производи, пченица (глутен), а честопати и производи од пченка поради високиот процент на фруктоза. Вишокот шеќер и алкохол, исто така, ја оштетуваат цревната средина и поттикнуваат низа воспаленија.
Отстранете ги вештачките засладувачи (аспартам, сукралоза) од вашата исхрана, бидејќи тие ги менуваат цревните бактерии и може да предизвикаат дијареа, да го отежнат варењето, а тоа остава простор за намножување на лошите бактерии. Покрај тоа, вештачките засладувачи како што се сорбитол, ксилитол и манитол, може да предизвикаат гасови и дијареа.

2. Направете соодветни адаптации во исхраната
• Секојдневно јадете супа од коска
• Консумирајте кефир и/или јогурт
• Пијте чај од комбуха
• Јадете повеќе ферментиран зеленчук, како кисела зелка
• Гответе со кокосово масло
• Елиминирајте ги житарките и преработената храна
• Консумирајте семиња, како чиа, ленено семе и коноп
• Зголемете го внесот на растителни влакна

3. Направете промени во животниот стил
Учествувајте во активности за намалување на стресот, како медитација, јога, прошетки во природа и секојдневно вежбање. Спијте најмалку 8 часа, зголемувајќи ги часовите доколку е потребно. Стекнете навика да пиете хербален чај со смирувачко дејство пред спиење, како чај од валеријана или чај од камилица.

Суплементи како поддршка

Растителни влакна

Консумирањето влакна е клучно за ослободување од запек. Се препорачува најмалку 25 грама влакна дневно, што може да се постигне со јадење од пет до девет порции зеленчук и овошје.
На пример, едно авокадо има 13 грама влакна, едно јаболко со средна големина содржи околу 4 грама влакна, додека банана со средна големина содржи 3 грама. Боровинките не само што се богати со влакна, туку помагаат и во заштитата од рак на дебелото црево. Чиа семето е исто така добра опција – само една кафена лажичка содржи речиси 6 грама влакна. Чаша црн грав содржи 15 грама влакна.
Храната од растително потекло помага да се обезбеди редовно празнење и здрав дигестивен систем. Таа исто така обезбедува многу други хранливи материи – витамини како А, К и Е, витамин Ц и други фитонутриенти и антиоксиданти.
Студијата од 2015 година покажа дека влакната се ефикасни кај оние со благ до умерен запек и кај оние со запек како последица на IBS. Исхраната богата со растителна храна е поврзана со намален ризик за рак на дебелото црево и има корисен ефект врз бактериите во цревата. Студијата од 2012 година во World Journal of Gastroenterology покажа дека влакната помагаат да се зголеми зачестеноста на столицата кај возрасните со запек.

Магнезиум

Како минерал вклучен во преку 350 биохемиски реакции низ телото, неговиот недостиг, меѓу другото, поттикнува грчеви или констипација.
Студијата од 2014 година на Клиничка гастроентерологија и хепатологија, се фокусираше на жени со констипација со потекло од Франција. Истражувачите откриле дека кога секојдневно се консумира минерална вода богата со магнезиум, симптомите на запек значително се подобруваат. Препорачана доза: 125 до 500 мг на ден.
Забелешка: Доколку се појави течна столица, дозата треба да се намали. Оние со напредна бубрежна болест, особено фаза 4 или стадиум 5, треба прво да се консултираат со својот лекар пред да земат додаток на магнезиум.

Пробиотик

Кога станува збор за избор на пробиотик, лесно е да се збуните бидејќи постојат многу видови на пазарот. Иако знаењето за пробиотиците значително се зголеми во изминатата деценија – повеќе од 20 000 научни извештаи беа објавени на оваа тема во последните 10 години – сè уште има многу да се истражува за нивните придобивки.
За да се врати рамнотежата кај оние со симптоми на IBS, се препорачува да земаат пробиотик кој содржи од 10 до 30 милијарди единици двапати дневно. Промената на исхраната е најважната акција што може да се преземе за да се подобри здравјето на цревата. Кога се храниме, ги храниме и нашите цревни бактерии.
Пробиотиците се достапни во капсули, прав, а понекогаш и во формули за џвакање. Тие се сметаат за безбедни за сите возрасти и за секоја индивидуа со здрав и функционален имунолошки систем. Оние кои имаат намален имунитет или се изложени на хемотерапија, треба да се консултираат со својот лекар пред да земат пробиотски додаток.

Пребиотик

Со оглед на големата популарност на пробиотиците, пребиотиците како да паднаа во сенка иако се подеднакво важни. Пребиотиците се супстанции (достапни во одредени видови храна) кои се корисни за цревните бактерии. Пребиотиците се всушност храна за добрите бактерии.
Пребиотската храна е богата со посебен вид јаглехидрати наречени олигосахариди. Олигосахаридите спаѓаат помеѓу прости јаглехидрати и сложени јаглехидрати по големина, што значи дека тие обично се долги од три до 10 молекули на шеќер. Добрите бактерии на цревата ги јадат овие ферментирачки шеќери за да помогнат да се обезбеди разновидност на микробите во цревата. Одредена храна, вклучително и јаболката и бананите, се сметаат за пребиотици. Сепак, постојат и пребиотски додатоци што треба да ги пиете онака како што е назначено на пакувањето и со претходна консултација со лекар.

Л-глутамин

Л-глутаминот е аминокиселина која помага да се обезбеди енергија за цревните клетки. Студија од 2019 година на пациенти со IBS (со доминантна дијареа) и зголемена интестинална пропустливост, или протечно црево, заклучи дека Л-глутаминот е корисен во намалувањето на симптомите на IBS. Л-глутаминот доаѓа во прав кој треба да се додаде во течност, а најчесто препораката е 5 грама еднаш до трипати на ден по потреба и по препорака од доктор.

Билки и чаеви за дополнителна поддршка

Истражувањата покажаа дека билките како што се маточина, нане и камилица, помогнале да се ублажат симптомите на IBS. Црвениот пипер, исто така, се чини дека е корисен. Студијата од 2011 година заклучи дека црвен пипер во прав може да помогне да се намалат симптомите на болка и надуеност кај оние со IBS.

70 % од заболените со IBS се жени
Синдромот на иритабилни црева е хронична состојба, а стресот само ги влошува симптомите. Пациентите може да доживеат помирни периоди, а потоа и ненадејно влошување на симптомите. Но, со тек на времето, симптомите на IBS најчесто не се влошуваат.
За да ги откриете скриените поттикнувачи на IBS или оние кои ненадејно ја влошуваат состојбата со која живеевте во мир до пред извесно време, водете дневник. Запишувајте што јадете, какво е вашето расположение и кои симптоми најмногу ги чувствувате во моментот.
Добрата вест е што овој синдром не претставува животозагрозувачка состојба и не доведува до посериозни состојби, како улцеративен колитис, Кронова болест или пак малигни заболувања на дебелото црево.

The post IBS – синдром на нервозни црева appeared first on Аптеки PlusPharma.

Цистичната фиброза е наследна болест која предизвикува сериозно оштетување на белите дробови, дигестивниот систем и другите органи во телото.
Цистичната фиброза влијае на клетките кои произведуваат слуз, пот и дигестивни сокови. Овие секрети најчесто се тенки и лизгави. Но, кај луѓето со цистична фиброза, под дејство на мутиран ген, излачените секрети стануваат густи и лепливи.
Наместо да делуваат како лубриканти, секретите ги затнуваат цевките, каналите и патиштата, особено во белите дробови и панкреасот.
Иако цистичната фиброза е прогресивна болест за која е неопходен дневен надзор и грижа, луѓето со цистична фиброза обично се способни да одат на училиште и да работат.

Денес, пациентите имаат далеку подобрен квалитет на живот за разлика од пред неколку декади, секако, доколку им се обезбедени неопходните услови за живот со болеста. Подобрувањата во скринингот и третманите донесе скок во животниот век за овие луѓе, па денес болните од цистична фиброза живеат во просек и до 50 години.

Симптоми

Во државите каде што се практикува комплетен скрининг на новороденчињата, цистичната фиброза може да се дијагностицира во првиот месец од животот, уште пред да се развијат симптомите. Кај остатокот од популацијата, оваа ужасна болест обично се дијагностицира по појавата на симптомите.
Знаците и симптомите на цистичната фиброза варираат во зависност од тежината на заболувањето. Кај еден пациент, симптомите може да се влошат или да се подобрат со текот на времето. Некои луѓе може да не искусат никакви симптоми сѐ до адолесценција или возрасното доба.
Луѓето на кои не им е дијагностицирана болеста сѐ до зрелоста, имаат поблага слика и голема е веројатноста да имаат атипични симптоми како повторливи напади на воспален панкреас, неплодност и честа пневмонија.
Луѓето со цистична фиброза имаат поголемо количество сол во потта. Родителите дури може да ја вкусат солта бакнувајќи ги своите деца. Поголемиот број од другите симптоми на цистичната фиброза ги зафаќаат респираторниот и дигестивниот систем.

Респираторни симптоми

Густата и леплива слуз, поттикната од цистичната фиброза, ги затнува тубите кои носат воздух во и надвор од белите дробови. Ова може да предизвика симптоми како:
• Постојана кашлица пропратена со густ секрет
• Отежнато дишење
• Тешко поднесување спорт и спортски активности
• Повторливи инфекции на белите дробови
• Воспаление на назалните шуплини и затнат нос
• Хроничен синузитис

Дигестивни симптоми

Густиот секрет, исто така, може да ги блокира тубите кои ги носат дигестивните ензими од панкреасот до тенкото црево. Без овие дигестивни ензими, цревата не се во можност целосно да ги апсорбираат хранливите материи од храната што ја консумирате. Последиците најчесто се следни:
• Мрсна столица со непријатен мирис
• Слабо зголемување на телесната тежина и раст
• Цревна блокада, особено кај новороденчињата (мекониум илеус)
• Хронична или тешка констипација, може да вклучува често напрегање при дефекацијата што на крајот резултира дел од ректумот да се испакне надвор од анусот (ректален пролапс)

Причини за појава на болеста

Цистична фиброза (ЦФ) е болест која настанува при мутација на генот „цистична фиброза трансмембрански спроводен регулатор“ – (CFTR).
Резултатот е густа, леплива слуз во сите делови на телото каде постојат жлезди со надворешно лачење особено изразено во белите дробови, панкреасот, органите за варење, жолчните патишта, репродуктивните канали и потните жлезди.
Може да се појават многу различни мутации во генот. Типот на генска мутација е поврзан со сериозноста на состојбата.

Децата треба да наследат по една копија од генот од секој родител за да ја имаат болеста. Ако децата наследат само една копија, нема да развијат цистична фиброза. Сепак, тие ќе бидат носители и би можеле да го пренесат генот на своите деца.
Од двајца родители кои се носители на ЦФ ген веројатноста дека ќе се роди новороденче со ЦФ е 25 %. Веројатноста дека новороденчето ќе биде носител на цистична фиброза ген е 50 %, додека пак веројатноста дека ќе се роди здраво новороденче е 25 %. Но, исходот од секоја бременост не може да се предвиди. Инциденцата на клиничката болест е 1 пациент на 2 500 жители.

Цистичната фиброза не е пренослива болест!

Кога да појдете на лекар?

Ако вие или вашето дете имате симптоми на цистична фиброза или ако некој од вашето семејство има ЦФ, разговарајте со вашиот лекар за тестирање за болеста.
Цистичната фиброза бара постојано, редовно следење од страна на лекар, најмалку на секои три месеци. Контактирајте го вашиот лекар ако почувствувате нови или влошени симптоми, како што се повеќе слуз од вообичаено или промена на бојата на слузот, недостиг на енергија, губење на тежината или сериозна констипација.
Побарајте итна медицинска помош ако кашлате крв, имате болки во градите или отежнато дишење или имате силна стомачна болка и надуеност.

Компликации

Компликациите на цистичната фиброза можат да влијаат на респираторниот, дигестивниот и репродуктивниот систем, како и на другите органи.

Компликации на респираторниот систем

Оштетени дишни патишта (бронхиектазии). Цистичната фиброза е една од водечките причини за бронхиектазија, хронична белодробна состојба со абнормално проширување и лузни на дишните патишта (бронхијални цевки). Ова го отежнува движењето на воздухот во и надвор од белите дробови и чистење на слузта од бронхијалните цевки.

Хронични инфекции.

Густата слуз во белите дробови и синусите обезбедува идеална почва за размножување на бактерии и габи. Луѓето со цистична фиброза често може да имаат синусни инфекции, бронхитис или пневмонија. Честа е инфекција со бактерии кои се отпорни на антибиотици и тешко се лекуваат.

Израстоци во носот (назални полипи).

Бидејќи поставата во внатрешноста на носот е воспалена и отечена, може да развие меки, месести израстоци (полипи).

Кашлање крв (хемоптиза).

Бронхиектазии може да се појават веднаш до крвните садови во белите дробови. Комбинацијата на оштетување на дишните патишта и инфекција може да резултира со кашлање крв. Често ова е само мала количина крв, но може да биде и опасна по живот.

Пневмоторакс.

Во оваа состојба, воздухот истекува во просторот што ги одвојува белите дробови од ѕидот на градниот кош, при што дел или целото белодробно крило колабира. Ова е почеста состојба кај возрасните со цистична фиброза. Пневмотораксот може да предизвика ненадејна болка во градите и недостиг на воздух. Луѓето често чувствуваат клокотење во градите.

Респираторна инсуфициенција.

Со текот на времето, цистичната фиброза може да го оштети ткивото на белите дробови толку силно што повеќе не функционира. Функцијата на белите дробови обично се влошува постепено, и на крајот може да стане опасна по живот. Респираторната инсуфициенција е најчеста причина за смрт.

Акутни егзацербации.

Луѓето со цистична фиброза може да доживеат влошување на нивните респираторни симптоми, како што се кашлање со повеќе слуз и отежнато дишење. Ова се нарекува акутна егзацербација и бара третман со антибиотици. Понекогаш може да се обезбеди третман дома, во спротивно пациентот мора да се хоспитализира. Намалувањето на енергијата и губењето на тежината, исто така, се чести пропратни симптоми на оваа состојба.

Компликации на дигестивниот систем

Недостиг на хранливи материи. Густата слуз може да ги блокира цевките што ги носат дигестивните ензими од панкреасот до цревата. Без овие ензими, вашето тело не може да апсорбира протеини, масти или витамини растворливи во масти, па не можете да внесувате доволно хранливи материи. Ова може да резултира со одложен раст, губење на тежината или воспаление на панкреасот.

Дијабетес.

Цистичната фиброза го зголемува ризикот од дијабетес. Околу 20 % од тинејџерите и 40 % до 50 % од возрасните со цистична фиброза развиваат дијабетес.

Заболување на црниот дроб.

Цевката што ја носи жолчката од црниот дроб и жолчното ќесе до тенкото црево може да се блокира и воспали. Ова може да доведе до проблеми со црниот дроб, како што се жолтица, замастување на црниот дроб и цироза, а понекогаш и камења во жолчката.

Гастроинтестинални проблеми.

Дистален интестинален опструктивен синдром (DIOS) или интестинално крварење (хематемеза и мелена).

Компликации на репродуктивниот систем

Неплодност кај мажите.

Речиси сите мажи со цистична фиброза се неплодни бидејќи цевката што ги поврзува тестисите и жлездата на простатата (vas deferens) е или блокирана со слуз или целосно ја нема. Одредени третмани за плодност и хируршки процедури понекогаш им овозможуваат на мажите со ЦФ да станат биолошки татковци.

Намалена плодност кај жените.

Иако жените со цистична фиброза се помалку плодни од другите жени, можно е тие да зачнат и да имаат успешна бременост. Сепак, бременоста може да ги влоши знаците и симптомите на ЦФ, затоа не заборавајте да разговарате за можните ризици со вашиот лекар.

Други компликации

Намалување на густината на коските (остеопороза).

Луѓето со цистична фиброза се изложени на поголем ризик да развијат опасно тенчење на коските. Тие исто така може да доживеат болки во зглобовите, артритис и болки во мускулите.
Нерамнотежа на електролити и дехидратација. Бидејќи луѓето со цистична фиброза имаат посолена пот, рамнотежата на минералите во нивната крв може да биде нарушена. Ова ги прави склони кон дехидратација, особено при вежбање или на топло време. Знаците и симптомите вклучуваат зголемен пулс, замор, слабост и низок крвен притисок.
Проблеми со менталното здравје. Справувањето со хронична болест која нема лек може да предизвика страв, депресија и анксиозност.

Превенција

Ако вие или вашиот партнер имате блиски роднини со цистична фиброза, и двајцата може да изберете да направите генетско тестирање пред да имате деца. Тестот, кој се изведува во лабораторија преку примерок од крв, може да помогне да се одреди ризикот од раѓање на дете со ЦФ.
Ако сте веќе бремени и генетскиот тест покажува дека вашето бебе може да биде изложено на ризик од цистична фиброза, вашиот лекар може да спроведе дополнителни тестови за вашето дете во развој.

The post Цистинча фиброза appeared first on Аптеки PlusPharma.

Тие се: шеќер, млечни производи, чоколада, слатки, ладна/замрзната храна, фабрички произведени и газирани сокови. Избегнувајте да пушите или да вдишувате чад од цигари и загаден воздух, бидејќи тоа ја иритира и онака оштетената мукозна мембрана.

Сувата кашлица најчесто се смирува со лекови од природата. Природни лекови против кашлица се: бел слез, исландски лишај, оман, анасон, ким (особено неговото етерично масло), мед (особено од багрем, липа или планински од боровашума), јаглика, сладок корен, мајчина душичка, ајдучка трева, жалфија, лук, анасон, ѓумбир и други. Предноста на природните лекови е тоа што немаат адитиви и шеќер, што е особено корисно за луѓето со дијабетес. Корисните ефекти на некои од гореспоменатите растенија се:

Бел слуз

Ги обложува мукозните мембрани на респираторните органи, со што се спречува понатамошна иритација. Веројатно најпознатиот природен лек против сува кашлица.

Исландски лишај

има слично дејство како белиот слез, содржи голема количина слузи кои ги прекриваат, заштитуваат и навлажнуваат надразнетата и сува слузница на устата и грлото, и на тој начин ја смируваат сувата кашлица.

Оман – одамна е познат како природен лек против кашлица, астма, бронхитис и пневмонија

Коморач – познати се неговите корисни ефекти врз горните дишни органи.

Етерично масло од ким – природен лек за бронхитис и кашлица

Бршлен

Пред неколку векови се покажа како одличен сојузник за смирување на упорната кашлица, а делува и антиспазмодично (ги проширува борнхиите и ги опушта).

Јаглика

Ги ублажува тегобите од кашлањето и има муколитички ефект (го разградува секретот).

The post Како да ја смирите сувата кашлица? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Аритмија е абнормален срцев ритам или отчукување на срцето. Може да се чувствува како треперење или забрзано чукање на срцето, небаре сте трчале.

Постјат два основни типа аритмии:

Брадикардија – Чукањето на срцето е премногу бавно, што резултира со помалку од 60 отчукувања во минута.

Тахикардија – Отчукувањето на срцето е пребрзо, што резултира со повеќе од 100 отчукувања во минута.

Атријалната фибрилација е најчестиот тип аритмија. Тоа е неправилно чукање на срцето кое понекогаш се чувствува како треперење во градите, болка во градите, недостиг на здив, но може и да не се чувствува воопшто. Некои аритмии се безопасни и може да немаат забележителни симптоми. Во некои случаи, абнормалните или неправилни срцеви ритми може да предизвикаат срцето да престане да чука.

Знаци и симптоми на аритмија

Многу аритмии немаат никакви симптоми. Но доколку се појават, најчесто се следните:

• Палпитации(може да чувствувате како треперење во градите, како срцето да прескокнува или како да чука премногу силно или пребрзо)
• Чувство на паузи помеѓу отчукувањата на срцето или неправилна шема
• Замор, слабост, зашеметеност
• Бавно чукање на срцето

Некои аритмии се итни медицински случаи. Се случува во текот на аритмијата срцето да не може да испумпа доволно крв во телото и едноставно да престане да работи.

Ако ги почувствувате следните симптоми, реагирајте веднаш:

• Слабост, вртоглавица или зашеметеност
• Несвестица
• Скратен здив
• Болка во градите
• Заматен вид

Причини и ризик-фактори за појава на аритмии

Аритмиите се случуваат кога електричните сигнали кои го контролираат чукањето на срцето не функционираат правилно. Ова може да се случи ако специјализираните срцеви клетки кои испраќаат електрични сигнали се оштетени или ако електричните сигнали не патуваат правилно низ срцето. Нормалното чукање на срцето може да се наруши и ако срцето произведува премногу електрични сигнали.

Понекогаш причината за аритмија е нејасна. Аритмиите се чести кај постарите возрасни лица, кои имаат поголема веројатност да имаат срцеви заболувања, висок крвен притисок и други здравствени состојби кои можат да предизвикаат аритмии. Некои лекови, исто така, може да предизвикаат аритмии како несакан ефект, вклучувајќи антидепресиви, антихистаминици и бета-блокатори. Допонително, нелегалните дроги, како што се кокаин, метамфетамин и стимуланси, вкучувајќи кофеин и никотин, може да предизвикаат аритмии.

Во вообичаени ризик-фактори спаѓаат:

• Срцев удар
• Срцева слабост или кардиомиопатија
• Абнормални срцеви залистоци
• Вродени (присутни при раѓање) срцеви мани
• Висок крвен притисок
• Опструктивна ноќна апнеја
• Пушење
• Проблеми со тироидната жлезда
• Екстремен емоционален стрес или гнев

Како се дијагностицира аритмијата?

За откривање на аритмија се користат голем број тестови и уреди. Дијагнозата обично бара снимање на електричната активност на срцето со помош на електрокардиограм или ЕКГ.

ХОЛТЕР МОНИТОР – пренослив, 24 или 48-часовен ЕКГ – може да се користи ако лекарот сака да провери како работи срцето во подолг временски период. За време на ЕКГ, мали фластери или налепници наречени електроди се залепени на неколку точки на градите и телото. Овие електроди ќе генерираат слика за електричната активност на вашето срце за да можат лекарите да видат каде може да се појават какви било неправилности.

ЕХОКАРДИОГРАМ – вид ултразвук кој користи звучни бранови за да произведе слики од вашето срце. Исто така може да се користи за дијагностицирање на проблеми со срцето што може да доведат до аритмии.

СТРЕС-ТЕСТОВИТЕ, кои користат физички напор (како трчање на лента за трчање) или лекови за симулирање на вежбање, може да предизвикаат аритмија и да му посмогнат на лекарот да постави точна дијагноза. Вашиот лекар може да побара и рендген на граден кош за да види дали срцето е поголемо од нормалното. Често се прави и крвна анализа за да се проверат нивоата на тироидната жлезда со цел таа да се исклучи како причина за појава на аритмија.

Времетраење на аритмијата

Времетраењето на аритмијата зависи од причината што ја поттикнала. на пример, кога аритмијата е предизвикана од состојба која може да се лекува, како што е хиперактивна тироидна жлезда, неправилното чукање на срцето може да исчезне кога ќе се третира проблемот со тироидната жлезда. Аритмиите предизвикани од прогресивно или трајно оштетување на срцето, сепак, имаат тенденција да бидат долгорочни проблеми и можеби ќе треба да се контролираат со лекови или да се третираат со операција

Третман

Аритмиите може да се третираат со лекови, медицински процедури или операција. Лековите можат да го забават пребрзото отчукување на срцето. Тие исто така може да се користат за изедначување или стабилизирање на абнормалниот срцев ритам. Некои аритмии, вклучително и премногу бавните отчукувања на срцето, може да се третираат со пејсмејкер. Пејсмејкерот е медицински уред кој се става под кожата на градите. Уредот електронски го следи и, со испраќање електрични импулси до срцето, го ублажува чукањето на срцето.

Ако аритмијата е опасна по живот, како што е вентрикуларна тахикардија или вентрикуларна фибрилација, лекарот може да препорача имплантација на кардиовертер-дефибрилатор (ICD). Станува збор за уред кој се напојува на батерии и е поврзан со срцето со тенки жици за да го следи пулсот. Ако уредот детектира абнормално чукање, ќе испорача елктричен шок до срцето за да го врати нормалниот срцев ритам.

Дополнително, некои аритмии може да се третираат со едноставни домашни вежби кои помагаат да се воспостави контрола врз срцевиот ритам.

• Преклопување на устата со дланка или кашлање
• Задржување на здивот наведнувајќи се
• Нежна масажа на очните капаци – благо притискање надолу
• Потопување на лицето во студена вода

Овој тип на вежби не се соодветни за секого и делуваат само за одредени видови аритмии. Разговарајте со вашиот лекар пред да пробате некоја од нив.

Без оглед на медицинските интервенции кои се препорачуваат за лекување на аритмија, нејзиното успешно лекување во голема мера зависи од здравиот животен стил:

• Здрава исхрана со малку маснотии и сол
• Редовно вежбање
• Престанок со пушење
• Губење тежина за да се избегне дебелина

Превенција

Не сите срцеви аритмии може да се спречат. Сепак, постојат чекори што можете да ги преземете за да ги намалите факторите на ризик. Можете да го намалите ризикот од аритмија предизвикана од коронарна артериска болест со:

• Здрава исхрана богата со овошје и зеленчук и избегнување заситени и транс масти
• Одржување здрава тежина
• Редовно вежбање
• Контрола на висок крвен притисок и холестерол
• Откажување од пушење

За да ја минимизирате можноста за аритмии предизвикани од интеракции со лекови, задолжително разговарајте со вашиот лекар или фармацевт за различните лекови што ги пиете. Можеби ќе биде потребно намалување на дозата или замена со друг лек за да се елиминира аритмијата.

Компликации

Компликациите на аритмиите може да вклучуваат:

Мозочен удар

Аритмиите, како шт ое атријалната фибрилација, се поврзани со зголемен ризик од згрутчување на крвта или појава на тромб кој доколку се отпушти, може да стаса до мозокот и да го блокира протокот на крв. Ова е она што предизвикува мозочен удар. Лековите за разредување на крвта можат значително да го намалат ризикот од омозочен удар. вашиоот лекар ќе утврди дали овој лек е вистинскиот за вас, во зависност од видот на аритмијата што ја имате и ризикот од згрутчување на крвта.

Срцева слабост

Тековните аритмии може да доведат до намалување на способниста на долните комори на срцето правилно да пумпаат крв. Срцевата слабост како резултат на аритмија е почеста кај поединци кои веќе имаат срцеви заболувања.

Ненадеен срцев удар

Срцето може да престане да чука ненадејно и неочекувано како резултат на еден вид аритмија наречена вентрикуларна фибрилација.

Поврзани состојби и причини за аритмија

Одредени состојби го зголемуваат ризикот од аритмии, вклучувајќи хипертироидизам или хиперактивна тироидна жлезда и апнеја при спиење.

ХИПЕРТИРОИДИЗМОТ е состојба при која тироидната жлезда произведува премногу хормон наречен тироксин. Ова може да го забрза метаболизмот и да доведе до ненамерно губење на тежината. Исто така може да влијае на срцевата работа, предизвикувајќи брзи или неправилни отчукувања. Хипертироидизмот може да се лекува со лекови или хируршки зафат.

АПНЕЈА ПРИ СПИЕЊЕ е нарушување при кое лицето престанува да дише во текот на сонот, па продолжува по неколку секунди. Гласно рчење, борба за воздух и прекумерна дневна поспаност се некои од симптомите на оваа состојба. Состојбата го зголемува ризикот од срцеви проблеми, вклучувајќи срцев удар, мозочен удар и аритмии како атријална фибрилација. Апнејата при спиење може да се третира со промени во животниот стил, како што се намалување на телесната тежина, откажување од цигари, спортување.

The post Аритмија appeared first on Аптеки PlusPharma.

Дефиниција

Паничниот напад е ненадејна епизода од интензивен страв која поттикнува одредени физички манифестации (Биење на срцето, вртоглавица, губење на воздухот), иако не постои реална причина за тоа.

„Губам контрола!“
„Ќе полудам!“
„Ќе добијам срцев удар!“
„Ќе умрам!“

Ова се мислите во кои верува лицето кое во моментот се соочува со паничен напад. Паничните напади претставуваат најбрза и најкомплексна промена позната во човековото тело. Чувство на огромен страв без можност да се контролира, чувство дека е во прашање сериозна болест, чувство дека се умира или се губи разумот. Човекот добива внатрешен импулс да избега, да излезе или да се сокрие некаде. Кога наеднаш ќе се случи, животот на личноста драматично се менува и повеќе ништо не е како што било. Но, тоа не значи дека не може да се скрши кругот на постојани напади и иживот во страв. Колку и да звучи неверно, постои начин да излезете од паничното заробеништво!

Симптоми

Паничните напади се случуваат ненадејно, без предупредување. Можат да се случат во кое било време на кое било место – додека возите, на сред состанок, додека сте на фризер, додека сте во кино, буквално секаде! Траат од 5 до 30 минути, а кулминацијата на симптомите се случува во првите 10 минути. По паничниот напад, човекот се чувствува истоштено, умпорно и сонливо.

Дали сте ги почувствувале овие телесни сензации?

1. Кнедла во грлото и градите – недостиг на воздух
2. Тахикардија и прескокнување на срцето?
3. Бранови жештина и потење на дланките?
4. Вртоглавици и губење на рамнотежата?
5. Чувство дека сте надвор од сето она што се случува со вас?

Најлошиот момент кај паничнит енапади е интензивниот страв дека истиот ќе се повтори. Човекот е во состојба толку многу да стравува од нов паничен напад (Фаза позната како страв од стравот), што може да почне да го избегнува кафулето каде што го искусил првиот, да одбива да се качи во автобус или авион, плашејќи се дека таму ќе го снајде истото. Накусо, ги избегнува местата и околностите во кои се случил нападот верувајќи дека така ќе спречи нов. Најстрашна фаза е кога човекот ќе престане да излегува од дома, бидејќи таму се чувствува најсигурно. Психолозите велта дека човекот е вистински излекуван во моментот кога ќе престане да се заморува и да се плаши од тоа дека повторно ќе го снајде паничен напад.

Кога да појдете на доктор?

По можност веднаш, бидејќи не само што е тешко сами да се изборите со паничните напади, туу ќе се поштедите од низа испитувања и тестови верувајќи дека боледувате од некоја болест. Паничните напади ги наведуваат луѓето да мислат дека се болни од срце, дека имаат рак, астма, дека им слабее видот и низа други медицински состојби, кои всушност се преземени дијагнози од луѓето кои го опкружуваат лицето кое се соочува со паничен напад.

Што го предизвикува паничниот напад?

Не постои конкретно дефинирана причина за појавата на паничните напади, но овие фактори може да имаат некаква улога:

1. Генетски наследна појава
2. Голем стрес
3. Темпераментот на човекот (најчесто е својствен на перфекционистите)
4. Одредени промени во функционирањето на мозокот

Некои истражувачи сугерираат дека човековиот природен одговор при опасност има врска со паничниот напад. На пример, кога ќе ве нападне мечка, вашето тело инстинктивно реагира, па срцето и дишењето ќе се забрзаат, водопади од стимуланси и хормони – адреналин, епинефрин, гликоген, корикол, норепинефедрин – надоаѓаат преку крвотокот во телесните клетки подготвувајќи го телото да се соочи со заканата. Слична е реакцијата на телото соочено со паничен напад, иако не постои никаква реална закана. Паничните напади најчесто се јавуваат во доцните тинејџерски години, а жените се посклони да се соочат со паничен напад.

Ризик

Доколку не се третираат, паничните напади можат сериозно да го комплицираат животот на личноста. Можно е да се развие фобија да излегува од дома, да се социјализира со луѓе, да има проблеми на работа, да развие депресија или да стане зависник од лекови, алкохол или во најлош случај наркотици, и тоа само проади стравот да не му се потвтори нападот.

Како сами да си помогнете?

Помошта од психолог и работата на себе е најдобтиот начин да се уверите дека паничните напади се само состојба на умот. За некои луѓе е доволно да се информираат за паничните напади и да ги окончаат, на други им е потребна поголема поддршка. Проверете што функционира за вас и ќе се уверите дека можете да ги надминете.

Контактирајте со други пациенти

Дружењето со луѓе кои страдаат од панични напади како вас ќе ви помогне да се соочите со проблемот и да разберете дека не сте сами.

Држете се до третманот – соочувањето со стравовите е тешко, но само на тој начин ќе се ослободите од чувството на заложник. Следете ги советите на психијатарот, тоа што треба да пиете лекови и да одите на сеанси не ве правислаби личности.

Бидете физички активни

Аеробните вежби го смируваат расположението исто како и прошетката на воздух и сонце.

Наспијте се – обезбедете си доволно сон за да не бидете расеани, бидејќи паничните напади најчест о се случуваат преку ден.

1. Околу 7,2% од возрасните или 1 од 15 луѓе имале панично нарушување.
2. 1/3 од популацијата во развиените земји имале најмалку еден паничен напад.
3. Само 22% од луѓето што страдаат од панични напади побарале помош.
4. 10% од луѓето кои неколку месеци живеат во паника, се затвораат дома и не е способни сами да излегуваат.
5. 30% од луѓето кои неколку години живеат со панични напади ја губат работатат.
6. 17% од лицата со паничен напад се подложни на ризик од алкохолизам, а 40% од хронична депресија

Избегнувајте кофеин, алкохол и нелегални супстанци – Сите овие може да го поттикнат или да го влошат паничниот напад.

Прифатете го тоа што го чувствувате

Обидете се да разберете како ви делуваат емоциите. Правете разлика помеѓу паника и страв. Логично е да се плашите ако пешачите во ноќта и нешто шушне, но паничите ако чувствувате необјаснив страв иако е ден и има луѓе наоколу.

Научете и практикувајте неколку техники за опуштање – На пример, јога, длабоко дишење (вдишување преку нос, полнење на градите и стомакот со воздух, па издишување преку уста) и прогресивно мускулно опуштање – стартувајте со прстите на нозете, стегнете ги најсилно што можете, па опуштете ги. Од стапалата продолжете нагоре, се додека стасате до мускулите на лицето.

Замислете го вашето среќно место

Тоа ќе биде вашето островче на кое ќе бегате секогаш шштом се соочите со паничен напад. Потрудете се да го замислите до детаљ, ако е плажа, замислете ги и мирисот на морето и звуците на брановите.

Пронајдете објект на кој ќе се фокусирате – Изберете предмет на кој ќе го насочите целото внимание со цел да ги оттргнете мислите од паничната состојба. Анализирајте го предметот до ситница, неговата боја, форма, големина, текстура, а потоа размислувајте што би смениле кај него.

Обидете се со методот 5,4,3,2,1

Паничните напади можат да направат личноста да се чувствува одвоена од реалноста.

Оваа техника помага да се насочи фокусот подалеку од изворот на стрес.

Погледнете 5 одделни објекти – Размислете за секој од нив кратко време

Слушнете 4 различни звуци – Размислете од каде потекнуваат и што е карактеристично за нив.

Допрете 3 објекти – Размилете за нивната текстура, температура и која е нивната употреба.

ПОмирисајте 2 различни мириси – Земете едно нешто кое ќе го вкусите. Забележете како е вкусот.

The post Паничен напад appeared first on Аптеки PlusPharma.

Природниот процес на стареење влијае на цврстината на мускулите, па на човекот му станува сѐ потешко да ги одржи мускулите што ги има и да формира нови. Но, слабеењето на мускулатурата не подразбира само збогување со стомачните мускули или трицепсите што некогаш сте ги имале, малкумина се свесни дека оваа промена се однесува и на мускулите кои се сместени длабоко во внатрешноста на телото, како оние на карлицата.

После 50-тата година од животот, особено кај жените, мускулите на карлицата почнуваат да слабеат под влијание на хормонските промени и истрошените сврзни ткива кои стануваат сѐ поизнемоштени. Бидејќи се тенки по природа, овие мускули ја губат силата и тоа создава проблем во секојдневното нормално живеење. Состојбата особено се комплицира штом ослабнат мускулите што го поддржуваат мочниот меур.

Ако постојано се воздржувате од одење во тоалет и згора на тоа не вежбате, голема е веројатноста на старост да се соочите со инконтиненција, состојба која се карактеризира со повремено, неконтролирано мокрење или со потреба од мокрење која е доста ненадејна и силна.

Замислете да не можете да додржите ниту минута за да појдете во тоалет?! Токму ова е секојдневие со кое се соочува околу 25-30 % од светската повозрасна популација.

Симптоми на уринарна инконтиненција

Зачестеното неконтролирано мокрење преку ден, но во некои потешки случаи и во текот на ноќта, е главниот симптом својствен за оваа состојба.

Некои луѓе само повремено се соочуваат со неконтролирано испуштање урина, главно во мали количества. Други пак, неволно испуштаат поголеми количества и тоа почесто.

Типови уринарна инконтиненција

Инконтиненција поради стрес или притисок – доаѓа до мокрење поради тоа што мочниот меур трпи некаков притисок. Ова најчесто се случува при кивање, закашлување, смеење, вежбање или подигнување некој потежок предмет.

Нагонска инконтиненција – се карактеризира со ненадејно, силно чувство и потреба од мокрење. Доаѓа до честа потреба од мокрење, дури и во текот на ноќта. Ваквата состојба може да се јави и поради некаков тип инфекција, но и поради посериозни состојби како дијабетес или некакво невролошко нарушување.

Инконтиненција со прелевање – зачестено или константно мокрење во мали количини, поради нецелосно празнење на мочниот меур.

Функционална инконтиненција – физичко или ментално оштетување, или состојба која ги спречува луѓето навремено да појдат по мала нужда.

Мешана инконтиненција – ова е состојба кога луѓето може да искусуваат повеќе од еден тип инконтиненција на пример, инконтиненција поради притисок и нагонска инконтиненција.

Без разлика на типот на инконтиненцијата, во суштина состојбата може да се карактеризира како привремена или повторувачка.

Привремената инконтиненција може да се јави поради некаков вид инфекција на уринарниот тракт или поради констипација.

Повторувачката инконтиненција може да се јави поради повеќе причини како:

Бременост – хормоните или тежината од плодот може да ја предизвикаат оваа состојба.

Стареење – способноста на мускулите на мочниот меур да ја задржуваат урината се намалува со возраста.

Менопауза – по менопаузата кај жените доаѓа до намалено создавање на хормонот естроген. Овој хормон се смета дека има улога во одржувањето на здрава обвивка на мочниот меур.

Зголемена простата – кај повозрасните мажи, инконтиненцијата често се јавува поради зголемување на простатната жлезда.

Кои ризик-фактори водат до уринарна инконтиненција?

Возраста – со стареењето мускулите на мочниот меур слабеат, па тој ја намалува способноста да ја задржува урината.

Полот – жените се посклони на состојбата. Бременоста, породувањето, менопаузата се дел од факторите кои ја прават инконтиненцијата почеста кај жените. Но, мажите кои имаат проблеми со простата исто така имаат поголем ризик од појава на уринарна инконтиненција.

Прекумерната тежина – вишокот килограми го зголемуваат притисокот врз мочниот меур и околните мускули, па тие слабеат и дозволуваат урината да помине неконтролирано.

Пушењето – цигарите можат да го зголемат ризикот од појава на уринарна инконтиненција.

Генетиката – доколку постојат членови од семејството кои ја имаат оваа состојба, имате поголеми шансите и вие да се соочите со истото.

Други заболувања – како невролошки состојби или дијабетес.

Кога да побарате лекарска помош?

Штом забележите симптоми, веднаш обратете се на лекар! Ако сакате да бидете сигурни, едноставно почнете да водите дневник за тоа колку често мокрите и колку течности внесувате. Проблемите со мокрењето го намалуваат квалитетот на животот, но може да предизвикаат и други здравствени состојби. Можеби не ви е пријатно да бидете отворени за проблемот, но со молчење не добивате ништо!

Како се лекува уринарната инконтиненција?

Изборот на начинот на лекување најмногу зависи од видот и степенот на уринарната инконтиненција. Кај стрес-инконтиненцијата најчесто се применуваат конзервативни методи, како примена на вежби за јакнење на мускулите на карличното дно (Кегелови вежби). Во случај на неуспех или доколку постои голем степен на инконтиненција, се применува хируршко лекување (вградување слингови или сфинктери).

Како вежбањето влијае на мочниот меур?

Сврзните ткива се соочуваат со многубројни промени поттикнати од природниот процес на стареење, но и седентарниот начин на живот игра голема улога. Имено, ткивата во голем степен се истегнуваат под дејство на притисокот што им го прави телото (тежината) кое постојано е во седечка положба – тоа ја зголемува потребата за често празнење на мочниот меур. Неактивниот животен стил е причина и за честа појава на констипација, која пак води до полн стомак, спречувајќи го мочниот меур целосно да се прошири.

Кои вежби може да ја ублажат инконтиненцијата?

Важно е да запаметите дека која било активност е подобра од никаква активност и дека не е потребен којзнае колкав напор за да ги активирате карличните мускули.

Некои вежби може да се прават и додека седите на стол и гледате телевизија или работите на биро, како што се марширање со стапалата, допирање на глуждовите од една страна па на друга страна, заокружување и исправување на грбот или едноставно седење на топка за вежбање. Сѐ што може да го активира јадрото и оние тенки карлични мускули може да помогне да се намалат проблемите со мочниот меур.

Други вежби што можат да се направат вклучуваат одење, јога или тренинг со отпор. Дајте им приоритет на вежбите за истегнување и зајакнување на колковите за да ги решите сите аспекти на проблемот.

Без разлика какви вежби ќе одлучите да правите, исклучително е важно да го слушате вашето тело и да го практикувате она што можете да го поднесете. Прекумерниот напор може да доведе до компликации, наместо подобрување.

Како да се справите со инконтиненцијата ако сѐ уште работите?

Дури и да работите од дома, постојаната потреба да одите во тоалет ќе ве дефокусира од работата.

Пијте повеќе вода кога сте без обврски

Со помал внес на течности ќе ги намалите посетите во тоалетот, но недоволното пиење вода може да поттикне други последици. Затоа, плански пијте вода, помалку додека работите, а повеќе кога сте слободни. Не оставајте се дехидрирани, но не претерувајте со количината.

Обрнете внимание што го дразни вашиот мочен меур

Идентификувајте ги сите надразнувачи на мочниот меур што може да ја зголемат фреквенцијата на мокрењето. Вообичаени надразнувачи на мочниот меур се кафето, газираните пијалаци, цитрусното овошје и чоколадата.

Почесто истегнувајте се

Ако сте врзани на биро, станувајте почесто за да го намалите притисокот врз мочниот меур. Правете обиколка на канцеларијата или практикувајте ги Кегеловите вежби додека седите. Правилото е дека не смеете да седите подолго од еден час!

The post Уринарна инконтиненција appeared first on Аптеки PlusPharma.

Прехранбената сол е незаменлив дел од исхраната на човекот. Без сол, храната е како без вкус. Освен што му помага на човекот полесно да ги задоволи рецепторите за вкус, солта содржи натриум – минерал неопходен за здраво срце.

Но, само мало отстапување од препорачаниот дневен внес на натриум е доволен за минералот да се претвори во непријател број еден на срцето.

Луѓето консумираат сѐ повеќе сол!

Кујнската сол (натриум хлорид) е извор на важни електролити за организмот. Нашите предци внесувале сол во многу мала количина, едвај 1 грам во денот. Кога Кинезите, пред пет илјади години, ја откриле можноста за продолжување на рокот на храната со конзервирање, солта добила огромно економско значење, но и уделот на солта во исхраната на луѓето постепено почнал да расте.

Од 1 грам, луѓето почнале да консумираат 5 грама сол дневно. Во 19 век бил постигнат рекорд во консумација на сол, па дневно се консумирале од 9 до 12 грама. Со пронаоѓање на фрижидерот, извесен период, опаднала дневната потрошувачка на солта во домаќинствата.

Денес, дневниот внес е ист како во 19-ти век, иако последните истражувања покажуваат дека луѓето внесуваат и повеќе од 12 грама сол дневно, а тоа е многу опасно!

Но, брзото темпо на живот подразбира брза храна, полуготови производи и комплетно преработена храна која содржи многу, многу сол.

Малку сол е добро за здравјето

Натриумот, содржан во кујнската сол, е важен за одржување на рамнотежа на телесните течности, за воспоставување киселинско-базна рамнотежа, за пренос на нервните импулси и за нормална функција на клетките.

Од друга страна, прекумерното внесување натриум може да предизвика задржување на течности во телото што доведува до зголемување на крвниот притисок кој може да го загрози срцето, артериите, бубрезите и мозокот.

Секој грам натриум доведува до задржување на 70 милилитри вода, покачувајќи го циркулирачкиот волумен на течности во телото односно крвниот притисок.

Задржувањето на течности под влијание на натриум, е особено изразено кај некои пациенти со хронична бубрежна болест и кај пациенти со срцева слабост.

Способноста на натриумот да го зголемува притисокот е особено изразена кај пациентите со артериска хипертензија, кај кои притисокот е особено чувствителен на внесот на сол.

Поврзаноста помеѓу солта и крвниот притисок

Ако луѓето во светот внесуваат од 9 до 12 грама сол дневно, тоа значи дека истовремено внесуваат од 3.5 до 5.5 грама натриум. Според една студија спроведена во Хрватска, внесот на сол проценет со 24 часовно мерење на натриум во урината, бил 11.6 грама што е двојно повеќе од препорачаното. Помалку од 6 грама сол дневно консумирале помалку од 10% од луѓето, а дури 40% од населението консумирало повеќе од 12 грама сол.

Од една страна, постои јасна врска помеѓу натриумот и покачениот крвен притисок! Но, од друга страна намалениот внес на натриум има негативен ефект врз кардиоваскуларното здравје (покачен ризик од мозочен удар, миокарден инфаркт, ненадејна смрт, срцева слабост и периферна артериска болест).

Истражувањата покажаа дека и високиот внес на натриум и нискиот внес на натриум (помалку од 3 грама дневно) се поврзани со повисоки стапки на смртност и зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања.

Според една студија, намалувањето на солта за 4.4 грама дневно (што одговара на намалување на натриумот за 1.75 грама на ден) било поврзано со просечно намалување на систолниот крвен притисок за 4,2 mmHg и дијастолниот крвен притисок за 2.1 mmHg.

Кај лицата со артериска хипертензија овој ефект бил уште поизразен – систолниот притисок се намалил во просек за 5.4 mmHg, а дијастолниот за 2.8 mmHg.

Благотворното дејство на намалениот натриум врз крвниот притисок, најсилно го чувствуваат постарите лица, лицата со дијабетес, лицата со метаболички синдром и лицата со хронично бубрежно заболување.

Бенефити од намалување на солта во исхраната, а со тоа и на натриумот, чувствуваат и луѓето кои земаат терапија за висок крвен притисок. Искуствата покажуваат дека тие луѓе го намалиле бројот, но и дозата на таблетите со кои го регулираат притисокот.

Препорака: Помалку од 5 грама сол во денот!

Врз основа на резултатите од бројни студии, Светската здравствена организација издаде препорака дневната доза на сол да биде помала од 5 грама, што одговара на внес на натриум помал од 2 грама дневно. Се проценува дека 30% намалување на внесот на сол ќе спречи 2.5 милиони смртни случаи годишно ширум светот.

Препораката за намалување на внесот на солта во исхраната, не подразбира само намалување на солта што се користи при подготовка на оброците во домот. Поголемиот дел од солта е веќе содржанa во полуготовата и готовата храна. Затоа, слободно може да се каже дека поголемиот дел од солта во храната всушност е скриена.

Се проценува дека 80% од солта што ја консумираат луѓето доаѓа од готовата храна, а само 20% од домашно приготвената храна.

Од готовата храна, најмногу сол има лебот и пекарските производи, месото и месните производи, грицките, сирењето и другите млечни производи.

Кога јадете две кришки леб, внесувате повеќе од 1.5 грама сол, а со едно солено ѓеврече внесувате околу 2 грама сол, што е повеќе од една третина од препорачаната доза сол во денот.

Расте бројот на случаите со хипертензија!

Во 2015 година, 1.13 милијарди луѓе ширум светот страдале од артериска хипертензија. Се проценува дека до 2025 година, 1,5 милијарди од светската популација ќе страда од хипертензија. Време е да ја намалиме солта!

The post Солта и крвниот притисок appeared first on Аптеки PlusPharma.

Многумина измислуваат дека не поднесуваат одреден тип на храна колку да најдат оправдување за диета, но при реални алергии – оние што предизвикуваат жестоки, ненадејни реакции како анафилаксичен шок – телото ја доживува храната како натрапник и имунитетот преминува во петта брзина. Моменталните медицински мислења сугерираат дека имуниот систем е инволвиран и при нетолерантност на храна што предизвикува потекување, тврда столица, гасови, дијареја, но истата сѐ уште не може да се испита преку крв. Неопходно е да појдете кај специјалист гастроенеролог за да утврди која храна го вознемирува вашето тело. Или обидете се така што ќе ги елиминирате намирниците што тешко се варат како млечни производи, житните и пченичните производи, нерастворливи влакна, сорбитол и ксилотил (замена за бел шеќер) во период од 2 до 4 недели и забележете дали симптомите ќе исчезнат. Ако се истрајни, голема е веројатноста да имате синдром на раздразливи црева (IBS), како и да е, појдете на лекар.

ФИЗИОТЕРАПЕВТ – Вежбајте го задникот и ќе ја елиминирате болката во грбот

Болката во долниот дел од грбот е број еден проблем на зафатените, млади луѓе кои цел ден се заробени пред компјутер. Дел од болката се должи и на слабите, неактивни мускули на задникот. Мускулите на задникот го условуваат секое наше движење – стоење, одење, наведнување, поткачување, во спротивно, долниот дел од грбот се активира за да компензира. Само со вежби, ќе успеете да ги вратите мускулите на задникот во форма.

ЕКСПЕРТ ЗА СЕКСУАЛНО ЗДРАВЈЕ – Кламидијата и ХПВ се почести и од настинка

Кламидијата е најчесто дијагностицираната сексуално пренослива болест и доколку не ја третирате, истата може да доведе до неплодност. Неверојатно лесно е да закачите кламидија, секој тип на незаштитен секс е ризичен. Симптомите вклучуваат промени во исцедокот (друга боја и мирис), болка при мокрење или при сексуален чин, болка во карлицата и крвавење помеѓу циклусите или после сексуална активност. Но, неверојатни 75% од жените со кламидија немаат никакви симптоми, затоа редовниот гинеколошки преглед е пресуден. Третманот подразбира антибиотици и воздржување од сексуални активности барем една недела. При тоа, неопходно е и двајцата партнери да се лекуваат.

ОФТАЛМОЛОГ – Следете го 20:20:20 правилото

За да го олесните напорот врз сетилото за вид, следете го следното правило: после 20 минути интензивно гледање во компјутер, одморајте 20 секунди, гледајќи 20 чекори во далечина. Ако тоа не е доволно, освежувајте ги очите со вештачки солзи. Компјутерот неможе да го оштети видот, но предизвикува сувост кај очите и црвенило. Ставете заштитна фолија на мониторот за да го намалите зрачењето на сината светлина или носете заштитни очила. Очите треба да се испитуваат на секои две години, бидејќи некои проблеми се појавуваат само на возраст од 25 до 30 години. Промените кај очите честопати се показател и за посериозни заболувања како висок крвен притисок, дијабетес и висок холестерол.

The post 4 здравствени сугестии што секој лекар би сакал да ги знаете appeared first on Аптеки PlusPharma.

Не пребарувајте ги симптомите за вашата здравствена состојба на интернет! Интернетот не дава точни дијагнози, а уште помалку ќе ве излекува. Единствено што ќе добиете е паничен напад дека деновите ви се избројани. Запомнете го ова правило, а патем научете ги оние што ја чинат основата на здравиот живот.

ДЕРМАТОЛОГ – Ботоксот не е пресуден за да изгледате свежо и здраво!

Со мала инвестиција во името на блескавата кожа, можете да добиете многу за возврат. Стартувајте со овие чекори штом забележите видливи знаци на стареење – фини линии околу очите или пигментација (темни дамки). Ако имате чувствителна кожа, најдобро е да појдете на дерматолог.

1 ЧЕКОР

Нанесувајте серум за лице на база на витамин Ц секое утро. Витаминот Ц е одличен антиоксидант (што значи им се спротивставува на слободните радикали што ја оштетуваат кожата) кој ја поттикнува продукцијата на колаген, а тој пак ја пополнува и затегнува кожата. Витаминот Ц е признат избелувач кој ќе ги осветли темните флеки и ќе го изедначи тенот.

2 ЧЕКОР

Нанесувајте крем со заштитен фактор секој ден, дури и во зима, за да ги соборите штетните УВА зраци. Побарајте крем што содржи минимум 5 % цинк оксид, нанесете колку една кафена лажичка.

3 ЧЕКОР

Навечер нанесувајте ретинол (дериват на витаминот А). Тој е најдобриот освежувач за кожата познат до сега. Но, за резултати ќе треба да почекате од два до три месеци. За почеток, стартувајте со крем или серум што содржи мал процент ретинол и нанесувајте го секоја втора ноќ, за кожата да стане толерантна на активната состојка.

ЗАБОЛЕКАР – Шкрипењето сериозно ги старее забите

Во денешно време, не е необично да забележите човек со вкочанета вилица, а многумина ги тријат забите во сон. Ваквата пракса доведува до предвремено стареење на забите (за три месеци секоја ноќ) и најчесто е поттикната од стрес. Шкрипењето со забите е некој облик на одбранбен механизам кој поттикнува лачење на ендорфин, хормон на среќата. Обично, луѓето ги стискаат предните заби кои со текот на времето се тенчат, други пак ги стискаат катниците, па затоа страдаат од необјаснива болка во вилицата, вратот и грбот. Јога два пати во неделата е доволно за да се ослободите од севкупната тензија, вклучувајќи ја и онаа што ја акумулирате во устата. Ако се фатите себеси дека ја стегате вилицата преку ден, голема е веројатноста истото да го правите и додека спиете, а тоа мора да го решите веднаш!

ПСИХИЈАТАР- Вашите пријатели се најдобриот лек

Во текот на годината, еден од четворица ќе доживее ментален здравствен проблем, како депресија и анксиозност, поради кој нема да биде во можност нормално да функционира. Но, многу почесто луѓето страдаат од дисфорија или постојано чувство на тага, а медицината не е одговор. Искуствата како прекин на врската, отпуштање од работа или страв за иднината отприлика го опишуваат тоа чувство. Во вакви периоди, најсилниот лекарски рецепт е вашата мрежа на поддршка – пријателите и семејството. Нивна работа е да ви помогнат да ги преживеете тие чувства, да ве советуваат да се храните здраво, да останете ангажирани и дружељубиви и да размислувате позитивно, секако со ваше 100 процентно залагање. Но, ако и после неколку недели не можете да си дојдете на себе (се мачите да се концентрирате на работа, не спиете доволно, не уживате во активностите што ги сакате), појдете на психијатар, можеби ви треба екстра помош, а не е срамно да ја побарате.

ДОКТОР ПО ОПШТА МЕДИЦИНА – Ако сакате да го поправите општото здравје, тогаш спортувајте

Алкохол, цигари и физичка активност, чекајте…што беше тоа активност? Живот сведен на пороци залиен со стрес – токму така живеат повеќето од нас. И не се само ризиците на долг рок што треба да нѐ замислат, туку последиците што моментално ги чувствуваме, а упорно ги игнорираме. На пример, зачестеното пиење го уништува сонот додека пушењето влијае на имунитетот и нѐ прави склони на белодробни инфекции. Ако спортувањето го ставите на врвот на листата приоритети, за кусо време ќе забележите како сите нешта доаѓаат на свое место. Спортот прави да се чувствувате подобро во своето тело, а тоа ќе ве мотивира да се храните поздраво. При спортување се намалува и стресот, а помалку стрес значи помала желба за алкохол и цигари.

ДИЕТЕТИЧАР – Трите супер намирници што ви се потребни во моментов

За да се чувствувате одлично, секој ден ви треба железо, калциум и омега-3 масни киселини. Ниското ниво на железо води до анемија, состојба што ќе ве направи уморни и нерасположени. Зголемената доза калциум, особено во 20-тите кога коските зацврстуваат, го намалува ризикот од остеопороза и фрактури во иднина. Есенцијалните омега-3 масни киселини учествуваат во структурата на мозочните клетки и го одржуваат меморискиот капацитет.

ГИНЕКОЛОГ – Не паничете, ќе стасате да родите бебе

Плодноста не паѓа во дупка дента кога ќе наполните 30, како што се мислеше некогаш. На таа возраст, плодноста е на одлично ниво. Конкретно, имате 63% шанси да забремените за 12 месеци. Специјалистите за плодност се опуштени во однос на жените кои се обидуваат да зачнат на 37 или 38 (имате 53 % шанси да зачнете за 1 година), бидејќи медицината и знаењето се напреднати вклучувајќи ги и третманите. Исто така, не мора да се грижите ако редовно пиете контрацепција. Во просек, потребни се само 4 месеци по прекинот на контрацепцијата, за овулацијата да се врати во нормала, но 58% од жените овулираат уште при првиот циклус. Лекарите советуваат да се обидувате 12 месеци да зачнете (6 месеци ако имате 35+), ако немате среќа, дури тогаш појдете на лекар. Не заборавајте дека алкохолот, цигарите и стресот ги стареат јајце клетките, затоа земете го предвид и животниот стил.

The post 6 здравствени сугестии што секој лекар би сакал да ги знаете appeared first on Аптеки PlusPharma.

Долг е 30-тина сантиметри, секој ден лачи скоро три литри хлороводородна киселина, продуцира нова слузна мембрана секоја четврта ноќ и се вика стомак, нашиот ценет резервоар. Во овој мускулен орган се одвива поголемиот дел од дигестијата, а поради тесната поврзаност со менталното здравје, го нарекуваат и „втор мозок“.

Експертите велат дека стомакот продуцира повеќе хормони од кој било друг орган (одговорен е за 95 % од серотонинот – хормон на среќата), а дури 90 % од луѓето кои страдаат од синдром на вознемирени црева имаат и психички проблеми. Д-р Роџер Хендерсон (од Netdoctor.co.uk) и нутриционистот д-р Марилин Гленвил (секој од свој аспект) ќе ви помогнат да ги разберете пораките што ви ги праќа вашиот стомак.

СИЛНА БОЛКА ВО СТОМАКОТ

ОПШТ ЛЕКАР – Ненадејна или остра болка во стомакот може да е сигнал за слепо црево, гинеколошки проблеми или посериозен проблем во утробата. Кај помладите луѓе, грчевите и нападот во долниот дел на абдоменот најчесто индицираат синдром на вознемирени црева (IBS). Болката лоцирана во горниот дел на абдоменот најчесто е резултат на киселини во желудникот или лоша дигестија, поттикнати од мастен оброк, алкохол или бременост. Доколку постојаната стомачна болка е придружена со нагло намалување на телесната тежина, промена во работење на цревата, крвавење при голема нужда, проблеми со голтање, веднаш закажете средба со лекар. Луѓето со слабо железо во крвта се соочуваат со стомачни грчеви кои не се поврзани со храната што ја јадат.

НУТРИЦИОНИСТ – Дали се работи за „оние денови“? Болките и грчевите се својствени симптоми за ендометриозата која предизвикува болна менструација или постојана болка во карличната регија. Но, симптомите варираат што значи секако мора да појдете на лекар. Доколку болката се јавува за првпат, можеби на стомакот не му годи храната што сте ја изеле или сте јаделе набрзина. Обидете се да ги елиминирате производите за кои верувате дека ја отежнуваат дигестијата, а за сметка на тоа внесете доволно растителни влакна како оние од овес, бадем или лен.

ПОТЕКУВАЊЕ НА СТОМАКОТ

ОПШТ ЛЕКАР – Нетолерантните црева се почеста појава во однос на алергиите поврзани со храната, затоа плански почнете да ги исфрлате намирниците во кои се сомневате за да го пронајдете причинителот. Млечните производи и пченицата се највообичаените виновници, но не се исклучени и зелениот листен зеленчук, пијалаците што содржат многу шеќер, гравот и мешунките. Потекувањето што никако не поминува може да е симптом за рак на јајчниците (но тоа е реткост кај младите жени). Ако стомакот едноставно не сака да се издиши, проверете го на лекар!

НУТРИЦИОНИСТ – Ако му пројде редот на менструалното потекување, запазете го нивото на стрес. Потекувањето може да биде последица на лошо варење на храната, а тоа е вообичаена појава кога сме под стрес. Друг виновник може да биде кандидата, габа која живее на слузницата на системот за варење кај 85 % од луѓето. Примањето на одредена терапија (антибиотик) или преголемиот замор може да предизвика размножување на кандидата, а тоа води до потекување на стомакот. Кандидата се открива лесно, преку тест.

ТВРДА СТОЛИЦА

ОПШТ ЛЕКАР – Она што се смета за нормална посета на тоалетот, по голема нужда, е 1-2 пати дневно, до 2-3 пати неделно. Честопати дехидратацијата е причина за тврда столица, затоа пијте повеќе течности. Во поглед на исхраната, честопати проблемот се јавува поради нешто што отсуствува во вашето мени, а не поради нешто што сте изеле. Погрижете се да внесувате доволно овошје и зеленчук и не пијте повеќе од три шолји кафе или чај во денот.

НУТРИЦИОНИСТ – Ако имате проблем да го исфрлите изметот, консумирајте поголемо количество растителни влакна. Зголеменото количество растителни, растворливи, влакна (трици) може да ги иритира цревата и да предизвика дијареја. Избегнувајте лаксативи, бидејќи цревата лесно можат да станат зависни од нив.

ДИЈАРЕЈА

ОПШТ ЛЕКАР – Дури и најмалиот стрес и оној што кратко трае, може да предизвика дијареја исто како и синдромот на вознемирени црева. Ако забележите крв или слуз во изметот, задолжително појдете на лекар. Промена во исхраната, како започнување на диета, може да предизвика дијареја. Истото важи и за прекумерните количини алкохол, кофеин или овошен сок со многу шеќер.

НУТРИЦИОНИСТ – Може да станува збор за блага форма на труење, па телото се обидува да се ослободи од непотребните токсини. Дијарејата е чест одговор на телото секогаш кога се прејадувате или кога внесувате премногу овошје и зеленчук. Дијарејата што трае со денови може да биде фатална, бидејќи телото не е во состојба да ги задржи хранливите материи и прашање на време е кога ќе колабира.

ГАСОВИ

ОПШТ ЛЕКАР – Зеленчукот како зелка или грав предизвикува гасови. Посериозниот причинител е синдромот на вознемирени црева. Постојаното џвакање мастика или консумирање газирани пијалаци во големи количини исто така предизвикува појава на гасови. Напијте се чај од нане.

НУТРИЦИОНИСТ – Гасовите ги предизвикуваат плодовите што се во состојба да ферментираат, некои од нив (гравот) не се варат правилно. Јадете бавно, пијте бавно и голтајте го залакот откако добро ќе го изџвакате.

The post Среќен стомак, Среќни ВИЕ appeared first on Аптеки PlusPharma.

Се разболевте и што сега? Неопходна е диференцијација на старт: Дали се работи за грип или настинка? Тие делат грст слични симптоми – затнат нос, кивавица, грло што гребе – затоа неопходно е да ги знаете разликите. „Гледајте на нив како на дрвена воз играчка и вистинска локомотива“, вели д-р Brian Currie, специјалист за заразни болести од Њујорк. „Да ве удри тешка воз играчка, можеби ќе ве здоболи малку, но повеќе ќе ве изнервира – тоа е настинка. Да имате грип е исто како да ве прегазил вистински експрес воз – особено ако вообичаените симптоми се проследени со треска и болки во мускулите.“

Ако е грип

Грипот напаѓа силно и брзо. Голема е веројатноста да се чувствувате добро утрото, а попладнето одеднаш да се почувствувате здробено. Престанете со работа – заборавете на она: „само уште еден мејл“, доста им се жалите на колегите, викнете такси и право дома.

Ако можете да се одвлечкате до лекар секако сторете го тоа за да ви препишат антивирусни медикаменти. (Тие нема да го уништат вирусот, но ако ги земете навреме може да го скратите рокот на болеста.) Секако телефонирајте им на домашните, бидејќи инфлуенцата е заразна.

Масичката до креветот обезбедете ја со шамичиња, термометар, маска за очи и полнач за телефонот. Очекувајте дека ќе останете врзани за креветот најмалку 27 часа. Во оваа ситуација, одморот ви е најдобар и единствен пријател. Му дозволува на вашиот имун систем да се фокусира на продукција на антитела наречени цитокини кои ги напаѓаат вирусните клетки. Ако мора да зборувате со луѓето, користете го мобилниот телефон или Скајп.

Сварете си зелен чај. Некои студии покажуваат дека две до три шолји во денот го забрзуваат лекувањето. Избегнувајте млеко: Млечните производи го згуснуваат шлајмот и ја иритираат слузницата – тоа не ви треба во моментот.

Кога зборуваме за пиење, неопходно е да внесете двојно повеќе течности од количината што вообичаено ја внесувате. (Поделете ја телесната тежина на половина; тоа е бројката на литри што треба да ја внесете во денот.) Грипот предизвикува треска која од своја страна ја забрзува дехидрацијата, а тоа може да ја продолжи болеста. Ако можете да пиете електролити уште подобро. Обидете се со кокосова вода.

И покрај изреката „изгладнете ја треската“, внесувањето калории е одлично за да го поттикнете имуниот систем. Ако сте за, подгответе пилешка супа, бидејќи студиите покажуваат дека има антивирусни својства. Можете да земете и аналгетик за да ги намалите главоболките и болките во мускулите. (Не заморувајте се со витамински суплементи, за ниту еден нема доказ дека дејствува врз грипот.)

После три дена, ако и само ако се чувствувате малку закрепнато, можете да си дозволите благо истегнување или кратка прошетка или да сработите нешто од дома. Почнете да консумирате цврста храна – слатки компири и кајгана е нутритивно богат оброк и е нежен за стомакот – сепак стојте подалеку од оброци со додаден шеќер кои можат да го забават вашиот имун систем.

Грипот најчесто трае од 9 до 10 дена. Треба да се вратите на работа исклучиво откако ќе ве напуштат сите симптоми и откако ќе престанете да бидете закана за околината. После тоа, одете полека – на телото му е потребно една до две недели за целосно да закрепне, затоа очекувајте намалена продуктивност и умор.

Ако е настинка

Освен ако работите со екстра чувствителни деца или стари луѓе, настинката и не е причина за да појдете на боледување (за жал!). Ако сѐ друго е во ред, ќе шмркате и кивате цел ден. (Сепак, преиспитајте ги симптомите: Ако се чувствувате премногу уморно заминете си дома.)

Упатете се во најблиската аптека. Настинката предизвикува течење на носот преку ден и затнување навечер, затоа набавете солен раствор во спреј, деконгестив или антихистамин. Стартувајте со еден лек, не пијте еден за главоболка, еден против кашлање, еден против болки во грло, ако само ви тече нос. Прескокнете ги засилените дози на витамин Ц – тој не помага во надминување на настинката.

Додека сте на работа, потрудете се да не ги ширите бактериите наоколу (најзаразни сте кога ви тече носот). Практикувајте строги заштитни мерки: Не кашлајте и не кивајте на дланката, туку во средина на раката кај лакотот, мијте ги рацете со сапун и вода најмалку 20 секунди колку можете почесто и пребришете ги предметите што ги споделувате со другите (телефоните, кваките) со средство за дезинфекција на база на алкохол.

На вообичаената количина течности што ја внесувате во денот, додајте уште половина литар. Дополнителната течност ќе ви помогне да ја ослободите, а потоа и да ја исфрлите слузта. Како и кај грипот, зелениот чај е од голема корист, а млекото делува како блокада за синусите.

Првиот ден од настинката заминете дома порано и спијте минимум два часа повеќе од вообичаено. Колку повеќе се одморате, толку полесно ќе му биде на имуниот систем да се справи со настинката.

Ако ја делите постелата со некого, подобро е за нив да преспијат на друг кревет. Поголема е веројатноста навечер да ги раширите бацилите, бидејќи тогаш ретко кој внимава дали кашла или кива со покрена уста.

Одделете се од креветот, не сте којзнае колку болни за постојано да лежите. Појдете во сала за вежбање како и обично – спортувањето настинати е безбедно. Само не заборавајте на соодветното однесување (избришете ги справите и не кашлајте со непокриена уста) и слушајте го телото. Вежбајте со намален интензитет, водете се според истоштеноста што ја чувствувате, сосема е во ред и да го пропуштите тренингот.

Дозволено е да се напиете и чаша вино после работа. Мала количина алкохол нема да ја влоши настинката, но прекумерната доза може да го ослаби имуниот систем што и онака ви е потребен. Што значи само една чаша за ручек или вечера и прибирајте се дома порано.

Во просек настинката не трае подолго од една недела, но тоа не значи дека треба да заборавите на преземените мерки за дезинфекција. Сè уште може да ја пренесете настинката иако повеќе немате ниту еден симптом. Ако продолжите да шмркате и наредните 7 дена, можно е настинката да преминала во синусна инфекција (бидејќи настинката предизвикува воспаление и потекување на носните патишта, кои ги поддржуваат синусите), во тој случај појдете на лекар.

The post Грип или настинка? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Што можете да направите за машкото здравје?

Запознавањето со причините за здравствените проблеми е првиот чекор во изнаоѓање начин да им се помогне на мажите да живеат подолго. Задолжително искористете го Моември како потсетник да ги охрабрите мажите во вашиот живот и заедницата да направат медицински преглед, како и да живеат здраво со правилен начин на исхрана и редовно вежбање.

На глобално ниво, мажите умираат во просек 5 години порано од жените. Причини кои во голема мера може да се спречат, на повеќе од 14 милиони мажи годишно им се дијагностицира рак на простата.

Простатата е жлезда со внатрешно лачење, карактеристична само за машката популација. Сместена е веднаш под мочниот меур и е со големина на костен. Простатата е од суштинско значење за плодноста на посилниот пол и придонесува за целосно психичко и физичко здравје кај мажите.

Здрави навики за здрава простата

Здравата простата бара движење. Забележано е дека проблемите со простатата се појавуваат кај мажите кои повеќе седат и слабо се движат, што е спротивно од начелата за совршена функционалност на организмот кој бара постојани форми на движење.

Кога малку се движиме, а многу седиме, крвотокот и циркулацијата се забавени, со што се зголемува концентрацијата на токсините и отпадните материи во секретот на простатата. Бидејќи простатата сама по себе е мускулен орган, треба да се вежба и да се зајакнува исто како што во теретана ги вежбаме нашите бицепси и трицепси. Со вежбање на тие мускули, се подобруваат крвотокот и исхраната на самата простата, а се спречува таложењето на токсините и се подобрува и фунционалноста на простатата.

Покрај физичката активност, мажите особено треба да водат сметка за начинот на исхрана. Задолжително е внесување доволни количини од витамини и минерали кои се од есенцијална важност за здрава простата.

Цинк – ги спречува промените на простатата. Најмногу цинк содржат морската риба и морските плодови, оревите, печурките, пивскиот квасец, семките од тиква, интегралните житарки и сл.

Бета каротен – моќен антиоксиданс кој ја штити простатата од дегенеративни процеси. Го има во овошјата и зеленчукот со портокалова боја.

Селен – уште еден значаен и моќен антиоксиданс неопходен за целосна функционалност на простатата. Делува противвоспалително и антиканцерогено. Како богат извор на селен се пивскиот квасец, жолчката од јајце, морските плодови, лукот, овесните никулци и семките од сончоглед.

Витамин Ц – делува на продукција и подвижност на сперматозоидите, а, секако, значајна улога има и во одржување на здрав и силен имунолошки систем.

Витамин Е – важен за севкупното репродуктивно здравје, вклучувајќи ја и простатата. Го има во ладно цедените растителни масла, јајцата, интегралните житарки, гравот, оревите, бадемите, семките и сл.

Затоа, мажи, искористете го месец ноември како време за да бидете проактивни за вашето здравје и да ги поттикнете другите да го сторат истото. И дами, не заборавајте да го поддржите вашиот маж, охрабрувајќи го да ги следи и неговите здравствени прегледи.

The post МОЕМВРИ | МАШКО ЗДРАВЈЕ appeared first on Аптеки PlusPharma.

И покрај трудот да обезбедите здраво мени во текот на работната недела, истражувачите потврдуваат дека бројката на луѓе кои страдаат од недостаток на клучни витамини и минерали е во пораст. Што значи се залажувате дека се храните здраво, до тој термин има уште многу неизлупени лимони и портокали што чекаат да бидат изедени.

Современиот седечки начин на живот и храната осиромашена со хранливи материи (обвинете го загадувањето на воздухот и почвата) наметнуваат потреба од суплементарна поддршка дури и за оние кои имаат време постојано да си приготвуваат свеж и здрав оброк.

Пиењето витамини и минерали во облик на суплемент е прашање за кое не ни треба да дискутираме, затоа ајде да се фокусираме на тоа како да станеме редовни во пиењето на пропишаните дози. Дали ќе станете подисциплинирани ако ви кажеме дека ако ја пиете пропишаната доза цинк ќе ги преболувате настинките 40 % побрзо? Се надеваме дека да, а во меѓувреме научете да ги препознавате недостатоците преку симптомите што честопати ги занемарувате.

УМОР

Имате недостаток на: Железо

Други симптоми: Намалена концентрација, апетит, блед тен, темни подочници.

Препорачлива дневна доза: 14.8 милиграми за жени и 8.7 милиграми за мажи.

Неопходен е за: Формирање на црвените крвни зрнца. Железото е компонента на хемоглобинот, кој врши транспорт на кислородот во телото.

Кому му е потребен: Дефицитот на железо во крвта е вообичаена појава кај нас, особено кај жените под влијание на менструалното крвавење. Но, задолжително им се препорачува на оние кои редовно пијат аспирин.

Природни извори: Црвено месо, јајца, зелен листовиден зеленчук.

*Железото најдобро се апсорбира во комбинација со витамин Ц, затоа пијте го со сок од портокал или готов суплемент.

РАЗДРАЗНЕТА КОЖА

Имате недостаток на: Цинк

Други симптоми: Бели дамки на ноктите, јадеж, бавно заздравување на раните.

Препорачлива дневна доза: 7 милиграми за жени и 9.5 милиграми за мажи.

Кому му е потребен: Светската Здравствена Организација проценила дека една третина од светското население има дефицит од цинк. Најчести пациенти се тинејџери, бремени жени и средовечни луѓе. Вегетаријанците исто така треба да внимаваат, бидејќи житарките содржат фитична киселина што ја блокира апсорпцијата на цинк.

Природни извори: Ореви, бадеми, лешници, морска храна најмногу во сардина и рак, црвено месо.

*Дневната доза цинк можете да ја задоволите само со една изедена морска школка или со парче говедско месо од 200 грама.

ВОСПАЛЕНИЕ НА ЈАЗИКОТ

Имате недостаток на: Витамин Б12

Други симптоми: Сувост во устата и пукање на кожата околу усните па дури и на носот.

Препорачлива дневна доза: 1.1 милиграм за жени и 1.3 милиграми за мажи.

Неопходен е за: Одржување на здравјето на кожата, очите и нервниот систем.

Кому му е потребен: 1 од 10 возрасни луѓе има ниска застапеност на витаминот Б12.

Природни извори: Млеко, јајца, житарки.

*Голема чаша полумасно млеко (околу 300 милилитри) задоволува половина од потребната доза на витаминот Б12 исто како и 150 грама стек.

БОЛКИ ВО НОЗЕТЕ И ГРБОТ

Имате недостаток на: Витамин Д

Други симптоми: Болки во колковите, кревки и кршливи коски.

Препорачлива дневна доза: 10 микрограми (0.01 милиграми) за жени и мажи.

Неопходен е за: Раст и развој на коските и апсорпција на калциумот. Го подобрува имунитетот.

Кому му е потребен: На сите, особено на постари жени и мали деца. Неодамнешните студии покажаа дека повеќе од половина од возрасната популација има недостиг на витамин Д.

Природни извори: Најдостапен и најевтин извор е сонцето.

*20-30 минути изложување на лицето и рамената на сонце, три пати во неделата, е доволно за да се направи депо во организмот што ќе ви служи за во зима.

ЧЕСТИ ИНФЕКЦИИ

Имате недостаток на: Селен

Други симптоми: Честа борба со настинки.

Препорачлива дневна доза: 60 микрограми за жени и 75 микрограми за мажи.

Неопходен е за: Го подобрува имунитетот, ги штети клетките од оштетување и може да помогне во борбата со рак: студија од 42.000 луѓе во Европа ги почувствувале неговите ефекти врз ризикот од рак. Студијата на италијанскиот универзитет Padua, потврди дека храната сиромашна со селен го влошува квалитетот на спермата.

Кому му е потребен: Секој од нас треба да го подобри консумирањето на селенот.

Природни извори: Вашата дневна доза се наоѓа во 7 бразилски ореви.

ПСИХИЧКА РАСТРОЕНОСТ

Имате недостаток на: Магнезиум

Други симптоми: Нервоза, страв, неспокој.

Дневна препорачлива доза: 270 милиграми за жени и 300 милиграми за мажи.

Неопходен е за: Храната што ја консумирате ја претвора во енергија и ја осигурува функцијата на пара-тироидните жлезди во вратот, кои продуцираат хормони важни за здравјето на коските. Есенцијален за одржување на здравјето на коските и забите – кај нив завршува 60 % од целиот магнезиум присутен во организмот. Учествува во трансмисијата на нервните импулси, контракцијата на мускулите и регулацијата на телесната температура.

Кому му е потребен: На жените, особено на постарите и оние кои сѐ уште немаат менструација, со цел да ги одржат коските здрави.

The post Кога симптомите укажуваат на недостиг на витамини и минерали? appeared first on Аптеки PlusPharma.

Во продолжение, прочитајте ги дневниците на две жени (имињата се променети) и докторските забелешки, за да научите како да му пристапите на вашиот случај.

25 % од пациентите страдаат од мигрена со аура или симптоми кои настапуваат 15 до 60 минути пред мигрената: проблеми со видот, вкочанетост на телото, проблеми со говор, намалена рамнотежа и координација

Лора Сампедро, 35

Историја на болеста:Главоболките на Лора започнале пред 6 месеци. До сега имала 4, а секоја од нив траела 24 часа. Нејзината мајкае хроничен случај. Лаура сѐ уште не била на лекар, но почнала да запишува што се случува во текот на овие болни денови.

(Гените го зголемуваат ризикот од мигрена за 50 %)

90 % од пациентите својот 1 напад го доживуваат пред 40-тата

Ден: Недела Станав околу 6 часот наутро, после 6 и пол часа цврст сон. Се напив кафе и почнав да готвам, бидејќи вечерта ми доаѓаа гости. Со гостите јадевме салата со ракчиња, малку пилешко, чипс со топен кашкавал, испив и две чаши вино. Бев будна до 23:00 часот, средував по дома.

(Не е јасно зошто, но понекогаш кофеинот поттикнува мигрена, а некогаш ја лекува. Затоа, пијте по една шолја кафе дневно и тоа секогаш во истото време.)

(Повеќе од 20 % од пациентите се чувствителни на алкохол, најчесто на црвено вино или темни жестоки пијалаци кои се богати со состојки кои поттикнуваат мигрена како конгенери.)

Ден: Понеделник Цела ноќ се вртев во постелата, едвај поспав 4 часа. Станав околу 7 часот со главоболка, па се вратив во кревет да доспијам. До сега, мигрената ме напаѓа на првиот ден од мојот менструален циклус, но сега се случи една недела порано. На работа ми сметаше светлината, очните капаци ми тежеа. На ручек се напив аналгетик, но болката стана поинтензивна и фокусирана зад левото око.Со целата своја снага, мигрената ме нападна околу 15:30 часот. Ме болеше целото лице, дури и очилата ме стегаа. Штом дојдов дома, легнав да спијам во затемнета просторија.

(Падот на естрогенот што се случува околу менструацијата, може да поттикне напад.)

(Напијте се од вашиот проверен лек за мигрена во моментот штом почне главоболката, исходот ќе биде помалку болен.)

(Мигрените имаат тенденција да болат на една страна и може да траат од 4 до 72 часа.)

Ден: Вторник Се разбудив околу 8 часот со остаток од вчерашната мигрена. Испив едно големо шише вода и два ибупрофена и се вратив на спиење во скроз темна соба, се плашев дека не е готово. Конечно станав во 11 часот, но сѐ уште се чувствував исцрпено. Се средив и заминав на работа. Кога дојдов дома, продолжив да пијам вода и си легнав. Се надевам дека наскоро нема да ме боли глава, честопати имам главоболки, но мигрената ме посетува барем еднаш месечно.

(Мигрените се налик мамурлак, ден потоа ќе се чувствувате неспособни и замелушени. Обидете се да одмарате и да пиете течности додека конечно не ви помине.)

(Стравот од мигрена е сосем нормален, но грижата може да допринесе до додатна главоболка, а не би сакале да западнете во тој магичен круг.)

СЛЕДНИ ЧЕКОРИ: Дури и благите главоболки на Лора може да се вбројат како мигрена, а по дефиниција тоа се напади кои траат од 4 до 27 часа и имаат две од следните особини: еднострана локација, пулсирање, умерена до силна болка, влошување при физичка активност придружена со гадење и повраќање. Лора задолжително треба да посети невролог.

Од 25 до 40 години е возрасното доба кога најчесто напаѓа мигрената

Џули Ховард, 27

Историја на болеста:Пред една година, Џули почнала да се соочува со дневни, интензивни – 8 од 10 на скала на болка – мигрени. Нејзиниот доктор ѝ препишал антидепресиви и лекови за крвен притисок. Таа почнала да инјектира и ботоксво скалпот, вратот и рамената на секои 12 недели. 6 месеци подоцна, мигрената ѝ задава помала агонија, но сѐ уште е честа.

(Првите помагаат во одбрана од нападите така што го зголемуваат нивото на серотонин;вториот ги опушта крвните садови и на тој принцип ги редуцира главоболките.)

(Инјекциите чија намена е да ги бришат брчките, ги блокираат нервите кои ги пренесуваат болните пораки до мозокот. Особено им се од помош на пациентите кои имаат мигрена и 15 пати во месецот.)

Ден: Понеделник Станав во 6:30 часот и појадував житарки со грчки јогурт и малини. Во 7:45 излегов, надвор беше претопло. Почна да ме боли глава, да ми пука, особено левата слепоочница. Во 11:00 часот болката стивна сама по себе. До ручек, чувствував благ притисок на задниот дел од главата. Во 18:30 часот јадев пица со пршут,рукола и маслиново масло. Во 22:00 часот како и секоја вечер ги испив лековите и појдов во кревет.

(Малините соржат тирамин кој поттикнува главоболка, исто така присутен е во сувото овошје и зрееното сирење. Избегнувајте го и вештачкиот засладувач фенилаланин, натриум глутамат присутен во азиската храна и теобромин кој го има во чоколадата.)

(Покачените температури и влажноста знаат да предизвикаат главоболка, но тешко е да се делува на оваа болка, бидејќи со времето никогаш не се знае.)

(Избегнувајте процесирано месо, обично содржи материи кои ги прошируваат крвните садови.)

Ден: Вторник Станав во 6:30, главата ми пулсираше од горе па сѐ до рамената. Во 7:45 кога заминав на работа, забележав дека надвор е премногу светло. Во 10:00 часот главата немаше намера да стивне, па се напивибупрофенод 400 мг. Во 14:00 часот пулсирачката болка почна да попушта, а до крајот на денот сосем исчезна.

(Рецепторите во очите се директно поврзани со хипоталамусот, делот од мозокот за кој се верува дека е центар на мигренската болка. Очилата се особени корисни при чувствителност на светлина.)

(ОТЦ лековите може да поттикнат мозочни промени кои ќе ги влошат главоболките во иднина. Не пијте повеќе од 10 во месецот.)

Ден: Среда Во 07:00 часот брзав да го фатам авионот кој требаше да ме однесе на службено патување.11:00 конечно полетавме со задоцнување од цели 3 часа. Чудниот мирисво авионот ја влоши мојата тазе главоболка. Во 16:00 часот стасав во хотелот преморена и со посилна главоболка. Седев во собата и се обидував да се опуштам. Во 20:00 часот се напив 6 мг мелатонини појдов на спиење.

(Стресот и дехидратацијата се главни поттикнувачи на болката, затоа дишете длабоко и пијте многу вода.)

(Мирисите поттикнуваат моментална главоболка, бидејќи рецепторите во носот се директно поврзани со хипоталамусот.)

(Истражувањата покажуваат дека 3 мг мелатонин 1 час пред спиење ќе ги намали последиците од мигрената.)

Ден: Четврток Во 7:00 часот серазбудивпосле 11 часа сон со остра и тврдоглава болка. Од 8:30 до 17:00 бев постојано растрчана и под тензија. Главоболката траеше цел ден.

(Премногу или премалку сон може да предизвика хормонска флуктуација. Целете на постојани 7 или 8 часа сон.)

Ден: Петок Во 8:30 се вратив назад на работа, пред мене  беше уште цел еден работен ден. Во 15:00 се скарав со партнерот по телефон, а тоа дополнително ми донесе стрес. Главата ми се распаѓаше од болка. Во 19:00 часот појдов на вечера со клиент. Полека, но сигурно пулсирачките сензации попуштаа.

(Стресот е најчест причинител на мигрена, иако некои луѓе запаѓаат во неволја штом се обидат да се опуштат како резултат на падот на адреналин.)

СЛЕДНИ ЧЕКОРИ:Џули најверојатно се соочува со дневно тензична континуирана главоболка чиј почеток лесно може да се утврди, а не со мигрена. Овој тип на главоболка може да е симптом за низок крвен притисок или течности околу мозокот. Но, поради ограничените истражувања за овој тип на главоболка, таа се третира како мигрена.

3 пати повеќе жените страдаат од мигрена отколку мажите

МОЖНИ ТРЕТМАНИ

Секому му делува различен лек и додека го откриете вистинскиот, бидете подготвени за грешки.

Аналгетиците се најефикасни ако ги испиете на самиот старт на болката. Специјалните формули за мигрена се базираат на кофеин или калиум, состојки кои ги редуцираат нервните иритации.

Триптаноте најчесто употребуван лек против мигрена кој ги стеснува крвните садови и го одржува нивото на серотонин во мозокот.

Превентивните лековикакоантидепресивите и бета блокерите, јa редуцираат екситабилноста на центрите за болка во мозокот.

Стероидитекои ги блокираат нервите и кои се инјектираат во скалпот, ги скратуваат деновите поминати со болка.

Когнитивно – бихејвиоралната терапијаќе ве научи да се ослободите од стресните мисли штом симптомите нападнат; болкатаќе ја намалите за 50 %.

Медитација – во една студија, пациентите кои медитирале 30 минути дневно во период од 8 недели, успеале да ги скратат мигренските епизоди за 3 часа.

Техники за релаксација– одмор на тивко место, кесичка мраз на челото, истегнување на мускулите, масажа и болките ќе се намалат за 32 %.

70 % од случаите на мигрена се наследни

The post Мигрена – Болест со персонализиран профил appeared first on Аптеки PlusPharma.

Кога грижата е оправдана?

Најзагрижувачки аспект во целата ситуација? Многу од случаите се откриени во напредна фаза, бидејќи се погрешно или доцна дијагностицирани. „Доколку се открие рано, во првата фаза, 98 % од луѓето со сигурност ќе живеат пет години и повеќе“, вели Willie Hamilton,професор по примарна нега и дијагноза на „University of Exeter Medical School“ и медицински советник за социјалните случаи во рамки наорганизацијата „Beating Bowel Cancer“во Обединетото Кралство.

„Но, тажната вистина е дека многу млади луѓе имаат помали шанси да преживеат, бидејќи најчесто се соочуваат со доцна дијагноза. Тројца од пет дијагностицирани случаи под 50 години, се откриваат во трета или четврта фаза, а една третина од нив се итни.“ И додека експертите постојано работат на откривање на причинителите поради кои е зголемен бројот на пациентите, по сѐ изгледа дека недоследноста во здравите навики е главниот виновник.

Како изгледа тоа во реалниот живот? Па, вака некако: Во понеделник сте максимално посветени, сѐ што изедовте беше здраво, домашно приготвено и плус вежбавте. Но, како одминуваше неделата грешките се напластуваа една врз друга. Го прекршивте режимот со хамбургер, секако и со газиран сок, а за вежбањето смисливте навистина добри изговори. Ваквите осцилации во внесувањето на хранливи материи, буквално, значат грабеж на горивото кое му е потребно на дебелото цревото за да биде здраво и силно.

И вишокот килограми, исто така, носат неволја: „Речиси 11 % од случаите на рак на дебело црево биле поврзани со дебелината“, се вели во прегледот на „IARC Handbooks of Cancer Prevention“– независна агенција за канцер која е дел од СЗО.

„Моите пациенти признаваат дека не се хранат како што би сакале, бидејќи постојано се во трка со времето и во тој случај тешката и процесирана храна е добредојдено решение“, вели David McArthur, колоректален хирург во Spare Parkway болницата. „Храната, алкохолот и телесната тежина играат клучна улога при пресметувањето на ризикот од рак на дебело црево.“

Според извештајот на СЗО во 2015 година, најверојатно постои поврзаност помеѓу црвеното месо и ракот на дебело црево, особено ако месото е процесирано. Ништо не ве чини да ја намалите консумацијата, особено на процесираната месна понуда, со цел да го намалите ризикот. „Едноставно кажано, она што ќе го ставите во уста, секако ќе стигне и до дебелото црево“, вели Stephen Fenwick, консултант хепатобилијарен хирург во Aintree University болницата. „Ако има каков било канцероген елемент во она што го консумирате, тоа ќе дојде во директен контакт со дебелото црево.“

Погрешен ПР за болеста

Едноставно, ракот на дебело црево не е во фокусот на луѓето во нивните 20-ти или 30-ти. Свесноста е на многу ниско ниво, додека непријатноста котира високо. Се случува луѓето да премолчуваат дел од симптомите, бидејќи се крајно непријатни. „Луѓето се срамат од симптомите на оваа болест: ректално крвавење, дијареја, констипација, гасови, грчеви, чувство и желба за празнење“, вели McArthur.

Иако бројот на млади пациенти е во пораст, сѐ уште владее уверувањето дека не е наменет за нив и така успева да се протне без дијагноза. Од друга страна, овој тип рак е доста подмолен – типичните симптоми на рак на дебело црево се преклопуваат со многу полесни состојби кои се лекуваат.

„Не е за потценување бројот на луѓе кои укажувале на симптомите повеќе од две години, но биле испратени дома со дијагноза за хемороиди“, вели McArthur. Симптомите како болки во абдоменот и грчеви најчесто се мешаат со синдром на иритабилни црева. Како и да е, секое дијагностицирање на дигестивен проблем проследено со соодветен третман може да значи продолжување на животот.

Скринингот е најсигурната опција за да се окончаат сите сомнежи. Зборуваме за директен тест на дебелото црево – тенка цевка со камера на едниот крај се користи за да се проверат и отстранат евентуални полипи во цревото. Постои и опција за испитување во домашни услови, но истата не е конечна. Таа само сигнализира дали се неопходни дополнителни испитувања. Најдобриот совет за секој оној што се соочува со симптоми или се сомнева дека има рак на дебело црево поради семејна историја и ред други мотиви, треба да се упати на лекар и да направи колоноскопија.

Не дозволувајте да се протне

Кога станува збор за превенција, нема нешто што веќе не го знаете. Не пушете и бидете внимателни со количината на алкохол, бидејќи оние што редовно го консумираат се поранливи на болеста. Како што споменавме, исхраната игра голема улога, па неопходно е изобилство на растителни влакна – мешунки, житарки од цело зрно, зеленчук – за нештата да пловат како што треба. Еј, и полека со сланината!

Во пораст се доказите кои сугерираат дека здравјето на цревата и стомакот играат клучна улога. „Акутното воспаление го покачува ризикот од развој на рак“, вели McArthur.„Силниот цревен микробиом докажано го намалува воспалението, па оттука, многумина мислат дека го минимизира и ризикот од рак на дебело црево.“

Затоа намалете го ризикот консумирајќи природни поттикнувачи на добрите бактерии во стомакот како артичоки, јаболка, кисела зелка. Вежбањето само два и пол часа неделно, го намалува ризикот за 24 %, според студијата на British Journal Of Cancer.

Друга едноставна стратегија? Бидете проактивни, барајте и второ мислење ако вашата состојба упорно ја врзуваат со стрес, а вие посреќни не сте биле. Деталниот опис на симптомите, колку и да е непријатно, и инсистирањето на тест може да ви го спаси животот. Ако симптомите се упорни, бидете и вие со барањата. Без разлика што е во пораст, ракот на дебело црево има највисок рејтинг на преживување, но ако е откриен навреме и е третиран. Воспалителните гастроинтестинални нарушувања како улцеративен колитис или Кронова болест може да ви ги зголемат шансите за рак на дебело црево.

Да сумираме: Во 90 % од случаите, ракот на дебело црево може да има успешна завршница. Симптомите не треба да предизвикуваат паника, крв на тоалетната хартија не значи по автоматизам рак. Но, е доволно силен мотив за испитување и колоноскопија. Луѓето на која било возраст, со фамилијарна историја на болеста, други ризик фактори или симптоми веднаш треба да појдат на лекар. Уште поедноставно, зборувајте со вашиот човек од доверба. Ќе ви биде непријатно, но може да ви донесе плус години на контото наречено живот.

Научете да ги разликувате симптомите

Најверојатно сте добро

Светлоцрвена крв на тоалетната хартија после голема нужда – шансите се дека најверојатно имате малечка анална солза (пукнатина или безопасен хемороид).

Најверојатно не сте добро

Потемна крв или тромб. Бојата на крвта е индикатор за тоа колку долго била во дебелото цревo и од колку високо доаѓа. Ова е можен знак за крвавење на дебелото црево.

Најверојатно сте добро

Напрегнување или констипација во траење од една недела, па дури и две. Едноставно можеби сте дехидрирани.

Најверојатно не сте добро

Пролонгирана констипација во период од три недели или повеќе, проследено со тенки (наликуваат на молив) столици. Констипацијата е релативна состојба – фреквенцијата на потребата за голема нужда е различна за секого. Заклучете што е невообичаено за вас.

 Најверојатно сте добро

Грчеви или подуеност.

Најверојатно не сте добро

Редовна абдоминална болка која влијае на секојдневната рутина. Појдете на лекар!

Принципи на исхрана

Намалете со црвеното месо

Студијата објавена во The American Journal of Gastroenterologyоткри дека белото месо го намалува ризикот од дебело црево, додека други истражувања потенцираа дека ризикот се зголемува при редовна консумација на процесирано месо. СЗО советува не повеќе од 500 г црвено месо во неделата (распоредено во три оброци) и целосно отфрлање на процесирано месо.

Не прескокнувајте го зелениот зеленчук

Особено не броколата! Зеленчуците кои спаѓаат во групата зелки содржат огромни количини сулфорфан, супстанца која се бори со ракот на дебелото црево. Целете на млада брокола, ако сте во можност, бидејќи содржи педесет пати поголема количина сулфорфан за разлика од зрелите броколи.

Збогатете ги салатите со зрна калинка

Според University of Warwick, овие овошни семки содржат природни компоненти кои ја активираат аутофагијата (термин со кој се означува моќта на организмот да се ослободи од оштетените клетки). Црвено грозје, круши, печурки, леќа и грашок подеднакво ќе завршат работа.

Продолжете да пиете кафе

Според University of Southern California,две и пол шолји дневно може да го намалат ризикот од рак за 50 %. И бескофеинското кафе е опција.

Јатките се ваш сојузник

Јатките ослободуваат заштитни ензими кои го инхибираат растот на канцерогените клетки. Дополнително, истражувањата на American Society of Clinical Oncology открија дека луѓето кои неделно јадат 55 г лешници, бадеми, ореви имаат 42 % помал ризик за појава на рак.

Јадете леб од цело зрно и кафен ориз

Храната која содржи многу влакна, вклучувајќи го кафениот ориз барем еднаш неделно и три порции житарки со цело зрно, го намалува ризикот од рак на дебело црево за 40 % и 17 % соодветно.

The post Рак на дебело црево – Извртената вистина за болеста го зголемува бројот на пациентите appeared first on Аптеки PlusPharma.