Ndërsa vitet kalojnë, gjithnjë e më shumë e kuptojmë se shëndeti nuk është diçka që duhet vlerësuar vetëm kur shfaqet një problem. Sot, parandalimi po bëhet po aq i rëndësishëm sa trajtimi, ndërsa kontrollet e rregullta shëndetësore janë një nga mënyrat më të mira për të zbuluar në kohë se çfarë po ndodh vërtet në trupin tonë.
Shumë gjendje të tilla si tensioni i lartë i gjakut, diabeti, sëmundjet e zemrës ose lloje të caktuara të kancerit zhvillohen në heshtje, pa simptoma të qarta. Pikërisht për këtë arsye, pas moshës 50 vjeçare, kontrollet e rregullta nuk janë vetëm një rekomandim, por një hap i rëndësishëm drejt një jete më të gjatë dhe më cilësore.
Në vazhdim, ju sjellim kontrollet më të rëndësishme shëndetësore që çdo person mbi 50 vjeç duhet t’i ketë parasysh.
1. Kontroll i përgjithshëm shëndetësor
Për një vlerësim më të gjerë të shëndetit, ekzistojnë kontrolle të rregullta shëndetësore të cilat ndihmojnë në vlerësimin e rrezikut kardiovaskular. Ato mund të tregojnë se sa janë gjasat për të zhvilluar sëmundje të zemrës, goditje në tru, diabet të tipit 2 ose sëmundje të veshkave.
Kontrolle të tilla mund të zbulojnë në kohë problemet e mundshme, përpara se ato të shkaktojnë pasoja të përhershme.
2. Kontrolli i shikimit
Kontrollet e syve nuk shërbejnë vetëm për të përcaktuar nëse keni nevojë për syze apo dioptri të re. Ato gjithashtu mund të ndihmojnë në zbulimin e hershëm të problemeve serioze shëndetësore.
Për shembull, diabeti mund të shkaktojë dëmtim të enëve të gjakut në sy dhe kontrolli i rregullt i syve mund të zbulojë në kohë shenjat e para. Gjithashtu mund të vërehen edhe shenjat e hershme të glaukomës dhe degjenerimit makular të lidhur me moshën.
3. Kontrolli i kolesterolit
Kolesteroli është një lloj yndyre që mund të grumbullohet në arterie dhe të rrisë rrezikun e sulmit në zemër, goditjes në tru dhe sëmundjeve të tjera kardiovaskulare.
Është e rëndësishme të dini se kolesteroli i lartë zakonisht nuk ka simptoma. E vetmja mënyrë e sigurt për ta zbuluar është përmes një analize gjaku.
4. Ekzaminimi për kancerin e zorrës së trashë
Kanceri i zorrës së trashë është një nga llojet më të shpeshta të kancerit te personat mbi 50 vjeç.
Ekzaminimi i rregullt mund të zbulojë ndryshime të mundshme edhe para se të shfaqen simptomat, ndërsa zbulimi i hershëm rrit ndjeshëm mundësitë për trajtim të suksesshëm.
5. Skanimi i osteoporozës
Osteoporoza është një gjendje në të cilën kockat bëhen të brishta dhe të prirura ndaj thyerjeve.
Rreziku është më i lartë te gratë pas menopauzës, për shkak të rënies së niveleve të estrogjenit. Nëse ekziston dyshimi për ulje të dendësisë së kockave, mjeku mund të rekomandojë një skanim DEXA – një kontroll pa dhimbje me rreze X për të matur dendësinë e kockave.
6. Ekzaminimi për kancerin e gjirit
Kanceri i gjirit është një nga sëmundjet malinje më të shpeshta te gratë.
Ekzaminimet e rregullta të mamografisë mund të ndihmojnë në zbulimin e ndryshimeve të hershme, dhe sa më herët të zbulohet sëmundja, aq më të mëdha janë mundësitë për trajtim të suksesshëm.
7. Kontrolli i tensionit të gjakut
Tensioni i lartë i gjakut mund të dëmtojë zemrën dhe enët e gjakut dhe të rrisë rrezikun e sulmit në zemër dhe goditjes në tru.
Meqenëse shpesh nuk ka simptoma të qarta, matja e rregullt e tensionit të gjakut është mënyra më e mirë për të zbuluar problemin në kohë.
8. Ekzaminimi i aneurizmit të aortës abdominale
Ky kontroll verifikon nëse ekziston zgjerim i enës kryesore të gjakut e cila kalon nga zemra drejt barkut.
Aneurizmi mund të jetë i rrezikshëm nëse nuk zbulohet në kohë, sepse ekziston rreziku i çarjes. Pirja e duhanit, presioni i lartë i gjakut dhe kolesteroli i lartë janë ndër faktorët kryesorë të rrezikut.
9. Kontrolli i kancerit të prostatës
Kanceri i prostatës është kanceri më i zakonshëm te meshkujt.
Mund të zhvillohet ngadalë dhe pa simptoma për vite me radhë. Simptomat mund të përfshijnë urinim të shpeshtë, vështirësi në urinim dhe ndjesinë e zbrazjes jo të plotë të fshikëzës së urinës.
Nëse ekziston histori familjare ose simptoma, duhet të konsultoheni me mjekun.
10. Ekzaminimi për kancerin e qafës së mitrës
PAP testi i rregullt mund të zbulojë në kohë ndryshimet qelizore të cilat, nëse nuk trajtohen, mund të çojnë në kancer të qafës së mitrës.
Rrezik më i madh paraqitet nga infeksioni i mëparshëm me virusin HPV.
11. Kontrolli i dëgjimit
Rreth 40% e personave mbi moshën 50 vjeç kanë një lloj reduktimi të dëgjimit.
Me kalimin e viteve, qelizat në veshin e brendshëm dëmtohen gradualisht. Kontrollet e rregullta mund të ndihmojnë në zbulimin dhe trajtimin me kohë të problemeve lidhur me dëgjimin.