Maça (Matcha) është një lloj çaji jeshil japonez në formë pluhuri që po bëhet gjithnjë e më popullor për shkak të përfitimeve të tij të mundshme shëndetësore. Ndryshe nga çaji jeshil i zakonshëm, i cili përgatitet duke i zier gjethet dhe pastaj duke i hequr ato, maça konsumohet tërësisht në formë pluhuri, kështu që merrni më shumë lëndë ushqyese dhe antioksidantë.

Pluhuri i maçës përfitohet nga gjethet e Camellia sinensis (e njëjta bimë nga e cila bëhen edhe lloje të tjera çaji, si çaji jeshil, i bardhë dhe i zi). Këto bimë rriten në hije, gjë që rrit përqendrimin e klorofilit, antioksidantëve, aminoacideve dhe kafeinës në gjethe para se të korren. Pas korrjes, gjethet thahen, hiqen damarët dhe kërcejtë dhe më pas bluhen në një pluhur të imët jeshil – maça.

Përmirëson funksionin e trurit

Hulumtimet tregojnë se maça mund të ndikojë pozitivisht në kujtesë, vëmendje dhe shpejtësinë e reagimit. Te pjesëmarrësit, konsumimi i maçës u shoqërua me përqendrim dhe kujtesë të përmirësuar, krahasuar me grupet që nuk e konsumuan atë. Maça përmban kafeinë, e cila mund të rrisë vigjilencën, por edhe L – teaninë, e cila ndihmon në shmangien e rënies së energjisë pas kafeinës dhe kontribuon për energji të qëndrueshme.

Zvogëlon rrezikun e rënies së njohjes

Falë antioksidantëve si kuercetina, maça mund të ndihmojë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimi dhe në ngadalësimin e procesit të plakjes, gjë që mund të zvogëlojë në mënyrë indirekte rrezikun e rënies njohëse me kalimin e moshës. Disa studime kanë treguar një efekt mbrojtës në zhvillimin e sëmundjes së Alzheimerit te të moshuarit.

Zvogëlon rrezikun e llojeve të caktuara të kancerit

Antioksidantët në maça, veçanërisht katekinat si EGCG, lidhen me mbrojtjen e mundshme nga dëmtimi i ADN-së dhe rritjes së qelizave tumorale në kushte laboratorike. Disa studime sugjerojnë se këto komponime mund të pengojnë rritjen e qelizave që janë karakteristike për kanceret si ai i gjiri dhe zorrës së trashë. Megjithatë, nevojiten studime të mëtejshme te njerëzit për ta vërtetuar plotësisht këtë.

Përmirëson gjendjen e lëkurës

Falë vetive të saj antioksiduese dhe anti-inflamatore, maça mund të ndihmojë në zvogëlimin e shenjave të plakjes, inflamacionit dhe akneve. Këta përbërës mund të përmirësojnë qarkullimin, gjë që rrit rrjedhën e oksigjenit dhe lëndëve ushqyese në lëkurë. Maça është gjithashtu një burim i pasur i vitaminave A, C, E dhe K, të cilat janë të rëndësishme për shëndetin e lëkurës.

Zvogëlon stresin dhe ankthin

Maça përmban aminoacide si L-teanina dhe arginina, të cilat mund të stimulojnë hormonet e lumturisë – serotoninën dhe dopaminën, duke kontribuar kështu në uljen e stresit, ankthit dhe përmirësimin e humorit. Disa studime kanë treguar se L-teanina nxit relaksimin dhe zvogëlon efektet negative të stresit.

Mbështet metabolizmin

Hulumtimet tregojnë se maça mund të ndihmojë në djegien e yndyrave dhe mbështetjen e një metabolizmi të shëndetshëm. Në një studim, pjesëmarrësit që pinë maça dogjën më shumë yndyrë gjatë aktivitetit fizik të moderuar, sesa ata që nuk pinë. EGCG, përbërësi kryesor në maça, mund të ndihmojë gjithashtu në stabilizimin e niveleve të sheqerit në gjak, gjë që mund të zvogëlojë ndjenjën e urisë dhe dëshirën për ushqim.

Përmirëson shëndetin e zemrës

Disa studime tregojnë se çajrat e gjelbër, përfshirë maçën, mund të ndihmojnë në uljen e kolesterolit të keq, sheqerit në gjak dhe triglicerideve – tregues të rëndësishëm të shëndetit kardiovaskular. Megjithatë, nevojiten më shumë studime te njerëzit.

E dobishme për shëndetin e kockave

Hulumtimet sugjerojnë se pirja e rregullt e maçës mund të ndihmojë në rritjen e dendësisë së kockave dhe në uljen e rrezikut nga thyerjet. Ky efekt është falë kombinimit të përbërësve bimorë dhe antioksidantëve që mbështesin strukturën e kockave.

Zvogëlon rrezikun e diabetit

Studimet tregojnë se çajrat si maça mund të ngadalësojnë përthithjen e glukozës në zorrë, duke çuar në një rritje më të ngadaltë të sheqerit në gjak pas një vakti. Përmirësimi i ndjeshmërisë ndaj insulinës mund të ndihmojë personat me rrezik të shtuar për të zhvilluar diabetin e tipit 2.

Këshilla për përdorim të sigurt

Maça në përgjithësi është e sigurt, por përmban kafeinë, kështu që nëse jeni të ndjeshëm ndaj saj, kufizoni konsumimin ose shmangni atë para gjumit. Disa ekspertë sugjerojnë se taninet në çaj mund të ndikojnë në përthithjen e hekurit, veçanërisht nëse konsumohet me ushqim. Prandaj, për personat me rrezik për anemi, rekomandohet të pinë maça veçmas nga vaktet.