Truri është qendra që kontrollon të gjitha funksionet në trup – nga frymëmarrja dhe lëvizja deri te mendimi dhe emocionet. Ndërsa plakemi, funksioni njohës bie natyrshëm, por stili i jetesës, veçanërisht ushqimi, ka një ndikim të madh në rrezikun e sëmundjes.

Hulumtimet vlerësojnë se më shumë se 75% e ndryshimeve në tru që lidhen me demencën janë rezultat i stilit të jetesës.

Në vijim janë 12 ushqime që mund të ndihmojnë:

Peshku i yndyrshëm

Peshku i yndyrshëm si toni, salmoni, trofta dhe sardelet është i pasur me acide yndyrore omega-3.
Truri përbëhet kryesisht nga yndyrat, rreth gjysma e të cilave janë omega-3. Ato janë të rëndësishme për ndërtimin e qelizave të trurit dhe nervore, si dhe luajnë një rol thelbësor në mësim dhe kujtesë.

Hulumtimet tregojnë se acidet yndyrore omega-3 ngadalësojnë rënien mendore dhe ndihmojnë në parandalimin e sëmundjes së Alzheimerit. Niveli i ulët lidhet me problemet e të mësuarit dhe depresionin.
Njerëzit që hanë rregullisht peshk të yndyrshëm kanë më shumë lëndë gri në tru, e cila kontrollon kujtesën, vendimmarrjen dhe emocionet.

Kafeja

Nëse një filxhan kafe është pjesa më e bukur e ditës suaj, kemi lajme të mira. Kafeja përmban kafeinë dhe antioksidantë që mbështesin shëndetin e trurit.
Efektet e menjëhershme të kafeinës përfshijnë rritjen e vigjilencës, përqendrim më të mirë dhe përmirësim të humorit.

Hulumtimet tregojnë se përfitimet njohëse nga pirja e kafesë përfshijnë një rrezik të reduktuar të sëmundjeve neurologjike si Alzheimeri dhe Parkinsoni.
Por, konsumimi i tepërt mund të shkaktojë ankth, pagjumësi dhe probleme me tretjen, kështu që është e rëndësishme të mos e teproni.

Boronicat

Boronicat konsiderohen si një superushqim që ofron përfitime të shumta për shëndetin e trurit. Ashtu si frutat e tjera me ngjyrë të errët, ato përmbajnë antocianina – një grup përbërësish bimorë me veti antioksiduese dhe anti-inflamatore.

Antioksidantët ndihmojnë në parandalimin e inflamacionit dhe stresit oksidativ, të cilët kontribuojnë në plakjen njohëse dhe sëmundjet neurodegjenerative.
Hulumtimet tregojnë se disa nga antioksidantët në boronica mund të grumbullohen në tru dhe të përmirësojnë komunikimin midis qelizave të trurit.
Rekomandohet konsumimi të paktën dy herë në javë.

Kurkuma

Kurkumina, përbërësi aktiv i kurkumës, mund të kalojë barrierën gjak-tru, duke hyrë drejtpërdrejt në tru dhe duke mbrojtur qelizat nga dëmtimet që lidhen me moshën.
Hulumtimet sugjerojnë se kurkumina mund të ndihmojë në largimin e depozitave amiloide (karakteristikë e sëmundjes së Alzheimerit) në tru. Gjithashtu mendohet se kontribuon në rritjen e qelizave të trurit dhe ngadalëson rënien njohëse.

Pjesa më e madhe e studimeve përdorin suplemente të kurkuminës me përqendrim të lartë. Ato përmbajnë shumë më tepër kurkuminë sesa ajo që merret zakonisht përmes kurkumës si erëz, e cila përmban rreth 2-9% kurkuminë.
Prandaj, përfitimet e plota arrihen zakonisht me suplemente.

Avokado

Avokadoja është e pasur me yndyra mono-të-pangopura të cilat mund të ndihmojnë në uljen e presionit të gjakut dhe përmirësimin e qarkullimit të gjakut – faktorë që lidhen me një rrezik të reduktuar të rënies njohëse.

Këto yndyra ndihmojnë gjithashtu në parandalimin e rezistencës ndaj insulinës dhe në luftimin e diabetit të tipit 2, i cili është një faktor rreziku për sëmundjen e Alzheimerit.
Përmban folat, kalium dhe vitaminë K, të cilat lidhen me shëndet më të mirë të trurit dhe parandalimin e demencës.

Brokoli

Brokoli është i pasur me antioksidantë të fuqishëm dhe përmban nivele të larta të vitaminës K. Vetëm gjysmë gote (125 ml) brokoli të zier siguron më shumë se 100% të sasisë së rekomanduar ditore të vitaminës K.

Vitamina K është e domosdoshme për krijimin e sfingolipideve – një lloj yndyre që është shpërndarë dendur në qelizat e trurit. Studimet te personat e moshuar tregojnë se marrja më e lartë e vitaminës K lidhet me kujtesë dhe funksion kognitiv më të mirë.

Një përfitim shtesë është se brokoli përmban përbërës të ndryshëm me efekte anti-inflamatore dhe antioksiduese, të cilët mund të ndihmojnë në mbrojtjen e trurit nga dëmtimet.
Ekspertët rekomandojnë të konsumohen të paktën dy racione brokoli në javë, ndërsa gjashtë ose më shumë racione për përfitime maksimale për trurin.

Çokollata e zezë

Çokollata e zezë përmban flavonoide, kafeinë dhe antioksidantë.
Flavonoidet akumulohen në pjesët e trurit përgjegjëse për të mësuarit dhe kujtesën.

Studimet tregojnë se njerëzit që konsumojnë rregullisht çokollatë të zezë arrijnë rezultate më të mira në detyra të ndryshme mendore, duke përfshirë funksionimin më të mirë të kujtesës.
Çokollata e zezë (me të paktën 70% kakao) është një përmirësues i provuar i humorit. Studimet tregojnë se njerëzit që hanë çokollatë përjetojnë më shumë emocione pozitive krahasuar me ata që hanë biskota.

Frutat e arrore

Një studim zbuloi se personat e moshuar që konsumuan një përzierje arrorrësh për 16 javë kishin përmirësim të kujtesës dhe funksionit të trurit.
Këto përfitime vijnë nga lëndët ushqyese që përmbajnë, të tilla si yndyrat e shëndetshme, vitamina E dhe antioksidantët. Vitamina E mbron qelizat nga dëmtimet e shkaktuara nga radikalet e lira dhe ngadalëson rënien mendore.

Edhe pse të gjitha frutat arrorre janë të dobishme për trurin, hulumtimet tregojnë se arrat kanë një avantazh të vogël, pasi ato janë gjithashtu të pasura me acide yndyrore omega-3 me efekt anti-inflamator.
Rekomandohet të konsumohen të paktën pesë herë në javë.

Portokallet

Me një portokall të madhësisë mesatare, mund të merrni pothuajse të gjithë sasinë e rekomanduar ditore të vitaminës C. Hulumtimet tregojnë se vitamina C është thelbësore për shëndetin e trurit dhe luan një rol të rëndësishëm në parandalimin e rënies njohëse.

Një studim tregoi se nivelet më të larta të vitaminës C në gjak lidhen me rezultate më të mira në detyrat që përfshijnë kujtesën, përqendrimin, vëmendjen dhe shpejtësinë e vendimmarrjes.
Vitamina C është gjithashtu një antioksidant i fuqishëm që parandalon dëmtimin e qelizave të trurit.

Vezët

Vezët janë një burim i shkëlqyer i disa lëndëve ushqyese të lidhura me shëndetin e trurit, duke përfshirë vitaminat B12 dhe B6, kolinën dhe folatin. Kolina është një mikronutrient i rëndësishëm që trupi e përdor për të prodhuar acetilkolinën (një neurotransmetues që ndihmon në rregullimin e humorit dhe kujtesës).

Hulumtimet tregojnë se marrja më e lartë e kolinës është e lidhur me një kujtesë më të mirë verbale.
Për të rritur marrjen e kolinës, duhet të hani vezë, pasi e verdha e vezës është një nga burimet më të përqendruara.

Hulumtimet tregojnë se vitaminat B në vezë ndihmojnë në uljen e niveleve të homocisteinës, një aminoacid i lidhur me demencën dhe sëmundjen e Alzheimerit.

Çaji jeshil

Ashtu si kafeja, kafeina në çajin jeshil mund të përmirësojë kujtesën, vigjilencën, performancën dhe përqendrimin.

Çaji jeshil është i pasur me polifenole – antioksidantë që kanë efekt mbrojtës. Kjo është e rëndësishme sepse hulumtimet tregojnë se ato e mbrojnë trurin nga rënia njohëse dhe zvogëlojnë rrezikun e sëmundjeve të Parkinsonit dhe Alzheimerit.