A jeni introvert, ekstrovert apo një kombinim i të dyjave? Nëse do ta dinit, do ta kishit më të lehtë ta pranoni personalitetin tuaj.

Ky kategorizim do t’ju ndihmojë të kuptoni se si ju pëlqen të komunikoni me të tjerët dhe nga buron energjia juaj – duke ju ndihmuar të përballeni më mirë me situata të ndryshme të jetës. Një kuptim më i thellë i llojeve të ndryshme të personalitetit mund t’ju ndihmojë gjithashtu për një komunikim më efektiv me njerëzit rreth jush.

Për një kohë të gjatë besohej se njerëzit janë ose introvertë ose ekstrovertë – pa asgjë në mes. Ekziston gjithashtu një bindje e përhapur gjerësisht se introvertët janë të turpshëm dhe të tërhequr, ndërsa ekstrovertët janë gazmor, të komunikueshëm dhe të shoqërueshëm. Por, në realitet personaliteti njerëzor është shumë më i ndërlikuar se kaq dhe psikologët i kanë hedhur poshtë prej kohësh këto ndarje të rrepta. Sot, ekspertët besojnë se është shumë më e dobishme që introversioni dhe ekstroversioni të shihen si një shkallë, në të cilën secili prej nesh gjendet diku – varësisht nga mënyra se si e marrim, drejtojmë dhe shpenzojmë energjinë tonë.

Nga vijnë termat “introvert” dhe “ekstrovert”?

Teoritë e introversionit dhe ekstroversionit u bënë të njohura në vitin 1921, kur psikoanalisti zviceran Karl Jung botoi një punim mbi llojet e personalitetit.
Gjatë kësaj periudhe, Jung ka studiuar marrëdhëniet terapeutike dhe mënyrën se si terapisti mund të ndikojë në marrëdhënien me klientin. Ai fillimisht i ndau njerëzit në dy grupe të kundërta:

Introvertë – e drejtojnë energjinë e tyre nga brenda dhe preferojnë aktivitete të menduara mirë dhe të pavarura.
Ekstrovertë – e drejtojnë energjinë e tyre drejt botës së jashtme dhe shijojnë shoqërinë e të tjerëve më shumë sesa vetminë.

Jung besonte se të dy tipet e marrin energjinë e tyre nga aktivitetet që u vijnë më natyrshëm. Megjithatë, shpejt e kuptoi se personaliteti njerëzor është shumë i ndërlikuar për t’u përshtatur vetëm në dy kategori – askush nuk është 100% introvert ose ekstrovert.

Më vonë, psikologu Hans Ajzenk e zhvilloi më tej teorinë e Jungut. Ai besonte se niveli i introversionit ose ekstroversionit varet nga fakti se sa të ndjeshëm jemi ndaj stimulimit nga mjedisi.
Sipas Ajzenk, introvertët kanë nevojë për më pak stimuj të jashtëm për t’u ndjerë të kënaqur, ndërsa ekstrovertët kanë nevojë për më shumë entuziazëm. Kështu, një introvert mund të shijojë një darkë të qetë me një mik të ngushtë, ndërsa një ekstrovert do të gjejë kënaqësi më të madhe në shoqërimin me një grup të madh njerëzish.
Hulumtimet e mëvonshme shkencore, duke përfshirë edhe skanimet e trurit, e mbështetën këtë teori. Ato treguan se njerëzit që konsiderohen më introvertë kanë një korteks prefrontal më të trashë, një pjesë e trurit që lidhet me planifikimin dhe të menduarit e thellë, ndërsa ekstrovertët më shpesh lidhen me impulsivitet.

Edhe pse sot termat introvert dhe ekstrovert përdoren gjerësisht, shpesh i barazojmë ato me drojën ose të folurit e tepërt, gjë që krijon një pamje të ngushtë dhe jo gjithmonë të saktë për personalitetin e dikujt.

Prandaj, më poshtë, do të shqyrtojmë se si duket në të vërtetë shkalla introvert-ekstrovert, sipas ekspertëve dhe pse vendi ku ndodheni është vetëm një pjesë e asaj që ju bën unik.

Çfarë do të thotë të jesh introvert?

Introvertët zakonisht janë persona më të qetë dhe më të rezervuar. Ata e drejtojnë energjinë e tyre drejt vetes dhe kalojnë shumë kohë duke u menduar thellë dhe duke përpunuar atë që po ndodh rreth tyre.

Shumë introvertë kanë nevojë për të kaluar kohë vetëm, për t’u çlodhur dhe për t’i “rimbushur bateritë” pas ndërveprimeve shoqërore, pasi socializimi ua harxhon energjinë në vend që t’ua japë.

Për shkak të nivelit të tyre më të ulët të ekstraversionit, introvertët shpesh i kanë karakteristikat e mëposhtme:

• preferojnë më shumë të dëgjojnë në vend që të flasin
• mësojnë duke vëzhguar
• janë më të qetë në shoqëri më të mëdha
• kanë një rreth të vogël, por të ngushtë miqsh
• funksionojnë më mirë kur punojnë vetëm
• shmangin situatat në të cilat janë në qendër të vëmendjes
• mbingarkohen lehtësisht nga stimulime të tepërta

Introvertët zakonisht janë shumë të vetëdijshëm dhe kanë zakon të analizojnë përvojat e tyre. Hulumtimet sugjerojnë se ata mund të përjetojnë emocione më intensivisht dhe kanë vështirësi në kontrollimin e tyre.

Ndonjëherë, ata mund të “shkëputen” nga situatat stresuese ose kaotike – si një lloj mekanizmi vetëmbrojtës.
Është e rëndësishme të theksohet se introversioni nuk do të thotë domosdoshmërisht drojë, parehati sociale ose ankth, por një mënyrë e ndryshme e përpunimit të botës.

Çfarë do të thotë të jesh ekstrovert?

Ekstrovertët janë persona të hapur dhe komunikues që lulëzojnë duke bashkëvepruar me të tjerët. Ata e marrin energjinë nga mjediset shoqërore dhe rrallë kanë nevojë për periudha të gjata vetmie. Përkundrazi, ata mund të ndihen të lodhur nëse janë vetëm për një kohë shumë të gjatë.

Ekstrovertët kërkojnë në mënyrë aktive stimulim shoqëror dhe shpesh ndihen rehat kur takojnë njerëz të rinj ose kur gjenden në situata të panjohura.
Karakteristikat e tjera të ekstrovertëve përfshijnë:

• një rreth të madh të njohurish dhe miqsh
• rehati në grupe të mëdha
• shprehje të hapur të mendimeve dhe ndjenjave
• spontanitet dhe përshtatje të shpejtë
• kënaqësi nga puna në ekip
• optimizëm dhe më pak tendencë për t’u shqetësuar për problemet

Hulumtimet tregojnë se ekstrovertët ndërmarrin më shpesh rreziqe, sepse truri i tyre është më i ndjeshëm ndaj dopaminës – hormonit të shpërblimit. Nga ana tjetër, te introvertët, sasia e tepërt e dopaminës mund të shkaktojë mbingarkesë.

Megjithatë, ekstroversioni është gjithashtu një shkallë, kështu që shumë njerëz ekstrovertë kanë edhe tipare introverte.

Çfarë është një ambivert?

Nëse e keni të vështirë ta përcaktoni veten si introvert ose ekstrovert, ka mundësi të jeni ambivert.
Ambivertët shfaqin karakteristika të të dy llojeve – ata mund të jenë ylli i festës, por gjithashtu të shijojnë një pasdite të qetë me një libër.
Ata janë fleksibël dhe përshtaten lehtësisht me situatën, duke ditur kur të tërhiqen dhe kur të aktivizohen.

Disa shenja të një personaliteti ambivert janë:

• shoqërim që është i këndshëm por edhe i lodhshëm
• nevojë për një ekuilibër midis vetmisë dhe shoqërimit
• shumë miq, por pak vërtet të afërt
• kënaqësi në punën individuale, ashtu edhe në ekip
• dashuri për bisedën, por edhe respekti për heshtjen

Shkencëtarët vlerësojnë se më shumë se gjysma e njerëzve janë ambivertë. Edhe pse ky fleksibilitet sjell shumë përparësi, ambivertët ndonjëherë ndiejnë presion për të përmbushur pritshmëritë e të tjerëve për atë se “kush janë”, gjë që mund të jetë e lodhshme.

A jeni introvert, ekstrovert ose ambivert?

Mund të keni tashmë një ndjesi se ku përkisni, por në realitet, shumica prej nesh gjenden diku në mes. Personaliteti mund të ndryshojë me kalimin e kohës – një fëmijë introvert mund të bëhet një i rritur ekstrovert dhe anasjelltas.

Hulumtimet tregojnë se lloji i personalitetit përcaktohet pjesërisht nga gjenetika dhe lidhet me mënyrën se si truri reagon ndaj dopaminës.
Të kuptuarit e personalitetit tonë mund të na ndihmojë të kuptojmë më mirë reagimet tona, të zbulojmë se çfarë na bën të lumtur dhe të jetojmë jetë më të përmbushur.
Por, është e rëndësishme ta shohim personalitetin si diçka fluide, diçka që zhvillohet bashkë me ne.

Siç thotë psikologu Adam Grant:

“Pavarësisht tipit juaj, fleksibiliteti është një cilësi që të gjithë mund ta kultivojmë. Imagjinoni personalitetin tuaj si një spirancë – jo për t’ju kufizuar, por për të mos ju lejuar të endeni shumë ndërsa eksploroni i mundësitë e reja”.