Një zë i dallueshëm që vazhdon të prekë zemrat

Në një kohë kur gjithnjë e më shumë po u ikim problemeve të të tjerëve, Kristina Arnaudova ka zgjedhur prej vitesh të ndalet, të dëgjojë dhe të ndihmojë – në heshtje, pa bujë dhe pa nevojë për duartrokitje.

Edhe pse publiku e mban mend si një nga zërat më të dallueshëm të skenës muzikore vendase, sot misioni i saj dëgjohet më fort përmes veprave. Përmes “Proekt Sreqa” (“Projektit Lumturia”), ajo dhe një rreth i vogël grash vullnetare arrijnë deri te qindra familje dhe fëmijë në të gjithë Maqedoninë, duke sjellë jo vetëm ndihmë materiale, por edhe ndjesinë se dikush po mendon për ta.

Kristina flet hapur për besimin, keqpërdorimin e mirësisë, fëmijët e uritur, brezat që japin shpresë, por edhe për mënyrën se si, mes gjithë përkujdesjes për të tjerët, ajo mëson të kujdeset edhe për veten.

Sa këmbëngulin për privatësi njerëzit që kërkojnë ndihmë? Si e siguroni dhe ndërtoni besimin në ato situata të ndjeshme?

Në “Proekt Sreqa”, që nga themelimi i tij, një nga parimet themelore të punës ka qenë ruajtja e privatësisë së përdoruesve, pa publikuar fotografi, të cilat sipas mendimit tim në situata të tilla të vështira, e vështirësojnë punën akoma më shumë, veçanërisht kur bëhet fjalë për fëmijë në zhvillim, të cilët pas publikimit të atyre fotografive mund të bëhen objekt i talljes dhe bullizimit. Te ne, në platformat tona, fotografitë e përdoruesve publikohen shumë rrallë dhe kur kjo ndodh, deklarohet dhe thuhet paraprakisht se do të publikohen, ata që nuk dëshirojnë të publikohen, i pyesim dhe shprehen vetë. Publikohen fotografi nga festat, kampet, momentet e lumtura, por kurrë nuk i fotografojmë njerëzit në ngarkesën dhe trishtimin e tyre. Ata na kërkojnë nga halli, e jo nga e mira. Në punën humanitare, para së gjithash duhet të jesh njeri dhe të shmangësh çdo lloj sensacioni.

Unë përmbahem nga kritikat e shpeshta, por sinqerisht e urrej çdo formë shfrytëzimi të momenteve të vështira të njerëzve për të ndërtuar emër, karrierë, për të mbledhur pëlqime ose për të rritur shikueshmërinë. Në “Proekt Sreqa”, përfituesit ndihen të sigurt dhe të mbrojtur, kurse donatorët kanë besim dhe për këtë arsye dhurojnë prej vitesh, një numër gjithnjë e në rritje çdo vit. Dhe më e rëndësishmja, jo për ne, jo për “Proekt Sreqa”, por drejtpërdrejt për familjet dhe fëmijët. Pikërisht për këtë, sepse ata e dinë saktësisht se ku shkon secili prej donacioneve të tyre. Ne kemi një ushtri të vogël mbështetësish, njerëz të zakonshëm me zemra të mëdha, pa të cilët projektet, aksionet dhe aktivitetet tona nuk do të ishin të mundura.

Kush reagon zakonisht kur bëhet fjalë për ndihmë – njerëzit e zakonshëm apo kompanitë? Dhe çfarë, sipas mendimit tuaj, i motivon donatorët më bujarë?

Siç e thashë tashmë, donatorët tanë janë njerëz të zakonshëm, le të themi se janë të klasës së mesme, shumica e tyre janë nga ata që edhe vetë e dinë se si është të gjendesh në një situatë të pashpresë, në varfëri. Të rinj që kanë pasur sukses në karrierën e tyre. Nëna dhe baballarë të rinj që i bashkohen dhembjes së prindërve të tjerë që nuk kanë.

Pothuajse nuk ka nga ata që bota i konsideron vërtet të pasur dhe që janë në ato lista ku çdo vit shpallen se kush ka fituar më shumë.

Vitin e kaluar, në përqindje, individët dhuruan 80 për qind të shumës totale të dhuruar çdo vit. Vetëm 20 për qind ishin donacione nga kompani dhe firma. Çdo vit kemi kompani mike dhe disi kështu duhej të funksiononim me sukses si shoqatë, me personelin dhe zyrat tona. Por, numri i atyre kompanive çdo vit zvogëlohej, së pari na u desh të zvogëlonim numrin e punonjësve, nga tre mbeti vetëm një, pra, të gjithë u bëmë vullnetarë dhe pastaj u detyruam të mbyllim edhe zyrat. Vitin e kaluar, mbeti vetëm një kompani që mbështeti punën tonë me një shumë simbolike.
Edhe pse njerëzit e imagjinojnë “Proekt Sreqa” si një lloj kolektivi me shumë njerëz, furgonë, makina, depo dhe mjete, ne në të vërtetë jemi disa gra, të cilat punojnë nga shtëpia, përmes kompjuterëve dhe telefonave të tyre, në kohën e tyre të lirë, dhe bëjmë çmos për të përmbushur çdo kërkesë dhe për ta bërë më të lehtë jetën e secilit.

Gjatë gjithë vitit, bashkëpunojmë me shkollat ​​që kanë nevojë për ne, si dhe me të gjitha familjet që kanë fëmijë, dhe numri lëviz nga 700 deri në 1,500 përfitues në vit, me shërbime të ndryshme, kurse disa me të gjitha, gjegjësisht, ato janë pjesë e të gjitha projekteve dhe aksioneve.

Një numër që as shoqatat me buxhete milionëshe nuk mund ta arrijnë. Jam veçanërisht krenare për këtë fakt. Edhe në këto kohë të vështira, nuk kam pushuar së besuari për asnjë moment se “Proekt Sreqa” duhet të pushojë së ekzistuari.

Sa i zhvilluar është ndërgjegjësimi për dhurimin në vendin tonë, veçanërisht në një kohë kur konsumizmi është gjithnjë e më dominues?

Nëse flasim për individë, situata po përmirësohet nga viti në vit, por kur flasim për donacionet e korporatave dhe kompanive, situata po përkeqësohet çdo vit. Donacionet reduktohen në donacione formale, dhurohet për dy ose tri organizata dhe shumica e donacioneve bëhen për institucionet shtetërore, gjë që, sipas mendimit tim, është një strategji krejtësisht e gabuar.

Nëse themi se të rinjtë janë e ardhmja jonë dhe e dimë se 40 për qind e popullsisë sonë jeton në prag të varfërisë, atëherë pse të mos krijojmë një strategji për t’i nxjerrë ata fëmijë nga rrethi i varfërisë, për t’u siguruar atyre arsim cilësor, ushqim në shkollë, për t’i motivuar me kampe verore, me rroba të reja, në mënyrë që të mos jenë viktima të bullizimit për shkak të statusit të tyre shoqëror. Pse të mos përqendrohemi që këta fëmijë t’i bëjmë njerëz të suksesshëm dhe produktivë, e jo një brez të ri të njerëzve në rrezik social, përfitues të ndihmës sociale. Kjo është një pyetje që ia kam bërë vetes prej vitesh dhe deri më tani asnjë qeveri, ministri, nuk ka krijuar një strategji për t’u përballur me të.

Këto që u përmendën, ne si shoqatë, përpiqemi t’ua sigurojmë fëmijëve nga e gjithë Maqedonia, me theks në zonat rurale dhe fshatrat, ku ndihma arrin më vështirë.

A vini re dallime midis brezave kur bëhet fjalë për solidaritetin dhe humanizmin? A ju japin shpresë të rinjtë?

Oh po, të rinjtë janë shumë, shumë më të ndërgjegjshëm, donatorët tanë janë persona nga 20 deri në maksimum 40 vjeç. Të moshuarit nuk e kanë atë ndërgjegje, as atë ndjenjë, me gjithë respektin për përjashtimet. Të rinjtë janë shpresa, ata e kanë kuptuar seriozisht përgjegjësinë shoqërore, si pjesë të qenies, të ekzistencës dhe jetës së përditshme. Ata regjistrohen në çdo postim tonin dhe nuk e ripostojnë. Kjo ka shumë rëndësi për ne.

Një fakt interesant është se në FB janë kryesisht të gjithë ata që kërkojnë ndihmë, kurse në Instagram të gjithë ata që ofrojnë ndihmë, kështu që sipas kësaj mund të kuptoni kufirin e moshës së atyre që dhurojnë dhe atyre që kërkojnë.

Ku është kufiri midis ndarjes transparente të një donacioni dhe shfrytëzimit të gjendjes së dikujt tjetër për promovim personal? A mund të jetë ndarja publike edhe një nxitje pozitive për të tjerët?

Vija është e hollë, kurse tema është e ndjeshme dhe duhet të trajtohet me ndërgjegje dhe kujdes. E kam përmendur tashmë donacionin për shikime, për pëlqime dhe për popullaritet.
Ndarja publike në platformat tona ka shumë rëndësi, sepse në këtë mënyrë regjistrohen të gjithë ata që duan të dhurojnë. Megjithatë, ne kurrë nuk ndajmë fotografi të përfituesve, të dhëna personale dhe informacione të ndjeshme.

Ne shpjegojmë situatën, problemin që duhet të zgjidhet dhe të gjithë ata që duan të dhurojnë paraqiten vetë përmes mesazhit, më pas ne u japim të dhënat se ku dhe kujt t’i dhurojnë dhe çfarë u nevojitet.

Kjo është plotësisht e mjaftueshme për t’i ndihmuar dikujt, pa fotografi të panevojshme dhe pa i vënë njerëzit, për të cilët ky mund të jetë momenti më i vështirë në jetën e tyre, para syve të publikut.

A jeni përballur me raste të keqpërdorimit të mirësisë së të tjerëve? Si i dalloni dhe i zgjidhni situatat e tilla?

Sigurisht, ka pasur lloj-lloj situatash gjatë këtyre 10 viteve, ndonjëherë kërkojnë punë dhe luten që të mos e gjejnë, ndonjëherë sillen sikur ne jemi të detyruar ose sikur dikush po na paguan që të jemi vazhdimisht dhe në çdo moment në dispozicion të tyre, ka edhe nga ata që duan të jetojnë me vite me ndihma humanitare, megjithëse janë plotësisht të shëndetshëm dhe të gatshëm për të punuar. Por, kjo është arsyeja pse jemi këtu, për të kuptuar situatën, personalitetin, familjen. Dhe përpiqemi gjithmonë që ndihma të arrijë pikërisht aty ku është më e nevojshme.

A mund të jetë mirësia “ngjitëse”? A keni qenë dëshmitare e një zinxhiri veprash të mira që ka filluar nga një iniciativë e vogël?

Te ne kjo gjë ndodh vazhdimisht! Projektet tona shpesh bëhen virale në mediat sociale dhe shpesh një person mundet, me veprimet e tij, të sjellë një grup miqsh të tij si donatorë. Po, mirësia është ngjitëse dhe është një “sëmundje ngjitëse” të cilën duhet ta synojmë!

Për shembull, gjëja e parë që më vjen ndërmend është projekti: “Një vakt për çdo fëmijë në shkollë…”

Një mbrëmje të zakonshme, ndërsa po shikoja një serial, hapa FB-në dhe më doli një status nga një mësuese i cili u bë viral, ku ajo tregonte se si, gjatë një pushimi të gjatë, zemra ishte thyer kur kishte parë një nga nxënësit e saj duke ngrënë bukë të thatë në cep të klasës dhe duke pirë ujë, ndërsa të gjithë fëmijët e tjerë po hanin gjërat që kishin blerë. Mësuesja ishte afruar dhe e kishte pyetur me kujdes nëse do të donte të shkonin të blinin diçka tjetër së bashku. Fëmija ishte turpëruar dhe në fillim nuk kishte pranuar, por më pas kishte arritur ta bindë të blinte një simite dhe kos. Nuk mund të ndalonte së menduari për këtë gjithë natën. Qava për atë fëmijë dhe për të gjithë fëmijët për të cilët kjo është përditshmëri.

Kështu që të nesërmen shkova dhe hapa një llogari të veçantë në një bankë, qëllimi i së cilës ishte vetëm për vaktet e fëmijëve që shkojnë në shkollë dhe nuk kanë mundësi të ushqehen.
Projektin e publikuam dhe u bë viral! U bashkuan njerëz të zakonshëm, kompani, shoqata … Atë vit paguam nga një vakt për çdo ditë, për një vit shkollor, për 300 fëmijë.
Vitin e ardhshëm reagimi ishte shumë më i ulët dhe kompanitë e mëdha nuk donin të ofronin mbështetje, kështu që projekti zgjati dy vjet e gjysmë.

Nëse krijohen kushte, do të doja ta ringjallja atë projekt përsëri këtë vit. Uria është një problem serioz në Maqedoni, te fëmijët, për të cilin mendoj se absolutisht askush nuk flet dhe askush nuk e përmend. Mijëra fëmijë janë të uritur, çfarë do të bëjmë lidhur me këtë?

Si popull, ne shpesh dyshojmë në qëllimet e mira dhe kërkojmë ndonjë agjendë të fshehur. A jeni përballur me kritika të tilla dhe si i përballoni personalisht ato?

Jam shumë mirënjohëse që kjo nuk ka ndodhur deri më tani, të paktën jo publikisht, dhe as nuk kam dëgjuar për diçka të tillë. Për mua, kjo është një nga kënaqësitë më të mëdha në punën e “Projektit Sreqa” si shoqatë. Shumica e njerëzve as nuk e dinë që unë qëndroj pas shoqatës, gjë që ishte edhe qëllimi im fillestar – “Projekt Sreqa” të bëhet një markë humanitare më vete dhe të mos e lidhin atë me emrin tim. Le të themi gjithashtu se ndoshta doja të shmangja bisedën se po e bëja për popullaritetin tim.

i person, nuk jam adhuruese e popullaritetit dhe disi kam kaluar aq shumë kohë në sy të publikut saqë vërtet nuk kisha nevojë të fitoja ndonjë popullaritet përmes punës humanitare. Puna humanitare ka qenë dashuria ime që nga fëmijëria dhe besoj se tani ëndrra ime është bërë realitet. Sidomos për faktin se “Projekt Sreqa” nuk është vetëm i imi, por i përket edhe të gjithë njerëzve të mirë në Maqedoni, të gjithë atyre që të paktën një herë janë përfshirë dhe kanë dhuruar.

Cili moment në punën tuaj humanitare ju ka thyer më shumë dhe cili ju ka forcuar më shumë?

Gjëja më e vështirë për mua ishte kur punoja emisionin dhe projektin: “Projekt Kuqa so Kristina” (“Projekti Shtëpia me Kristinën”). Prisja mbështetje masive nga shoqëria dhe kompanitë, gjë që mund të ketë qenë utopike nga ana ime dhe kjo nuk ndodhi, kështu që mezi arrita ta përfundoja atë sezon të vetëm dhe të siguroja donacione për 10 shtëpi. Kjo më shkatërroi dhe për një kohë të gjatë nuk doja të kthehesha në punë. Atë periudhë isha më e lodhur fizikisht dhe mendërisht. Pas kësaj, isha e sigurt se nuk do të rikthehesha më kurrë në atë projekt, madje edhe kur një kompani më kontaktoi që donte të ishte sponsori kryesor i gjithë emisionit. Thashë, urdhëroni, vazhdoni punën, po ua jap projektin, vetëm pa mua. Nëse flasim se cili moment më forcoi… ai ishte momenti i njëjtë. Ajo që nuk të vret të bën më të fortë. Dhe kjo është e vërtetë.

Cili është keqkuptimi më i madh që njerëzit kanë për humanizmin?

Se duhet të kesh një qëllim të fshehtë për t’u marrë me të.

Si ju ka ndryshuar amësia si person dhe si humanitare?

Amësia di të të ndryshojë plotësisht, por mendoj se mua më ka bërë edhe më emocionale, dhe atëherë e kuptova se fëmijët janë ata që dua t’i ndihmoj. Kur e kuptova se sa fëmijë kanë nevojë për ne dhe sa fëmijë nuk kanë as kushtet themelore për të jetuar.

Edhe pse nuk jeni më aktive në skenën muzikore, cila është marrëdhënia juaj me muzikën sot?

Pasive. Marrëdhënia ime me muzikën tani është në distancë. Ajo është në gjakun tim, por tani thjesht e shijoj.

Në gjithë këtë kujdes për të tjerët, si po kujdeseni për veten – për shëndetin tuaj, ekuilibrin mendor dhe energjinë?

Nuk mund të kujdesesh për të tjerët nëse nuk kujdesesh më parë për veten, kjo vlen në çdo aspekt. Nuk mund t’i duash të tjerët nëse nuk e do veten. Një klishe që është e vërtetë. Mundohem të bëj një pushim kur ndiej se gjithçka është shumë e tepërt në një moment të caktuar. Më parë nuk dija ta bëja këtë. Tani e di këtë ekuilibër dhe e respektoj shumë. Pak punë, pak pushim është formula e duhur.